Waarom ook jij in 2013 van die bank af komt

IMG_0167

Mensen die veel bewegen ogen niet alleen jonger, de meesten zijn fysiologisch jonger. Hoewel lichaamsbeweging geen invloed heeft op de maximale levensduur van de mens, rekt het de gemiddelde levensduur aardig op. Met andere woorden, als er meer mensen intensief gaan bewegen, worden er meer tachtig. En die extra jaartjes zijn ook nog eens grotendeels ziektevrij. Bewegen, laten we dat met het oog op de Goede Voornemens nog even stevig benadrukken, is een hoofdpijler van het paleoperspectief. Nog even wat peptalk.

In zijn hoofdredactionele column beschreef Laurens Kluitenberg, voormalig hoofdredacteur van het hardlooptijdschrift Runner’s World, eens een reünie van oud-klasgenoten, op dat moment gevorderde dertigers. Het viel hem op dat de meesten al zulke ‘ouwe mensen’ waren. Alleen degenen die geregeld aan sport waren blijven doen, bewogen zich buikloos, lichtvoetig en met jeugdig elan van biertap naar barbeque, van groepje naar groepje. De tijd leek op hen veel minder invloed te hebben gehad dan op de bankzitters. Ik dacht hier vanochtend aan toen Gert van der Hoek een tweet van Jaap Seidell plaatste.

Naar aanleiding van het artikel Linking brains and brawn twitterde Jaap: “Bij een paleo dieet hoort ook een paleo leefstijl. Jagen & verzamelen: niet alleen een voedingskant maar ook beweegkant.”

Kluitenberg en Seidell hebben, het is wat pijnlijk voor 90 procent van hun leeftijdgenoten, volkomen gelijk. Sportievelingen ogen niet alleen jonger, ze zijn fysiologisch jonger, lichamelijk, maar ook geestelijk. Dat komt inderdaad vooral omdat onze oude genen actie verlangen. In een baanbrekend artikel dat jaren geleden verscheen in het vakblad Journal of Physiology introduceerde de Amerikaanse hoogleraar interne geneeskunde Frank Booth het geweldige begrip trainingsdeficiëntie. Wij zitten achter bureau’s en in auto’s met exact dezelfde laat-paleolitische genen als de mensen die van 200.000 tot 5.000 jaar geleden achter wild aanrenden, visten, knollen en noten verzamelden en bessen plukten.

Kunnen we het ons antieke erfelijk materiaal ook in de Hollandse asfaltjungle een beetje naar de zin maken? Loren Cordain, de godfather van paleo in de zin van toegepaste biologie, zei het onlangs weer kernachtig. “Het móét! Onze genen eisen behoorlijk extreme fysieke activiteit. Stilzitten is echt ver-schrik-ke-lijk ongezond. We kunnen de meest fantastische politieke maatregelen bedenken om bijvoorbeeld het toenemende overgewicht te keren, we kunnen de levensmiddelenindustrie de schuld geven, vet- en suikerbelasting invoeren, de werkelijke oplossing is echt zo simpel en goedkoop als een paar hardloopschoenen. Of een paar rolschaatsen. Of een badmuts. Onze voorouders namen dagelijks deel aan talloze activiteiten die we nu ‘atletisch’ zouden noemen. Ze liepen en renden 8 tot 16 kilometer per dag. Ze hefden, tilden, zwommen, klommen, rekten, sprongen. Dagen met zware inspanningen werden afgewisseld met rustdagen. Vertaald naar moderne begrippen beoefenden deze mensen cross-training in optima forma. Aerobe training, krachtwerk en flexibiliteitsoefeningen wisselenden elkaar af. De meeste onderzoekers zijn het erover eens dat gewichtstoename een onbekend fenomeen was, ook in tijden van overvloed. Dat is consistent met onze moderne data, die laten zien dat fitness-programma’s waarin verschillende activiteiten worden afgewisseld de beste manier zijn om een gezond gewicht te bereiken en te behouden. Wij hebben ten opzichte van onze verre voorouders één groot voordeel. We kunnen deze bittere noodzaak puur voor de lol doen.”

Amen. Nu zijt Wellekome. In excelsis deo.

