Chirurg Slotervaart verdedigt Taubes in Volkskrant

Hmmm, dit is toch wel een snelle aparte post waard. Met dank aan lezer Martin. Chirurg Maurits de Brauw van het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam heeft Why We Get Fat van Gary Taubes gelezen en schrijft naar aanleiding daarvan een opiniestuk in de Volkskrant. Ruim vijf jaar na het verschijnen van Good Calories Bad Calories ontdekt een Nederlandse arts dat het paradigma calorieën in calorieën uit/minder eten meer bewegen een achterlijke tautologie is. Het mag duidelijk zijn dat intellectueel Nederland de verkeerde media volgt. Als de dokter de Grazia had gelezen (of erger nog, Foodlog), had hij dit stuk vijf jaar geleden kunnen inzenden😉. Maar goed. Niet zeiken. Het is een begin. Bravo Maurits de Brauw! Trek een regenjas aan, want dat er een leger azijnpissers klaarstaat, is zeker.

Bij deze ook nog maar eens een interview met Gary (5 jaar geleden in een damesblad).

Vorige maand verscheen er een boek waar diëtistes en andere voedingsautoriteiten wereldwijd en masse een rolberoerte van krijgen. Ze hàten het. Het heet ‘Good Calories, Bad Calories: Challenging the Conventional Wisdom on Diet, Weight Control and Disease’ en het is geschreven door Gary Taubes, wetenschapsjournalist van ondermeer Science en The New York Times. Wat de deskundigen zo op stang jaagt? Welnu, Taubes sprak met 600 wetenschappers, spitte 150 jaar onderzoek naar de relatie tussen voeding, overgewicht en welvaartsziekten door en trok de waanzinnig foute conclusie dat de huidige voedingsadviezen niet alleen wetenschappelijke prietpraat zijn, maar dat ze ons vet en ziek maken. Zijn opmerkelijkste boodschap: overgewicht is niet alleen een kwestie van te veel eten en te weinig bewegen, zoals ons altijd is geleerd. Overgewicht wordt veroorzaakt door hormonen. En die hormonen staan vooral onder invloed van wat je eet. “Je hebt wel degelijk goede en slechte calorieën. Voedingsautoriteiten sporen ons aan de verkeerde calorieën te eten.” Het probleem van orthodoxe instanties als het Voedingscentrum is dat ze Taubes niet kunnen afserveren als halve gare. Hij is natuurkundige, won drie keer de hoogste Amerikaanse prijs voor wetenschapsjournalistiek en hij deed zijn huiswerk beter dan wie dan ook. Hij is er niet op uit een mening te verkondigen, maar zoekt simpelweg de waarheid over voeding. Dat die niet politiek correct blijkt te zijn, zal hem worst zijn. Een interview.

Vroeger hield je je bezig met exacte wetenschap. Waarom besloot je je 13 jaar geleden in voeding te verdiepen?

“Ik had me gespecialiseerd in wetenschappelijke dwalingen. Wetenschappers zijn net mensen en zien soms liever wat ze willen zien, dan wat er echt is. Soms omdat ze een bepaald belang dienen, soms gewoon omdat ze te verliefd zijn op hun eigen vooroordelen. Toen ik een paar jaar had geschreven over slordige natuurkundigen, wees iemand me op de voedingswetenschap. Ze zei: ‘Als je een tak van wetenschap zoekt waar ze er echt een potje van maken, dan moet je eens gaan neuzen in het onderzoek naar voeding, overgewicht en hart- en vaatziekten.’ Wat ik aantrof tart elke beschrijving. De huidige voedingsleer is geen wetenschap, maar een middeleeuwse godsdienst.”

Je zegt dat we niet dik worden omdat we te veel eten. Leg uit.

“Er zijn talloze studies die duidelijk laten zien dat sommige mensen op een bunkerdieet van zeg 5000 kcal nauwelijks aankomen, terwijl anderen nauwelijks afvallen op een hongerdieet van zeg 1700 kcal; bij gelijke activiteit. Het zijn dus niet primair de calorieën die maken dat we dik worden of afvallen. Wetenschappers weten al zeker 70 jaar dat gewichtsregulatie hormonaal gestuurd wordt.”

Wat gebeurt er dan bij mensen die dik worden?

“Je kunt alleen vet opslaan als er veel van het hormoon insuline in je bloed circuleert. Insuline is een pakhuishormoon: het zorgt ervoor dat voedingsstoffen worden opgeslagen, voornamelijk in de vorm van vet. Je hebt heel kleine beetjes insuline nodig, maar als je voortdurend meelproducten en suiker eet, of suiker drinkt in de vorm van frisdrank, pompt je alvleesklier voortdurend insuline in de bloedbaan. Dat is niet normaal. Al die insuline zet de sluisdeuren naar de vetcellen in één richting open. Het vet kan er in, maar er niet meer uit.”

Maar als je meer beweegt, dan gebruik je dat vet toch weer? Dan val je toch af?

“Bewegen is uitstekend, maar je moet niet de illusie hebben dat je er spectaculair van zult afvallen. Alle experts die ik sprak vertelden me dat het mensen niet lukt om af te vallen door meer te bewegen. Zelfs een studie onder 13000 fanatieke hardlopers liet zien dat de grote meerderheid elk jaar een beetje aankomt; zelfs degenen die vijf dagen per week 15 kilometer lopen. De reden ligt zo voor hand, dat niemand hem ziet: je krijgt honger en eet meer. En wat eten mensen? Voornamelijk zaken als pasta, sportkoekjes, pizza en brood, want dat is zogenaamd ‘gezond’. Maar al die extra koolhydraten gaan linea recta als vet naar de vetcellen, waar het vervolgens nog maar heel moeilijk uitkomt. Nogmaals, de insuline houdt het vet daar gevangen. Je kunt er niet meer bij.”

