Ook wat aandacht voor de penopauzale man

old-man-poster-web

Folkert bracht in herinnering dat ook mannen een herfst doormaken – de ballenherfst ofwel penopauze – soms compleet met opvliegers. Wellicht dat dit oude artikel enig inzicht verschaft. Zelf heb ik overigens geen mening over testosterontherapie. Ik ben voor noch tegen, want ik heb me er te weinig in verdiept. Zelf zou ik zo lang mogelijk gaan voor de ‘natuurlijke’ hacks aan het eind van het stukje, waaraan ik nog zou willen toevoegen dat dagelijks tenminste enkele minuten kijken (niet aankomen!) naar het gezicht van een als mooi ervaren jonge vrouw ook bejaarde testosteronwaarden op niveau helpt te houden.

Hormonen, vooral testosteron en groeihormoon, bepalen onze seksdrive, onze carrière, ons gemoed, maar ook of we vadsig of gespierd zijn. Helaas maken we elk jaar wat minder. Bieden pleisters en een spuitje uitkomst?

Zelfs in de nuchtere polder schieten ze als paddenstoelen uit de grond: klinieken waar ‘de ouder wordende man’ (lees 35 plus) terecht kan met zijn sluimerende angst voor dood en verval. Je kunt je er laten keuren, je kunt je er laten vertellen wat je moet eten en je kunt er in toenemende mate aankloppen voor homoonsuppletie. Tegen penopauzaal en aanverwant leed. Want, en daar helpt geen lieve moedertje aan, na ons 35-ste laat de natuur ons vallen als een baksteen. Een beetje kerel heeft zijn erfelijk materiaal dan immers lang en breed over meerdere damesschoten verspreid. Charles Darwin en Midas Dekkers dicteren dat onze rol is uitgespeeld. Vanuit evolutionair perspectief is het pure verspilling om te investeren in een strakke adonis van bijna vijftig. We moeten weg, afnokken, plaats maken voor de snotneuzen die we zelf hebben verwekt. En dus gaat jouw boeltje, als je niets doet, al vanaf je 30-ste langzaam maar zeker steeds meer gehoorzamen aan de wetten van Newton. De natuur maakt je klaar voor de rol van gezapige opa. Spierweefsel maakt plaats voor vetweefsel. Je billen verliezen de Belgian Blue look waar je vrouw ooit languit voor viel. Wat rest is een armzalig scharregatje met meeëters en een bouwvakkersgleuf. Waaronder je als je niet oppast zomaar een grijze pantalon en beige bordeelsluipers gaat dragen. Aan de voorkant groeit een parmantig buikje. Heb je heel veel pech, dan ontwikkel je ook nog borstjes.

Bij wijze van spreken uiteraard. Maar vandaar dus die mannenklinieken, met vierkante namen als Andro Doc, Preventief Medisch Trefpunt en Testos Plus Clinic. De gedachtengang van de dokters in deze branche is tamelijk straight forward: krik de ingezakte hormoonspiegels van een vent van 50 op naar het niveau van een jongen van 20 en de man zal zich jaren jonger voelen. Met name voor de aanvulling van het mannelijk geslachtshormoon testosteron, dat bij sommige mannen letterlijk keldert, bestaat wetenschappelijke steun. In zijn afscheidsrede Testiculair pensioen? hield de Nijmeegse hoogleraar Inwendige Geneeskunde prof. dr. Ton Smals een helder pleidooi. ‘Testosteronbehandeling leidt niet alleen tot vermindering van de risicofactoren voor hart- en vaatziekten, maar ook tot een verbeterde levenskwaliteit, vooral tot een intensere relatie met de partner,’ zei hij. Hier zijn zijn argumenten om bij een vastgesteld testosterongebrek testosteronpleisters of -gel voor te schrijven.

Libido en seksleven verbeteren

Hoewel erectieproblemen vaak een gevolg zijn van vaatziekten, neurologische afwijkingen, depressie, suikerziekte of medicijngebruik, heeft aanvulling van testosteron bij mannen met lage waarden meestal een gunstig effect op libido en seksuele activiteit. Substitutie met fysiologische doses (vergelijkbaar met de hoeveelheid die het lichaam van een gezonde 30-jarige aanmaakt) leidde bij testosterondeficiënte mannen tot meer zin in seks, meer geslachtsgemeenschap, meer masturbatie en meer orgasmen. In verscheidene onderzoeken werd een verbeterde respons op Viagra gesignaleerd.

Hart en bloedvaten blijven fitter

Lage testosteronspiegels gaan bij oudere mannen gepaard met een daling van het gustige cholesterol HDL, een stijging van het ongunstige LDL en de triglyceriden en met een toegenomen neiging van het bloed om te klonteren. Verder lijkt een gebrek aan androgenen de insulinereceptoren minder gevoelig te maken, waardoor de suikerhuishouding minder voordelig verloopt. In tegenstelling tot wat zelfs door medici nog vaak wordt gedacht, is een lage testosteronspiegel dan ook een geduchte risicofactor voor hart- en vaatziekten. Substitutie met fysiologische doses roept aan deze processen vaak een halt toe.

Spieren blijven functioneel

Tijdens zijn leven verliest de man 35 tot 40 procent van zijn skelet-spiermassa. Dat is deels te wijten aan verminderde activiteit. De leeftijdsafhankelijke daling van het mannelijk hormoon speelt echter een beduidend grotere rol. Er is weinig onderzoek naar gedaan, maar de studies die er zijn laten zien dat toediening van extra mannelijk hormoon dit proces omkeert. Spiermassa en -kracht nemen weer toe.

