Bezeten van gezond eten

Orthorexia-article

In het kader van de opgelaaide discussie rond Tom Watkins, de 15-jarige jongen die van zijn moeder Francis Kenter al vanaf zijn prille jeugd alleen rauwe groenten, fruit en noten mag eten, lijkt me dit oude artikel over ‘orthorexia’ op zijn plaats. Bijtgrage journalisten staan namelijk zonder enige twijfel klaar om ook het paleoperspectief (niet zo zeer het blogje, ik bedoel het hele evolutionair geneeskundige perspectief) in de hoek van het sektarisme te plaatsen. Zo schreef schoolfrik Aleid Truijens van de Volkskrant reeds gretig: “Al jarenlang geeft ze haar kind, nu 13, alleen maar rauwe groente, fruit en noten te eten, het dieet van de oermens.” (Nadruk van mij).

Voorspelbaar. Geen haar op mijn hoofd die er ook maar een seconde aan twijfelt dat de uit de onderwijsfabriek ontsnapte Truijens dat expres doet, want zelfs de meest verstokte Trachettist moet onderhand toch wel eens van Richard Wrangham hebben gehoord en weten dat vuur en koken aan de basis staan van ‘het dieet van de oermens’, het dieet dat die gestoord grote hersenen mogelijk maakte. Ze doet dat om alles wat niet in haar rigide schoolfrikkenstraatje past weer eens even lekker belachelijk te kunnen maken. Wie ‘anders’ eet, wie afwijkt, wie niet is als zij, is gek, dat is wat ze voor het voetlicht wil brengen en dat is wat de meeste Volkskrantlezers graag willen horen.

Dat Tom gevaar loopt, is een ander verhaal. Een voeding van groenten (gekookt of ongekookt), fruit en noten leidt onvermijdelijk tot tekorten. Dat is goed gedocumenteerd. Er zijn dan ook geen jager/verzamelaar groepen bekend die op zo’n voeding leven of leefden. Sterker nog, er zijn geen vegetarische jager/verzamelaars. Net zoals er geen vegetarische vossen zijn. Gooi, zoals Cushi terecht opmerkte, wat (orgaan)vlees, vis en eieren in de mix (alles gekookt of anderszins verhit) en je hebt een voeding die een sterk, robuust fenotype genereert, wat tante Truij en andere gepimpte onderwijzers ook beweren. Dat dat cruciale verschil nog maar even heel duidelijk gesteld is.

Bezeten van gezond eten

De opmars van het Foodamentalisme

Gezond eten is verstandig en belangrijk. Tot op zekere hoogte. Want sommige mensen slaan door. Ze worden steeds strikter en ontwikkelen een onaangename zendingsdrang. “Op een dag eten ze alleen nog groenten en fruit. Of erger, uitsluitend granen. Dan is het hoog tijd voor een therapeutisch bezoek aan McDonald’s.”

Iedere morgen opnieuw staat Nick Nolte voor een heilige opgave. Het samenstellen van zijn ontbijt. Dat dient namelijk, zo heeft Nolte bedacht, te bestaan uit net geoogste, strikt biologisch dynamisch geteelde groenten. Na de gebruikelijke zelfkastijding op de sintelbaan of in het krachthonk gunt de acteur zijn koud afgedouchte lijf een salade bestaande uit kool, wortelen, cherrytomaten, raapstelen, tofu en postelein. Alsof dat ascetische konijnenmaal hem nog niet voldoende vitaminen en mineralen verschaft, spoelt Nolte nog voor de lunch tegen de 30 voedingssupplementen weg. Met gefilterde Spa Blauw, want leidingwater bevat resten vrouwelijk hormoon (de uitgeplaste pil) en stel je voor dat zijn adonische corpus zou worden ontsierd door een stel borstjes. Collega star Julia Roberts is ook nogal kieskeurig waar het eten en drinken betreft. Ze zet geen stap buiten de deur zonder een pak ‘van vreemde genen vrije’ sojamelk. En voormalig Spice Girl Geri Halliwell laat na een verbeten, uiteindelijk gewonnen strijd tegen op zich helemaal niet onaantrekkelijke kwabjes geen kruimel ‘bedenkelijk voedsel’ meer over haar lippen komen. “Ik ben godzijdank op tijd tot inzicht gekomen,” getuigt ze zonder enige schroom tegen het Britse vrouwenblad ‘New Woman’. “Ik eet niets meer dat gemaakt is van meel. Zuivel brengt dood en verderf en suiker komt mijn huis niet in. Daar krijg je hypoglycemie van. Bij mij staan alleen nog gezonde zaken als verse groenten en vis op het menu. Ik denk de hele dag na over wat ik mag eten en wat niet en ik heb medelijden met de arme stakkers die dat niet doen.”

Pardon? Jawel, ze zegt het echt. En de kans is groot dat u het herkent. Van een collega, familielid of vriend. Die de laatste tijd alleen nog van meegebrachte, macrobiotische lunchpakketjes knabbelt. Die zijn of haar braakneigingen niet verbergt als u het waagt uw tanden eens in een fijne, sappige hamburger te zetten. Niet alleen over het paard getilde celebrities hebben ‘gezond eten’ – wat dat ook mag zijn – verheven tot de maat der dingen. Volgens een recent onderzoek van Dr Carlo Cannella, voedingswetenschapper aan de La Sapienza Universiteit in Rome, is bijna zeven procent van de bevolking ziekelijk bezig met de invloed van voeding op de gezondheid. Opgezweept door een aanzwellende vloed van vaak tegenstrijdige gezondheidsadviezen onderwerpen steeds meer mensen zich volgens Cannella dwangmatig aan irrationele diëten. “Het fenomeen heeft alles in zich van een religie,” aldus Cannella. “Het gaat om de kinderlijke illusie invloed te kunnen uitoefenen op zaken die per definitie buiten onze macht liggen, zoals ziekte en dood. Het gaat om zingeving in een verwarrende tijd zonder duidelijke bakens en om de universele menselijke behoefte zich verheven te voelen boven ‘niet uitverkorenen’. Niet voor niks wordt het ook wel ‘foodamentalisme’ genoemd.”

Het begon allemaal met de Amerikaanse arts Steven Bratman, die in 1997 het boek Health Food Junkies schreef. Daarin introduceerde hij de term Orthorexia nervosa, Grieks voor dwangmatig correct eten. Lijders aan het nog niet officieel erkende syndroom zijn niet zo zeer gefixeerd op hun gewicht als wel op de kwaliteit van hun voeding. Bratman werd zelf met het syndroom aangestoken tijdens zijn verblijf in een biologsch dynamische commune. Zijn boek doet tragikomisch verslag van mensen die hun groenten alleen rauw en ongesneden eten (anders wordt het energieveld verstoord), die ‘doodsbrengende’ nachtschadegewassen als aardappelen mijden als de pest, die nooit in aluminium pannen koken (Alzheimer!) en die stuk voor stuk menen het enige ware voedingsgeloof aan te hangen. Zelf kauwde Bratman iedere hap gerstepap tenminste vijftig maal. Hij bevestigt het door Cannella aangehaalde superioriteitsgevoel. “Op het dieptepunt van mijn aandoening keek ik geweldig neer op al die domme, verwerpelijke mensen die ‘rotzooi’ als vlees en zuivel nuttigden,” zegt hij. “Ik vond het beesten en ik gunde ze hun hartinfarct. Na een dag op tofu en quinoakoekjes voelde ik me heiliger en reiner dan Moeder Theresa. Puur fascistische emoties, achteraf bezien.” Bratman werd wakker geschud tijdens een lezing over ‘het dodelijke gevaar’ van melk. “Tweehonderd fanatiekelingen zaten in een zaaltje instemmend te luisteren naar een dokter die melkconsumptie in verband bracht met de afschuwelijkste kwalen. Afgeven op melk was begin jaren ‘90 erg in. Op een bepaald moment kwam een nietsvermoedende klusjesman drinkend uit een pak chocomel de zaal in om een microfoonstandaard te halen. De anti-melk dokter zag de chocomel en hij begon me die arme man toch een partij uit te kafferen. Of hij besefte wat hij zichzelf en de koeien aandeed. Het was ontzettend genant, maar de gehersenspoelde zaal liet zich meevoeren. Ik had het onbehaaglijke gevoel dat het publiek de man had kunnen lynchen.” Na die ervaring had Bratman alleen nog een goed gesprek met een Benedictijner monnik nodig om definitief in te zien dat hij een doodlopend pad bewandelde. “Tijdens een lift van een paar duizend kilometer bracht de geestelijke me bij dat pizza en babi pangang gewoon lekker zijn en dat eten vooral bedoeld is om te ontspannen en te genieten van elkaars gezelschap. Stapsgewijs heb ik mijn bizarre overtuigingen vervolgens de rug toegekeerd.”