Je stelt dat dikke mensen niet dik zijn omdat ze te weinig bewegen, maar dat ze te weinig bewegen omdat ze dik zijn…

“Ja. Dikke mensen worden lethargisch en niet omdat ze ‘lui’ zijn. Obesitas is een ziekte van overdreven vetopslag. Dikke mensen hebben bij wijze van spreken voor maanden energie aan hun lijf, maar hun lichaamscellen kunnen er niet bij. Die verhongeren. Het energiegebrek is zo nijpend dat ze zelfs hun eigen spieren opeten. Het gevolg is dat deze mensen het koud krijgen, zo weinig mogelijk bewegen, kortom dat ze alles doen om energie te besparen. Ze zijn vet en ze lijden honger. De enige manier om ze te helpen, is de hormoonbalans te herstellen. Ervoor te zorgen dat de overvloedige stroom insuline stopt. En dat doe je door voornamlijk goede in plaats van slechte calorieën te eten. In de onderzoeken die zijn gedaan, zie je dat mensen vervolgens binnen een dag weer spontaan lichamelijk actief worden.”

De hersenen hebben toch glucose nodig om te functioneren?

“Zeker, maar het lichaam houdt de bloedsuikerspiegel uitstekend op peil, zelfs als je helemaal geen koolhydraten binnenkrijgt. Bovendien werken de hersenen en het hart nog effeciënter op ketonen, afbraakproducten van vetten die in geringe hoeveelheden ontstaan als je weinig suikers binnenkrijgt. Eskimo’s leven tijden achtereen zonder koolhydraten en ondervinden daar geen enkel nadeel van.”

Waarom wordt deze kennis niet toegepast?

“Tot ongeveer de jaren ’60 was dit alles tamelijk onomstreden. Mensen met een gewichtsprobleem werden door hun dokter op een koolhydraatbeperkt dieet gezet en iedereen zag dat het werkte. Toen slaagde een groepje onvoorstelbaar ambitieuze en eigenwijze wetenschappers erin de instanties ervan te overtuigen dat hart- en vaatziekten veroorzaakt worden door vet in het algemeen en verzadigd vet in het bijzonder. Een absolute dwaling, waar geen sliertje bewijs voor is, maar het gevolg was dat vet werd gedemoniseerd en mensen het advies kregen om veel complexe koolhydraten te eten. Parallel daarmee zag je dat we met z’n allen vetter werden. Het ironische is dat ongeveer op hetzelfde moment ook werd ontdekt dat hart- en vaatziekten juist worden veroorzaakt door de overdreven hoeveelheid geraffineerde koolhydraten in onze voeding en dat een hoog aandeel vet feitelijk juist beschermt. Maar de wetenschappers die dat vaststelden, zaten met een onmogelijke boodschap. Ik sprak voor mijn boek met een prominente onderzoeker uit Stockholm. Hij zei: ‘Pasta, rijst, koek, brood, gebak, suiker, dat zijn de items die voor een gevaarlijk cholesterolprofiel zorgen. Die overgewicht, diabetes en hartziekten veroorzaken. Tenzij je er heel matig mee bent. Dat is zo klaar als een klontje. Ik mag dat gerust constateren in wetenschappelijke artikelen die niemand leest, maar ik moet het niet in mijn hoofd halen om het in het openbaar te zeggen’.”

Worden wetenschappers gemuilkorfd?

“Niet letterlijk. Maar ze kunnen niet openlijk zeggen waar het op staat. Namelijk dat mensen minder geraffineerde koolhydraten en vooral minder suiker moeten eten om hun risico op overgewicht, diabetes en hart- en vaatziekten te verkleinen. Als ze dat doen, liggen ze er uit.”

Dan de hamvraag. Wat zijn goede calorieën? Wat raad je de lezeressen aan te eten?

“Slechte calorieën zijn items die de insulineproductie stimuleren. Alles wat rap wordt omgezet in glucose. Als je slank bent en volop energie hebt, heb je waarschijnlijk het geluk dat je extreem goed met suiker omgaat. Als je moet lijnen om overgewicht te voorkomen, heb je vrijwel zeker een insulineprobleem. En dan doe je er toch het verstandigst aan om geconcentreerde koolhydraten te ontwijken. Je hoeft niet direct Atkins te gaan doen. De mens heeft gedurende zijn ontwikkeling vrijwel altijd koolhydraten gegeten. Dokters die in de vorige eeuw in de koloniën werkten, rapporteerden onafhankelijk van elkaar dat groepen die geen overgewicht, kanker en hart- en vaatziekten hadden, hun sublieme gezondheid verloren zodra de suikerconsumptie de twintig kilo per persoon per jaar overschreed. Het gaat om die grens. Nederlanders gebruiken nu ongeveer 40 kilo per persoon per jaar. Wat ik zelf eet? Vis, groenten, fruit, noten, eieren, boter, olijfolie, ongezoete zuivelproducten… Ik denk dat de lezeressen zelf slim genoeg zijn om te experimenteren. Probeer het maar eens een week. Je krijgt energie voor tien, hongeraanvallen verdwijnen en je wilt nooit meer terug!”

Naschrift: Meer over Gary Taubes voor de nieuwkomers.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

42 reacties op Chirurg Slotervaart verdedigt Taubes in Volkskrant

  1. Pingback: Als je een tak van wetenschap zoekt waar ze er echt een potje van maken, dan moet je eens gaan neuzen in het onderzoek naar voeding, overgewicht en hart- en vaatziekten | marinskate

  2. Pingback: Als je een tak van wetenschap zoekt waar ze er echt een potje van maken, dan moet je eens gaan neuzen in het onderzoek naar voeding, overgewicht en hart- en vaatziekten | marinskate

  3. willem zegt:

    Soms denk ik wel eens dat sommigen, zich voedingsdeskundige of geinteresseerde noemende, nog in de tijd van de jager/verzamelaar leven, uiteraard zonder om zich heen te kijken. Lees maar op Foodlog hoe sommigen reageren op Hans’ ‘witte dood’, waarmee hij suiker bedoelt. Lees Thijssen, maar vooral onze onvolprezen Robin, die veel weet van (haar) eten, maar niks van veranderende wetenschappelijke visies op datzelfde voedsel, Och, arme.
    Zou ze van het bestaan van dit blog afweten, onze Robin?