Hoewel er geen aanwijzingen zijn dat forse lichamelijke inspanning de maximale levensduur (100-120 voor Homo sapiens) opkrikt, is er een stortvloed aan bewijzen dat lopen de gemiddelde levensduur – en vooral de ziektevrije periode – vergroot. Uit de Harvard Alumni Study, waarin gedurende 26 jaar werd gekeken naar de invloed van lichamelijke inspanning op de levensduur van 25.000 mannen die ooit aan Harvard hadden gestudeerd, bleek dat vooral geregeld duursporten het voorrijden van de zwarte limousine op de lange baan schuift. Mannen die wekelijks 2000 kilocalorieën spendeerden aan hardlopen, fietsen of zwemmen, leefden gemiddeld ruim twee jaar langer dan mannen die niets deden of die eenzelfde hoeveelheid energie verbruikten tijdens lichtere activiteiten als grasmaaien, voetballen of spitten. De onderzoekers vonden een duidelijk dosis-respons effect: hoe langer en intensiever de training, hoe groter de winst. Studieleider Ralph Paffenbarger destilleerde uit de gegevens een aardige formule. Voor ieder uur dat we submaximaal (op zo’n 70 procent van de maximale hartslag) trainen, krijgen we twee extra levensuren. Zelfs in het onwaarschijnlijke geval dat jij je duurloopje als een verloren uur beschouwt, keert het dus netto een uur divident uit! Nu was het Harvard Alumni project gebaseerd op door de deelnemers zelf verstrekte gegevens. Mensen hebben de neiging hun activiteit te hoog in te schatten. Des te verheugender is het dus dat een zes jaar geleden afgesloten studie onder deelnemers aan de Vasaloop (90 kilometer langlaufen) uitwees dat deze Zweedse mannetjesputters veel langer ziektevrij leven dan de rest van de bevolking. Hier geen vragenlijsten; immers, wie zo’n tour de force ieder jaar opnieuw uitloopt, traint er per definitie een paar keer per week stevig op los. De oudste deelnemers zijn overigens in de negentig. Paffenbarger en collega’s (Harvard Alumni) namen ook duidelijk waar dat de gunstige invloed van duursport ‘bederfelijk’ is. Als we stoppen, verdwijnt de bescherming snel. Mensen die in hun studietijd intensief hadden gelopen maar later weinig meer deden, werden niet ouder dan degenen die nooit veel hadden gedaan. Wie pas op latere leeftijd was gaan sporten maar dat trouw volhield, profiteerde daarentegen wèl van de levensverlenging. Naar buiten dus. Nu. Morgenochtend. Trek ten strijde tegen dat aanzwellende buikje, tegen die toenemende amechtigheid, tegen de gezapigheid van bank en buis en uiteindelijk ook tegen de man met de zeis. Een rationele strategie. Want hoewel we het gevecht tegen de ultieme ripper uiteindelijk allemaal zullen verliezen, is slim sporten een van de beste manieren om zo lang mogelijk functioneel te blijven.

Tien concrete argumenten

Fysieke inspanning:

Houdt het hart jeugdig

Paul Dudley White, de cardioloog van Dwight Eisenhower, bracht vijftig jaar geleden een revolutie in de cardiologie teweeg door de president na zijn infarct geen totale bedrust, maar een straf fietsprogramma voor te schrijven. In plaats van het loodje te leggen, zoals critici voorspelden, zat Ike binnen drie weken weer hele dagen in het Oval Office. Sindsdien zijn er bibliotheken volgeschreven over de heilzame invloed van duursport op de functie van het hart en de slagaderen die deze onvermoeibare spier voeden. De jongste en spectaculairste gegevens komen uit de voormalige DDR. Cardioloog Rainer Hambrecht van het Hartcentrum van de Universiteit van Leipzig schopt patiënten met een aangetoonde functievermindering van de kransslagaderen – die dus op de rol staan voor een infarct – de loopband op. Voor hen geen medicatie, stent of bypass-operatie, maar elke dag een uur zweten op zo’n 70 procent van hun maximale hartslag. De resultaten zijn verbluffend en ook een beetje ‘eng’ voor veel van zijn collega’s. Bij verreweg de meeste looppatiënten verbeteren functie en doorbloeding van de kransslagaderen binnen een maand zo sterk, dat geen afwijkingen meer kunnen worden vastgesteld. Klachten verdwijnen, hartfilmpjes worden ‘schoon’, reeds geplande operaties gaan op de lange baan. Hambrecht, die over zijn bevindingen publiceerde in het New England Journal of Medicine: ‘Consequent volgehouden, pittige fysieke belasting lijkt aangetaste slagaderen te remodelleren, te verjongen. Bij hoge intensiteit is er zelfs sprake van plaque-regressie, terwijl de hartspier zelf beter leert omgaan met zuurstofschuld.’ De cardioloog zegt ervan overtuigd te zijn dat lopen ook voor gezonde mensen een van de beste methoden is om hart en vaten jong te houden. Wel waarschuwt hij mensen met klachten om nooit op eigen houtje te gaan trainen.

