Grazen is voor de koeien, jongen!

 

Eet jij ook de hele dag door kleine snacks? Denk je dat het je slank en fit houdt? Dan heb je het mis. Grazen is voor koeien, zeggen wetenschappers. Ons maakt dit vanuit evolutionair perspectief bizarre volcontinuvreten vet en suikerziek.

Turf voor de grap eens een dagje hoe vaak de mensen om je heen iets in hun mond stoppen. Als je er op gaat letten, krijg je het idee dat we net een hongerwinter achter de rug hebben. In de trein, op kantoor, in de klas, zelfs tijdens het sporten, Nederlanders zijn anno 2011 altijd en overal aan het eten. Het kleinste beetje trek dient onmiddellijk in de kiem te worden gesmoord. We doen dat met een gerust hart, in de volle overtuiging dat we gezond bezig zijn. Immers, het is wel low fat, weet je! Iedereen doet het! Zo hou je je vetverbranding op gang en blijf je slank! Als je niet snackt, krijg je een bloedsuikerdip!

Eigenlijk is de gewoonte nog maar betrekkelijk jong. Halverwege de jaren ’80 van de vorige eeuw begonnen voedingsdeskundigen het publiek te adviseren om in plaats van de ouderwetse drie maaltijden per dag, zes of meer kleine maaltijden te gebruiken: het zogenoemde ‘grazen’. Dit advies was gebaseerd op één onderzoekje, waaruit bleek dat sommige mensen op een graasregiem wat meer van het vermeend gunstige HDL-cholesterol aanmaken. Een hoog HDL-gehalte wordt in sommige landen in verband gebracht met een laag risico op hart- en vaatziekten. Sindsdien dragen diëtistes (sorry Janet) de graasboodschap op bijna religieuze wijze uit, met als voornaamste argument dat we anders ‘bloedsuikerschommelingen’ zullen ondervinden, ons verstand zullen verliezen of flauw zullen vallen. Vooral het ontbijt is heilig. Wie niet ontbijt, wordt dik en ongezond. Het idee werd ook onmiddellijk gekaapt door de levensmiddelenindustrie. Voor elk moment van de dag is er een low fat snack, die met een beetje geluk een Jaarprijs Goede Voeding heeft gekregen en dus wel waanzinnig gezond moet zijn. Het resultaat: eten is volgens cijfers van het CBS voor steeds meer Nederlanders een 24-7 aangelegenheid geworden.

Je overgrootmoeder had je voor gek verklaard als je haar in 1932 had gevraagd wat ze er van vond. “Grazen? Dat is voor de koeien, jongen! Een mens eet twee, hooguit drie keer per dag, maar het gaat ook goed met alleen een stevig avondmaal. Een knorrende maag is gezond.” Recent onderzoek laat pijnlijk duidelijk zien hoezeer ze gelijk had. De gezondheidseffecten van grazen zijn potentieel desastreus. Je wordt er vet en suikerziek van, het bezorgt je een vetlever, het woont je hart voortijdig uit en het maakt je dom.

Victor Zammit, hoofd biochemie aan het Hannah Research Institute in het Schotse Ayr, was de eerste die aantoonde dat frequent eten onze lever omtovert in een op hol geslagen vetfabriek. “Grazen is misschien wel de belangrijkste oorzaak van de vetzucht-tsunami die de wereld overspoelt,” zei hij alweer lang geleden tegen Science Magazine. “En zelfs voor mensen die geen aanleg hebben om dik te worden is graasgedrag ongezond. Als je de lever nooit de kans geeft om op verhaal te komen, ontstaan allerlei lichamelijke ontsporingen. Je bloeddruk stijgt, de glucose- en vetstofwisseling loopt in het honderd en voor je het weet ben je op weg diabetes te ontwikkelen.”