Mannelijke proporties keren terug

Ouder worden gaat gepaard met verlies van spiermassa en –kracht en een verdubbeling van de hoeveelheid lichaamsvet, vooral in de buikregio. Dit zogenoemde visceral fat wordt geassocieerd met afnemende gevoeligheid voor het hormoon insuline, een ongunstig cholesterolprofiel, suikerziekte en een sterk verhoogd risico op hartproblemen. Er zijn goede gronden om mannen met een tekort aan mannelijk hormoon extra testosteron toe te dienen. In alle gepubliceerde studies blijkt substititie – oraal of met behulp van een pleister – het vetpercentage met zes tot veertien procent te verminderen. Vooral het riskante buikje slinkt. De vetafname gaat gepaard met een verbeterde insuline-gevoeligheid, een daling van de bloeddruk en een verbeterde cardiovasculaire conditie.

De botten blijven sterk

Ook bij mannen treedt naarmate ze ouder worden versneld botverlies op. Dat verlies is direct gekoppeld aan de daling van de testotseronproductie. Verder is er een nauwe relatie met de spiegels vrouwelijk hormoon. Daarom wordt botontkalking bij voorkeur behandeld met aromatiseerbare androgenen, een vorm van testosteron die door het mannenlichaam deels wordt omgezet in oestrogeen. De meeste studies melden na toediening van testosteron een toename van de botmassa in de wervelkolom van zo’n 8 procent. Een vijf jaar durend onderzoek onder mannen met laagnormale testosteronspiegels wees uit dat toediening van relatief lage doses versneld botverlies voorkomt.

Het vertraagt geestelijke achteruitgang

Veel onderzoekers rapporteren een duidelijk effect van testosteronbehandeling op het visueel-ruimtelijke en verbale geheugen, het geestelijk en lichamelijk welbevinden en de assertiviteit van de ouder wordende man.

Volgens de Brusselse arts Thierry Herthoge, President van de European Academy of Quality of Life and Longevity Medicine, is vooral het hart de dupe van wat professor Smals het ‘testiculair pension’ noemt. ‘Mannen die een hartinfarct hebben doorgemaakt, hebben aanzienlijk lagere testosteronspiegels dan gezonde leeftijdgenoten,’ aldus Herthoge. ‘Dat bewijst op zich niets, maar steeds meer studies bevestigen dat testosteron via een aantal mechanismen bescherming biedt tegen circulatieproblemen. Als hartpatiënten met ongunstige testosteronspiegels kunstmatig worden ‘bijgesteld’, holt hun prognose vooruit. De kans op een zich herhalend infarct wordt zo ongeveer gedecimeerd.’

Dat het hart van testosteron afhankelijk is, blijkt uit het gegeven dat deze miraculeuze pomp vijf maal zoveel receptoren voor dit hormoon heeft als andere spieren. Een goede illustratie van de doorbloedingsbevorderende eigenschappen van het hormoon werd onlangs gegeven door Amerikaanse artsen: door testosteron direct in het door weefselversterf aangetaste been van een suikerpatiënt te spuiten, wisten zij de gangreen tot staan te brengen en een amputatie te voorkomen.

‘In mijn eigen praktijk zie ik te veel eclatante voorbeelden van een snel verbeterende cardiovasculaire conditie om ook maar in de verte aan de toch al stevig onderbouwde argumenten voor aanvulling van testosteron te kunnen twijfelen,’ vervolgt Herthoge. ‘De typische parameters voor de conditie van hart en bloedvaten – bloeddruk, LDL, HDL, triglyceriden en glucosetolerantie – gaan onder invloed van verstandige testosteronsubstitutie sterk, soms zelfs dramatisch vooruit. Laat het heel erg duidelijk zijn dat niet ieder probleem van mannen in de middelbare leeftijd is terug te voeren op verminderde activiteit in de ballen. Laat er vooral ook geen misverstand bestaan over ‘dè optimale testosteronspiegel’. Die bestaat niet. De ene man functioneert prima bij een waarde die statistisch gezien als laag wordt beschouwd, terwijl zijn buurman pas iets klaarspeelt wanneer de hoeveelheid van een dolle stier door zijn vaten giert. Met moderne diagnostische methoden is die individuele optimale spiegel gelukkig vrij exact vast te stellen. Als een correcte diagnose is gesteld en een adequate behandeling volgt, dienen de tastbare tekenen van een zich herstellend fysiologisch evenwicht zich verrassend snel aan.’

Hoe we het beestje ook noemen – andropauze, penopauze of leeftijdsgebonden hypotestosteronemie – mannen die de verschijnselen ervan vertonen, doen er volgens Herthoge verstandig aan zich medisch te laten onderzoeken. Een aantal relevante laboratoriumbepalingen mogen daarbij niet ontbreken. Herthoge: ‘Ik kijk in elk geval naar de concentraties plasma gonadotropine, prolactine, Sex Hormone Binding Globuline en naar de ochtendspiegel van het testosteron. ‘s Ochtends bereikt die zijn piekwaarde, die als representatief kan worden beschouwd. Als ik een man tref met de typische symptomen van androgene deficiëntie, als zijn lab-waarden die toestand bevestigen en als ik onderliggend lijden en contra-indicaties kan uitsluiten, dan stel ik testosteronsubstitutie voor. Net zoals ik een insuline-afhankelijke diabetespatiënt zijn insuline geef.’

