Paleo? Apenkool!

Wat eet een gorilla in het wild? Voornamelijk bladeren en jonge scheuten. Nu en dan wat fruit.

De macronutriëntverhouding van het honderd procent veganistische gorilladieet ziet er in energieprocenten als volgt uit:

Koolhydraten: 15,8

Eiwit: 24,3

Vet: 59,9

Que? 60 procent vet? Jazeker. Gorilla’s volgen een streng Atkinsdieet. Net als koeien. En konijnen. En tijgers. Bij de meeste zoogdieren is vet op celniveau het belangrijkste energiesubstraat. Daarom hebben wij mensen voor weken vet aan ons lijf en maar een beetje glycogeen.

Al die voor mensen vrijwel onverteerbare koolhydraten in het bladgroentendieet worden in de enorme dikke darm van de gorilla omgezet in vetzuren. Puur verzadigd vet. Een veganist mist dat fermentatievat. Zijn voorouders besloten een paar miljoen jaar geleden een sixpack te kweken en het hoognodige vet aan een speer te rijgen. Dat scheelde een hoop gekauw en vooral ook een hoop geruft. Vandaar dat de gorilla een gigantische buik heeft maar verder ook aardig gespierd is, terwijl een Homo sapiens die dat veganistische gedrag na-aapt doorgaans oogt als een met enig succes gereanimeerde neef van Magere Hein.

Wat gebeurt er als je zo’n Atkins-aap in plaats van zijn natuurlijke voeding met veel cellulose handige biscuits met gezonde volle tarwe, maïs, sucrose, plantaardige olie en alle benodigde vitaminen en mineralen geeft? Dierentuinen zijn dol op die apenkoeken. Lekker goedkoop, geen gedoe, alles zit er in en de gorilla’s vechten er om.

Shocker. De gorilla’s worden vet, verliezen spiermassa en worden ziek. Ze krijgen diabetes en vooral hartfalen. Dierentuinen over de hele wereld maken melding van een epidemie van cardiomyopathie onder gorilla’s. In de natuur wordt een gorilla vaak zo’n 50 jaar, in dierentuinen sterven veel jongvolwassen mannetjes aan plotselinge hartdood. Maar geen nood. Er is een volledig nieuw medisch specialisme rond dit fenomeen ontstaan: simian intervention cardiology. Geef die beesten gewoon stents, bypasses en pacemakers. Dat is wel het minste wat we kunnen doen en bovendien, het is leuke business.

In de Cleveland Metroparks Zoo begonnen ze na te denken toen de sympathieke 21-jarige gorilla Brooks, een favoriet van de verzorgers, in 2005 het leven liet tijdens de implantatie van een interne defibrillator. Een biologe met een uitzonderlijk scherpe geest stelde voor om de gorilla’s eens een tijdje geen gezonde Liga’s en Sultana’s meer te geven, maar (‘Jeese, wat eet een gorilla eigenlijk in het wild… Larry, wil jij even op Wikipedia kijken?’) jonge scheuten, sla, bladeren, kool, andijvie en nu en dan een banaan.

Het resultaat haalt de laatste tijd alle grote news outlets. Hoewel de beesten dagelijks ruim twee keer zo veel calorieën tot zich nemen als op hun tarwedieet, zijn ze gemiddeld 30 kilo lichter geworden en hebben ze meer spier- en minder vetweefsel. Diabetes en hartproblemen verdwenen. De dieren stopten ook volledig met een gewoonte die de verzorgers met afschuw vervulde, maar ook veel zorgen baarde. Ze kotsten de tarwekoeken telkens op om het zoete braaksel vervolgens weer op te eten. “We weten niet of ze dat deden omdat de grote hoeveelheid zetmeel en suiker hen niet goed bekwam of omdat ze verslaafd waren aan de smaak van suiker,” zei biologe Elena Less onlangs. Het succes was zo groot, dat de Case Western Reserve Universiteit al snel het Gorilla Species Survival Plan opzette, bedoeld om ook de 350 gorilla’s in andere dierentuinen in de VS en Canada van deze interventie te laten profiteren. Er zijn enkele wijsneuzen die protesteren omdat de resultaten niet tot stand zijn gekomen in een placebo gecontroleerd, gerandomiseerd, dubbelblind experiment met tenminste 3000 gorilla’s in elke arm, maar over het algemeen staan de dierentuinen open voor het idee.

Paleo is feitelijk een soort Human Species Survival Plan. In de paar kleine paleo trials die zijn gedaan, maar vooral in het enorme ongecontroleerde experiment dat massa’s niet deugende, burgerlijk ongehoorzame etters momenteel zelf uitvoeren, zie je vergelijkbare resultaten.