Hoe werkt dat? De door het Voedingscentrum en vertrouwen inboezemende fabrikanten gepropageerde tussendoortjes zijn toch low fat en hartstikke gezond? Zammit en collega’s weten wel beter. Telkens als je iets eet, produceert de alvleesklier het hormoon insuline. Dat helpt de suiker die in je bloed komt in de lichaamscellen, zodat het kan worden verbrand en jij energie krijgt. De insuline zorgt er tegelijk voor dat de lever tijdelijk stopt met het afgeven van vetten die je van duurzame energie voorzien. Dat om te voorkomen dat de concentratie vet in je bloed na een maaltijd ongunstig hoog wordt. Tot zover is er niets aan de hand, dit hoort zo. Maar Zammit ontdekte iets buitengewoon verneukeratiefs. Als de lever vaak achter elkaar wordt blootgesteld aan insuline (een Sultana hier, een cola daar), raakt hij de kluts kwijt. In plaats van de vetproductie te staken, begint hij juist vetzuren in de bloedbaan te pompen. Zeker als de tussendoortjes ook nog eens veel kristalsuiker bevatten. Zammit: “Er ontstaat een vicieuze cirkel. Het teveel aan triglyceriden maakt dat de cellen minder goed luisteren naar insuline. De alvleesklier maakt ter compensatie meer van dit hormoon aan, de lever stort nog meer vetten in het bloed en zo voort. Na verloop van tijd geven de insulineproducerende cellen in de alvleesklier en de brui aan en krijg je diabetes.” Zammit adviseert om minder vaak te eten, maximaal eens in de vier, vijf uur. “Onze lever is ontworpen voor lange perioden zonder voedsel,” zegt hij. “Een mens kan met gemak een paar dagen zonder voedsel. Grazen is volkomen vreemd voor ons. Het maakt ons ziek.”

Dat vindt ook Mark Mattson, een vooraanstaand Amerikaans hersenspecialist. Hij ergert zich groen en geel aan de grijsgedraaide boodschap van voedingsvoorlichters dat grazen je bloedsuikerspiegel op peil houdt en dus de enige manier is om mentaal scherp te blijven. Goedbedoeld, maar volkomen onjuist en zelfs potentieel gevaarlijk, stelt hij. Mattson is ervan overtuigd dat je je hersenen in topvorm brengt en houdt door vaak – liefst structureel – maaltijden over te slaan en zo weinig mogelijk tussendoor te eten. Periodes van ‘honger’ zijn volgens hem noodzakelijk om je hersens in vorm te houden.

Al sinds de jaren ’30 is bekend dat organismen bij een matige beperking van de normale energie-inname langer leven en verschoond blijven van ziekten. Zoogdieren worden bovendien slimmer en actiever. Mattson ontdekte dat dit fenomeen ook optreedt als je een organisme periodiek voeding onthoudt. Muizen die de normale hoeveelheid energie krijgen, maar lang moeten wachten op de volgende maaltijd, worden nog gezonder en slimmer dan muizen op een energiebeperkt dieet. Ze hebben een langzame pols en lage bloeddruk, lage cholesterolwaarden, een extreem efficiënte bloedsuikerhuishouding, ze boeten bij het ouder worden niet in aan spierweefsel en –kracht (de beruchte sarcopenie die zestigers afhankelijk maakt van een rollator) en ze lossen problemen tot op hoge leeftijd veel sneller op. Het lijkt er dus op dat niet beperking van de calorie-inname, maar een regelmatig terugkerende hongerimpuls deze gunstige aanpassingsmechanismen op gang brengt. Mattson – die ervan overtuigd is dat dit ook op de mens van toepassing is – snackt zelf nooit en eet hooguit twee keer per dag. Grazen noemt hij ‘een duivelse misvatting’. Hij is zich bewust van het controversiële karakter van zijn uitlatingen. Amerikaanse diëtistes hebben hem al beschuldigd van het aanzetten tot anorectisch gedrag. Hij heeft gezegd daar weinig mee te kunnen. Vanuit evolutionair perspectief is het abnormaal om 24 uur per dag toegang tot voedsel te hebben, wierp hij tegen. We worden nu eenmaal gezonder als we flinke perioden niet eten. Niet omdat Mattson dat zo leuk vindt, maar omdat onze genen aan die situatie zijn aangepast.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

36 reacties op Grazen is voor de koeien, jongen!

  1. Maan zegt:

    Ha! dank je wel! Een duidelijk stuk. Ik twijfelde al een tijdje aan de boodschap van 6 maaltijden per dag. Na een paar jaar lowcarb/paleo, heb ik er ook geen behoefte meer aan ( alhoewel, ik vlak voor het slapen gaan nog wel eens iets lust). Drie maaltijden vind ik vaak al teveel. Het is dus helemaal geen punt, om 1x per dag te eten, als je dat wilt.

    Alleen sociaal wat onhandig.