    • Willem, ik heb het al eerder gezegd, ik kom daar niet meer. Het zijn ‘andere mensen’. Niks mis mee. Leven en laten leven.

      • James zegt:

        Toch wel interessant om te zien dat Willem zo nu en dan wat rond dwaalt in een ‘alternative universe’.

      • willem zegt:

        Een mens doet wel eens wat, Melchior en James. Zelfs, tussen alle bedrijven door, even Foodlog bekijken…. om opnieuw teleurgesteld te worden: teveel boeren (niks tegen boeren, maar dezen verkopen alleen maar de eigen toko) en betweters. Ach, ieder zijn lol.
        Trouwens, ligt dat aan mij, te menen dat steeds meer zinnige en steeds minder onzinnige bijdragen over voeding in de kranten staan dan voorheen? Ik lees de Volkskrant, NRC, nu en dan Trouw en een provinciaal dagblad. Is dit een subjectieve constatering?

      • @willem, een knipoog van een betweter.

      • willem zegt:

        Wouter. Herinner je je nog de complimenten die ik je, jaren geleden al, gaf? En betweters zijn we natuurlijk allemaal. Maar jij leest ook kranten. Zie jij daar een, heeeel licht, veranderend patroon v.w.b. de visie op voeding in?

      • Er zijn zeker lichtpuntjes. Gelukkig maar. In de academische wereld -ik moet eigenlijk zeggen mijn woonplaats Wageningen- maar heel erg weinig overigens.

    • Janet Noome zegt:

      Als je het Westerse voedingspatroon van de laatste tientallen jaren bekijkt dan vallen een aantal zaken op. De totale hoeveelheid energie die we gemiddeld per dag binnenkrijgen is toegenomen (maar niet eens zo extreem veel meer). Het energiepercentage uit vet is meetbaar afgenomen terwijl er een toename in energieprocenten uit mono- en di-sacchariden en zetmeel is (rapport Gezondheidsraad 2006). Plaats daarbij het advies dat gezonde voeding voor maximaal 70 energie% uit koolhydraten kan bestaan (Voedingscentrum) én het wereldwijd toegenomen suikergebruik (met name toegevoegde suikers). Ga dan op de zaterdagochtend eens boodschappen doen in een super-Jumbo of AH-XL en geef je ogen goed de kost. Als je in gedachten de producten verwijderd die voor meer dan 50 % uit suikers bestaan dan houd je een minimarkt over. Focus dan op de gemiddelde taille-omvang van het winkelend publiek en bekijk eens wat ze in hun winkelwagen hebben: light- en 0 % vet producten, en suikerrijke producten met heel veel suikers. Need I say more..? Door overheid, voedingsproducenten en reclames worden deze klanten voortdurend op het verkeerde been gezet. Dat gegeven kan me triest maken. Op zonnige dagen denk ik: ik heb nog jaaaaren werk…..
      En Willem, je houdt altijd mensen die het anders zien. Als er maar discussie is en het niet een platte manier van reageren wordt. Daar schiet niemand iets mee op.

      • willem zegt:

        Helemaal met je eens, v.w.b. je slotzinnen, Janet. Discussies zijn de motor tot verdere ontwikkeling, ook die m.b.t. voeding. Door mij genoemde dame (misschien wel een schat van een meid, wie weet) houdt niet van discussie. Haar wereldbeeld staat vast: ‘komt niet aan mijn brood’. Maar ook dat mag best van mij..
        Die winkelwagentjes die je ziet, vol spul waar vanuit voedingsoogpunt met afgrijzen naar gekeken moet worden, zijn vaak ook nog volgestouwd met producten waarvan de koper oprecht meent dat die gezond zijn. Dat wordt hem/haar immers voorgehouden door instanties (van de vertrouwde winkel zelf t/m het Voedingscentrum en de dokters) die geloofd worden. Dat zou ook zo moeten zijn, maar het is wel anders! Dat is het meest trieste eraan. En dan komen we weer bij de hier al vaker gevoerde discussie: wat eraan te doen?

      • Loepzuivere analyse, Janet. Dank.

  4. Mariet zegt:

    Mooi, dat intervieuw met Gary Taubes. Oh, waren alle wetenschappers maar zo 😦

    En mooi dat Maurits de Grauw eindelijk zijn boek gelezen heeft. Gaat hij nu stoppen met bariatrische chirurgie en voedingsadviezen geven om dikkers te laten afvallen ?

    http://www.slotervaartziekenhuis.nl/bariatrische-chirurgie/Overons.aspx

    • Ha, ha, ha, ik dacht dat ook Mariet! Het Slotervaart zet de Gastric Bypass op z’n Amerikaans in de markt. Het maakt de man des te geloofwaardiger.