Tijdens het schrijven van zijn boek kwam Bratman in contact met Kate Finn, een jonge yoga-lerares die last van haar maag had en die haar heil zocht in de zogenoemde natuurlijke hygiëne. Uiteindelijk at ze alleen nog rauwe groenten en fruit. Ondanks Bratmans pogingen haar te helpen, stierf de gezonde vrouw aan ondervoeding. “Orthorectisch eetgedrag begint meestal vanuit het idee niet optimaal gezond te zijn en vanuit de wens om de eigen gezondheidstoestand te opimaliseren,” zegt Dr Ingrid Kiefer, voedingswetenschapper aan de Universiteit van Wenen en auteur van het onlangs verschenen boek ‘Besessen vom Essen’ (‘Bezeten van het eten’). Kiefer deed twee jaar lang onderzoek naar het verschijnsel en hoopt haar resultaten in oktober te publiceren. Ir René Sieders, oprichter van de Stichting Anorexia en Boulimia Nervosa, is blij dat het fenomeen eindelijk serieus wordt onderzocht. “Orthorexia is een verborgen probleem,” zegt hij. “Ik ken zelf meerdere mensen bij wie de fixatie op ‘gezond eten’ destructief interfereert met hun sociale leven. Zij zoeken per definitie geen hulp. Ze zijn er immers van overtuigd dat ze het licht hebben gezien en dat hun omgeving voedingsfysiologisch gesproken achterlijk is. En waar een anorexiapatiënt onvermijdelijk ondergewicht ontwikkelt, ziek wordt en uiteindelijk hulp krijgt, moddert iemand met orthorexia verbeten verder.” Ingrid Kiefer: “Precies. Ik heb vrouwen behandeld die uitsluitend naar me toe waren gekomen omdat hun kinderen rachitis hadden gekregen. Ze wilden aanvankelijk dat ik hun kinderen behandelde en waren er slechts met de grootste moeite van te overtuigen dat hun streng macrobiotische wonderdieet de boosdoener was.”

Iemand die weigert te eten van een schaal waar ooit vlees op is geserveerd, omdat zulk servies ziekmakende vibraties overbrengt op zijn tofu, kan tamelijk veilig worden bestempeld als ‘een beetje in de war’. Maar is orthorexia of orthorectisch gedrag per definitie weird en irrationeel? “Ik geef toe dat bewust ‘gezond eten’ in de verte iets dwangmatigs heeft, maar ik heb weloverwogen redenen om te eten zoals ik eet,” zegt David McCandless, een BBC-journalist die onlangs door vrienden werd ontmaskerd als ‘borderline’ orthorexiapatiënt, maar die niks met die diagnose zegt te kunnen. Twee jaar geleden besloot hij iets te ondernemen tegen zijn voortschrijdende overgewicht en afnemende conditie. “Ik kwam er na wat zelfstudie achter dat ik, zoals zoveel van mijn volwassen medeburgers, insulineresistent ben. Buikje, hoge bloeddruk, licht verhoogde nuchtere bloedsuikerspiegel, het bekende plaatje. Je kunt je kop in het zand steken en onbekommerd doorvreten, maar glashard wetenschappelijk onderzoek laat zien dat die inmiddels epidemische toestand een voordewinds rak is naar voortijdig gezondheidsleed. De literatuur doet ook heel duidelijk uit de doeken hoe je de bakens kunt verzetten. Ik koos voor een licht aangepaste vorm van het mediterrane dieet. Veel verse groenten en fruit, veel vis, wat minder brood en meelproducten, geen margarines met linolzuur, maar olijfolie en volle zuivel. Alles zo onbewerkt mogelijk en waanzinnig lekker klaargemaakt.” McCandless vraagt zich af wie er last heeft van zijn ‘afwijking’. “Ik ben kieskeurig en besteed relatief veel tijd aan voeding. Ik denk ook na over de invloed die het heeft op mijn gestel. Het kost me wat extra moeite om de gewenste ingrediënten bij elkaar te sprokkelen, maar is het nou zo ráár om een markt af te struinen op zoek naar de beste, biologisch geteelde groenten? Naar vlees van een koe die heeft mogen grazen en dat dus een gunstige vetzuurverhouding heeft? Berokken ik daar iemand  schade mee?” Hij zegt zich weinig van de ophef aan te trekken. “Het is dommige kritiek. Sinds ik ‘vreemd’ ben gaan eten, heb ik meer energie, presteer ik meer en ben ik volgens dezelfde vrienden die mijn dieet belachelijk maken aanzienlijk prettiger gezelschap. Bovendien heb ik weer de fysiologie van een achttienjarige. Dankzij mijn ‘orthorexia nervosa’ ga ik de samenleving waarschijnlijk minder kosten.”

Dr Eric van Furth, manager behandelzaken en psychotherapeut bij het Centrum Eetstoornissen Ursula, is het roerend met McCandless eens. “Orthorexia is een non-item, een typisch komkommer-onderwerp, dat telkens weer opduikt als je denkt dat de hype eindelijk is overgewaaid. Steven Bratman heeft de titel van zijn boek, Health Food Junkies, heel slim gekozen. Onderzoek laat steeds duidelijker zien dat we onze gezondheid voor een flink deel zelf in de hand hebben. Met leefstijlmaatregelen kun je heel wat fysieke narigheid voorkomen. Veel mensen vinden dat bedreigend. Ze hebben helemaal geen zin om te veranderen. Het kost immers moeite. Bratman appelleert aan de breed gevoelde behoefte om die verantwoordelijkheid voor het eigen lijf af te schuiven, om het streven naar gezondheid belachelijk te maken. Hij verschaft mensen een alibi om aan hun ongezonde eetpatronen vast te houden. Dáárom is het zo’n bestseller en dáárom schrijven journalisten er zo graag over. Het eigenlijke probleem van onze samenleving is natuurlijk dat we verkeerd en onmatig eten. Je hoeft maar om je heen te kijken.”

Steven Bratman erkent dat hij met zijn boek een zeker schokeffect heeft willen bereiken, maar blijft er bij dat hij een wezenlijk probleem op de kaart heeft gezet. “Je kunt niet ontkennen dat de fixatie op gezond eten levens ruineert,” zegt hij. “Wat denk je van de vrouw die zich na het bijwonen van een lezing tot het veganisme bekeert en zich van haar man laat scheiden als ze ontdekt dat hij bij zijn moeder een schnitzel heeft gegeten? Of van de moeder die zo is gehersenspoeld met macrobiotische waanideeën dat haar kinderen rachitis en een groeiachterstand oplopen? Is dat normaal? Kate Finn ging er aan dood!” Psychotherapeut Van Furth: “Mensen die als gevolg van een te selectief eetpatroon ziek worden, hebben waarschijnlijk full blown anorexia nervosa. Kate Finn stierf uiteindelijk aan een hartritmestoornis. Ik ken haar dossier niet, maar het klinkt zuiver als anorexia. Ernstige ondervoeding met een hartstilstand als resultaat.” Finn zegt echter in haar dagboeken herhaaldelijk dat gewichtsverlies, een mager lichaam, niet haar drijfveer was. Ze wilde zelfs graag zwaarder worden. Haar motivatie was ‘gezondheid’. De wanhoop nabij schrijft ze, terwijl ze is opgenomen in een kliniek voor eetstoornissen: ‘De dokters blijven denken dat ik stiekem overgeef, dat ik gefixeerd ben op mijn gewicht. Maar het enige dat ik wil is lekker in m’n vel zitten. Ik ben ervan overtuigd dat er een dieet moet zijn dat tot optimale gezondheid leidt, maar ik weet nog te weinig. Aan de andere kant, naarmate ik meer informatie verzamel, raak ik verwarder. Ik vind de oplossing niet, dus hou ik maar vast aan de veiligheid van rauwe groenten en fruit.’

Op Bratmans website krioelt het van dit soort dolende zielen. Of het nu anorexia of orthorexia was die de op drift geraakte jonge vrouw twee jaar geleden de dood injoeg, elke leek kan vaststellen dat Finn een pathologische verhouding tot voeding had. Haar pogingen om met ‘correct’ eten een optimale gezondheid te bereiken, waren zacht uitgedrukt weinig productief. Ziet Van Furth iets over het hoofd? Voedingswetenschapper Ingrid Kiefer is het met haar collega eens dat gezonde voeding belangrijk is en dat iedereen zelf moet weten wat hij in zijn mond stopt en vooral ook wat niet. Ze erkent dat er waarschijnlijk meer mensen dood gaan aan te veel en verkeerd eten dan aan een overspannen kieskeurigheid. “Maar orthorexia bestaat wel degelijk,” zegt ze. “Wij zijn aanzienlijk conservatiever dan onze Italiaanse collega’s en schatten dat een half procent van de westerse bevolking er aan lijdt. Het is iets heel anders dan anorexia, al zijn er raakvlakken. Gezondheidsfreaks zullen bijvoorbeeld niet snel aan hun afwijking bezwijken. Als ze werkelijk verstand van voeding hebben, is de kans zelfs groot dat ze puur fysiek inderdaad wat gezonder dan zijn dan ‘normale’ eters. Ook al omdat ze doorgaans flink sporten.” Het grote gevaar loert wat haar betreft in de sociale aspecten. “Ik heb tijdens mijn onderzoek gezien dat veel healthfreaks zichzelf in een geweldig isolement manoeuvreren. Vooral de neiging om te ‘evangeliseren’ gaat hen parten spelen. Jehova’s Getuigen verbleken erbij. Familie en vrienden moeten voortdurend allerlei dwingende colleges over voeding aanhoren. Dat witbrood en aardappelen de bloedsuikerhuishouding ontregelen, dat melkeiwit diabetes type 1 kan uitlokken, dat suiker en verzadigd vet van de duivel zijn, dat… je kunt eindeloos doorgaan. Daar wordt de gemiddelde familie- of vriendenkring, die gewoon lekker en gezellig wil eten, snel moe van.” Eenmaal afgezonderd van zijn omgeving wordt de kans dat de gezondheidsfreak doorschiet en aan tunnelvisie gaat lijden volgens Kiefer snel groter. “Hij klampt zich steeds krampachtiger vast aan zijn dieet, leest op internet alles wat los en vast zit en raakt onvermijdelijk in de war. Het ene na het andere ‘niet optimale’ voedingsmiddel wordt uitgesloten. Op een dag eet hij alleen nog groenten en fruit. Of, desastreuzer nog, alleen graan. Biologisch, uiteraard en alleen als het niet langer dan een half etmaal geleden geoogst is. Als er al bij vrienden gegeten wordt, dan gaat er een overlevingspakket mee. Zo iemand mag de bloeddruk en het cholesterol van een tiener hebben, hij is wèl ziek. Hij heeft dringend hulp nodig. Die is rijp voor een serie therapeutische bezoeken aan de McDonald’s.”