Een onfatsoenlijke vergelijking? Zeg dat niet tegen Huib, een 47-jarige verkeersvlieger die Herthoge onlangs blij als een kleine jongen meldde dat hij na drie maanden ziekteverlof weer fluitend op de bok zit. Niet dat Huib door de vliegmedische dienst was afgekeurd, al was zijn bloeddruk aan de hoge kant, liet de verhouding tussen zijn bloedvetfracties te wensen over en scoorde hij op de glucose tolerantie test nou niet direct als een jonge hond. Nee, de man voelde zich volgens Herthoge eenvoudig te lusteloos, te uitgeteld, te miserabel om zijn verantwoordelijke vak uit te oefenen. ‘Vanaf het moment dat we de behandeling met een testosteronhoudende gel inzetten, hadden Huib en ik regelmatig kort telefonisch contact,’ vertelt de arts. ‘Al na enkele dagen veranderde de matte, traag en enigszins warrig reagerende man in een opgewekte, scherp formulerende gesprekspartner, die zijn opgetogenheid over de terugstromende levenskracht niet onder stoelen of banken stak. Een lichamelijk onderzoek bevestigde een paar weken later dat we het verstoorde evenwicht in het biologische organisme Huib hadden hersteld. Bloeddruk aanzienlijk gedaald, LDL en triglyceriden gezakt, HDL gestegen en een normale glucosetolerantie.’ De man Huib drukt het in een telefoontje met Best Life veel kernachtiger uit: ‘Er zit gewoon weer trek in de schoorsteen.’

Weerstand tegen groeihormoon

Niet alleen de aanmaak van testosteron, ook die van groeihormoon zakt met met het vorderen der jaren in. Maar waar testosteronsuppletie ook in de reguliere geneeskunde langzaam terrein wint, neemt de weerstand tegen het ‘preventief’ toedienen van groeihormoon, juist toe. ‘Neem het niet,’ zegt Dr Thomas Perls, hoogleraar geneeskunde aan Boston University School of Medicine en expert op het gebied van verouderen. ‘Het is je reinste kwakzalverij. Mannen die zonder medische noodzaak groeihormoon spuiten, spelen Russische roulette en artsen die het voorschrijven zouden beter moeten weten. In het uitzonderlijke geval dat een volwassene werkelijk baat heeft bij groeihormoon, dient hij dat te krijgen van een internist of endocrinoloog, niet van een basisarts in een gezondheidskliniek.’

De pleitbezorgers van groeihormoonsuppletie voor volwassenen zijn niet geheel onverwacht ook degenen die het spul voor tussen de 3000 en 15000 euro per cliënt per jaar aan de man brengen. Bij kritiek op hun handelwijze verwijzen ze standaard naar een studie van endocrinoloog Marc R. Blackman, die in 2002 verscheen in het Journal of the American Medical Association (JAMA). Blackman gaf 131 mannen en vrouwen op leeftijd gedurende een half jaar drie keer per week een shotje groeihormoon. Aan het eind van dat half jaar hadden vrijwel alle deelnemers een aanzienlijke hoeveelheid vet verloren en daar spierweefsel voor in de plaats gekregen. Dat klinkt gunstig. Maar wat vindt Marc Blackman zelf? ‘Niet aan beginnen,’ luidt zijn droge commentaar. ‘In mijn onderzoeksrapport staat óók dat bijna de helft van de deelnemers ernstige bijwerkingen ondervond. Vooral glucoseintolerantie en diabetes, zaken waar  je als vijftiger nou juist niet op zit te wachten. Bovendien bleek het gewonnen spierweefsel te bestaan uit bulk. De mannen waren geen spat sterker geworden.’

Blackman vond nog iets. Mannen die een paar keer per week gingen zwemmen, bleken in allerlei opzichten beter af te zijn. ‘Ze verloren vet en bouwden spieren op, maar het verschil met de met groeihormoon behandelde mannen was dat ze sterker werden. En niet een beetje sterker, véél sterker. Bovendien nam hun glucosetolerantie beduidend toe en hun risico op diabetes dus af. Als je in vorm wilt komen, kun je beter een zwembrilletje kopen. Of een setje halters. Trainen is effectiever en het kost niks.’

Testosteron

Omnipotente jongen met imagoprobleem

Testosteron kampt met een hardnekkig imagoprobleem. Al in 1944 wezen de onderzoekers Carl Heller en Gordon Myers in een artikel in The Journal of the American Medical Association op het bestaan van de andropauze. Ze stelden dat die in tegenstelling tot de menopauze niet abrupt, maar geleidelijk inzet. Het tweetal toonde in de studie ook aan dat testosteronbehandeling in het geval van testikel-insufficiëntie op allerlei fronten buitgengewoon effectief is. Ondanks deze en latere eye-openers gebeurde er verbluffend weinig. Anno 2007 roept het begrip testosteronsuppletie bij veel mensen – óók bij medici – nog altijd negatieve associaties op. De gedachten gaan al snel uit naar DDR-sporters die het ‘onmogelijke’ presteerden en naar onnatuurlijk geproportioneerde bodybuilders. ‘Inderdaad, weinig verheffende voorbeelden van onoordeelkundige hormoonsuppletie, bij mannen die geen tekort hebben en doorgaans met gevaarlijke vormen van testosteron,’ oordeelt Dr Thierry Herthoge. ‘Het wordt hoog tijd dat we die duistere connotatie afschudden. Hij is irrationeel, niet gebaseerd op waarneming en kennis, maar op angst. Voldoende lichaamsbeweging en een verantwoorde voeding zijn niet altijd voldoende. Soms is een pil, pleister, injectie, implantaat of gel nodig om je van een nachtkaars te veranderen in de energieke kerel waar je vrouw ooit mee in zee ging.’