Verbetert je gevoeligheid voor insuline

Honderdjarigen hebben nauwelijks iets gemeen – er zitten zelfs rokers, drinkebroeders en driftkikkers tussen – maar ze hebben zonder uitzondering betrekkelijk weinig van het hormoon insuline in hun bloed. Tegelijkertijd hebben ze zelfs na een maaltijd een vrij lage bloedsuikerspiegel. Dat betekent dat ze een erg efficiënte bloedsuikerhuishouding hebben. Hun cellen luisteren goed naar insuline en hebben er maar weinig van nodig. Deze zogenoemde insulinegevoeligheid is misschien wel de allerbeste graadmeter voor gezondheid en biologische leeftijd die we hebben. Elke vorm van intensieve lichaamsbeweging verbetert de insulinegevoeligheid. Daardoor:

Worden allerlei onvoordelige ontstekingsreacties (ook in de bloedvaten) gesmoord.

Vermindert de neiging van het bloed om te klonteren.

Neemt het risico op diverse vormen van kanker af.

Wordt het risico op diabetes fors minder.

Normaliseren ontspoorde cholesterolwaarden.

Verhoogt je Peak Expiratory Flow

En niet zo’n beetje ook. De Peak Expiratory Flow (PEF) is de hoeveelheid lucht die je longen zouden verplaatsen als je een minuut lang op volle kracht zou uitademen. Dat kan niet en daarom wordt hij gemeten met een PEF-meter (verkrijgbaar  bij de apotheek), waarin je na een diepe inademing zo krachtig en volledig mogelijk uitademt. De gemiddelde volwassene zit tussen de 350 en 400 l/min en een beetje atleet haalt met gemak 600. De PEF is een maat voor onze longfunctie. Meer is beter. “En die longfunctie is weer één van de betrouwbaarste spiegels van iemands algehele gezondheidstoestand,” zegt Dr. Gunnar Engström van het Universiteitsziekenhuis in het Zweedse Lund. Engström heeft aangetoond dat zelfs een kleine afname van de longfunctie iets zegt over het risico op diabetes, hoge bloeddruk en hartproblemen. Een plotselinge achteruitgang is een voorbode van acuut leed, zoals hartinfarcten en hartritmestoornissen. Het waarom van de relatie is nog niet achterhaald, maar Engströms hypothese is dat aan al deze problemen hetzelfde proces ten grondslag ligt: chronische, sluimerende ontsteking. Sporten blust ontstekingsprocessen, waardoor ook de longfunctie jeugdig blijft. Let op: de PEF is iets anders dan de longinhoud, die min of meer vast ligt. Ook een grote longinhoud wordt echter geassocieerd met gezondheid en een lang leven.

Verjongt je brein

Dat lopen verlichting geeft bij depressieve klachten, behoeft geen betoog meer. Het is goed gedocumenteerd dat looptherapie minstens zo goed werkt als een kuur Prozac, met spierpijn als enige bijwerking. De Japanse hersenonderzoeker Kisuo Kubota van de universiteit van Nihon Fukushi ontdekte twee jaar geleden dat hardlopen niet alleen het gemoed, maar het hele brein opfleurt. Al voortgalopperend over des Heren wegen wordt namelijk het gehalte Brain Derived Neurotrophic Factor (BDNF) stevig opgekrikt. BDNF – ook wel oneerbiedig ‘hersenpokon’ genoemd – is noodzakelijk om het aantal verbindingen in het brein te doen toenemen. Slimmer worden gaat alleen als je bovenkamer op gezette tijden even lekker in de BDNF wordt gezet. Het eiwit reguleert ook de afgifte van serotonine, dopamine en noradrenaline, boodschapperstoffen die verantwoordelijk zijn voor ondermeer coördinatie en welbevinden. Het noötrope effect lijkt een dosis-respons karakter te hebben. Hoe meer kilometers we maken, hoe makkelijker de ‘infrastructuur’ in onze hersenen wordt uitgebreid en hoe langer het fenomeen aanhoudt.

Verjaagt de oude heer Alzheimer

Flink bewegen maakt niet alleen direct slimmer, het beschermt hoogstwaarschijnlijk ook tegen doorgaans leeftijdgebonden neurodegeneratieve aandoeningen. Al vanaf de jaren ’60 duikt in epidemiologische studies een hardnekkig omgekeerd verband op tussen de hoeveelheid wekelijkse duurtraining en het risico om de oude heer Alzheimer op de koffie te krijgen. Het laatste grote bevolkingsonderzoek mat een risicoreductie van zestig procent. Epidemiologische studies zijn echter, vanwege het enorme aantal oncontroleerbare variabelen, ongeschikt om oorzakelijke verbanden aan te tonen. Grapjassen beweren dan ook gretig dat met name hardlopers beschermd zijn omdat ze dood neervallen vóór ze dement kunnen worden. Leuk. Zit ook een kern van waarheid in (zie de lezing van James O’Keefe onderaan deze post). Maar afgelopen lente toonden wetenschappers van de Universiteit van Californië aan dat een stevig trainingsprogramma de onderliggende ziekelijke veranderingen in het brein, het ontstaan van zogenoemde amyloide plaques, voorkomt of afremt.