    • Dank, Maan! Puur anekdotisch: die ouwe Walter Breuning die lange tijd de oudste man ter wereld was schafte op middelbare leeftijd het avondeten af. Het paste niet in zijn werkschema. Hij voelde zich er goed bij en hield het ook in het bejaardenhuis vol, ondanks de verzekering van de daar heersende gezondheidsfrikken dat zijn gewoonte erg ongezond was😉.

      In een sociale omgeving die volledig draait om eten is af en toe niet mee eten inderdaad antisociaal. Maar als je alleen de hoofdmaaltijd gebruikt en het verder ‘te druk’ hebt, moet het te doen zijn.

  2. willem zegt:

    D’r is in de loop van de, pakweg, laatste 50 jaar een gigahoeveelheid aan voedingsadviezen gegeven. Ik bedoel niet door die lange rij kruidenvrouwtjes, maar door overheidsinstaties en voedingsadviesbureaus. ’t Zou interessant zijn een lijst te maken van de voedingsdviezen die (medische) voedingsdeskundigen in die periode standaard hebben gegeven. Nee, nee, daarmee diskwalificeer ik deze mensen natuurlijk niet. Zij hebben te goeder trouw en ‘wetenschappelijk’ onderbouwd deze adviezen voorgeschreven. Velen hebben, over het algemeen, toch steeds gekozen voor datgene wat doorging als ‘gezond’: volkorenbrood, bruine rijst, karnemelk, etc. Later: de m.v.o. vetzuren, linolzuurrijke producten, BECEL, enz.
    Ik denk dat de meesten die een tamelijk gezonde keuze denken te maken, zich vooral richten op wat instanties als het Voedingscentrum, en als afgeleide daarvan wetenschappers als Katan, aanbevelen. Ben je nog kritischer, dan komen de vraagtekens: wie adviseert dat eigenlijk? Hoe zijn de banden met monsters als Unilever, Nestle, Campina, etc? Op welke onderzoeken is het eigenlijk gebouwd? En dan schrik je, en raakt de kluts helemaal kwijt.
    Hetzelfde met het dagelijks ritme van consumeren. Een goed ontbijt moet, toch? Vooral kinderen, anders kunnen ze zich niet concentreren op school… Denk om je suikerspiegel: regelmatig een ‘gezond’ tussendoortje is echt heel goed. Enzovoorts.
    Dank voor dit artikel, Melchior.

    • Dank, Willem!

      Het leeuwendeel van de gezondheidsadviezen die de afgelopen 50 jaar zijn opgesteld, is volgens mij uiteindelijk ingegeven door economische belangen. En inderdaad, als je je gaat verdiepen in de wetenschap, raak je al snel volkomen gedesorienteerd. Vandaar dat het paleoperspectief als ‘veilig uitgangspunt’ en als hypothesegenerator momenteel zo populair wordt, maar ook fel wordt aangevallen.

  3. James Pott zegt:

    Een goed onbijt Willem? Een bord Brinta? Een kommetje Cornflakes? Of echt ouderwets, een boterham met kaas of vlees en een boterham met jam? Ja toch?
    Of toch maar een paar eieren, paar plakjes bacon, aangebraden met wat tomaat en wat champignons, of misschien zelfs wat restjes aardappel van de vorige dag erbij?
    Guess what? Ik sla zo wel vaker de lunch compleet over.
    Helaas Melchior hongerlijden doe ik dan niet, maar ik ben 70 en heb nog geen behoefte aan een rollator, en neem nog steeds de trap met twee treden tegelijk. Altijd haast ja.
    Maar ik heb de link wel naar zo’n 40 of 50 familie, vrienden en kennisen in Nederland gestuurd.
    Nou maar hopen dat de site niet crasht.

    • willem zegt:

      Weet je wat het is, James? De Brinta-eter, de cornflakesontbijter, de boterham-met-kaaseter, de b-/j-eter, de Budwigpapjeseter, de havermouteter, de koekjes-als-ontbijteter, de niet-eter, de eieren-met-speketer, allemaal menen ze een goede reden te hebben om zo te eten! Wat ik ’s ochtends eet? Een paar speltboterhammen met boter, evt. met ei, gekookt of gebakken. Maar ik ben bedorven, want een echt paleo-ontbijt met beesten en groenten, nee, dat gaat er nog niet in bij mij. Oei!