      • Mariet zegt:

        Eerst opereren en dan voedingadviezen ? Want als de klanten, na de operatie, niet “anders” gaan eten, komen ze weer aan. #deschoorsteenmoetroken

        Mijn dokter heeft ’t weleens geopperd, maar is er gauw mee opgehouden, gezien mijn heftige reactie: Je gaat toch niet in gezond vlees snijden ! En nu ben ik gelukkig te oud (leeftijdsgrens) en met LCHF afgevallen hoi,hoi 😉

    • hans zegt:

      Willem , gun Robin ( als je die bedoelt hier ) even de tijd om te reageren . Ik ken haar op internet als iemand die niet op haar mondje gevallen is , recht voor z’n raap vaak , Rotterdammers lijken wel op Groningers wat dat betreft😉. En ben het vaak met haar eens ook nog . Communicatie , dacht dat jij daar e.e.a. van weet , kan moeizaam zijn op fora en mail en op op eieren lopen vaak verstandig , irritatie ontstaat maar o zo makkelijk.
      Nogmaals even geduld……..

      Kennis , onbegrip en ingeslepen levenswijzen zijn factoren in deze . De wil om tot andere inzichten te komen zijn wel een voorwaarde. Kennis tot je nemen is en blijft van cruciaal belang.

  5. hans zegt:

    Zo niet dan denk ik op zeer korte termijn wel Willem😉 Wil trouwens nodig haar recept van Meestersaus maken met suiker , Chinese ook nog es ……!

  6. Janet Noome zegt:

    Mariet, “even” opereren past in onze “snelle” wereld. Anders gaan eten, ach lastig is dat en duurt te lang. Nee, even die maag verkleinen en “dan zie ik wel verder”. Of anders: “ik kom hier niet om af te vallen, ik wil structuur in mijn voedingspatroon” (in voortraject bariatrie). Bij een voedingsadvies moet je zelf iets doen en daar hebben veel mensen “geen zin” in. En de verzekering betaalt.

    • Mariet zegt:

      Janet, Ja zo op ’t eerste gezicht lijkt dat zo en voor een deel is ’t waarschijnlijk ook zo ! Maar ik ken iemand die 300 kg woog en nu vier jaar later nog altijd 120 kg. Dus zo snel ging ’t niet. En voor iemand die 300 kg weegt is bariatrie misschien wel de laatste kans.

      Maar kijk eens naar de voorwaarden om in aanmerking te komen, 1, levenslang onder controle !? 2, welke pogingen ? 4, BMI van 35 ?

      Het wordt een medische industrie, de grenzen worden vast opgerekt !
      En dan heb je gelijk: “even” opereren past in onze “snelle” wereld’.

      “Vier voorwaarden voor een operatie voor overgewicht:
      1. U bent gemotiveerd en kunt de risico’s goed inschatten
      en afwegen en bent bereid levenslang onder controle te
      blijven.
      2. U heeft serieuze afvalpogingen gedaan onder begeleiding
      die onvoldoende blijvend gewichtsverlies hebben
      opgeleverd.
      3. U bent tussen 18 en 60 jaar oud.
      4. U heeft een BMI van 40 of meer, of u heeft een BMI van
      35 of meer en lijdt aan aandoeningen die met het ernstig
      overgewicht in verband staan.”

      Hopelijk ziet Maurits de Brauw ’t licht, nu hij Gary Taubes heeft gelezen !🙂

      • Janet Noome zegt:

        Mariet, wij zijn het helemaal eens! De aanhalingstekens gebruikte ik om aan te geven wat ik soms hoor van mensen die opgaan voor bariatrie.
        Ik vind trouwens iemand die 180 kg kwijtraakt in 4 jaar met bariatrie wel een groot succes! Dat is toch gemiddeld bijna 3,5 – 4 kg per maand. Maar nog veel beter is het om te zorgen dat je nooit 300 kg gaat wegen😉

    • Kirsten zegt:

      Natuurlijk lijkt een maagverkleining een oplossing voor mensen die geen zin hebben om hun leefstijl om te gooien. En ik denk dat er ook best wel mensen zijn die dit als een ‘makkelijke’ oplossing zien, maar er zijn volgens mij ook heel veel mensen die ondanks alle inspanningen toch niet dat gewichtsverlies voor elkaar krijgen. Kriss Kresser heeft hier iets over geschreven (reeds eerder aangehaald: http://chriskresser.com/why-its-so-hard-to-lose-weight-and-keep-it-off).
      In het kort komt het hierop neer: mensen met overgewicht hebben een verhoogde setpoint wat betreft lichaamsgewicht. Het lichaam doet er alles aan om deze setpoint te verdedigen en daar kan geen wilskracht tegenop. Om blijvend gewichtsverlies te bereiken, moet die setpoint omlaag. In veel gevallen lukt dat op een paleo- of low-carb dieet, maar niet altijd. Bariatrische chirurgie is dan voor mensen met bijvoorbeeld morbide obesitas de enige manier om die setpoint te verlagen. Door de gastric bypass wordt het beloningssysteem in de hersenen veranderd, waardoor er niet constant verlangd wordt naar eten (omdat het lichaam niet in soort spaarstand komt, waarbij er weinig verbruikt wordt en alle energie zo snel mogelijk wordt opgeslagen).
      Hij geeft ook wel aan dat het vooral voor extreme gevallen zinvol kan zijn, en dat er ook zeker nadelen aan kleven (risico’s, kans op micronutriënten tekorten), maar dat het wat betreft gewichtsverlies een manier is om die setpoint omlaag te krijgen. Beter zou natuurlijk zijn om via een niet chirurgische ingreep die setpoint definitief omlaag te krijgen.

    • Over maagbandjes en operaties heeft Jaap Seidell een duidelijke mening. Hij is geen voorstander en vind dat we nadruk moeten leggen op lifestyle. De Zembla-uitzending ‘slank in 1 dag’ hierover is het kijken waard (zie filmpje in onderstaande link). Jaap schreef eerder een een mooie verhaal met de titel “Het land van de korte beentjes”
      http://wdeheij.blogspot.nl/2011/11/jaap-seidell-in-het-zonnetje-gezet-de.html
      (@Hans, lees deze link maar niet. Het is reclame voor mijn eigen privé blog).