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

81 reacties op Bezeten van gezond eten

  1. willem zegt:

    Weer een heerlijk relativerend verhaal!
    We zijn allemaal slechts onnozele mensjes die menen de Heilige Graal ergens te kunnen vinden. Boeiend is het allemaal wel, maar betrekkelijk ook, en dat vinden we in deze bijdrage weer terug.
    Doe maar gewoon, zeker niet fanatiek en extreem en dogmatisch en…. je weet wel.
    Het neemt allemaal niet weg, ondanks de Aleids, dat een fatsoenlijke eetgewoonte heel veel voordeel biedt, zoals we overal op dit blog kunnen lezen. ‘Paleo’ is echt geen vreemde eetgewoonte. Wie de moeite neemt om de zaken eens echt op een rijtje te zetten, op basis van het gezonde verstand en de logica, komt al snel terecht bij de constatering dat we geen gekke dingen moeten doen, maar dat we in de buurt moeten blijven van ons genoom. Zo logisch als wat.
    Ben je dan een ‘beleiver’? Een wereldvreemde? Een orthorexia nervosa?

    • Hoewel het niet uit het stuk blijkt – het was namelijk werk😉 – zal duidelijk zijn dat ik vind dat paleo een rationele keuze is en dus geen neurose. En als je geen autoimmune tendensen hebt, is een bezoek aan McDonald’s op z’n tijd, of zelfs een warme snee brood als je daar gek op bent, niet het eind van de wereld. Ik word er niet warm of koud van, maar een SDCD-uitstapje op z’n tijd kan nauwelijks schadelijk zijn. De kunst is dan wel om die insulten uitzonderingen te laten.

      • Zoekterm die zojuist naar mij leidde:

        “is piza slegt voor diabetis”

        Hoe bereik je die groep?

      • willem zegt:

        Dat houdt ook mij al heel lang bezig, Melchior. Had het er al vaak over. En bereiken doen we die groep niet op de klassieke wijze: voorlichting, etc.

      • Aldert zegt:

        “is piza slegt voor diabetis”
        Hoe bereik je die groep?
        Deze doelgroeper heeft jou in ieder geval wel bereikt, maar denk je dat deze persoon gevonden heeft wat hij/zij zocht in je post: https://melchiormeijer.wordpress.com/2012/07/16/lipopolysachariden-graan-diabetes-en-springen-zonder-parachute/ ?
        Waarschijnlijk was hij vergeten wat de diëtist gezegd had over pizza. (niet in één keer opeten, in 10 stukken snijden en netjes verdeeld over de dag opeten, elk stuk 20 seconden in de magnetron)
        Als deze persoon op een voor hem leesbaar stuk was gekomen over waarom je beter helemaal geen pizza kunt eten en (simpel en logisch) uitlegt het hoe en waarom van diabetes, dan had je hem bereikt. Want hij zocht een simpel antwoord op een simpele vraag.
        Dan kan hij hier meer informatie krijgen dan in de zeven minuten consult bij zijn huisarts.
        Toch mooi dat je met deze zoekopdracht op de zesde plaats terecht komt op google.

      • Aldert zegt:

        Het kan natuurlijk ook zijn dat deze persoon dyslectisch is en nu volop geniet van je blog.🙂

      • willem zegt:

        Even los van het taalgebruik (lijkt me overigens geen woordblindheid), ook deze vraagsteller heeft natuurlijk volledig recht op een antwoord. Probleem lijkt mij: hoe weet je of er contact is?
        Staat deze vraag symbool voor een grote groep mensen, dan moeten we constateren dat wij vanuit hier die groep onmogelijk kunnen bereiken (los van wat we dan zouden moeten zeggen), en dat tot nu toe alle voorlichting over ‘gezonde’ voeding ondersneeuwt in het geweld van de werking van de hersenen en de verleidingen van de (super)markt. Alleen al gelet op de nog steeds wilder om zich heen grijpende westerse ziekten, met obesitas en suikerziekte voorop, volgen we tot nu toe een weinig zinvolle strategie. Zelfs een mwaarschijnlijk destructief aanvalsplan..

  2. Jan Peter van Doorn zegt:

    Van de andere kant bekeken:

    1. Als je blij bent
    2. Je redelijk gezond voelt
    3. Goede relaties met familie en wat vrienden hebt
    4. Aangesloten bent op de maatschappij
    5. En wat zelfreflectie hebt

    Dan heb je waarschijnlijk een prima eetstijl

    • Al die dingen zijn ontzettend belangrijk, maar je redenering gaat wat mij betreft mank. Er zijn talloze mensen die de punten die jij noemt voor elkaar hebben, maar hun fysiologie dagelijks treiteren met horribel eten. Er zijn talloze mensen die lekker in hun vel zitten, aansluiting hebben op de maatschappij etc. die in de kracht van hun leven worden neergelegd door een welvaartsziekte.

      • James zegt:

        Een zoon van ons komt net thuis uit Ottawa en vertelde het verhaal van een collega die ‘lekker in zijn vel zit’ maar wel 340 pond woog. Nadat hij Lennaert’s verhaal over paleo en zo eens had aan gehoord besloot hij ook maar eens brood aan de kant te doen en verder niet al te veel veranderingen. Het moet haalbaar blijven. Maar hij al wel een heel stuk lekkerder in zijn vel. Verloor 30 pond en kreeg er 30 pond energie voor terug. “Believe it or not Lenn, I enjoy walking now”. Zijn vrouw is nou ook om.

  3. Jan Peter van Doorn zegt:

    De vraag is of er ‘talloze’ mensen zijn die het voor elkaar hebben en hun fysiologie dagelijks treiteren. En de vraag is of dit treiteren ook tot dezelfde problemen leidt als bij mensen die het niet voor elkaar hebben.

    Gek genoeg, maar ik heb de cijfers niet, denk ik dat mensen die lekker in hun vel zitten minder getroffen worden door een welvaartsziekte.

    Het zal niet het een of het ander zijn, het is allebei. Als je lekker in je vel zit heb je ook meer veerkracht om je eetpatroon onder tegen het licht te houden. Als je gezond eet, voel je je wellicht beter, wat ook op andere terreinen tot uiting komt. Hoewel dat bij de moeder van Tom niet helemaal lijkt op te gaan.

    Wij lijken op dit gebied een andere visie te hebben, wat helemaal niet erg is. Leuk zelfs.

    • willem zegt:

      Dit lijkt me een erg complexe materie, JP. Een op een er van uitgaan dat degenen die aan jouw lijstje, zo op het oog, voldoen er waarschijnlijk ‘dus’ een prima eetstijl op na houden, lijkt me veel te kort door de bocht.
      Ik ken geen onderzoek waaruit dat blijkt.
      We weten wel dat de gemiddelde leeftijd van mensen die zwaar, onderbetaald en ongeschoold werk verrichten nogal wat lager ligt dan die van hoogopgeleiden.
      Maar kijk eens om je heen, naar die volgevreten managers en zakenlui, druk met maatschappelijke contacten, druk met sociale verbanden, druk met zichzelf… En daarnaast die tanige havenarbeider, druk met sociale contacten, druk met zijn baan, getapt in eigen kring.
      Ik weet het niet. De kip of het ei: effect van de voeding op je bezigheden, of je bezigheden als effect op die voeding.
      Complex!
      Maar hoe dan ook, het effect van fatsoenlijk eten op je gezondheid lijkt mij duurzamer dan het effect van je sociale habitas op je gezondheid.
      Toch??

    • Zo ver staan we nou ook weer niet van elkaar af in deze. Lees mijn verhaal over het Status Syndroom. Mijn punt is dat gezonde psychosociale omstandigheden niet volledig beschermen tegen zelfs een naar de huidige maatstaven gemeten ‘gezond’ SDCD. Met name kanker en bepaalde autoimmuunziekten trekken zich bitter weinig aan van een blije gastheer met een gezonde HPA as.

  4. Off topic:

    Scientist Jim Johnson is politely teaching omniscient blogger and school teacher Evelyn Kocur, aka ‘CarbSane’ and ‘The Terrible Snowwoman’, some basic lessons about her pet hormone, insulin.

    http://carbsanity.blogspot.nl/2012/12/does-hyperinsulinemia-drive-diet.html

    • Fred-Jan zegt:

      Hoi Melchior,

      Zo basic vond ik deze lessen eigenlijk niet. De reacties van Jim Johnson in deze draad zijn zeer interessant en verhelderend. Anders dan de low carb crowd uit deze studie opmaakt, breekt Jim Johnson een lans voor minder eten, intermittent fasting(en meer bewegen) om basale insuline niveaus laag te houden.

