Paleo voor snellere tijden?

Lopers en andere duursporters gehoorzamen de miljoenen jaren oude genen van de jager-verzamelaar. Maar onze brandstof is vaak volledig in strijd met die evolutionaire blauwdruk. In het boek The Paleo Diet for Athletes doen Loren Cordain en Joe Friel uit de doeken hoe dat beter kan. Onze voorvaderen waren extreem goed getrainde cross-country atleten. Als jager-verzamelaars combineerden ze eindeloze duurlopen – om groot wild uit te putten – met sprints, klauterpartijen en allerlei hefwerk. Wij zijn genetisch gezien geen spat anders dan die robuuste mannetjesputters, die pas zo’n 8000 jaar geleden landbouw gingen bedrijven.

Onze genen verwachten fysieke activiteit. Lopen en andere vormen van duursport zijn een evolutionair bepaalde noodzaak. Volgens de evolutiegeneeskunde – een jonge, snel terrein winnende wetenschap – kunnen wij moderne atleten onze gezondheid en onze prestaties bovendien drastisch verbeteren door ons antieke lijf ook de voeding te geven waaraan het zich gedurende 2,6 miljoen jaar heeft aangepast.

In hun boek The Paleo Diet for Athletes leggen inspaningsfysioloog Loren Cordain en triathlonfenomeen/coach Joe Friel haarfijn uit waarom een ‘steentijdmenu’ ergogeen (prestatiebevorderend) is en waarom blind koolhydraten stapelen zelfs voor ultralopers averechts kan werken.

Eet door de bank genomen minder koolhydraten en verbeter je PR op de marathon. Het klinkt geweldig contra-productief. Toch is het de steenharde ervaring van Joe Friel en tal van zijn (Olympische) pupillen. Inspanningsfysioloog Cordain daagde hem vijf jaar geleden uit met een weddenschap. Eet een maand lang als een jager-verzamelaar en je zult zien dat je nog harder, nog verder, nog langer kunt lopen, dat je sneller herstelt en meer energie krijgt. Friel wees op zijn voorhoofd. No more pasta? No more bread? Forget it! Dat pakte anders uit. Halverwege het experiment was hij overstag. Hij werd beter. Véél beter. “De voortdurende focus op koolhydraten is tot mijn stomme verbazing niet optimaal,” concludeerde hij.

Een paleolitische voeding bestaat grofweg uit groenten, fruit, knollen, vlees en vis. Zuivelproducten, margarines, granen en suiker, die in onze voeding maar liefst 70 procent van de energie leveren, ontbreken. Daarmee heeft het steenstijdsmenu een relatief lage glycemische load (weinig koolhydraten), een hoge verzadigingsindex (het vult) en levert het vier à vijf keer meer vitaminen en mineralen dan een voeding volgens de voedinsgsschijf. Het belangrijkste effect van deze voedingswijze is een ontlasting van de koolhydraatstofwisseling. Verder heeft het de gunstige vetzuurverhouding die vrijwel alle traditionele, hartvriendelijke diëten kenmerkt: weinig van het door onze voedingsautoriteiten zo hartelijk aanbevolen linolzuur (dat hartproblemen in de hand blijkt te werken), maar véél omega-3. Die combinatie voorkomt insulineresistentie, hyperinsulinemie en de myriaden metabole ontsporingen (zelfs bijziendheid!) die daaruit voortvloeien.

In The Paleo Diet for Athletes geven Cordain en Friel toe dat de atleet wel degelijk afhankelijk is van goed gevulde glycogeenvoorraden en dus van wat extra koolhydraten, maar dat ‘stapelen’ alleen zin heeft tijdens en direct na de inspanning. “Als glycogeendepots vol zijn, zijn ze vol en elke koolhydraat die vervolgens nog binnenkomt, ondermijnt onze gezondheid en ons prestatievermogen,” aldus Cordain. Ook de bron van onze koolhydraten doet volgens de heren terzake. Graan is problematisch vanwege de talloze enzymremmers en natuurlijke bestrijdingsmiddelen die het bevat. Vanuit dat oogpunt is witbrood zelfs te verkiezen boven volkoren. Beter zijn bananen, aardappelen en andere zetmeelrijke knolgewassen.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

11 reacties op Paleo voor snellere tijden?

  1. Jeroen Slagt zegt:

    Ik ben zelf niet helemaal overtuigd van kooldraten an sich als boosdoener met betrekking tot hyperinsulinemie en diabetes II. In ieder geval niet zonder ook leptine in het verhaal op te nemen.
    Tarwe (amylopectne A, gliadine, gluten) lijkt wel telkens een hele grote rol te spelen, maar ik heb er helaas nog geen specifieke klinische studies over kunnen vinden.

    Goed dat je een blog bent begonnen!🙂

    • Hoi Jeroen. Welkom en dank voor je reactie! Je bent de eerste😉. Ik heb al geprobeerd om je op mijn blogroll te zetten, maar voorlopig is het me nog niet gelukt een blogroll aan te maken. Ik ben zit nog deels in het tijdperk van de tijpmachine en zoek tastend en strompelend mijn weg in WordPress. Zo zie ik jouw reactie nu alleen ‘achter de schermen’, vreemd genoeg. Hopelijk komt dit nu op het blog.

      Volledig met je eens dat koolhydraten an sich niet het probleem zijn. Na het Ancestral Health Symposium kristalliseert dat ook steeds duidelijker uit. Jimmy Moore et al (doodgoeie gozer overigens), klampen zich steeds wanhopiger vast aan het very low carb paradigma. Wat betreft granen, inderdaad, veel smoking guns en het preliminaire onderzoek van Lindeberg et al. De n=1 resultaten zijn indrukwekkend, maar wie weet wat de confounders zijn. Uiteindelijk gaan veel resultaten terug op energiebeperking. Denk ik. Heb je het recente werk van Bente Johansen (NTNU) gezien? Weet niet wat dat waard is (ze keek puur naar genexpressie), maar wijd er binnenkort een post aan.