      • hans zegt:

        Wouter , die sneer had ik nog tegoed van je😉 ? Tuurlijk lees ik je prima link al is de eerste zin op je eigen prive blog dat het blog over je bedrijf gaat …. Je hebt gelijk als je zegt dat het reclame is voor je eigen prive blog maar die verwijzing in die eerste zin naar je bedrijf zie ik ook als reclame. Nu maak ik warempel ook reclame voor je blog en je bedrijf , Wouter is TOP ! Geen dank😉
        Wil dit lijntje verder niet vervuilen .

  7. Annemiek zegt:

    Even ‘my ten cents’. Ik weet niet of het misschien mijn rooskleurige kijk op de wereld is (ben geen arts of voedingsdeskundige) maar ik denk dat er best ook mensen zijn die wél hun levensstijl willen omgooien, anders willen eten. Echter wanneer je al geruime tijd dik bent heb je dit vaak al meerdere keren geprobeerd, zonder resultaat. Want wat doe je? Je luistert naar de mensen die het weten en gaat meer koolhydraten eten, en minder vet, en meer bewegen. In eerste instantie voel je je hier vaak even lekker door: in de ogen van de wereld doe je t juiste, hier word je voor gecomplimenteerd en wanneer je dan ook nog wat kilo’s verliest komt daar nog een innerlijk schouderklopje bij. Afhankelijk van waar je voor kiest ga je eerder of later steeds minder resultaat zien, steeds meer honger krijgen en wordt het steeds moeilijker vol te houden……
    Stel dat we in een wereld leven waarin je écht goed advies krijgt vanaf t begin, ik denk dat er dan maar weinig mensen kiezen voor ‘de makkelijke weg’ van een operatie.

    • Nou, voor mij is het ruimschoots een euro hoor Annemiek😉. Ik herinner me dat Yneke Vocking altijd zegt dat informeren over ‘alternatieve’ (bij gebrek aan een minder lelijk woord) mogelijkheden geen zin heeft omdat mensen toch niet anders willen gaan eten/leven. Voor sommigen zal dat zo zijn, maar ik vermoed dat een substantieel deel wel degelijk eieren voor z’n geld kiest als je bijvoorbeeld paleo goed uitlegt. Ik verdenk het establishment ervan die informatie niet eens te verschaffen.

    • Mariet zegt:

      “Stel dat we in een wereld leven waarin je écht goed advies krijgt vanaf t begin, ik denk dat er dan maar weinig mensen kiezen voor ‘de makkelijke weg’ van een operatie.”

      Annemiek, ben ’t helemaal eens met je gedachtegang ! Begin 70 tiger jaren deed ik Atkins, viel af, maar vooral mijn (prediabetes ) hypoglykemie symptomen verdwenen. Maar ben gestopt vanwege de “vet”verhalen ! Wist ik veel ! Ik was naief en dacht dat al die dokters en VC het wel beter zouden weten. Braaf meisje, toch !
      Met de kennis van nu, no way !
      En Willem, ik ben nog niet zuiver in de leer, maar dat komt nog als ik mijn zieke lichaam genezen heb. Ik zie Paleo op dit moment als een goede basis, waarnaast ik een dieet volg, met als doel `normaal`Paleo te gaan eten. Hoera !

  8. Bob zegt:

    Hoi Melchior,
    In het programma BNR gezond was de Belgische arts Kris Verburgh te gast.
    http://www.bnr.nl/programma/gezond/516017-1205/op-dieet-hou-maar-op (artikel & uitzending)
    Hij heeft een boek geschreven over zijn eigen voedselzandloper.
    In de uitzending geeft hij aan dat verschillende diëten waaronder ook Paleo niet goed zijn, maar dat je je het best kan houden aan zijn voedselzandloper.
    Misschien ook eens interessant om naar te kijken?

    • Dank, Bob!

      Ik heb het interview beluisterd. Wat een merkwaardige logica houdt deze man er op na.

      Eerst zegt hij dat een hoogglycemische voeding met veel bloedsuiker- en insulinepieken nefast is. “Brood en aardappelen moet je ten koste van alles vermijden.” Om brood en aardappelen over een kam te scheren is al behoorlijk gek als je enigszins bij de tijd bent, maar soi. Vervolgens vraagt Harmke Pijpers (ik ben een mega Harmke fan😉 ) wat hij als ontbijt eet en dan antwoordt hij: “Havermout met sojamelk.” Que? Dat is een nog veel grotere glycemische bom dan een paar sandwiches, terwijl we over de fyto-oestrogenen in sojamelk maar niet moeten beginnen. Hij zegt terecht dat melk osteoporose in de hand werkt (via insulineresistentie, maar dat begrijpt hij heel waarschijnlijk niet), maar heeft duidelijk niet in de smiezen dat haver van alle graszaden het meest rachitogeen is.

      Over het paleodieet beweert hij dat het ‘zeer eiwitrijk’ is en ‘dus’ veroudering in de hand werkt. Dat is een misvatting. Een ‘paleodieet’ is macronutriëntneutraal, zij het meestal relatief laagglycemisch. Bovendien is er geen bewijs dat een voeding met een ‘hoog’ aandeel eiwit (ons eiwitplafond ligt rond de 30 energieprocent) tot versnelde veroudering leidt, zoals hij beweert. “Bij een eiwitrijk dieet gaan proteïnen in het lichaam samenklonteren en veroorzaken dan Alzheimer en hartfalen,” roept hij. Ehhh… the evidence, Herr Doktor?

      Het lijkt een amalgaam van goede inzichten en old wives tales.