    • Ha, ha, ha, James. Ik ben zwaar vereerd. En mijn statistieken laten zien dat je een uitgebreide vriendenschare hebt! Ik had ineens even meer dan 6 lezers😉.

  4. Janet Noome zegt:

    Helemaal mee eens. We moeten af van de terreur van de tussendoortjes. In sommige reclamecampagnes wordt al gesproken van 7 eetmomenten op een dag. Er moet verkocht worden dus moeten er eetmomenten verzonnen worden. Het kwalijke is dat het Voedingscentrum hier in mee gaat. Je verwacht van deze instantie een onafhankelijke mening over voeding. Maar ze laten zich lenen als marketinginstrument van de voedingsindustrie, met subsidie van de overheid (Economische Zaken en VWS). Niks eerlijk over eten dus.

  5. Fred-Jan zegt:

    Het is er in de loop van tijd zo ingeramt bij iedereen dat het een noodzaak is om regelmatig te eten(bij voorkeur gezonde granen,zuivel en meervoudig onverzadigde verzuren uit zaden). Dat ik er als IF er continu op gewezen wordt dat het heel erg slecht is waar ik mee bezig ben, en dat ik mijn gezondheid op het spel zet. Het gaat zelfs zo ver dat ik vermoed dat er personen zijn in mijn omgeving die zich oprecht zorgen maken. Ikzelf weet natuurlijk wel beter. Het is alleen lastig om mensen van het tegendeel te overtuigen als ze zo zeker zijn van hun gelijk. Ik probeer dat dan ook niet meer. Bij de sportschool wordt het nog leuker. Die denken namelijk al het bovenstaande, maar zijn ook nog eens heilig van overtuigt dat je spiermassa er aan gaat. Dit omdat het menselijk lichaam zogenaamd niet meer dan dertig gram proteine per maaltijd kan verwerken.

    • Ja Fred-Jan, de cognitieve dissonantie die je met je levensgevaarlijke gewoonten oproept, is enorm. Je bent sterk, stabiel, Hollands glorie, nooit ziek, in puike conditie (neem ik allemaal maar even aan) en de omgeving is er van overtuigd dat je speelt met je leven😉. In het Zweedse artsenblad ‘Läkartidingen’ staat momenteel een desperaat artikel van Charlotte Erlandson, waarin ze de klok even 40 jaar terugdraait en voorspelt dat LCHF op termijn zal leiden tot een epidemie van kanker, hart- en vaatziekten en depressie. De enige ziekten die koolhydraatbeperking mogelijk niet veroorzaakt zijn vlektyfus en pokken…

      LCHF is geen paleo, maar sluit per default de meest verdachte NAD’s uit. Het is ontzettend vermakelijk om vervolgens tientallen commentaren te lezen van mensen die LCHF met een sceptisch gevoel probeerden en die alle genoemde kwalen juist kwijtraakten! Erlandson geeft op geen belangen te hebben, maar zij en haar man blijken een patent te hebben geregistreerd op een uit spinazie te winnen eetlustremmende substantie, ha, ha, ha. Ze ziet natuurlijk met lede ogen aan dat mensen hun door het SSCD (Standard Swedish Crap Diet) geperverteerde eetlust massaal beginnen te reguleren zonder haar binnenkort te lanceren dieetpil.

      Maar een grote meerderheid koopt haar gezwam. En zal Martin Berkhan (een Zweed) vertellen dat hij snel dood zal neervallen als hij zo doorgaat.

  6. Edwin den Boer zegt:

    Als de lunchpauze aanbreekt op mijn werk wordt ik zowat achter mijn bureau vandaan getrokken, kennelijk in de veronderstelling dat ik eenzaam verhonger. De koffie- en thee pauze waar ik dan wel aanschuif met, oh hemel, alleen een (of twee) bakken koffie, vliegen de sultana’s, snelle jelle’s en andere suikerkoeken over de kantinetafel. Inderdaad de tussendoortjes-terreur (Die houden we er in, Janet🙂 ) Maar ik laat het wel uit mijn hoofd om daar wat over te zeggen, laat staan te melden dat ik als ontbijt drie gebakken eieren met bacon heb verorberd. Ze bellen direct 112 vrees ik…

    • IJzersterk commentaar, Edwin. En erg slim dat je je mond houdt. Evangeliseren heeft geen enkele zin. Als mensen vragen waarom ik alleen koffie neem tijdens een koffiepauze😉 begin ik over iets interessanters, tenzij er oprechte belangstelling is.