      Evelyn:

      “As crucial as insulin is for storing blood sugar, it can also be too much of a good thing,” Johnson says. “If we can maintain insulin levels at a happy medium, we could reverse the epidemic of obesity that is a risk factor for so many ailments – diabetes, heart disease, and cancer.” When one thinks diet and insulin, they think carbs — even the non-low carbers. So I think statements such as the two above in the press release are contributing to the confusion.

      Jim Johnson

      I totally agree. But ‘carbs’ does not appear once in the press release or in the paper. I would very much like people in the popular press and blogs and diet books to stop thinking that carbs = insulin. I have been correcting people in twitter, but there are millions and I am falling behind! Insulin can be stimulated acutely by glucose, fatty acids, and several amino acids. In the long term, anything that increases beta-cell mass will probably increase basal insulin hypersecretion. This needs to be tested more directly.

      Overconsumeren op wat dan ook, leidt naar zijn zeggen waarschijnlijk op langere termijn tot een verhoogde basale insuline afgifte.

      • Hoi Fred-Jan,

        Evelyn heeft tot nog toe krachtig ontkend dat insuline een belangrijke rol speelt in de pathogenese van ziekelijk overgewicht. Suggereren dat hyperinsulinemie primair zou kunnen zijn is vragen om Haar toorn. Johnson vertelt haar hier in vriendelijke, maar niet mis te verstane termen dat zijn evidence er op op duidt dat een voortdurend licht verhoogde basale insuline de wortel van het probleem is. Hij wil zich niet uitlaten over welk ‘dieet’ in mensen het meest insulinogeen is, maar een blik op deze grafieken laat weinig ruimte voor twijfel.

      • Fred-Jan zegt:

        Hoi Melchior,

        Dat low carb in combinatie met energie restrictie zoals in de bovenvermelde grafieken leidt tot lagere insuline niveaus spreekt denk ik niemand tegen. Waar het hier om ging was dat overconsumptie, ook in combinatie met een low carb voedingspatroon op lange termijn waarschijnlijk leidt tot verhoogde basale insuline niveaus. De boodschap van Eenfeldt & Co dat calorieen er niet toe doen zolang je de koolhydraten maar laag houdt en dan kunt eten wat(hoeveel) je maar wil, is wat mij betreft niet verstandig.

  5. Marjo zegt:

    Een paar opmerkingen:
    De suggestie om een rauw ei aan het dieet van Tom toe te voegen: ei-eiwit bevat avidine dat in de darm biotine bindt, waardoor dit onopneembaar wordt. Bij een te hoge consumptie van rauw ei dreigt dan een biotine tekort. In een gekookt ei is avidine geïnactiveerd.

    Het viel me op dat de broer van Tom rookt. M.i. staat roken bovenaan in het lijstje van slechte leefgewoonten. Een te rigide opvoeding kan uiteindelijk leiden tot gedrag dat je nou net probeerde te voorkomen. Leer je kind om te gaan met alle verleidingen die het leven biedt.

    Hoe bereiken we de groep lager opgeleide Nederlanders? De lagere SES (sociaal econ. klasse) neemt gedrag over van de hogere SES. Denk aan witbrood, toen bruinbrood, roken. Zou het kunnen dat als je wel de hogere SES bereikt dit gedrag dan langzaam doorsijpelt naar de lagere SES? Er zal altijd een groep blijven die zijn gedrag niet kan/wil veranderen, dat moet kunnen, we leven gelukkig in een vrije maatschappij waarin een ieder mag eten zoals hij wil.

  6. Marjo zegt:

    Eind jaren tachtig heeft Dagnelie een proefschrift geschreven over de gevolgen van macrobiotische voeding op de ontwikkeling van kinderen. (Kan geen directe link naar zijn proefschrift vinden). De resultaten waren schokkend. De kinderen hadden op allerlei gebied een achterstand, lichamelijk en cognitief. Het zou me niets verbazen als dit bij Tom ook het geval is.

  7. Jan Peter van Doorn zegt:

    @Willem, je schrijft:

    “Maar hoe dan ook, het effect van fatsoenlijk eten op je gezondheid lijkt mij duurzamer dan het effect van je sociale habitas op je gezondheid.
    Toch??”

    Ik denk het niet. Maar als je zou moeten kiezen heb je gelijk. Mede omdat het waarschijnlijk makkelijker is je gedrag naar fatsoenlijk eten aan te passen is, dan je ‘sociale habitas’ aan te veranderen.

    Er is, daarin heb je gelijk weinig onderzoek gedaan naar de relatie tussen stabiliteit en gezond eten of omgekeerd.

    en @Melchior:

    Ik heb indertijd uiteraard je stuk gelezen, maar was het weer vergeten. SES is een belangrijke indicator voor welvaartsziekten. En gezonde psycho sociale factoren beschermen zeker niet tegen alles (tegen genetische domme pech is weinig uit te halen). Maar er is meer ‘psycho’ dan SES alleen.

    Ik zit zelf wat meer te kijken vanuit de psycho sociale kant, maar besef steeds meer, dank zij vooral deze site, dat voeding een enorme belangrijke rol meespeelt. Het gaat mij niet om de kip of het ei. Het gaat mij om de kip en het ei.

    We hebben de code nog niet gekraakt. Gelukkig anders waren we klaar😉

    • James zegt:

      SES is een belangrijke indicator voor welvaartsziekten….. Soms heb je domweg geen andere keus JP. Zag net een foto in de krant van een trotse Foodbank director met een hamper voor arme gezinnen met Kerst. Ik hoef je niet te vertellen wat daar in zat en ik heb het lef niet om commentaar op te leveren op de Cheerios en Nabiscos enz. enz. En soms ja is het een kwestie van verkeerde voorlichting en het heel langzaam doorsijpelen van de betere eet en leef gewoonten

  8. Maan zegt:

    Wat mij opvalt en wat ik mis in het stuk, dat “vermeende” orthorexia types er vaak van overtuigt zijn dat ze niet alleen op termijn maar ook direct ziek worden, Ze verdragen niets meer. Dus met een uitje naar de Mc. bevestig je ze juist in hun stelling. Buiten de deur eten geeft het risico om niet meer thuis te kunnen komen. Eten wat anderen hebben klaar gemaakt, word zoiezo nooit vertrouwd. Als je ze al weet over te halen om een hapje van jouw net geoogste rijst te eten, dan worden ze toch ziek………… Waarschijnlijk een restje oid wat in de pan is blijven plakken.

    W.b Tom, in alle stukken en docu’s wordt gesproken over groei achterstand, maar dat lijkt mij nu juist het minste probleem. De onderliggende tekorten zijn veel ernstiger.

  9. Ik heb nu de documentaire ‘Rauwer’ bekeken en heb op basis daarvan – en refererend aan wat hier zoal voorbij is gekomen – een paar overwegingen.

    1 Tom en Francis zijn volgens mij gezonder dan een procent of 80 van de rest van de Nederlanders.

    2 Tom doorloopt een normale cognitieve ontwikkeling en is waarschijnlijk slim.

    3 Francis is niet van kwade wil, maar handelt vanuit de oprechte overtuiging dat ze haar zoon de best mogelijk start geeft.

    4 Niettemin lijkt Tom enigszins gehersenspoeld te zijn. De interactie met de Amerikaanse raw food goeroe die van Tom een held wil maken, is eng. Het verbaast dat een overduidelijk intelligente vrouw als Francis aansluiting en bevestiging zoekt bij evidente kretologen.

    5 Francis heeft een koop kennis over voeding vergaard, maar kijkt naar onze biologie door een ‘alle dierlijke producten zijn slecht’ rietje. Ze beschouwt Homo sapiens vermoedelijk als een obligate herbivoor. Daardoor kan het gebeuren dat ze over het ziet dat melk onze fysiologie totaal andere signalen geeft dan vlees, vis, schaaldieren, eieren, etc.

    6 Als het echt waar is dat Tom en Francis jarenlang uitsluitend op rauwe groenten, fruit en noten hebben geleefd (zonder supplementen als visolie), dan illustreert dat de enorme therapeutische kracht van het weglaten van de hypothetische Neolithic Agents of Disease, te weten granen, zuivel, geconcentreerde suiker en geconcentreerde zaadoliën. Kennelijk is het menselijk lichaam zonder deze last in staat redelijk te gedijen op een voeding met een marginaal profiel qua vetzuren en eiwit.

    7 Ik denk dat Francis eens een goed gesprek zou moeten voeren met Denise Minger van Raw Food SOS. Als Tom wat eerlijk tot stand gekomen dierlijk voedsel gaat eten, bij voorkeur dingen uit zee (de selenium in zijn paranoten rekent af met eventuele kwik), zit hij helemaal geramd.

    8 Ik verbaas me over het argument dat Tom op school dusdanig gepest werd dat hij er ongelukkig van werd. Een mogelijke verklaring kan zijn dat hij relatief weinig testosteron produceert en daardoor niet voldoende van zich af kan bijten. Maar dat is speculatie.

    Wat see joe?