Maar mensen zijn geen apen. Mensen kunnen alles eten. Alles met mate. Evolutionaire geneeskunde? Je reinste kwakzalverij. Met oervoedseldenkers wil je als serieuze arts of wetenschapper niet in een adem genoemd worden.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

37 reacties op Paleo? Apenkool!

  1. Enige referentie voor die energieprocenten?

  2. 1skateguru zegt:

    d’r zal vast wel een soort Unilever of een of andere japanse dokter zijn die de benodigde bacteriële mix voor het voornoemde fermentatievat dat koolhydraten omzet in verzadigd vet in een handig drinkflesje weet je vermarkten….speciaal voor de veggies

  3. Ewa zegt:

    Klockrent! (mijn spontane reaktie :))

  4. James Pott zegt:

    Bedankt Melchior voor altijd weer ‘stof tot nadenken’. Bijna 60% vet?!?!

  5. George zegt:

    Volgens mij, raakt het volgende interview met Chris Kresser wel dit thema; hij praat over het beroemde “Setpoint” (wat Art De Vany overigens ontkent dat zo iets bestaat – over hersengymnastiek gesproken🙂 – ) en hoe dat o.a. maakt dat je altijd op hetzelfde gewicht blijft. Prachtig en erg nuttig voor Paleolithisch mens! Tenzij het setpoint verhoogd wordt door o.a. industriële rommel, ontstekingen door plantaardige olie en granen, want dan zorgt het lichaam dat je op dàt overeenkomstige gewicht blijft! Volledig buiten de vrije wil om. Vandaar dat het bijna pervers en sadistisch is om mensen het advies te geven: eet minder en sport meer als je wilt afvallen. Het interview vertelt tevens dat je met Paleo ook dik kunt worden. Verder een goede uitleg van de werking van Leptine voor “dummies” en nog eens een uitleg over wat de begrippen rewarding food en palatable food inhouden en hoe ze je setpoint kunnen beïnvloeden.
    Overigens mijn eigen ervaring om mijn setpoint te verlagen is een combinatie van IF en Paleo; en een wat nieuwere vorm: sportvasten. Vraag me niet om dit te verklaren, want dat kan ik niet. (Overigens geen reclame, puur om dat te delen). Bij mij werkt het zo en inderdaad alle andere eetwijzen zonder IF en beweging, werkten niet, omdat ze mijn (verhoogde) setpoint niet veranderden. En zoals het artikel zeer goed verklaart: dan is het hopeloos!?
    Enjoy: http://chriskresser.com/why-its-so-hard-to-lose-weight-and-keep-it-off

    • Fred-Jan zegt:

      George,

      Mijn persoonlijke ervaring is ook dat IF in combinatie met paleo een zeer effectieve manier is om het vetpercentage te verlagen. Het lijkt er echter op dat voornamelijk IF verantwoordelijk is voor het setpoint verlagende effect. Dit denk ik omdat er in mijn omgeving aangestoken door mijn resultaten met IF, een aantal mensen deze voedingsstrategie zijn gaan toepassen maar dan in combinatie met een op granen en zuivel gebaseerd standaard dieet. En zij bereiken daarmee soortgelijke resultaten met betrekking tot lichaamscompositie.

  6. Barwin zegt:

    “….terwijl een Homo sapiens die dat veganistische gedrag na-aapt doorgaans oogt als een met enig succes gereanimeerde neef van Magere Hein.”
    Geweldig! Hoe kom je erop?!😉
    Goed artikel weer. Keep up the good work! Smul ervan…
    Ben zelf geen Paleo-volger (sterker nog: vegetariër!) maar love your ideas about evo / food / hoe-mensen-geworden-zijn-zoals-ze-zijn-of-hoe-ze-eigenlijk-zouden-moeten-zijn… en van je taalkeuze.
    Grtz
    Barry

  7. Jochem zegt:

    Voor mij als lezer idd nieuw! En goed nieuws, de voordelen van een hoog vet dieet uit zich bij mij vooral in een lage maaltijd frequentie (2 per dag) en een extreem stabiele bloedsuikerspiegel (totale verzadiging tussen de maaltijden) Gecombineerd met laag koolhydraat uiteraard.

    • Kirsten zegt:

      Hallo Jochem, ik deel jouw ervaring. Sinds ik meer vetten eet merk ik ook dat ik lang verzadigd blijf. Waar ik voorheen op het bekende tijdstip tussen 10 en 11 écht weer iets moest eten (suikerhonger), kan ik nu met gemak tot aan de lunchpauze op het werk zonder trek te krijgen. Het is echt veel en veel lekkerder om door het leven te gaan met een stabiele bloedsuikerspiegel!