    • Voor diegene die daar interesse in hebben een gedegen recensie over de Voedselzandloper: http://chivo.nl/content/boekrecensie-de-voedselzandloper

  9. jaap seidell zegt:

    Verburgh kan mooi (over)schrijven maar is ongeloofwaardig. Zijn slogans (op de kaft): een glas vruchtensap per dag verlaagt de kans op Alzheimer met 75%; een handje noten de kans op een hartinfarct met 50%. Geen wonder dat het boek verkoopt als ‘warme broodjes’. Mensen geloven graag in sprookjes. Taubes heet een ‘one track mind’. Het is heel goed dat hij het belang van geraffineerde en snelle koolhydraten maar de studies naar vetovervoeding en obesitas en diabetes (die ik hem stuurde) en over het nut van lichaamsbeweging op het metabolisme wil hij niet lezen (laat staan citeren). “I don’t believe in exercise” is zijn respons. Wat een verschil met LIndenberg en Yudkin en Boyd Eaton waar je wetenschappelijk mee kon discussieren. Ik hoef geen gelijk maar, zoals Kuipers (ongeveer) zei in de Volkskrant: wetenschap komt verder door twijfel, controverse en een ‘open mind’.

    • Jaap, ik ben het met je eens, maar kon het niet laten dit oude interview te herplaatsen. Mede dankzij jou hebben we het hier uitgebreid gehad over de gaten in Gary’s hypothese en wie zoekt zal het vinden. Toch denk ik dat een discussie onder clinici naar aanleiding van GCBC of WWGF een goed begin is. Gary is, naar mijn bescheiden mening, ‘directionally right’.

      • Chi L. Chiu zegt:

        Beste Melchior, een beetje laat, maar ik zag wat verkeer naar onze recensie: de ‘voedsel zandloper’ ontstaan, kwam even kijken en moest toch even glimlachen bij Gary is ‘directionally right’. Bedoel je daarmee dat obesitas het gevolg is van voeding en niet door een meteorietenregen😉.

        Er is heel interessant werk van de obesitas wiskundigen. Zij hebben de koolhydraten- en suikerhypothese doorgerekend, maar vonden niets. Wat ze wel vonden was ronduit schokkend, namelijk een sluitende correlatie van obesitas, voedselaanbod en weggegooid voedsel:

        http://www.plosone.org/article/info:doi/10.1371/journal.pone.0007940
        http://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(11)60812-X/fulltext

        Werkelijk fascinerend. Zij hebben recent ook het werk van Westerterp doorgerekend en konden geen gaten vinden in de idee dat beweegarmoede nauwelijks een rol speelt in de obesitasepidemie.

        Taubes is hard op weg overal krediet te verliezen en begint zo langzamerhand de reputatie te krijgen van een wetenschapsjournalist die science fiction schrijft. Het zou toch jammer zijn, als hij zijn mooie carriere zo moet afsluiten. Zijn meeste recente werk in de New York Times naar aanleiding van de Ebbeling studie zegt weer genoeg.

        http://www.nytimes.com/2012/07/01/opinion/sunday/what-really-makes-us-fat.html?_r=2

        Veel anekdotes, weinig bewijs. Nergens bekritiseert hij het werk van de groep Ludwig, terwijl je werkelijk niet een keer je kont kunt keren, zonder over een fout te struikelen. Heb er een paar uitgelicht.

        http://chivo.nl/content/een-calorie-niet-een-calorie-niet-een-calorie-het-definitieve-bewijs

        Hetzelfde geldt natuurlijk voor Lustig, waar we het eerder over gehad hebben. Die is natuurlijk door Sievenpiper op vriendelijk wijze terecht gewezen. Ook daar zien we dat Lustig, dezelfde radicale vasthoudenheid demonstreert als Taubes. Het zijn vooral interessante figuren om over te schrijven. Snap wel dat je een beetje van Taubes kunt houden😉.

        Volgens mij moeten we langzamerhand naar een realistisch scenario toe en die bestaat denk ik uit:

        1. Niet in gewicht toenemen
        2. voldoende fitheid opbouwen.

        Het sluit toch volgens mij aardig aan op het idee van de obesitasparadox (http://www.jabfm.org/content/25/4/422.short) en dat fitheid belangrijker is dan de BMI (http://chivo.nl/content/fitheid-en-niet-bmi-bepalen-vitaliteit). Wellicht moeten we dan ook indicaties voorschrijven op basis van klinische symptomen in plaats van BMI, zoals voorgesteld door de EOSS. Het is een nieuwe wereld!

        Groet, Chi

  10. willem zegt:

    Hier en elders lees ik steeds weer dat ‘paleo’ een dieet is. In mijn ogen is dat niet juist. Bij een dieet zit de restrictie in de hoeveelheid, de eetmomenten, in (het weglaten van) suiker en vet en het aantal calorieen. Daartoe worden eraan gerelateerde regels opgesteld waar je je aan dient te houden. Paleo lijkt mij te bestaan uit een complex aan factoren, waarvan voeding er een is. En die voeding is de meest normale voeding die bij de mens hoort, namelijk die waarop ons genoom heeft leren overleven, of beter: is gevormd.
    Dus geen ‘paleo’ in een rijtje met Frank, Sonja, Atkins, etc. Dat lijkt mij voor de discussie wel zo zuiver.
    De hoeveelheid voedsel die je eet is bij paleo niet voorgeschreven, maar lijkt me afhankelijk van je gezonde verstand. En, natuurlijk, ook van wat je eet.

    • Scherp geformuleerd, Willem. Waarbij ik nog zou willen opmerken dat eetlustregulatie een van de belangrijkste effecten van een ‘paleodieet’ lijkt te zijn. Voor sommigen (Fred en George bijvoorbeeld) gaat het niet op, maar in de kleine studies die zijn gedaan moet je mensen op een paleovoeding consequent bijvoeren om ze op gewicht te houden. Ze nemen spontaan minder energie tot zich, door gebrek aan ‘honger’. Zelf merk ik dit ook, terwijl ik toch al een scharminkel ben en me de pleuris zwem, loop en fiets.