    • Fien zegt:

      1. Dat kan niemand hier beoordelen. 2. Vaag. 3. Mee eens. 4. Ik vind moeder eerder gehersenspoeld dan zoon. Tom is degene die bij zijn vriendin wel een paar keer in de week vis wou eten. Moeder zet hem soms duidelijk onder druk, zoals bij de rechter. Intelligentie en obsessief gedrag hebben bovendien weinig met elkaar te maken. 5. Ik denk dat Francis volstrekt ongevoelig zou blijken voor jouw argumenten want op een ander vlak, maar wat weet ik ervan. 6. Dat kan niemand hier beoordelen. Je kunt trouwens hetzelfde zeggen van de schijf-van-vijf of van welke andere voedingsleefstijl dan ook. 7. Zie 5. 8. Hij eet raar en hij is erg klein, Voldoende reden voor kinderen om te pesten.

      • Hans zegt:

        Fien ,
        Voor zover ik al kan oordelen ( op basis van te weinig kennis😉 ) , deel ik je reactie.

        Melchior , dank voor het inzichtelijk maken voor e.e.a. in dit artikel , doe ik er wederom mijn voordeel mee…. en blijf me verbazen dat ik veel niet eerder wist danwel bewust verborgen is gehouden door ehm , …………vul maar in.

        Onwetenheid , en er niet VAN willen weten merk ik om me heen……

  10. Marjo zegt:

    Wat ai tink

    Ad 1) dat valt niet te concluderen uit de documentaire. Tom loopt op een gegeven moment met zijn onderarm in het gips. Is dat misschien het gevolg van rachitis?

    Ad 2) waar baseer je dat op ? Een slimme jongen die zich cognitief niet optimaal kan ontwikkelen is nog steeds slim, maar toch jammer als hij zich niet maximaal kan ontplooien. Het niet naar school gaan zal zijn sociaal-emotionele ontwikkeling ook niet bevorderen. Ben het met Maan eens dat de onderliggende tekorten wel eens veel erger kunnen zijn.

    Ad 3) Francis lijkt me in de val van het dogmatisme te zijn gevangen. Zoals haar ex ook zegt “ze zal niet toegeven dat ze fout zit”.

    Ad 4) inderdaad heel eng.

    Ad 5) met googlelen vindt ze alleen datgene wat in haar wereldbeeld past. (Cognitieve dissonantie?)

    Ad 6) zie ad 1 en 2

    Ad 7) ik denk ook dat hij met het toevoegen van wat dierlijk eiwit een stuk beter af is.

    Ad 8) vraag me af of de moeder het niet omdraait. Haar angst dat Tom verkeerd voedsel naar binnen krijgt is zo groot, dat ze elk klein pesterijtje zal uitvergroten om Tom maar van school te kunnen halen. Hiermee wil ik het pesten niet bagatelliseren, want gepest worden is iets verschrikkelijks waar je je heel slecht tegen kan verweren.

    Verder vraag ik me de hele tijd af hoe het met zijn gebit gesteld is. Om genoeg kcal binnen te krijgen zal hij zeer regelmatig moeten eten (insuline ?). Zuren uit fruit zijn zeer erosief.

    Tot slot: ik voel me er niet helemaal prettig bij dat ik hier het gedrag van anderen aan het becommentariëren ben, maar de hele zaak fascineert me wel. Buitenstaanders beschouwen mensen die paleo eten namelijk ook al gauw als kokerdenkers.

    • Senk joe, dames!

      Ik vanavond eerst deze paper eens lezen en kom er dan op terug.

      • O chips, die kids aten ook granen en bonen. Telt dus niet. Diëtiste Julianne Taylor had een tijdje geleden een aardige analyse van het bizarre dieet van Harley Johnstone, aka Durianrider van 30 Banana’s a Day, een heel vreemde vrucht met een waanzinnig grote bek. Ze was verbaasd wat er allemaal nog in zit, in zo’n boomapenmenu.

        http://paleozonenutrition.com/2011/03/05/30-bananas-a-day-durianrider-an-analysis-of-his-paleo-vegan-diet/

        Marjo, ik ben ook heel nieuwsgierig naar hun gebitsstatus! Vegane gebitten tenderen inderdaad verschrikkelijk te zijn. Wat natuurlijk weer heel veel zegt, want mondgezondheid reflecteert zo’n beetje de hele achterliggende rest.

        Waarom gaan die mensen niet gewoon paleo… Dat is toch ook lekker dwars ;-)?

      • willem zegt:

        Dit geval is slechts een heel kleinvoorbeeld van wat er allemaal gebeurt buiten wat als goegemeente ‘normaal’ noemen. Je moet inderdaad van alle ins en outs afweten om een oordeel te vellen. Op basis van wat de documentaire toont, valt veel te zeggen voor Melchiors opinie.
        Zoals ik eerder zei, mij boeit niet zozeer de jongen en zijn moeder en hun eetgedrag op zich, maar veeleer de wijze waarop de maatschappij ermee om gaat. V.w.b. het schoolverzuim, waar het uiteindelijk om draait bij de door Jeugdzorg voorgestane maatregel, dat zie ik niet als een urgent probleem. Opvoeden en de didactiek van het ‘leren’ zijn twee heel verschillende zaken. De hype ‘pesten’ moet ook met distantie worden bekeken. Gebeurt al eeuwenlang, hoort bij een normale ontwikkeling (mits het wat binnen de perken blijft). De vraag is wel waarom pesten zo in de belangstelling staat. Gebeurt dat meer, anders, of zit het probleem in de gepeste, de stress van de huidige tijd?
        Het eten. Ik ben het met de meesten hier eens: deze voedingswijze is niet de slechtste, mits er een aantal zaken aan wordt toegevoegd. Al genoemd. Of het feit (?) dat de jongen relatief gezond is, grotendeels moet worden toegeschreven aan het ontbreken van de gangbare westerse voedingsmiddelen, dat zou zo maar kunnen. Maar, zoals gezegd, ik ken de zaak niet van binnenuit.
        En dat dit geval hier besproken wordt, is niet zo gek. We kijken ernaar ‘door de troebele lens van de evolutie’….. En dan ontbreken in mijn ogen wat goede vetten en evengoede eiwitten bij deze rauwkostcase. En koken lijkt me zo gek nog niet…

        • Willem, jouw reflectie op het pesten bracht me er toe even de zoektermen “bullying” en “evolutionary” aan Google te voeren en o my… we kunnen weer een jaar lezen😉. Daar heb ik even geen tijd voor, al was het alleen maar omdat die verdomde opvliegerspost er nu eindelijk eens moet komen. Nog één klusje en dan krijg ik mijn handen even vrij.

          http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22331629

          Aggress Behav. 2012 May-Jun;38(3):222-38. doi: 10.1002/ab.21418. Epub 2012 Feb 13.

          Is adolescent bullying an evolutionary adaptation?

          Volk AA, Camilleri JA, Dane AV, Marini ZA.

          Source

          Department of Child and Youth Studies, Brock University, Ontario, Canada. tvolk@brocku.ca

          Abstract

          Bullying appears to be ubiquitous across cultures, involving hundreds of millions of adolescents worldwide, and has potentially serious negative consequences for its participants (particularly victims). We challenge the traditionally held belief that bullying results from maladaptive development by reviewing evidence that bullying may be, in part, an evolved, facultative, adaptive strategy that offers some benefits to its practitioners. In support of this view, we draw from research that suggests bullying serves to promote adolescent bullies’ evolutionarily-relevant somatic, sexual, and dominance goals, has a genetic basis, and is widespread among nonhuman animals. We identify and explain differences in the bullying behavior of the two sexes, as well as when and why bullying is adaptive and when it may not be. We offer commentary on both the failures and successes of current anti-bullying interventions from an evolutionary perspective and suggest future directions for both research and anti-bullying interventions.

          © 2012 Wiley Periodicals, Inc.

          en

          http://blogs.scientificamerican.com/guest-blog/2011/12/15/the-origins-of-bullying/

          en

          http://www.livescience.com/1947-evolution-bullying.html

        • Kleine toevoeging na 2 minuten scannen: hier ben ik blij dat we een beschaving hebben opgebouwd en althans proberen een nu duidelijk dysfunctionele eigenschap te beteugelen.

      • ” Dat is toch ook lekker dwars ”
        Kijk, met zo’n opmerking heb je mij gelijk goed liggen.
        Die uitzending heb ik gedeeltelijk gezien. Gedeeltelijk omdat ik het niet zo begrepen heb op die vertrouwelijke mededelingen die de mensen in die uitzendingen doen. Dat komt omdat ik ze niet op hun ‘ waarheidsgehalte ‘ kan beoordelen. Er is een voorgesprek, script, scenario, noem de hele reutemeteut maar op. Er staan een zwik technisie en hotemetotems om heen. Wagens voor de deur, kabels over de straat de woning in en toen gingen we praten, iedereen nu stil a.u.b. Het zou zo maar kunnen zijn dat de uitspraken bezoedeld zijn door de omstandigheden van de opname. Zou kunnen zijn. Het lijkt mij dat je hartslag omhoog gaat en je bloeddruk en je helder denkvermogen omlaag. Ik kijk er daarom zijdelings naar, met achterdocht. De beweegreden van diegenen, in dit geval die mevrouw, om zich zo in het openbaar bloot te geven doorgrond ik niet. Ik vind het ook niet zo slim.
        Laat ik het houden op ‘ gewetensbezwaard ‘. Dat lijkt mij een goede houding, indien deze mevrouw zich zo zou beschouwen. Dat je aan gewetensbezwaardheid jezelf en onontkomelijk je kind zou opofferen is verbonden aan die houding. En wat dan nog ? Zoveel stromingen die dat standpunt aanhouden. Hoor je niets over. In dit geval wel. Wie heeft de publiciteit opgezocht ?
        ‘Rauwe ‘ groente eten is helemaal niet zo vreemd. Wij eten ’s zomers rauwe groente. Dat deden mijn ouders ook al . Dat deed ooit iedereen in de zomer. Tomaat, kropsla, andijvie, komkommer, jonge biet, snijbiet, porselein, jonge rode kool. . Lekker bereidt hoor, met een warme aardappel en jus van riblappen.