Natuurlijke testosteronboorsters

Eet vet

Onderzoek laat zien dat het terugbrengen van de vetconsumptie tot 10 procent van de totale calorieinname je testosteronspiegel adequaat de grond in de boort. Volgens inspanningsfysioloog Dr William Kraemer van de Universiteit van Connecticut kun je je testosteron op peil houden of brengen door rond de 40 procent van je caloriën uit vet te halen.

Eet vlees en vis

In een studie onder 1522 mannen tussen de 40 en 70 werd vastgesteld dat mannen die betrekkelijk eiwitarm eten, lagere testosteronspiegels hebben en minder vaak aan deks denken en doen. Deze mannen waren ook bedruidend vaker somber en ze hadden meer eigenschappen die horen bij het metabole syndroom, zoals een kogelbuikje en hoge bloeddruk. Studies onder atleten hebben laten zien dat mannen hogere testosteronspiegels houden of krijgen wanneer ze dagelijks behalve eieren en zuivel ook vlees en vis eten. Volgens de onderzoekers komt dat waarschijnlijk doordat vlees en vis vrij veel van het aminozuur taurine bevatten, noodzakelijk voor de aanmaak van testosteron Val aan dus op die mooie steak en wissel geregeld af met vis die rijk is aan omega-3 vetzuren, zoals zalm, haring, makreel en sardines.

Ga niet extreem

Als alle mannen morgen zouden gaan ‘Sonja Bakkeren’ (twee knäckebrödjes met komkommer en één eetlepel yoghurt per dag), zou er over maximaal drie dagen niets meer tot stand komen in Neerlands slaapkamers. Anders gezegd, weinig eten is dodelijk voor je potentie. Er is zonder meer wat te zeggen voor het dieet van het blonde ding uit West-Friesland. Calorierestrictie is, mits je het goed doet en ervoor zorgt dat je toch genoeg vitaminen, mineralen, eiwitten en vet binnenkrijgt, de enig wetenschappelijk bewezen manier om ziekte en verval op afstand te houden. Maar de prijs die je betaalt is een bescheten testosteronspiegel en dito libido. Als je geinteresseerd bent in gezondheid en seks, moet je op zoek naar de gouden middenweg: zo’n tien procent minder energie tot je nemen dan je zou willen, maar niet bezuinigen op vet en eiwit.

Pas ook op met duursport, die andere veel gepropageerd weg naar de eeuwige jeugd. Studies laten consequent zien dat onze testosteronfabriekjes langzaamaanacties op touw zetten als we meer dan 55 kilometer per week op zweettempo (12 km/h of harder) lopen. Intervaltraining, dribbelen afgewisseld met een paar felle sprints, stuwt je sekshormoon juist op, maar heeft als nadeel dat het je risico te sterven in het harnas (plotselinge hartdood) verhoogt als je al symptomen van het metabole syndroom vertoont.

Verplaats schroot

Toch kan zelfs de verstokte marathonloper zijn testosteron op het niveau van een echte vent houden: door daarnaast flink aan krachttraining te doen. ‘Opdrukken, optrekken en spelen met gewichten zijn vergelijkbaar met het inspuiten van een dosis steroiden,’ zegt fysioloog Kraemer. ‘Door verschillende grote spieren aan te spreken, kun je inderdaad zelfs het testosterondempende effect van duursport en calorierestrictie compenseren.’

Geniet, maar drink met mate

Leuker kunnen we het niet maken. Drank is in staat je mannelijkheid naar de eh… kloten te helpen. Alcohol zet de handrem op je testes, maar gelukkig draaien ze tot twee glazen per dag alleen maar een beetje langzamer. En die twee glazen per dag hebben voor de meeste mannen zoveel voordelen, dat stoppen een slecht plan is. ‘Voorkom bachanalen, want mannen die elke maand een flinke alcoholvergiftiging teboven moeten komen, spelen al snel minder klaar,’ weet Kraemer. Volgens hem kan het ook geen kwaad om de dag te drinken.

Pak je nachtrust

En droom. Israëlische wetenschappers ontdekten vorig jaar dat de testosteronproducerende Leydigcellen in onze ballen vooral actief zijn tijdens de REM-slaap. Als je niet droomt, word je impotent. Zou dat verklaren waarom de technicolorvoorstellingen waar ons brein ‘s nachts mee uitpakt zo vaak zijn doorspekt met goedkope porno? Ook de overige slaapfasen, vooral de diepe fasen, zijn belangrijk. Dan produceert je hypofyse groeihormoon.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

49 reacties op Ook wat aandacht voor de penopauzale man

  1. willem zegt:

    We willen blijkbaar allemaal gaan voor een 100-jarige adonis en daarbij voor god spelen.
    Doe gewoon en eet met je verstand, dan gaan al die ‘schoonheidsklinieken’ maar mooi naar de kelder…
    En gooi me nu maar snel in de conservatieve en wereldvreemde hoek, lekker rustig, zo na de kerst.