      Hoe zit het nou met die 60% vet van die apen? Ik neem aan dat hun vegetarische menu toch niet uit zoveel procent vet bestaat. Dat impliceert het artikel namelijk wel.

      • Henk Poley zegt:

        In in de darmen van de Gorilla zitten bacteriën die het groenvoer omzetting in “short chain saturated fats”. Korte verzadigde vetzuren dus. Ik heb in de commentaren wat achtergrond literatuur gelinkt.

        Bij de mens ontbreekt de capaciteit tot zulke omzetting.

      • Kirsten zegt:

        Henk, ik heb die links wel gezien en over die omzetting in de darmen gelezen, maar dan kun je toch niet zeggen dat hun dieet uit 60% vet bestaat? Bij mensen zeggen we ook niet dat we 80% vet eten omdat veel van de geconsumeerde suikers in ons lichaam omgezet worden in vet.

      • Jochem zegt:

        Kirsten,

        Mooi dat jij hetzelfde ervaart, ik ervaar vaak tot 12:00 ’s middags geen enkel hongergevoel, zonder te hebben ontbeten. Dit gaat richting IF, mijn avondmaaltijd is altijd het grootst.

        Het gorilla verhaal moet je volgens mij niet letterlijk maar evolutionair bekijken, als je het darmstelsel van een gorilla vergelijkt met die van de mens dan is dat van de gorilla veel groter en de hersenen zijn veel kleiner. Het darmstelsel van de mens is kleiner geworden doordat ze vlees en vis is gaan eten met vetzuren AA, EPA en DHA, de hersenen zijn hiermee groter geworden. De mens is simpelweg geëvolueerd van een planteneter/vegetariër in een vlees eter. Het bewijs hiervoor zijn onze darmen en hersenen.

      • Hoi Kirsten,

        Hun natuurlijke voeding bevat 2,5 procent vet. En 15,8 procent opneembare koolhydraten (die dus als bloedsuiker eindigen). De bulk bestaat uit cellulose en andere vezels (koolhydraten), die deze dieren effectief omzetten in SCFA’s. De darm geeft deze vetzuren af aan de circulatie, waarmee de gorilla op celniveau veel meer vet dan glucose ziet. Die energiesubstraatverhouding is onder zoogdieren opvallend gelijk, al kunnen wij beter met opneembare koolhydraten omgaan dan een gorilla. Geef je de gorilla te veel opneembare koolhydraten, dan wordt hij daar eerder ziek van dan een mens, die een grotere metabole flexibiliteit heeft (en dus meer niches kan exploiteren).

        • Kirsten, ik zie waar de verwarring ontstaat. Ik zie wat zich in de darm bevindt als ‘omgeving’. De darm is onze grootste poort naar de buitenwereld. Zo bezien eet de gorilla een hoog vet dieet.

          Overigens valt de novo lipogenese bij mensen mee (of tegen zo je wilt).

      • Kirsten zegt:

        Melchior, ik snap hoe je aan de cijfers komt en ik ben het er helemaal mee eens dat de darm behoort tot de ‘buitenkant’ van de mens (staat in contact met de buitenwereld). Maar als ik het heb over macronutriëntenverhoudingen, dan reken ik toch echt met de verhoudingen die de mond in gaan en niet met de verhoudingen die na bewerking (in de mond/maag/darmen) de cellen ingaan. Dus wat dat betreft die verhoudingen klopt de titel van het artikel goed, hahaha! Heb je tóch een goeie titel weten te bedenken.

  8. Jochem zegt:

    Ik snap hem, je kunt het dus wel letterlijk zien, de darm is uiteraard nog onderdeel van de buitenwereld!

    • James Pott zegt:

      Toch blijft het een vreemde bedoening. Een buitenwereld van je mond tot je kont. Ik heb altijd wel begrepen dat er een enorme interactie bestaat tussen ons en onze omgeving met een wederzijdse beinvloeding, maar om het zover te laten gaan. Eerlijk gezegd lijkt me de berichtgeving een beetje erg tendentieus. We worden toch hopelijk niet te krampachtig in onze anti-vegetariana?