        • Laat nooit een journalist over de vloer, Folkert. Behandel ze alsof het telefonische marskramers zijn😉. Ik meen het.

          Nee, ik zou ook nooit hebben meegewerkt aan zo’n docu. Maar zou gewetenswroeging het belangrijkste motief zijn geweest? Moet ik even op kauwen.

          Iets anders wat me vannacht te binnen schoot. Ik kan bij wijze van spreken voelen hoe met name Fiens haren van deze mevrouw overeind gaan staan. En natuurlijk, die drammerigheid is irritant. Maar besef wel dat het vooral mensen van het type Francis zijn die Joden in huis nemen, bonnenboekjes jatten en moffen omleggen…

      • willem zegt:

        Weer flink wat om te overpeinzen, Melchior. Een haastige lezing levert deze wijsheid op:
        ‘The tendency to bully, or coerce, others is natural and deeply rooted in our evolutionary history, and emerges in any group of toddlers playing freely. However, when cultures condone and in some cases celebrate violence and aggression, while suppressing or demonizing aspects of humanity that are equally natural such as homosexuality, they unwittingly give license to and encourage bullies.’
        Mooi!
        Dat zou een verklaring kunnen zijn voor het (mogelijk) steeds meer voorkomen ‘pesten’ bij jeugdigen en andere onvolwassenen.

      • Je hoeft niet lang te kauwen, Melchior. Ik heb het niet over schuldgevoel maar over een handelen uit gewetensbezwaar. Dat bezwaar wat een mens kan hebben en hem zo sterk maakt goed van zijn kwaad te onderscheiden.

        • Het Oordeel Naakt, Het Schrikkelijk Oordeel Naakt? Wil ze gevonnist worden?

        • DEN DONDERSLAG DER GODLOOZEN,

          WEGENS HET SCHRIKKELIJK OORDEEL EN DE PIJN DER
          H E L L E,

          HET EERSTE DEEL.

          MET DB

          HE1 EL S GHE VREUGDE,
          VOOR DE GELOOVIGE ZIELEN,
          HET TWEEDE DEEL.
          BESCHREVEN DOOR
          CORNEIilS VM KIEL.
          ONVERANDERD.
          Tt ROTTERDAM, bij
          J. F. K. SCHWAEBE.

      • Ja, die Cornelis kon er wat van. Ik heb geen zin om die meer dan 300 pagina’s te gaan lezen. Ik meen wel te kennen wat erin staat. Er moet ook nog gefietst worden door de bagger. Wat die mevrouw met haar kind drijft, weet ik niet. Gewetensbezwaar is maar een veronderstelling van mij, vanwege haar niet aflatende halsstarrigheid. Hecht er niet te veel waarde aan want ik ben dokter Snotje. Wat ik wel weet is dat de angst van de gewetensbezwaarde om zijn toekomstige beloning te verliezen groter is dan de kwelling op het moment. Ik heb er gekend, die door roeien en ruiten zouden gaan, zodra men hen op een hun geweten aansprak. Maar goed, dit ter zijde. Even leuk om over te praten, maar wat mij betreft niet de moeite.

        • James zegt:

          Weer zo’n zinnige en relevante opmerking van Van Breukelen. Waar Folkert waarschijnlijk mee instemt. Waag me verder niet in dit moeras. Er spelen hier veel te veel, volkomen van elkaar verschillende vraagstukken vele waarvan hier waarschijnlijk hier niet thuis horen. Het zou aanleiding kunnen zijn voor kwaadwillenden om dit af te zetten tegen de bijzonder informatieve en onderhoudende posten die hier de revue gepasseerd zijn. Toegevend dat er bepaalde raakvlakken zijn, ik denk dat de verwijzing naar Denise Minger’s ervaring voldoende zou moeten zijn. Over het vraagstuk waar ik toevallig vanwege mijn studie wat meer over zou kunnen zeggen wil ik liever helemaal niet beginnen . Niet omdat het niveau van discussie niet acceptabel zou zijn,verre van dat, getuige het feit dat Jaap hier reageert en ons met regelmaat van goed lees en studie materiaal voorziet, maar omdat dit waarschijnlijk vele pagina’s zou vergen omdat het helemaal geen eenvoudig, one dimensional probleem is. Competitie, het school systeem van beloningen, pecking order enz. zijn allemaal factoren die hier mee spelen. Dat nog volkomen terzijde van het persoonlijkheids aspect : verminderd gevoel van eigen waarde, zelf respect, inferieuriteits gevoelens, complexen, sibling rivalry enz. enz. Om hier met een ‘gefundeerde’ mening te komen zal je of van hele goede huize moeten zijn of je getuigt van te weinig kennis van de werkelijke oorzaken. Just one observation? Waarom valt de goegemeente zo vreselijk over alles wat afwijkt van de algemeen aanvaarde ‘norm’? Daar zijn twee hele gegronde redenen voor:
          1 het is moeilijk om het in de pecking order te plaatsen
          2 het is bedreigend voor de gevestigde orde die eigenlijk alleen berust op een social contract.
          Over de leerplicht wil ik als voormalige leerkracht niet eens beginnen. Government directed indoctrination for life long slavery. We praten niet voor niks over onderdanen (subjects)

        • 🙂. James for president. Scholen zijn instituties die belast zijn met het in stand houden van middelmatigheid.

          en een aardige kerstboodschap voor vegetariërs en Foodloggers:

  11. Fien, je zou best grotendeels of helemaal gelijk kunnen hebben. Op basis van een film kunnen we inderdaad niet meer dan onze indruk geven. Je hebt een lichamelijk onderzoek en diverse labwaarden nodig om iets definitiefs over hun relatieve gezondheid te kunnen zeggen. Maar ik heb me door een oude Zwödse huisarts (die vent die gedrogeerde bejaarden 70 procent van hun pillen laat weggooien waarna ze doorgaans uit hun zombiestaat ontwaken ;-)) laten vertellen dat je aan het uiterlijk en vooral aan de manier van bewegen veel kunt aflezen over iemands biologische leeftijd. Francis is ergens in de vijftig (1956?) en lijkt te bewegen als een meisje. Ze is mager maar volgens mij niet sarcopenisch en heeft ‘spring in de benen’. Heel wat vrouwen van haar leeftijd slepen zich voort als, exusez le mot, vermoeide oude wijven. Hoewel Tom zoals Marjo opmerkte in een bepaalde scene een mitella draagt (wat eventueel een consequentie van een niet optimale botgezondheid zou kunnen zijn, maar net zo goed op iets onschuldigs kan duiden), oogt en beweegt hij wat mij betreft als een tamelijk robuuste kid waar je gerust een beetje mee kunt gooien. Ik zou niet bang zijn dat hij tijdens een robbetje nepvechten zijn nek zou breken.

    Maar ik kan het mis hebben.

    Die focus op lengtegroei… ik weet het niet. De dokter is bezorgd over een lage IGF-1, maar tegelijk doen tal van Ponce de Leon-achtigen alles om juist die parameter omlaag te krijgen. De huidige centenarians in Okinawa kwamen destijds vier jaar later in de pubertijd dan hun westerse leeftijdgenoten. Ik zou graag hardere waarden willen zien, vooral van botontwikkeling, spierkracht, motoriek en cognitie. Hoewel deze manier van eten mij zoals bekend niet optimaal toeschijnt, is wat de kinderarts aanvoert niet voldoende om mij ervan te overtuigen dat Tom schade oploopt.

    Maar in het zeer onwaarschijnlijke geval dat Tom dit leest: gozer, ga eens een maandje wat vlees, vis, schaaldieren en bijvoorbeeld kokosvet eten en kijk hoe je je voelt. Lees op internet iets over evolutie en over hoe alle diersoorten zich gedurende hun ontwikkeling hebben aangepast aan bepaalde voedingsmiddelen. Je zult dan tot de ontdekking komen dat jouw moeder een paar stappen heeft overgeslagen en je goed bedoeld een chimpanseemenu voorzet, in plaats van een mensenmenu.

  12. Jan Peter van Doorn zegt:

    Deze opmerking van je Melchior intrigeert me al een uurtje:

    Maar besef wel dat het vooral mensen van het type Francis zijn die Joden in huis nemen, bonnenboekjes jatten en moffen omleggen…

    • Da’s mooi, Jan Peter.