    • Ja, ik ben zelf ook behoorlijk calvinistisch in dit opzicht, Willem. Maar vooral na een gesprek met een Nijmeegse urologe die de levenskwaliteit van haar eigen vader na interventie met simpele testosteronpleisters sterk zag verbeteren, ben ik er genuanceerder over gaan denken. De penopauze behelst veel meer dan een verpieterend libido. Ik vermoed overigens dat overdreven penopauzaal lijden in hoofdzaak een van de vele tarwegeïnduceerde problemen is – en dat extra testosteron dus een lapmiddel is – maar daarover later hopelijk meer.

      • willem zegt:

        Tuurlijk, ik begrijp dit allemaal wel. Ik werd wat pseudeo-opstandig omdat ook hier het gevaar op de loer ligt dat de werkelijke behoefte die bestaat aan levenskwaliteitverbeterende behandelingen maar al te makkelijk commercieel uitgebruit gaat worden door IEDER de hemel te beloven… Kassa!
        En jouw laatste zin, Melchior, zal wel weer de spijker recht op de kop slaan.

      • willem zegt:

        Gek is dat. Bij deze weer zo schitterend geschreven bijdrage krijg ik maar niet een ploeterende Folkert, op zijn crossfiets over modderige paden, van mijn netvlies.
        Zou het dan toch…??

        En, ja, Melchior, het hele leven hoort ‘paleo’ te zijn: laat de natuur haar gang maar gaan. Alleen, ‘paleo’ is ook dat deel van de hersenen benutten dat streeft naar een menswaardig leven. En daarbij dient vooruitgang te worden benut. En dus de ‘wetenschap’ gekoesterd, tot op zekere hoogte, dat wel. En, nee, over wat we daarbij voor ogen hebben, wat we verstaan onder ‘vooruitgang’, gaan we het maar niet hebben, zo tussen kerst en de jaarwisseling.
        Ga wat prei en krulandijvie (tot nu toe de winter weerstaan) van de tuin halen. Gister trouwens ingekuilde paarse koolrabi benut; lekker!

  2. O nee, ik zie Folkert juist ook als toonbeeld van een functionele oudere jongere! Misschien was het wat ongelukkig om hem als aanleiding te nemen, maar hij begon over die herenopvliegers…

    Ga jij ff lekker naar je tuin! Ik neem zo bij de luns een plak witte koolraap, uit Engwierum. Met – decadent – zalm!

  3. Willem, indien je de gehele link aankruist, of wat dan ook, vanaf https: tot en met C667 en daarna op je rechter muistoets klikt, krijg je een keuzevraag o.a. ‘ga naar http ‘. Die klik je aan.

  4. sjanettdegeus zegt:

    Misschien dat dit helpt:

  5. “Als mannen de veertig zijn gepasseerd, schrijven de endocrinologische leerboeken, zakt hun testosteronspiegel elk jaar met anderhalve procent. Dat verschijnsel is misschien toch niet zo onvermijdelijk als we zijn gaan denken, schrijven Amerikaanse biologen binnenkort in de American Journal of Human Biology. op het platteland van Bolivia, waar de mensen nog leven zoals in de Middeleeuwen, hebben oudere mannen net zoveel testosteron als jonge mannen.”

    http://www.ergogenics.org/gezondheid71.html

    • Gert van der Hoek zegt:

      Wat je eet en drinkt en hoe je leeft en beweegt kan niet anders dan samenhangen met je hormonen.

      Paleo en testosteron: je kunt jaren leesvoer ophalen. Robb Wolf is regelmatig bezig met testosteron,

      Via zijn site vond ik een aardige samenvatting van wat je overal kunt vinden:
      met diverse voor mij aardige nieuwe dingen zoals vit K en peterselie, maar dat terzijde.

      Veel paleo in dit stuk, een beetje popi geschreven, maar even doorbijten:

      http://www.increase-testosterone.info/testosterone-report.pdf

      Food for thought and food for …….. 😀

    • Hoi Harmen,

      Kijkend naar de body composition van oudere jager/verzamelaars zou je zeggen dat je gelijk hebt. De testosteroncrisis is waarschijnlijk een neolithisch fenomeen.

  6. James zegt:

    Voor de slimmerik lijkt het me toch niet zo erg moeilijk om deze beide posten (meno en peno) te combineren en er een aantal conclusies uti te trekken die misschien minder Calvinistisch zijn, maar wellicht een gezondere kijk op het geheel geven. De vrouwelijke helft heeft een grotere behoefte aan estrogeen, de mannelijke helft dreigt een testosteron tekort op te lopen. Testosteron produktie kan op een natuurlijke wijze wat opgevijzeld worden door de aandacht van en voor de vrouwelijke helft. De ene goede daad verdient een andere goede daad. Sperma bevat estrogeen en wordt door de vagina wand uitstekend opgenomen. Dus echtparen, vrienden en vriendinnen zouden dus in staat moeten zijn om elkaar een heel eind op weg te helpen. Jammer alleen dat er nogal wat taboes bestaan, neus op halerij, verkeerde preutsheid enz. enz. die dit waarschijnlijk in de weg staat. Pleit ik dus voor een vrijere benadering van seks? Misschien….. het zou het bejaarden tehuis in ieder geval een stuk levendiger maken.