  9. James Pott zegt:

    Juist Kirsten. Durfde het niet te zeggen, en jij bent veeeel te netjes om het te zeggen, maar heel eerlijk? heel eerlijk ? Tenzij iemand mij van het tegendeel overtuigt: Wat een ongelooflijk zeik verhaal. Dit is iets wat ik in Foodlog zou verwachten. Tendentieuze berichtgeving, halve waarheden. Jammer Melchior

    • James Pott zegt:

      Sheez, how stupid, nou snap ik het pas. Het was sarcastisch bedoeld. Het is echt apekool. Soms sta ik versteld van mijn eigen traagheid. Zal de ouderdom wel zijn. Te weinig DHA de laatste tijd. Krijg toch blijkbaar niet genoeg uit mijn vlas zaad. Toch maar eens praten met de jongens in Stirling hier die kiemen dat spul, daarna drogen en malen ze het. Zou dat beter zijn?

    • James, je ziet een bijzaak voor hoofdzaak aan.

      De kern van dit verhaal is dat een diersoort ziek wordt als hij niet het voedsel krijgt waarop hij is geëvolueerd. Gorilla’s worden ziek als ze in plaats van hun bladeren en groenten tarwekoeken krijgen, mensen worden ziek als ze in plaats van groenten, fruit, vlees, vis, insecten, noten en knollen het SDCD tot zich nemen.

      De kop ‘Paleo? Apenkool!’ is volledig accuraat en to the point. Veel wetenschappers kopen het evolutionaire argument om apen hun junglevoer terug te geven, maar wijzen hetzelfde argument af als we voorstellen bij mensen hetzelfde te doen. Daarop slaat de kop. Een zeikverhaal? Hmmm… ik zie het niet.

      De (aardige) bijzaak in dit verhaal is de macronutriëntsamenstelling van het oorspronkelijke gorilladieet. Ik heb niet de illusie dat ik jullie kan overtuigen, dat hoeft ook niet, even goeie vrienden hoop ik, maar ik probeer het nog één keer.

      De voeding van de gorilla bevat 15,8 procent opneembare koolhydraten, 24,3 procent eiwit en 2,5 procent vet. Hoe je het ook wendt of keert, telkens als de gorilla eet, ziet zijn metabolisme 15,8 procent koolhydraten. Slechts 15,8 procent van zijn copieuze voeding wordt omgezet in bloedsuiker, als we de minimale gluconeogenese uit eiwit even buiten beschouwing laten. 15,8 procent koolhydraten is behoorlijk low carb. Het kan je niet ontgaan dat de rekensom nu niet klopt. De aap kan niet leven van 15,8 procent opneembare koolhydraten en 24,3 procent eiwit. Om toch op dit bladerdieet te kunnen gedijen is de aap een alliantie aangegaan met bacteriekolonies, die de overvloedige hoeveelheid vezels in zijn voeding omzetten in vet. Het bloed van de gorilla wordt telkens als hij eet geraakt door grofweg 60 procent vet, zo’n 15 procent bloedsuiker en de rest eiwit.

      Mocht je toch nog zeggen dat het een lulverhaal is, dan heb ik een vraag.

      Een gorilla krijgt 15,8 energieprocent in de vorm van opneembare koolhydraten. Check.

      Een gorilla krijgt 24,8 energieprocent in de vorm van eiwit. Check.

      Waaruit bestaat de resterende 59,9 energieprocent?

      Hint: het juiste antwoord telt drie letters.

  10. James Pott zegt:

    Nou hebben we je waar je vanaf het begin mee had moeten beginnen. Ik denk dat niemand moeite heeft met de uitleg. De eerste vijf, zes regels van het verhaal horen in de Telegraaf thuis. De rest is een kwestie van opvatting. Ik zie mijn darm systeem niet als iets van de buiten wereld. Daarvoor is het te innig verweven met de rest van mijn lichaam. Als er daar iets mis gaat heeft dat wel een heel andere uitwerking dan wanneer een bij zich vast haakt in het grootste orgaan van mijn lichaam. Maar natuurlijk zitten we met deze discussie op een hellend vlak, ik hoef maar een klein duwtje te geven en ik heb je waar je helemaal niet wilt zitten🙂 Waar begin ik en waar eindig ik? En daaaaaaaar kan ik je nog wel een heeeeeeel ander boekje over open doen.

    • James, ik ben bang dat ik je niet kan volgen. De colon van een gorilla, een hind gut fermenter, is een betrekkelijk dom fermentatievat, waar vezels worden gefermenteerd tot vetzuren. De inderdaad erg belangrijke en ingewikkelde host-microbe cross talk vindt plaats op het niveau van de dunne darm.

      Let’s agree to disagree.