      • Edwin den Boer zegt:

        Nog geen uur nadat ik mijn reactie had gepost had ik alweer bijna ruzie met een collega nadat ik een opmerking maakte dat halvarine geen boter is. Maar dat even terzijde…
        De argumenten voor de 6 of meer ‘eetmomenten’ per dag zijn vooral gespitst op de bloedsuikerspiegel die dan zo lekker stabiel blijft… Ha ha, die mensen moesten eens weten. Het is al eerder geopperd door Chris Kresser (http://chriskresser.com/how-to-prevent-diabetes-and-heart-disease-for-16) en ook gezien in de presentatie van Andreas Eenfeldt op AHS (http://youtu.be/FSeSTq-N4U4), neem een bloedsuikermeter en test jezelf vlak voor, tijdens en een aantal malen na je zo’n ‘gezond’ tussendoortje (of iets uit het SDCD) hebt gegeten.. de reacties uit de zaal bij Andreas Eenfeldt zeggen genoeg denk ik.

        • Ha Edwin,

          Ja, postprandiale bloedsuikers zijn heel informatief. Je kent vast ook wel die serie bloedsuikermetingen die Andreas Eenfeldt bij zichzelf deed na het eten van de standaardlunch op een diabesitasconferentie in Stockholm? Dat was echt hilarisch. Een ‘verantwoorde’ lunch, bestaande uit producten die aan mensen met (pre)diabetes worden aanbevolen, joeg zijn bloedsuiker lange tijd in de richting van diabetische waarden. Deels natuurlijk een gevolg van zijn low carb geinduceerde fysiologische insulineresistentie, maar toch… Ik denk dat zelfs kortdurende hoge pieken niet optimaal zijn.

  7. George zegt:

    Melchior: ik heb je emailadres niet, en reacties worden toch weg gehaald die niet passend zijn, dus wist je al dat Cordain een nieuw boek heeft geschreven? Zie:
    http://www.amazon.com/Paleo-Answer-Weight-Great-Young/dp/1118016084/ref=sr_1_1?s=books&ie=UTF8&qid=1324545261&sr=1-1
    of meteen naar: http://thepaleodiet.com/store/the-paleo-answer voor een gesigneerd exemplaar met een gratis paper……

    • Ja, ik weet het George, dank! Leuk, als paleoiet koop ik ‘m, maar ik vind het wel verbazingwekkend dat zo’n eenvoudige boodschap zo uitgemolken kan worden.

      Paleo past op de achterkant van een bierviltje. Gaan we nog eens.

      Eet vlees, vis, ander eten uit zee, eieren, groenten, fruit, noten en wat zetmeelrijke knollen. Vermijd granen en graanproducten, olie met meervoudig onverzadigde vetzuren en zuivel (die laatste is mogelijk discutabel). Eet af en toe niet.

      Beweeg zodra je de kans krijgt. Sprint, til en sjouw zware dingen, geef je lijf en geest korte intensieve stressoren (koude douche, anyone?) en zorg in het seizoen voor lekker veel zonlicht.

      Zorg voor een hecht sociaal netwerk en speel zo vaak als je kunt, ook al ben je al 80. Wij zijn Homo ludens. Lach veel.

      Kijk na zonsondergang niet te vaak en te lang in een sterke lamp (TV, computer) en slaap lekker.

      That’s it😉.

      • George zegt:

        “Uitgemolken” haha, dat is zeer passend voor dit boek, maar dan anders dan jij het bedoelt: hij gaat dit keer uitvoerig in op de nadelen van melk(-produkten); verder gaat het mij als ik zo’n boek lees, niet alleen om de boodschap, die is inderdaad op zich tamelijk eenvoudig en al bekend; het boek geeft ook een schat aan informatie en bewijsvoering, gebaseerd op (wetenschappelijk) onderzoek. In dit boek komt hij toch echt met nieuwe onderzoeken, updates, rectificaties van vroeger ingenomen standpunten en nog veel meer…..

  8. Martin zegt:

    Dag Melchior,
    Ik vind dat je een erg leuke en informatieve site hebt. Ik lees de stukken met veel plezier. Echter ik heb een verzoek. Het delen van de info via Twitter of Facebook is lastig. Bij sommige sites staat onderaan een artikel ” Deel dit artikel op Twitter of Facebook “, Door dan te klikken kan je het via Twitter of Facebook verspreiden. Zo dat voor deze site ook een idee zijn?