    • James zegt:

      Zit ik nog met een probleem. Volgens de Indianen ( de Natives) is het gezonder om het “voor het zingen de kerk uit” te beoefenen. Maw. geen zaadlozing hetgeen volgens de traditie de energie in de man verhoogt. Beetje egoistisch misschien als het echtpaar of andere minnaars de liefde bedrijven niet alleen tot wederzijds genoegen en vermaak maar ook tot een verbetering van beider gezondheid.

    • 1skateguru zegt:

      Iedere dag een beetje ‘geven ‘ is voor de man ook bijzonder goed voor de conditie van de prostaat🙂

      • James zegt:

        Ik wou er niet over beginnen Skate. Binnen de vrienden en kennisen kring een heel precair onderwerp. Temeer daar er verschillenden zijn met prostaat problemen. We weten alleen maar anecdotisch dat regelmatig seks verminderd prostaat problemen geeft. We weten echter ook dat voor vele dames de interesse in seks na de overgang drastisch vermindert. Mag je een en ander met elkaar in verband brengen? Heel griezelig. Ik denk niet dat je een psychologie achtergrond hoeft te hebben om je te realiseren dat een schuld gevoel gauw aangepraat is. Dat gezegd hebbend, ik weet ook dat bij nader onderzoek vaak blijkt dat wanneer een relatie stuk loopt er al een hele tijd geen intiem contact meer was. We mogen gerust aannemen dat er hier heel wat meer haken en ogen aan vast zitten, feit is dat voor veel mannen intimiteit en seks samen gaan. Misschien geldt het alleen voor mij maar het gemis aan intimiteit zou voor mij genoeg reden zijn om het met een prostituee niet klaar te spelen.

      • 1skateguru zegt:

        hmm bij mijn broers, ook allemaal van een zekere leeftijd, maar desalniettemin beiden met 15 jaar jongere vrouwen blijft dit onderwerp ook onbeschaatst zwart ijs. Maar weer over de boeg van eet- en leefstijl gegooid, maar nee hoor zodra je daarop probeert aan te leggen: geen ligplaats, taboe!

        • James zegt:

          Thanks Skate. Mijn ervaring evenzo.Het moet je opgevallen zijn dat in de commentaren op deze post over van alles gepraat wordt, behalve over zaken die met deze post te maken hebben. De smiley van onze Mel is aardig veel zeggend. Ik vermoed dat hij grinnikend dat in alle rust zit aan te kijken en bij zich zelf concludeert: niks veranderd.sinds die Veluwse boer in 1968(?) verklaarde dat hij zijn vrouw nog nooit “bloot” had gezien. “Niks voor nodig”. En als we het toch moesten weten: onder de dekens, licht uit en de broek aan houden.
          Nederland geneert zich voor seks. Ouders kunnen er niet over praten met de kinderen. Ik vermoed dat dat de trieste waarheid is achter al die tiener zwanger schappen. Mariet zit te wachten op de hippies in het bejaarden tehuis. Mariet de hippies zitten in het bejaarden tehuis. Jerry Garcia is allang overleden. We zitten opgescheept met een totaal verziekte opvatting t.o.v seks. Hebben we dat te danken aan de Calvinistische religie? Kijken onze rooms katholieke broeders en zusters er anders tegen aan? Ik weet het niet. Toevallig ligt het een beetje op mijn terrein. Toen ik mijn grad werk deed was het eind 60er begin 70er jaren. Tijd van de populariteit van de neo-Freudians. De grote verschillen die iedereen had, including zijn dochter, was mbt. grote waarde die hij hechtte aan de infantiele fase en het oedipus complex. Blijkt achteraf dat hij er toch niet zo heel erg ver naast zat. Maar dat is een ander verhaal. Feit is dat psychologen als Erich Fromm een grote invloed hebben gehad op de personality theories.(en Maslow en Rogers etc.) Bij al deze figuren verdween de seksuele drive en werd vervangen door een systeem van basis behoeften. Ik vermoed dat de conservatief denkende massa, zich bovendien afzettend tegen de ‘vrije liefde’ van de hippies, maar al te graag Freud wilde vergeten en met open armen de zeer humanistische benadering met open armen in allerlei vernieuwings theologie ontving (!!).
          In feite zitten we nog steeds met de trieste erfenis. Seks heeft nog steeds in de meeste relaties niet de plaats die het nodig heeft voor een gezond functioneren van de hele mens. Menopauze, penopauze?? Pauze??? Eindstation?. Life stops at 50-55-60 ???

      • Mariet Hoen zegt:

        James, je hebt helemaal gelijk. Het is treurig gesteld met de vrijheid om over sappige sex te spreken, wil zwijgen over de uitvoering ervan. Na de 60, 70, 80 tiger jaren heeft de nieuwe preutsheid weer toegeslagen.
        Na me eindelijk bevrijd te hebben, in die tijd, van de huichelachtige katholieke opvoeding, wordt ik nu weer teruggefloten, als ik in het bijzijn van de kleindochter over ‘van bil gaan’ praat.
        Kan al helemaal niet vertellen over mijn shocking blue periode, dat ik in de kroeg riep: Valt er hier nog wat te f*cken ( ik houd het netjes, zoals je ziet :-))) } Hilarisch ! Spelen ! Lachen !