      Ik heb lang geleden een gedragspsycholoog geïnterviewd over persoonlijkheidstrekken van mensen die in een crisis opstaan en hun leven in de waagschaal stellen voor een bedreigde groep. Hoewel in principe iedereen zich zo kan ontpoppen, scoren eigenschappen als dwarsheid, autonomie en achterdocht voor gezag hoog.

      Recent herlas ik ‘Het meisje met het rode haar’. Francis Kenter ligt nu onder vuur, maar ik houd dit graag in het achterhoofd. Tien keer liever zo’n dwarse ‘lastpost’ dan een volgzame NSB’er.

  13. Fien zegt:

    Oei, ben ik even blij dat je mij niet kunt zien, Melchior.🙂 Serieus, ik wil onmiddellijk geloven dat Francis in de meeste of zelfs alle opzichten gezonder is dan ik, want ik heb een leven van slechte gewoonten achter de rug en sommige zijn hardnekkig. Het lijkt me ook duidelijk dat moeder veel van haar zoon houdt, al komt ze een tikje manipulatief over. Ik ben benieuwd hoe Tom zich gaat ontwikkelen en of hij rauw blijft eten als hij volwassen is. Misschien dat er ooit nog een docu “Rauwst” volgt?

  14. Corrien zegt:

    Op Radio1 was het zojuist ook ter sprake; “waarom worden al die obese kinderen niet ‘onder toezicht’ gesteld. Potentieel minstens zo gevaarlijk” Degene die dat zei was niet eens een Paleoër, maar gewoon iemand met boerenverstand/-acchterdocht……

  15. Opmerkelijk afgewogen analyse van ‘De Planteneter’.

  16. sjanettdegeus zegt:

    Ik moet denken aan een documentaire van een paar jaar terug die ik gezien heb waar een aantal Amerikanen uit ‘overtuiging’ niet alleen rauw (vlees) aten maar ook nog eens bedorven eten om de weerstand te verbeteren. Jammer dat ik niet meer weet waar dat was (ik denk iets van Theroux)… Zeer fascinerende materie

    • Het kan behoorlijk lang aan😉. Mijn Noord-Zweedse schoonopa (is dat een woord?) vertelde dat het vroeger heel gewoon was om een laag slijm van een overjarig stukje vlees af te schrapen alvorens het in de koekenpan te doen (dat dan weer wel). Ik denk dat het aankomt op het soort bederf. Tegen toxinen kun je volgens mij geen weerstand opbouwen. Daar krijg je bij overschrijding van een kritieke dosis gewoon voedselvergiftiging van, elke keer weer. Maar als het ‘goed’ bederft – zoals ‘gravad lax’ en surströmming (verrotte haring) – is er niks aan de hand.

  17. Mariet Hoen zegt:

    Alle moeders ( en vaders ) zijn manipulatief, ze geven hun kinderen dat te eten, wat ze denken dat goed voor ze is. Degene die dat niet, denken, te zijn, zijn het ook. Ze laten namelijk hun kinderen het zelf uitzoeken en sturen ze de straat op, waar ze ten prooi vallen aan de reclame en Mac Donalds.
    Omdat er maar heel weinig mensen echt ( niet meer ) feitelijk weten, wat goed eten is laten ze zich voorlichten door de ‘instanties’. Die worden gesponserd door de Monsantos in deze wereld en zo worden we allemaal gemanipuleerd. Ha,ha, over manipulatie gesproken.
    Iedere gek, die denkt dat hij hiervan kan afwijken, wordt door de goegemeente met argusogen bekeken.
    Ik zou zeggen tegen de goegemeente: Haal eerst de balk uit uw eigen oog, voordat u de splinter uit het oog van de ander haalt.

    Als ik met mijn ‘eten’ op de tv ging (wat ik niet ga doen, ik kijk wel uit ! ), zou heel Nederland over me heenvallen.
    Zolang dokters, over het algemeen, nog erg weinig van voedsel weten, en dus ook niet bereid zijn écht te onderzoeken op welk voedsel we gedijen, kan ik ze niet als autoriteit op dat gebied erkennen.

    Voorbeeld. Ik doe mee aan een onderzoek in het Vu over bloeddruk voor een heel jaar, iedere maand 7 dagen lang, 2x per dag mijn bloeddruk meten..
    In het begin werd, o.a. door middel van 24uurs urine vastgesteld hoeveel zout erin zit. Teveel, zie de dokter. Ik eet maar 1 half theeleppeltje per dag !?
    Op zoek naar info hierover kwam ik dit tegen: http://jonnybowdenblog.com/salt-and-the-low-carb-diet/ ( wel even naar de dokter gestuurd, ben benieuwd naar de reactie )
    Als je dus niet weet dat bij low-carbs er meer zout uitgescheiden wordt, kun je dus de verkeerde conclusie trekken. In plaats van minder zout, misschien wel meer zout eten.

    Mijn bloeddruk is overigens goed (op minder medicatie) gemiddeld: bovendruk 125, onderdruk 60, hartslag 75

  18. Belangrijke gedachtewisseling tussen CarbSane en Jim Johnson (over de bruikbaarheid van diermodellen en oude geconserveerde biologische mechanismen — rol van insuline):

    22 december Dr. James D. Johnson ‏@JimJohnsonSci
    @CarbSane This is why I don’t work on living humans ! The drugs used are problematic (many effects) and preventative studies are difficult.

    ‏@CarbSane
    @JimJohnsonSci I hear U! But this is where “you scientists” lose folks the most. How do these animal studies translate to the real world?
    Beantwoorden Retweeten Toevoegen aan favorieten

    24 december 12 om 7:02 ’s ochtends
    9u Dr. James D. Johnson ‏@JimJohnsonSci
    @CarbSane They translate remarkably well. The more important and evolutionarily conserved the biology, the better the translation.

    9u Dr. James D. Johnson ‏@JimJohnsonSci
    @CarbSane We are funded by humans to explore human biology. We use models because it is the best way to understand underlying mechanisms.

  19. Heeft iemand dit al gelezen? Eens in de zoveel tijd halen journalisten deze binnen de beroepsgroep geliefde ouwe koe uit de sloot.

    https://www.groene.nl/artikel/ons-dagelijks-brood-maar-dan-wel-glutenvrij-graag

    Ik denk al te weten welke kant het uitgaat, maar ga er morgen toch maar even voor naar de bieb.

    • O kijk, het mens (Sanne Bloemink, auteur van het zeer waarschijnlijk flinterdunne verhaaltje in De Groene) drie jaar geleden in Trouw:

      Wat doet u nu nog, hier in Nederland, om gelukkiger te worden?

      “Alleen Pilates, voor mijn rug. Het gaat nu veel beter. Ik gebruik nog wel steeds medicijnen tegen mijn depressie – daar durf ik niet zomaar mee te stoppen.”

      Begin veertig en tobbend met van alles en nog wat. En roepen dat het toepassen van het evolutionaire perspectief op leefstijl onwetenschappelijk en religieus is🙂 .

  20. willem zegt:

    Had zowel het artikel in De Groene als de weergave ervan op FL al gelezen. Mooi dat je dit nog even aanhaalt hier, Melchior.

    De basis, het uitgangspunt, van het artikel is verkeerd. Het past wel binnen de hysterische context waarin alle eetgewoonten, dan wel hypes, op een hoop worden geveegd.
    Een dieet koppelen aan religie is wel heel bijzonder. Wel kennen we natuurlijk de door ‘de’ religie opgedragen voorwaarden waaraan eten moet voldoen, maar die aanleiding is tegengesteld aan voedings- en levenstijlhypes waar het hier om gaat. Die ontstaan namelijk niet vanuit een door ‘de’ kerk voorgeschreven voedingswijze, maar door het falen van betrouwbare voedsel- en voedingsinformatie door de overheid. De burger gaat steeds meer zelf op zoek naar voeding waarvan hij/zij denkt dat die passend is. Een werelds uitgangspunt dus.
    Daarmee ontstaat een minstens zo grote verwarring als die waarvoor het Voedingscentrum zorgt.

    Ik kies er toch maar voor om met een logische (onafhankelijke en kritische) blik ernaar te kijken, vanuit een evolutionair perspectief, want dat is de wetenschappelijk al uitvoerig onderbouwde these van van de voedingswijze waarmee ons genoom is wat het is.
    Dus los van het stofjesdenken, maar beschouwend vanuit de volle breedte van een zo natuurlijk mogelijke levensstijl. En noem de daarmee samenhangende voedingswijze nou niet steeds ‘dieet’, want dat is een anglicisme. Het is onze oervoeding, de basis waarop we geevolueerd zijn in zeer lange tijd. En die we niet even, onder invloed van tunnelvisies van wetenschappers, de vooringenomenheid van het Voedingscentrum en de marketingmacht van de multinationals en de koekenbakkers terzijde kunnen schuiven. Kijk om je heen, constateer wat er aan explosies plaatsvinden van obesitas en diabetes, en kom nou eens los van het credo ‘we zijn nog nooit zo oud geworden’,( zonder daarbij een verband te zien tussen de goede medische voorzieningen die er zijn en het wonder van schoon water en goede hygiene) nee, maar ook nog nooit zolang chronisch ziek.