      • James Pott zegt:

        Nabrander. I think I agree Melchior and I am recanting. Ik trek het boetekleed aan, forgive my harsh words. Na uitvoerige discussie aan de ontbijt tafel zijn we tot de slotsom gekomen dat het hele spijsverterings kanaal -van mond tot kont- bij de externe betrekkingen behoort. Wij denken dat het makes sense to take whatever does not cross the blood-brain barrier als behorende tot de buiten wereld. Er zijn meer voorbeelden van het opslaan van ruw onverteerbaar materiaal om dat later ergens rustig te gaan verwerken. De herkauwers hebben daar zelfs een hele apart systeem voor ontwikkeld hetgeen voor hun als prooi dieren van levens belang was.
        Een en ander houdt echter wel in dat we ons zeer terdege rekenschap moeten geven van wat er allemaal kan gebeuren in dat kanaal en wat er allemaal mis kan gaan. We weten al dat rauwe groente belangrijk zijn omdat ze extra enzymen leveren; we weten ook dat een paalde zuurgraad vereist is; we weten ook dat er goede en minder goede en ongewenste microbe activiteit is.

      • Sportief van James. James je bent ook een toppertje!

  11. James Pott zegt:

    Met dat laatste heb ik helemaal geen probleem, maar zolang jij de colon van de gorilla ziet als een betrekkelijk ‘dom fermentatievat’ zou het toch wel verduidelijkend werken wanneer je in dit geval een kwalificatie geeft van dom. Absence of analytic brainfunction? Sure, maar mag je absence of analytic brainfunction als dom kwalificeren? The interacties in de colon op bio-chemisch, micro-biologisch niveau getuigt misschien niet van het soort intelligentie dat we in Jantje onderkennen wanneer hij zijn sommetjes maakt, maar ik heb het idee dat mijn vriend de chemicus daar anders over denkt. Maar mijn punt van disagreement is de insluiting van ons spijsverterings systeem als behorend bij de buitenwereld en de huid als (impliciet) behorend bij de binnenwereld.
    En dan hebben we het nog niet eens over het feit dat we tegenwoordig wat meer ruimte geven aan het idee dat ons ‘systeem’ wel eens wat verder zou kunnen reiken dan wat onze zintuigelijke ervaring ons vertelt. Heb destijds dat verhaaltje van Woerlee gelezen, heb me altijd afgevraagd hoe hij zulke zaken als het Pauli effect zou verklaren (macropsychokinetic phenomeen algemeen bekend als het Pauli Effect waardoor reageer buisjes sprongen, electrische apparatuur stopte met werken als Wofgang Pauli maar in de buurt kwam). Dit effect was zo sterk dat hij zelfs niet eens in dezelfde ruimte hoefde te zijn. Volkomen off topic maar misschien wel interessant om te weten;
    “..An incident occurred in the physics laboratory at the University of Göttingen. An expensive measuring device, for no apparent reason, suddenly stopped working, although Pauli was in fact absent. James Franck, the director of the institute reported the incident to his colleague Pauli in Zürich with the humorous remark that at least this time Pauli was innocent. However, it turned out that Pauli on a railway journey to Copenhagen switched trains in Göttingen rail station about the time of failure. The incident is reported in George Gamow’s book: “Thirty years that shook physics” where it is also claimed the effect to be stronger as the theoretical physicist is more talented…”
    Gamow was de physicist die Crick aan het denken zette over de structure en aantal amino acids.

  12. Hans zegt:

    j-p- , dank voor de link .
    Met jouw welnemen heb ik het ter info hier geplaatst :
    http://www.foodlog.nl/artikel/buikomvang-nederland-neemt-toe2/

  13. j-p- zegt:

    Ik vind het prima, Hans

  14. Apen in twee Britse dierentuinen mogen geen bananen meer eten. Modern fruit zelfs voor fruitariërs te zoet om gezond te blijven.

  15. Alex zegt:

    Het is waarschijnlijk al zo’n 15 jaar geleden dat we in de Apenheul waren, maar toen werd al het volgende aangegeven:

    “Wat krijgen de apen te eten?

    Iedere aap krijgen een speciaal apendieet. Dat dieet is voor iedere apensoort anders. De meeste apen eten veel groente en vruchten. Zoals andijvie, prei, tomaten, wortelen, druiven, avocado… ga zo maar door. Sommige apen eten graag bladeren. En dwergaapjes en doodshoofdaapjes lusten ook wel insecten.

    Veel mensen denken dat apen veel bananen eten. Maar niets is minder waar. Bananen zijn helemaal niet zo goed voor apen. Er zit veel suiker in. De apen in Apenheul krijgen daarom maar heel af en toe een banaantje.”

    Dus ze lopen gewoon achter in de VS en het VK. 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s