  2. Pingback: Dik tevreden! | 1skateguru's Blog

  3. 1skateguru zegt:

    Steendtijdman Ötzi had toch ook granen gegeten als onderdeel voor zijn laatste maaltijd, weliswaar een primitief soort tarwe en onbewerkt, maar toch een koolhydraatrijk product dat door heel veel kauwen en speekselafgiftge in de mond (amylase) min of meer verteerbaar gemaakt kan worden,

    • Lees toevallig net een boek over onze ijsman. Otzi (heb even geen trema hier in de wildernis) leefde in de overgangstijd van jager/verzamelaar naar landbouw en at inderdaad tarwe. Hij had ook tamelijk uitgebreide atherosclerose in zijn halsslagaders. Cause and effect? Hoeft niet, kan wel. Overigens is ‘paleo’ tamelijk koolhydraat-neutraal. Het gaat vooral om het uitsluiten van graszaad (tarwe & co), bonen, suiker, zuivel en meervoudig onverzadigde olien.

  4. Hielkje zegt:

    Melchior (en anderen) wat denk je, druk lezende in Cunnane, over je openingszin hierboven? Ik las vandaag Marc Verhaegen (http://www.researchgate.net/profile/Marc_Verhaegen/publications/), die schrijft op 24 januari jl. op http://scienceblogs.com/gregladen/2009/08/05/elaine-morgan-on-the-aquatic-a/ over rennen:
    No, Chak, the endurance running idea of H.erectus is among the worst hypotheses ever proposed. For a thorough critique of this fantasy, just google “econiche Homo”.
    – Profuse themoregulatory sweating is AFAIK only seen in humans & sealions on land. Most savanna mammals don’t sweat at all, sweat wastes too much water & salt, see http://home.comcast.net/~ken-1080/savannah-disputed-2.doc.
    – Foot arches are not for running! Digiti- & even more so unguli-grady is for running. Even human runners run on their toes, not on their arches. Arches are (were) for swimming (& flat feet perhaps for wading).
    Of course, in a few remote inland human populations in E.Africa today, adult men sometimes use “dogged pursuit” in trying to catch some prey, but the women collect much more calories. This endurance running requires considerable technology & is very recent, ie, long after the sapiens LCA split c 150 ka or so. If you see in a medical practice the enormous foot problems, you wouldn’t talk about “born to run”, “Savannahstan”, “le singe coureur” & such nonsense.
    Endurance diving is perhaps not incorrect, but slow & shallow diving is clearer IMO.
    –marc

    Stephen Munro geeft op 29 januari nog wat meer uitleg.

    • Hielkje, ik denk hier juist nu tussen de bedrijven door veel over na😉. Ik ben het met Marc eens, op de aanpassingen in voet en achillespees en de spieren die het hoofd stabiliseren na. Ik ben momenteel 100 procent en vermoedelijk ongeneeslijk teruggegooid op de coastal dweller ‘theorie’. In feite is het geen theorie. Er is geen andere verklaring mogelijk. Alleen al het jodiumverhaal is voldoende om de savanne-sage naar het land der fabelen te verwijzen.

      Wordt zeer zeker vervolgd.

  5. 🙂
    Natuurlijk zijn er secundaire ren-adaptaties van onze zwem/waad-voet, maar we zijn nog steeds zool- ipv teen-gangers (bv cursoriale primaten & roofdieren).
    Hoofd-stabilisatie gebeurt natuurlijk met skelet-spieren-collageenvezels-elastines, niet met je hoofd in evenwicht houden op je romp: alle zoogdieren houden hun kop vooruit zonder dat die afvalt.
    Ik denk nu dat na een fase van vnl.duiken (Pleistocene archaic Homo: coastal dispersal ?continental shelves during glacials) een fase volgde van vnl.waden (vroege sapiens sinds +-200 ka): lange (vnl.scheelbotten) & gestrekte benen, hoge romp, ogen meer naar onder gericht (basi-cranial flexion) enz., om beter in het (ondiepe) water (kust, rietvelden, drasland…?) te kunnen kijken naar eetbaar watervoedsel. Vandaar was het maar een kleine stap naar onze voortbeweging nu op terra firma (het grootste probleem waren misschien de roofdieren: op afstand gehouden door onze honden??).
    Volgende maand wschl verschijnt mijn artikel in Human Evolution: “The aquatic ape evolves: Common misconceptions and unproven assumptions about the so-called Aquatic Ape Hypothesis”.

  6. Marc! Dank voor het binnenwandelen, ik ben vereerd! Onlangs heb ik Stephan Cunnanes geweldige boek (met rode oortjes) herlezen en dit keer pikte ik er veel meer uit op dan bij de eerste lezing in 2004. Ik denk dat veel van de 6 lezers hier met spanning uitkijken naar je nieuwe publicatie!

    De coastal dweller hypothese vormt de basis van ‘mijn’ paleoperspectief, alleen moet ik dat qua beeld en op het Bierviltje waarschijnlijk nog wat duidelijker maken😉. Ik heb een aantal ‘semi aquatic’ posts:

    https://melchiormeijer.wordpress.com/artikelen-4/survival-of-the-fattest/

    https://melchiormeijer.wordpress.com/2013/03/28/beste-lezing-van-ahs-2012-remko-kuipers/

    https://melchiormeijer.wordpress.com/2012/10/21/terug-naar-de-kust/

  7. Helaas staan de meeste relevante discussies over dit onderwerp onder niet gerelateerde posts, waardoor ik ze niet meer kan terugvinden🙂.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s