  9. James Pott zegt:

    On a totally different note Melchior, got the latest from Denise Minger??
    http://rawfoodsos.com/2011/12/22/the-truth-about-ancel-keys-weve-all-got-it-wrong/
    Heb nog niet helemaal gelezen, maar it sure sounds interesting. Allemaal terug naar AF?
    Of was er misschien iets anders naast fat dat de rol van confounder speelde? tarwe?

    • Ja, gisteravond met rode konen gelezen, James. Denise did it again! Ontboezeming: toen ik begon als journalist was Ancel mijn grote held in de wetenschap en ik heb destijds weleens een soortgelijk punt gemaakt in een pleidooi voor vegetarisme. Waar het natuurlijk op neer komt is dat epidemiologie een mijnenveld is. Een confounder die echt alles in de war stuurt is diagnostiek. Wist je dat de Fransen pas sinds 1967 een myocard infarct kunnen krijgen ;-)? Niemand die zich afvraagt of de afwezigheid van die diagnose op het doodscertificaat wellicht iets te maken heeft met de Franse ‘paradox’.

      Ik heb een post in de maak over een observatie van de Londense arts William Heberden. Veel mensen nemen aan dat de ‘epidemie’ van coronair hartlijden ontstond in de eerste helft van 20ste eeuw. Ik dacht dat ook, maar de ruim 200 jaar oude waarneming van Heberden bevrijdde me van dat idee.

      Anyway, een hoge vetconsumptie is sterk positief geassocieerd met een hoge levensverwachting. En in landen met een hoge levensverwachting is de medische kennis doorgaans hoog, met als gevolg dat hartinfarcten daar vaker dan in minder ontwikkelde landen als zodanig worden gediagnosticeerd. Dat is het punt dat Denise hier zo eloquent maakt. Overigens heeft mijn goede vriend Malcolm Kendrick (even opscheppen) een tijdje geleden Dr Kendrick’s 14 Country Study gepresenteerd. Als je in een epidemiologische studie alleen met moderne diagnostiek vastgestelde eindpunten meeneemt, zie je een sterk omgekeerd verband tussen inname van verzadigd vet en incidentie van MI.

      • James Pott zegt:

        It’s a small world. Twee van mijn helden zijn Malcolm Kendrick en Kilmer McCully. En Eddy Vos maakte mij nog meer jaloers met een foto van hemzelf en Uffe Ravsnkov en McCully.
        Toch maak ik me sterk dat met onderzoek in de richting van de verhouding satfat en mono unsaturated in in het wild levende dieren, evenals gras gevoerd vee, toch wel eens tot de conclusie zouden kunnen komen dat die verhouding cruciaal is. De verzadigde beschermen de enkelvoudig onverzadigde. En ik blijf erbij, tot iemand mij van het tegendeel overtuigt dat granen een bezwaarlijk deel van ons dieet is, en daarmee evenzo de plantaardige meervoudige onverzadigde vetten.. Paleo of niet. Ben derhalve blij met “over the top” dr Davis en “hyperbole” Mercola. De laatste met meer dan anderhalf miljoen abbonnees op zijn nieuwsbrief, bereikt een groot deel van de bevolking met een eenvoudige boodschap: je moet gezonder eten (low carb higher fat) en je moet meer bewegen (allemaal een hond en de katten eruit).

        • James, ik heb destijds Kendricks boek vertaald. Van de Nederlandse versie zijn zeker 6 exemplaren verkocht. Ik ben een enorme fan van zijn HPA-as hypothese (chronische ‘stress’ leidt tot HPA-as disfunctie, leidt tot hypercortisolemie, leidt tot metabool syndroom, endotheelschade, verhoogde stollingsneiging en tekort aan Endothelial Progenitor Cells, leidt tot slagaderdegeneratie en infarcten), maar dat model verklaart volgens mij niet alles. Malcolm heeft een gortdroge Schotse humor en bestelt gul. Van een avond met hem en Uffe Ravnskov in een Londense pub na een lezingenserie over de cholesterolmythe voor Britse wetenschapsjournalisten weet ik niet veel meer.