      • Fred-Jan zegt:

        Een paleo dieet Lindeberg stijl heeft een dermate lage energiedichtheid dat de hoeveelheid voedsel benodigd om aan mijn energiebehoefte te voldoen zo groot is dat overconsumptie geen probleem is. Sterker nog ik denk zelfs dat ik energie tekort ga komen om mijn lichaamsgewicht op pijl te houden. Het is echter niet te combineren met mijn sociale leven.

  11. Fred-Jan zegt:

    Melchior,
    Ik heb het artikel in de Volkskrant gelezen, en vind dat het artikel zonder enige toelichting met name voor mensen die minder met deze materie bekend zijn nogal misinformatief kan zijn. En dan heb ik het niet over de geldigheid van de koolhydraat insuline hypothese maar over de wijze waarop het artikel geschreven is.
    Er wordt bijvoorbeeld geschreven:
    “Tot dusverre werd gewichtstoename simpelweg verklaard door een positieve energiebalans: meer eten dan het energieverbruik. Volgens deze theorie veroorzaakt een hap van een croissant per dag teveel, een gewichtstoename van 10 kilo na tien jaar”.
    Er wordt hier gesuggereerd dat Gary Taubes dit in twijfel trekt en daarmee de eerste wet van de thermodynamica. Degene die zijn boeken heeft gelezen weet dat hij dit uiteraard niet doet. Ook Gary Taubes is van mening dat gewichtstoename wordt veroorzaakt door meer eten dan het energieverbruik. Hij stelt alleen de redenen hiervoor ter discussie. Over de ene hap van de croissant teveel die uiteindelijk voor tien kilo extra lichaamsgewicht zorgt het volgende. Hoewel de stelling correct is dat een kleine hoeveelheid voedsel teveel over een lange termijn voor een grote gewichtstoename kan zorgen. Tien kilo lichaamsvet staat voor zeventigduizend kilocalorieën. Deel je dit door 3650 dagen kom je op net iets minder dan twintig calorieën per dag. Punt is alleen dat teveel wordt bepaald door inname minus verbruik en het verbruik neemt toe zodra je in massa toeneemt. Een hap van een croissant structureel extra zorgt voor een geringe gewichtstoename totdat het verbruik en de inname weer overeenkomen. Om tien kilo extra lichaamsgewicht te faciliteren moet je eerder denken aan tweehonderd kilocalorieën structureel extra per dag.
    “Taubes toont aan dat biologische factoren doorslaggevend zijn in plaats van de thermodynamica. Als de eierstokken van een patiënte verwijderd worden, volgt gewichtstoename. Bij cortisol of insuline spuiten gebeurt hetzelfde”.
    Hij bedoeld hier dat het verwijderen van de eierstokken van een patiënte of insuline spuiten tot gevolg heeft dat die persoon meer gaat eten dan wel dat het energieverbruik van deze persoon hierdoor afneemt waardoor er een positieve energiebalans ontstaat en dus gewichtstoename.
    “Het effect van meer bewegen op het gewicht is bijna nihil. Vele studies bewijzen dat blijvend gewichtsverlies niet bereikt wordt door meer energieverbruik zoals sporten of fitness. Het lichaam compenseert toegenomen energieverbruik simpelweg door grotere honger. In bed -slapend- wordt meer gewicht verloren dan in de sportschool”.
    Het is waar dat de hoeveel energie die extra wordt verbruikt door lichaamsbeweging tegenvalt en vrij eenvoudig gecompenseerd kan worden door extra voedingsinname. Je gaat dan echter voorbij aan de belangrijkste bijdrage die lichaamstraining levert aan het gewichtsverliesproces. Dit is het behoud van vetvrije massa. Bij gewichtsverlies treedt nagenoeg altijd verlies van vetvrije massa op. Dit heeft nadelige gevolgen voor de lichaamscompositie en het energie verbruik. De mate waarin dit verlies optreedt is mede afhankelijk van eiwit consumptie en lichaamstraining. Lichaamsbeweging is vanuit deze optiek van essentieel belang bij gewichtsverlies.
    “Kan gewichtsverlies optreden zonder caloriebeperking met veel vet? In het wetenschappelijke topblad JAMA werd in 2007 een studie gepubliceerd waarin drie populaire caloriebeperkte diëten werden vergeleken met een calorie onbeperkt dieet met veel vet. Zonder caloriebeperking met veel vet werd meer dan tweemaal zoveel gewicht verloren dan met caloriebeperking zonder vet”.
    De suggestie wordt hier gewekt dat er zonder verlaagde calorie inname meer dan tweemaal zoveel gewicht verloren werd dan met caloriebeperking zonder vet. Hier wordt daadwerkelijk bedoeld zonder opgelegde caloriebeperking. De daadwerkelijk bewerkstelligde caloriebeperking bij dit dieet is onbekend, maar vermoedelijk hoger dan bij de variant caloriebeperking zonder vet.
    Uit het interview van Gary Taubes van vijf jaar geleden:
    Er zijn talloze studies die duidelijk laten zien dat sommige mensen op een bunkerdieet van zeg 5000 kcal nauwelijks aankomen, terwijl anderen nauwelijks afvallen op een hongerdieet van zeg 1700 kcal; bij gelijke activiteit. Het zijn dus niet primair de calorieën die maken dat we dik worden of afvallen. Wetenschappers weten al zeker 70 jaar dat gewichtsregulatie hormonaal gestuurd wordt.
    Er zijn vele overvoedingstudies gedaan en sommige suggereren dat er zoiets bestaat als adaptieve thermogenese waardoor de overtollige energie(deels)wordt verbruikt in plaats van opgeslagen. Die effecten zijn echter niet zo groot als hierboven aangegeven. Betrouwbare studies die aantonen dat individuen met een berekend verbruik van zeg 2500 Kcal op een langdurig dieet van het dubbele aantal nauwelijks aankomen ben ik echter zelf nog nooit tegengekomen.