  21. Hans zegt:

    Hear, hear , Willem ,

    ,, Kijk om je heen, constateer wat er aan explosies plaatsvinden van obesitas en diabetes, en kom nou eens los van het credo ‘we zijn nog nooit zo oud geworden’,( zonder daarbij een verband te zien tussen de goede medische voorzieningen die er zijn en het wonder van schoon water en goede hygiene) nee, maar ook nog nooit zolang chronisch ziek. ,,

    En toch lukt het me niet dat over te brengen , altijd : ,, Ja , maar vroeger werden mensen niet zo oud ” Punt,klaar,uit . Antwoord daarop dringt niet door ….., blik van ongeloof , of je van een andere planeet komt .

    Net als het standaard antwoord als je zegt geen brood te eten ,, Huh , maar wat eet je dan ? ” Vol ongeloof na uitleg …….

    Mooiste antwoord tot nu ( 😦 ) van iemand die ik links stuurde , aan statines , etc. : ,, Denk niet dat ik van de medicijnen af wil en/of mijn voedingspatroon wil wijzigen , dan moet ik er teveel voor opgeven o.a. de gezelligheid van bloedprikken bij de huisarts vrijdags ” Daar had ik niet van terug …..

  22. willem zegt:

    Prachtige voorbeelden, Hans.

    Het zijn niet eens die individuen die je op hun standpunten mag beoordelen. Het gaat om de vraag waarom ze zo reageren. Daar liggen de pijnpunten. En tegelijk mogelijke oplossingen.

  23. Dank voor jullie analyse, heren! Hopelijk lukt het me om het vandaag te gaan lezen. Om te beginnen ga ik die dame maar eens volgen op Twitter🙂 . Dat ze denkt: ‘Wat voor godsdienstwaanzinnige heb ik nou aan m’n fiets hangen?’

  24. Dat moet niet zo moeilijk zijn Hans. Het aantal ziektevrije jaren is door chronische ziekten, en daar hebben we het hierover, van 55 in 1981 gedaald naar 42 in 2007. Ik hoorde laatst een flard op de radio over de allerlaatste cijfers, maar die kan ik niet meer terugvinden.

    https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2009/07/gezonde-levensverwachting-neemt-toe

    Let ook op de kop van het artikel: De gezonde levensverwachting neemt toe. Ja, als je alleen van lichamelijke beperkingen uitgaat. Met al die kunstknieen en kunstheupen. Wordt hier politiek bedreven? En waarom?

  25. willem zegt:

    Natuurlijk wordt hier politiek bedreven, Jan Peter.
    Jou als marketeer hoef ik niet te vertellen hoe gemakkelijk het is cijfers, zeker de cijfers waar het hier over gaat,te duiden zoals het je uitkomt. Alleen al de kop is suggestief.
    De kop boven een artikel hoort een beknopte samenvatting te zijn van de strekking van de inhoud die volgt. Helaas worden de koppenmakers geleid door andere belangen dan zuiverheid.

    • 1 miljoen Nederlanders met diabetes type 2 and counting… Guillotineamputaties van het onderbeen (nog altijd bij voorkeur uitgevoerd met de handzaag) zitten fors in de lift. Het gaat geweldig! Wie geeft ene moer om levensverwachting als het vanaf midden veertig met allerlei kwalen en disfunctie moet?

  26. Dat bedoel ik en dat verhaal is volgens mij wel uit te leggen Hans.

    • Hans zegt:

      Jan Peter , in 3 jaar tijd is het me al 😉 bij 2 mensen gelukt . Men wil er domweg niet van weten . Men verdomd het om te willen leren en/of open te staan voor verandering..
      Meestal begin ik met , om het eenvoudig te houden , lees het bierviltje eens en de artikelen op dit blog . Maar nee hoor….

      Willem , jij denkt nog steeds dat ,, de overheid ” wat zou moeten doen. Vergeefs vrees ik .
      Ben benieuwd of het leeft in de verkiezingsprogramma’s . Haha.

      Hoe het allemaal zover is gekomen is staat zo prachtig beschreven in The big fat surprise van Nina Teicholz . Maar ja ,, Wat een dik boek en ook nog Engels ” Zucht.

      En prof. Tim Noakes heeft het zwaar te verduren , wat een schandaal , http://foodmed.net/

      • Hans, met het Bierviltje zul je vrijwel niemand op andere gedachten brengen, omdat er geen autoriteit achter zit. Op het symposium ontmoette ik een sportarts (Hans Kuijk) die zijn nek uitsteekt en een lokaal initiatief uitrolt om zijn woonplaats gezond te maken. Van zulke mensen (artsen en andere zorgprofessionals met enige status) zullen we het als samenleving moeten hebben. En dan blijkt er toch veel te kunnen. Janet Noome bereikt bijvoorbeeld veel, door geduld te betrachten en heel goed uit te leggen. Een lichtend voorbeeld is Norwood Surgery, een huisartsenpraktijk met 9000 patiënten in Midden Engeland onder leiding van David Unwin. Alle patiënten met diabetes of tekenen van Metabool Syndroom krijgen hier een uitgebreide uitleg van de paleo-interventie inclusief een soort Bierviltje. Dan mogen ze er even over nadenken, waarna ze geheel vrijwillig kiezen voor Paleo of de Standard of Care, d.w.z. medicatie en complicatiemanagement. Wat blijkt? Iets van 80% kiest eieren voor z’n geld en ziet dus ook ‘spectaculaire’ (lees biologisch normale) resultaten. Met een goed verhaal, gebracht door de dokter, kiezen de meeste mensen dus kennelijk wel rationeel. Er zit één nadeel aan deze overigens met een innovatieprijs bekroonde werkwijze. De inkomsten van de praktijk zijn direct gekoppeld aan het aantal recepten en verwijzingen dat wordt uitgeschreven. Er worden tienduizenden ponden per jaar bespaard, waardoor de maten in de praktijk er financieel fors op achteruit gaan. Tja.

        • Hans zegt:

          Ja Melchior , ik weet het , ik weet er van . Toch onderschat je jezelf behoorlijk ! Je vervult wel degelijk een belangrijke rol in het paleo/banting/keto/lchf model w.m.b. in NL

          Als ik jouw niet , virtueel , en 1 keer kort in real life ontmoet had was ik nu nog minstens 30 kg te zwaar enz.enz. En ben niet de enige hier ……;-) Gelukkig zijn er meer mensen zoals ik die WEL open staan voor verandering dankzij dit blog , en nu nog de a.s. zware bevalling van HET BOEK ! ( zoals Adriaan zegt :,, Schiet nou es op ” ).

          Jouw verontschuldigingen worden door mij niet geaccepteerd , haha 😉

        • Hans zegt:

          ,,Als ik jouw niet” -w dus.

  27. Drinken, roken, eten, shoppen, netflixen etc, verslavingen zijn hardnekkig. Eigenlijk moet je eerst doodgaan.

  28. willem zegt:

    Dat er een broodnodige verandering van levensstijl nodig is om het overbevolkte diabetesschip drijvende te houden, mag hier bekend zijn, Hans, maar de wijze waarop dat kan gebeuren, daarover wordt verschillend gedacht. Evenals trouwens wat die levensstijl, en met name de voedingswijze, precies inhoudt.
    Bijsturen overlaten aan de belanghebbenden bij verkeerde levensstijlen lijkt me realistisch. Deze instellingen, de voedingsindustrie, de supermarkten, de farmaceutische wereld, doen wel voortdurend alsof ze de volksgezondheid prevaleren boven eigen economisch en financieel belang, maar daar hebben we al heel vaak doorheen geprikt: linke leugens.
    De veranderingen van onderop laten plaatsvinden, is verrekte ingewikkeld en ,moeilijk. De manipulaties van de voedingsbranche zijn gehaaid en overtuigend voor velen, blijkt.

    De overheid, en die zijn we samen, heeft als leidend doel het welzijn van de burger te beschermen en te bevorderen. Nou weet ik natuurlijk wel dat ook daar een complex systeem van lobbyisten zijn werk doet, en grote invloed heeft op daarvoor gevoelige politieke stromingen, maar ik zie zo direct geen andere weg die leidt naar een betere gezondheid voor de bevolking.
    En het maakt wel degelijk uit of je land geregeerd wordt door een coalitie van neoliberale partijen, of een regering die meer oog heeft voor de gezondheidsbelangen van de burger.
    Het ridicuul ingewikkelde is dat de overheid (en ook de doorsnee medische wereld) zich verschuilt achter wat de Gezondheidsraad, via het communicatiebureau het Voedingscentrum adviseert.

    Ik zeg het zo vaak: begin nou eindelijk eens met het terugdringen van alle verleidingen in de winkels en op de t.v. van op kinderen gerichte reclame-uitingen. Wat zou Nederland daar van opknappen.,

  29. willem zegt:

    Daar gaat haastige willem weer in de fout. Regel 6, realistisch, daar moet uiteraard het woordje ‘niet’ voor staan.

    Lees dus ook de reactie van Jan Peter. Juist, en wat hoort gedaan te worden, maar gebeurt vooralsnog vanwege economische belangen niet?

  30. Faraday zegt:

    De juiste voedingswijze bij de “mens” kan evengoed verscheiden zijn, vergelijkbaar met het hert:
    http://www.over-reeen.nl/Het-ree/Gedrag/Eten
    Bij ons zijn drie darmflora-typen vastgesteld en analoog met het voorgaande is er volgens mij nog veel gis-, knip- en plakwerk te realiseren.
    http://www.nemokennislink.nl/publicaties/mens-kent-drie-darmflora-typen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s