          Uffe werd een jaar of vier geleden uitgenodigd om te spreken en te debatteren op een studium generale van de Rijks Universiteit Groningen. Het zou een debat worden tussen hem en de Amsterdamse statinepusher Peter Lansberg. Wat een pijnlijke vertoning. Uffe mocht nauwelijks uitspreken en de moderator liet geen enkele kritische vraag aan Lansberg toe. Na afloop was de Gand Old Man beschikbaar voor een praatje, maar alle studenten (geneeskunde en farmacologie) liepen met een grote boog om hem heen! Mijn collega Marcel Crok (de klimaatscepticus) en ik hebben hem toen maar meegenomen naar een fijne kroeg.

          Onvoorstelbaar.

          Met Eddie Vos (die mij destijds heeft gered toen ik me moest verdedigen voor de Raad voor de Journalistiek na een artikel over statineleed) heb ik een kroket gegeten! Jammer dat Kilmers homocysteinetheorie kennelijk ook niet het antwoord is…

  10. Interessant stuk! Ik erger me ook al tijden aan het geroep om ‘drie tussendoortjes’ per dag. Nu ben ik zelf pas 24, maar een voorbeeld: toen ik op de basisschool zat (in de jaren ’90 dus, nog niet eens zo lang geleden!), kregen we in de ochtendpauze alleen iets te drinken, en soms een mandarijntje. Kinderen van nu hebben allemaal een sultana, liga of Snelle Jelle bij zich. En waarom? Blijkbaar is de periode van 8 tot 12 te lang om te overbruggen? Wat een onzin!

    Ik eet gewoon drie gezonde maaltijden op een dag, en zelden een tussendoortje. Werkt prima. Maarja, dan hoor ik wel vaak van mensen verbaasd: ‘maar heb je dan geen honger om 11 uur, 16 uur, 21 uur?’ Tsja. Als je gewoon drie keer gezond en genoeg eet, hoef je geen honger te hebben. En als je dan toch een rommelende maag krijgt – neem eerst eens iets te drinken voor je meteen aan het snacken slaat.

    • Hoi Laura,

      Dank voor je nuchtere (pun intended) waarneming en gevolgtrekking! Dat het inlassen van eetmomenten op basisscholen zo’n recent fenomeen was, wist ik niet. Ik vraag me af er al ouders zijn die hun kind om 02.00 uur wekken voor de broodnodige middernachtsnack😉.

      • Maan zegt:

        Jep, bij zuigelingen gebeurd dat. Omdat hun suikerspiegel niet goed stabiel kan blijven.
        Vaak is dat bij grote, 9 pond of meer, baby’s. De moeders hebben dan ook vaak, al dan niet ontdekte, zwangerschapsdiabetes gehad. Zo’n baby moet dan te eten krijgen omdat het in een hypo kan komen.
        Volgens mij is zwangerschapsdiabetes ook onderdeel van het metaboolsyndroom. Maar daar lees ik eigenlijk nooit iets over.

        Op de peuterschool kreeg ik een halve Sanovite ( bestaat dat nog) droog, zonder iets erop, met melk of karnemelk. Op de kleuterschool een glas limonade( zal wel roosvice geweest zijn). En op de basisschool mocht je fruit en drinken meenemen. Maar echt geen koek of snoep, dat werd gewoon afgepakt.
        En drinken kwam uit je eigen afwasbare beker, niet uit een pakje met rietje. Ik was een luxe kind, ik kreeg ook wel eens thee in een thermosfles mee.

        • Hoi Maan,

          Ja, goed dat je dat even opmerkt. Ik bedoel natuurlijk wat oudere, normaal gezonde kinderen (zonder bijvoorbeeld een glycogeenstapelingsziekte).

          Sanovite! Ik vroeg me laatst ook af of dat nog bestaat. En op zaterdag een glas Rivella😉.

  11. George zegt:

    Overigens in dat nieuwe boek van Cordain, wijdt hij een heel hoofdstuk aan “Meal timing the Paleo Way” en daar beschrijft hij dat eigenlijk alle oervolkeren, zoals bijvoorbeeld de !Kung, de Ingalik (Alaska), de Guayaki (Paraguay), en Oceanic People (zoals de Hawaïanen, pre-westernization) alleen ’s avonds een grote maaltijd aten. En dat dit dus lijkt op IF. Zeker als de jacht een keer mislukt was. Voor dit hoofdstuk bespreekt hij ook nog eens de voordelen van CR……kortom de evolutie geeft “grazen” volkomen ongelijk: we zijn er niet voor gemaakt.