        Nostalgie: Kooten en de Bie 1977, het Hengstenbal, je moet goed kauwen, dat het eten gelijkmatig in je bloed komp, goed kauwen is je halve eten, met ± 25 woorden voor neuken. Nu schrijft iedereen f*ck, of zoiets, what the hell, moet dat voorstellen😉

        deel 1 http://www.youtube.com/watch?v=CvFbL2iGAUw
        deel 2 http://www.youtube.com/watch?v=et-tJcXExt0&playnext=1&list=PL08305958C6B7FB6F&feature=results_video

  7. bas zegt:

    De hele discussie lijkt meer op wat voor vrouwen ook is : zorg dat je vooral mooi blijft , viriel blijft en fit blijft . De angst van velen dat ze achter de geraniums verpieteren is ongegrond . Ik ben nu 55 en heb , afgezien van wat andere klachten , niets te missen . Ben natuurlijk geen 25 meer , maar zou niet willen ruilen . De hele hausse eromheen is in mijn ogen meer een gat in de markt van slimme kooplui die voldoen aan een vraag . Of die terecht is ? Ik zie wel mensen om me heen die 25-40 jaar huwelijk hebben waar de verveling en stress hoogtij vieren . Volgevreten , en hun eigen gezondheid niet meer waarderen . Daar zit een groot probleem . Dan daalt je testeron nivo naar peilloze diepten en is het uit met de pret . Daar helpen kliniekjes ook niet , die verdienen er alleen maar goud aan , net als plastisch chirurgen voor vrouwen .

    • Hoi Bas,

      Ja, in principe heb je natuurlijk helemaal gelijk. Maar stel nou dat je de domme pech hebt om als jongen van 18 een stel tarwe- of sojatieten te ontwikkelen. Dan ben je toch verdomd blij met een verworvenheid als ‘cosmetische chirurgie’.

      • bas zegt:

        Medische uitzonderingen , daar kan ik begrip voor hebben . Maar vandaag de dag schijnen velen het niet te willen aanvaarden dat ze ook een jaartje ouder worden en daar spelen slimme mensen heel handig op in . De reclame is vergeven van dit soort “verborgen” boodschappen .

  8. Mariet Hoen zegt:

    Ha, ha James, even wachten tot de hippies de bejaardenhuizen gaan bevolken en ’n beetje dement worden😉 (terug in de tijd)

    • James zegt:

      Mariet liever voordat we dement worden graag. Het bespaart tevens op de gezondheids zorg. Misschien moet de overheid zich hier toch mee gaan bemoeien. Wat dacht je van het beleggen van voorlichtings avonden over safe seks in bejaarden tehuizen. Wordt wel een ander praatje dan voor jongeren.

      • Uit Florida: Safe sex for seniors >>> filmpje

      • Mariet Hoen zegt:

        Dan moet het wel een soort commune worden, dat bejaardenhuis. Want tot nu toe zitten er veel meer vrouwen, dan mannen.
        Ik weet van ’t bejaardenhuis van mijn moeder, dat als er daar ’n man de charmeur uit ging hangen, alle preutse tutjes in rep en roer waren. ’n Dodelijke sfeertje voor de liefde.

        • James zegt:

          Zei ik dat het makkelijk was? Toch zou dit onderwerp heel serieuze behandeling verdienen. The New Scientist had daar een tijdje terug (2002) een artikel over: Semen acts as an anti-depressant http://www.newscientist.com/article/dn2457-semen-acts-as-an-antidepressant.html
          Er speelt hier blijkbaar meer dan we denken en zou best wel eens wat meer aandacht mogen krijgen. Depressie is een tamelijk veel voorkomend verschijnsel in bejaarden tehuizen. Misschien dat gebrek aan intieme relaties er ook wat mee te maken heeft. En natuurlijk de realisatie dat je zit te wachten tot het ‘over’ is. Maar toch “….semen does contain several mood-altering hormones, including testosterone, oestrogen, follicle-stimulating hormone, luteinising hormone, prolactin and several different prostaglandins. Some of these have been detected in a women’s blood within hours of exposure to semen….” Ik denk echter dat er heel wat meer achter zit.
          Wij kennen nogal wat seniors (moet je mij horen….) en het is ons maar al te goed bekend dat er niks meer gewaardeerd wordt dan een omhelzing. Wij zijn hier misschien wat meer omhelzerig, maar een hand geven betekent in feite : an m’n lijf geen polonaise en dat wordt hier dan vaak gezien als : ja, leuk mens hoor maar een beetje ‘afstandelijk’.
          We kennen allemaal het gegeven dat babies de ‘cuddling’ nodig hebben anders overleven ze gewoon niet. Denken we nou echt dat zoiets helemaal verdwijnt?

  9. Ik ben een Behoorlijke Fan van Maarallerminstsaai. De maakster, Eva, heeft een Nieuw Blog! Een Paleo Blog!

    cave-a
    90% Paleo, 10% nu-even-niet
    Paleo leven met vallen, opstaan en soms wat chocola

    Ze introduceert om te beginnen een aantal Cruciale Paleo Symbolen🙂.

    http://cave-a.blogspot.nl/

    • Eva snijdt een onderwerp aan waarvan de belangrijkheid nogal eens vergeten wordt. Dat is de planning. Om controle over je eetpatroon te krijgen, moet je minimaal een week vooruit zien. Wanneer je iets tot stand wilt brengen is een zekere structuur onontbeerlijk. Er zijn enkele mensen die een jaar vooruit kunnen zien. Er zijn er die bij drie maanden blijven steken. Veel mensen kunnen geen week vooruit zien. Het gros niet eens een dag. Aan hen moet iedere dag verteld worden wat zij die dag gaan doen.