    • Hoi Fred-Jan,

      Volledig met je eens. Eigenlijk zou je deze analyse ook in de Volkskrant moeten plaatsen. Het zou natuurlijk nog mooier zijn als Maup de Brauw hier zou reageren.

      Wat betreft Gary’s uitspraak in mijn eigen artikel… ik weet het niet. Diverse overfeeding studies hebben laten zien dat mensen totaal verschillend reageren op een geforceerd calorieoverschot. Ik denk aan het Vermont State Prison experiment. In het vreetexperiment dat voor BBC-Horizon werd uitgevoerd door Fredrik Nyström zag je gigantische verschillen, niet alleen in gewichtstoename, maar ook in partitioning. Die Aziatische jongen kwam aan, maar het was vrijwel allemaal spierweefsel. Hij veranderde in een bodybuilder, terwijl ze niet mochten sporten!

      • Fred-Jan zegt:

        Hoi Melchior,
        Bedankt voor filmpje ik had deze gemist. Dit onderzoek suggereert inderdaad de aanwezigheid van adaptieve thermogenesis. Maar ook dat bij deze van nature slanke personen bij overconsumptie op grote schaal(in dit geval een verdubbeling van de inname) dit niet toereikend was om te voorkomen dat deze personen flink in massa toenamen in slechts vier weken tijd. Opvallend was de moeite die de deelnemers hadden om de vastgestelde hoeveelheid calorieën naar binnen te werken. Het ging hier denk ik om ongeveer vijfduizend Kcal voor de mannen, een hoeveelheid die iemand met talent tot overeten zoals ik met speels gemak naar binnen werkt. De reden van hun slanke lichamen moet je denk ik eerder zoeken in hun gebrek aan overmatige eetlust. Wat betreft de Aziatische jongen(waar was de bodybuilder?) overconsumptie op een zeer eiwitrijk dieet kan zorgen voor een toename in vetvrije massa. Heel herkenbaar vind ik de bevinding van Dr Leibel(min 53 van de film) dat mensen die tien procent gewicht verloren en daarna hun juiste energie behoefte aan voedsel kregen voortdurend honger hadden. Ik had dat zelf ook met name als ik ook veel energiedichte voedingsmiddelen in mijn dieet opnam. Gek genoeg heb ik daar sinds ik aan IF doe totaal geen last meer van.

        • Fred-Jan, ik overdreef met die ‘bodybuilder’, maar feit is dat hij de overtollige energie voornamelijk omzette in spierweefsel. Verder kwamen de proefpersonen niet zoveel aan als op grond van de extra calorieën was voorspeld. Als je mij zou overvoeren, zou ik nog eerder ontploffen of tot zelfontbranding overgaan dan aankomen, bij wijze van spreken.

          Uiteraard hebben mensen die resistent zijn voor overgewicht een erg precieze eetlustregulatie.

          IF is een fantastisch hulpmiddel en volgens mij evolutionair normaal. Drie keer per dag eten is een opgelegd construct en vermoedelijk een dat de normale biologische ritmes in de war kan schoppen.

      • Chi L. Chiu zegt:

        Melchior, nu ik toch op je blog je bezig ben. Er is verrassend weinig bewijs voor luxuskonsumption. Hier tref je een mooi historisch documentje: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC435778/pdf/jcinvest00719-0042.pdf

        De BBC documentaire hoef je niet echt serieus te nemen, aangezien de lichaamscompositie met een BodPod is vastgesteld. Meten is weten, als je weet wat je meet. De BodPod is afschuwelijk als het gaat om gewichtschommelingen. Afwijkingen van 10 tot 15% zijn eerder regel dan uitzondering. Het probleem zit hem in de hydratiefluctuaties. Ik heb wat erin gezapt, dus niet helemaal bekeken, maar als de Aziaat de enige Aziaat van de groep is, dan kun je het helemaal schudden. De BodPod kijkt ook niet naar raciale verschillen in weefseldensiteit en die is echt anders. Volgens mij zijn die mensen ook niet geinterneerd en daarmee is elke uitspraak op drijfzand gestoeld.

  12. @Melchior even iets heel anders, maar ik heb je e-mail niet dus maar even zo.

    Ik kwam er laatst achter dat het veelgeprezen stevia een sterke insuline respons geeft. Toen ik mij iets verder ging verdiepen in hoe dat met andere zoetstoffen zit stuitte ik op dit artikel:
    http://www.lowcarbforhealth.com/2010/04/conditioning-and-cephalic-phase-insulin.html

    Hierin staat een interessante stelling: de insuline respons in de ‘cephalic’ fase is geconditioneerd. Pavlov effect dus. Als je zoet proeft zijn je hersenen gewend om een signaal af te geven aan de alvleesklier dat er veel carbs aan komen. Dit impliceert dat je je hersenen ook anders zou kunnen conditioneren.

    Weet jij toevallig of hier meer onderzoek naar gedaan is?

    • Hoi Ernesto,

      Ja, daar is wel onderzoek naar. Je hebt niet eens een zoete smaak nodig, een geur, beeld of zelfs gedachte is voldoende voor een insulinerespons. Zie ook mijn stuk ‘Kun je afvallen met Pavlov?‘ Todd Becker heeft er uitgebreid over geschreven, ondermeer hier. Ik zal wat studies proberen op te diepen. Het lijkt me evident dat de voortdurende blootstelling aan onnatuurlijk sterke voedingscues net zo pervers en funest is als frequente blootstelling aan onnatuurlijk sterke seksuele cues. Van het een word je dik, van het ander krijg je haar op je handen😉.

      Zal ook een achterdeur regelen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s