  12. Interessant George! Ik neem IF uiteraard ook mee in mijn upcoming boek dat niemand gaat kopen (en terecht)😉.

    Iets anders. Ik probeer zo langzamerhand ook van mijn Vibram Fivefingers af te komen en helemaal blootsvoets te lopen, ook op asfalt. Ik doe het door dagelijks een paar honderd meter te oefenen. Hoe lang duurde het voor jou voor je helemaal naakt over des heren wegen kon draven? En hoe deed je dat?

  13. George zegt:

    Ik heb al mijn verhalen opgetekend op http://www.oerlopen.nl maar dat zou wel even zoeken worden, je zou kunnen klikken op de tag: “eigen ervaringen”; maar dat wil ik je ook weer niet aandoen, je hebt het al zo druk🙂
    Dus: ik heb er nooit naar toe gewerkt om op asfalt te kunnen lopen, maar achteraf gezien had ik wel minstens 4 jaar in de natuur op blote voeten hard gelopen (wat overigens veel ingewikkelder is voor het lichaam dan asfalt). Doordat de barefoot runners in de usa bijna alleen maar in steden hun wedstrijden lopen, dacht ik: dat doe ik ook maar eens en ook wel een beetje voor de publiciteit: zo van: kijk, het kan! Het allerbelangrijkste advies is in het begin: korte tijden, korte afstanden en erg goed luisteren/voelen hoe het lichaam op de ondergrond reageert. Grof asfalt helpt je je techniek te verbeteren (in dit geval is “pijn je vriend”, want pijn betekent verkeerde techniek). Glad asfalt is erg makkelijk, namelijk overzichtelijk en niet hard (ik vergelijk het wel eens met boter), want je hebt een prima vering door de evolutie ingebouwd gekregen (noemen ze ook wel eens proneren en ook dat hebben de fabrikanten “gecorrigeerd” met die belachelijke high tech schoenen). Iedereen is anders, maar de meeste geschoeide hardlopers lopen te hard van stapel op blote voeten. Ze zijn gewend een uur of meer te kunnen lopen en dan “mogen” ze opeens maar 1 of 2 minuten. Dus die mensen adviseer ik gewoon je eigen afstanden lopen en pas de laatste minuut je schoenen uit. En zo minuutje voor minuutje opbouwen. Bij mij duurde het ongeveer 2 maanden voor ik 10 K op blote voeten kon lopen.
    Maar elke dag op blote voeten hardlopen is een avontuur en dat kan ik nu in de winter niet zeggen, nu ik weer (helaas) op schoenen loop. Hardlopen op blote voeten is echt intensief genieten. Dus geniet er van!

    • Dank George! Ik ga je site nog eens goed afstruinen. Ik loop inmiddels bijna 3 jaar op Vibams, maar ik begrijp dat jij dat als hardcore barefooter nog ‘geschoend’ noemt😉. Mijn poten zijn nu goed aangepast aan het lopen zonder ‘steun’, ik wil alleen ook af van dat allerlaatste velletje rubber.

  14. Corine zegt:

    Op zich een goed stuk, maar ik vind een ding een beetje jammer. Het onderzoek betreft mensen die volgens het normale westerse voedingspatroon eten. Ik leef grotendeels Paleo, sport veel, en eet regelmatig 6 x per dag, als ik daar behoefte aan heb. Soms sla ik maaltijden over, als ik geen behoefte aan eten heb. De makke zit hem niet in het 6 x per dag eten, maar wat er die 6 x gegeten wordt. Tijd voor een nieuw onderzoek met een controle groep die weleens waar “graast”, maar ook nadenkt bij wat ze in hun mond stoppen.

    • Hoi Corine,

      Ik denk dat je een punt hebt. In mijn posting over over het recente onderzoek van Berit Johansen vergat ik dit citaat:

      She says we must also make sure to eat carbohydrates, proteins and fats in five to six smaller meals, not just for the main meal, at dinner.

      “Eating several small and medium-sized meals throughout the day is important. Don’t skip breakfast and don’t skip dinner. One-third of every meal should be carbohydrates, one-third protein and one-third fat. That’s the recipe for keeping inflammatory and other disease-enhancing genes in check,” Johansen explains.

      Ik wilde haar hierover mailen, maar dat is er nog niet van gekomen.

      Bedankt voor je reactie!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s