      • Dat denk ik ook. Reden te meer om elke dag even bij onder anderen Sjanett en Wendy te buurten!

      • Heb intussen bij Sjanet wat verder geneusd. Staan lekkere dingen in die uitstekend passen in ons ( mijn ) wekelijks schema. Daarbij lette ik alleen op het ‘diner’. Ontbijten doe ik niet en de lunch is alla MM. Wie is Wendy ?

      • willem zegt:

        Plannen. Controle over je eetpatroon. Structuur. Vooruitziende blik. Allemaal begrippen die bij een persoon als Folkert kunnen passen, zoals ik van buiten tegen hem aan kijk. En tegen zijn werk, ook plannen, structuren, patronen…
        Maat ik niet, ik ben niet van dat plannen, en zo. Probeer het wel eens, maar werkt niet in de praktijk. Ook niet met eten. Vooral niet met eten.
        Meestal is het zo dat een tuinbezoek de inspiratie oplevert voor de maaltijd. Groenten. Seizoensgebonden, eigen heem. Behalve die zuurkool, waar ik het al met James over had. Vanmiddag zuurkool (Eden, uit het vat) gekocht, maar of die als stamppot nu morgen of overmorgen wordt gegeten, weet ik niet. En wat erbij? Spekjes, bio, heb ik wel in de koelkast liggen, geen deadline. Een worst? Kan die altijd morgen nog halen, bij een natuurvoedingswinkel, bij de boer, of bij de zelfslachtende slager, vlakbij. Uien wel op voorraad, evenals, uiteraard, de knoflook. Maar plannen??

        Natuurlijk hou ik wel afwisseling in de gaten. Let erop om regelmatig zeevruchten en vis te eten, eieren ook, van eigen kippen.
        Ik bedenk me opeens dat ik beroepsmatig ook nauwelijks aan planning toekwam. ’s Ochtends altijd weer verrassend wie gebeld had en waarover, en welk telefoontje er gedurende de dag kwam, was onbekend, Wel leuk, trouwens. Ook voor mij schrijven heb ik nauwelijks planning. Schrijf wannee rik zin heb, of wanneer de deadline te dichtbij komt, dat wel.

        Met andere woorden: zou onze verre voorouder, daar in de waterrijke gebieden in het oosten van Afrika, eigenlijk wel zoveel hebben kunnen plannen?
        Wat denken jullie?

      • Je vraag tracht ik niet te beantwoorden, Willem. Geen flauw idee. Maar toch ! Een heel klein beetje even. Mijn imaginaties. Jacht moest gepland en georganiseerd worden, anders is het geen jacht. Verzamelen moest gepland en georganiseerd worden, anders is het geen verzamelen. Het nuttigen, bewaren moest gepland en georganiseerd worden. Je eigen woorden zijn dat er een hierarchische organisatie zou hebben bestaan. Dat lijkt mij in het geheel niet onwaarschijnlijk. Een vooruitziende blik was toen ter tijd ook al een vereiste. Ik denk niet dat die verre voorouders op de bonnefooi leefden. Frappant dat je in de gaten hebt dat ik een behoefte heb aan structuur en organisatie. Uit mijn werk is dat af te lezen, zeg je ? Liever noem ik het een gelaagdheid van ordes.

      • willem zegt:

        Nog even hierop doorgaande, Folkert, dank voor je weer originele bijdrage.
        Structuur, plannen. Aan de ene kant is dat het leven, hoort erbij en soms/vaak/meestal onontbeerlijk. Tegelijk is improviseren onderdeel van het bestaan. Die kunst is zelfs een levensvoorwaarde (sprak ik op ernstige toon..).
        Hierarchie,gebouwd op levenswijsheid en -ervaring, zal in die verre tijden een overlevingsvoorwaarde zijn geweest. Zo ook het plannen van de jacht, het verzamelen: wanneer het beste moment, met hoevelen, welke gereedschappen nemen we mee?
        Maar dan houd in mijn ogen de planning op. De natuur zal voortdurend voor verrassingen zorgen, om ad hocbesluiten vragen, noodoplossingen, onvoorbereide acties dus.
        Toch wel leuk om hierover wat te bomen. Al deze mogelijkheden, mochten die het leven mede hebben bepaald en gevormd, zullen dan, vanuit evolutionair perspectief bekeken, ook vandaag de dag door ons genoom razen… En dus een functie hebben…. en vragen.

        Nou, zo kan ie wel weer op deze donkere en winderige avond in het noorden van het lage land.

        • Hoi Willem,

          Ik denk dat een van de belangrijkste wezenskenmerken van Homo sapiens zijn voortdurende, bijna dwangmatige strijd tegen entropie is. Voor mezelf heb ik bedacht dat ik eigenlijk alleen maar bezig ben met (futiele) pogingen om enige orde te scheppen in de ondraaglijke chaos die ons dreigt te verpletteren. Luctor et emergo, maar hoe goed we ook ons best doen, helemaal boven komen lukt ons nooit😉.

    • Eva zegt:

      *bloost*
      Fan van mij?!? Haha nou dat is geheel wederzijds🙂

      Thanks voor de introduktie. Snap ineens hoe ik aan al die hits kom🙂

  10. sjanettdegeus zegt:

    Dank voor de introductie en tof dat jullie de site waarderen! Hoop er nog veel lekkere dingen op te posten de komende tijd🙂 Moet zeggen dat ik het idee van Eva 90/10% onderstreep en leuk gebracht vind, dank voor de tip!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s