Activeert mentale reserves

Neurowetenschapper Fred Gage rekende in 1998 af met het dogma dat hersencellen niet kunnen delen en dat we het dus levenslang moeten uitzingen met de voorraad die we in onze jeugd (hopelijk) opbouwden. Dankzij sterk verbeterde technieken om de hersenen live te bestuderen, ontdekte Gage dat verschillende delen van het brein zichzelf wel degelijk vernieuwen. Het enthousiasme was begrijpelijkerwijs groot toen bleek dat ook de Hippocampus, cruciaal voor het leervermogen en het geheugen, zelfs bij mensen van 72 jaar nog nieuwe cellen maakt. Er was alleen één probleem: de nieuwe cellen beschermden niet per definitie tegen achteruitgang van de geestelijke vermogens. Ook de hersencellen van demente mensen bleken zich vaak nog prima te delen. Onderzoek met ratten leverde de missing link op. Dr Gage: “Je kunt nog zoveel nieuwe hersencellen aanmaken, ze moeten uitgroeien tot volwassen, goed functionerende neuronen voor ze kunnen bijdragen aan cognitieve functies. Wij ontdekten dat er één belangrijke factor is die bepaalt of en in welk tempo dat rijpingsproces optreedt: fysieke activiteit.”

Houdt je botten sterk

Geregelde schokbelasting van de botten maakt ze sterker, zelfs als de botdichtheid te wensen overlaat. De structuur wordt ‘jonger’ en daarmee veerkrachtiger. Uit een recent onderzoek van het Karolinska Instituut in Stockholm onder bijna 15.000 Zweedse vrouwen blijkt dat degenen die hun skelet enkele malen per week belasten, op latere leeftijd veel minder botbreuken oplopen dan vrouwen die hun skelet slechts sporadisch belasten. De onderzoekers vergeleken chronische lichamelijke inactiviteit met een verblijf in de ruimte.

Verlaagt de bloeddruk

Een mens is zo oud als zijn bloedvaten. De oude vertrouwde bloeddruk geldt dan ook nog altijd als betrouwbare indicator van onze biologische leeftijd. Bij volkeren die gevrijwaard zijn van welvaartziekten, neemt de bloeddruk met het klimmen der jaren niet toe, maar zelfs iets af. Sporten verlaagt de bloeddruk, ondermeer door het gladde spierweefsel in onze slagaderen soepel te houden. Italiaanse inspanningsfysiologen stelden vast dat het bloedvatstelsel van duurlopers van zestig jaar en ouder vaak net zo goed als of beter functioneert dan dat van inactieve twintigers. De onderzochte veteranen hadden tenminste vijftien jaar lang wekelijks ongeveer vijftig kilometer gelopen. ‘Het is duidelijk dat een jarenlang volgehouden trainingsprogramma de bloedvaten beschermt tegen leeftijdgerelateerde degeneratie,’ concludeert onderzoeksleider Stephano Taddei van de Universiteit van Pisa. Critici werpen tegen dat de onderzochte veteranen mogelijk zijn gaan hardlopen omdat ze zo’n gezond bloedvatstelsel hebben en daardoor gemakkelijker tot leuke prestaties komen. Lopen sorteert echter ook direct effect. Onderzoekers van de Universiteit van Maryland lieten een groep mannen met een gemiddelde bloeddruk van 153/96 millimeter kwik (‘gewenst’ is 120/80) drie kwartier rennen op een loopband. Hoewel de meesten van hen de indruk wekten de exercitie niet te zullen overleven, had de hele ploeg na afloop van de ‘marteling’ een aanzienlijk gezondere bloeddruk. De bovendruk van het gezelschap viel met 5 tot 16 punten (!) en zowel boven- als onderdruk bleven nog 24 uur duidelijk verlaagd.

Verbetert je Heart Rate Variability (HRV)

Deze is mega belangrijk. Het klinkt contra-intuïtief, maar een gezond hart klopt niet helemaal regelmatig. Hoewel je er helemaal niets van merkt, ziet een cardioloog (of de software die hij gebruikt) op het elektrocardiogram van hartslag tot hartslag kleine onregelmatigheden. De mate waarin zulke gezonde onregelmatigheden optreden, wordt Heart Rate Variability (HRV) genoemd. Deze HRV komt steeds meer bovendrijven als een onvoorstelbaar betrouwbare marker voor de biologische leeftijd. Hoe groter de HRV, hoe beter je lijf met allerlei stressoren omgaat en hoe geringer je kans op een heel spectrum van narigheid, van depressie en panieksyndroom tot hartinfarcten en plotse hartdood. Eén component van de Heart Rate Variability (er zijn er meer dan 26) kunnen we wèl zelf waarnemen: de zogenoemde Respiratory Sinus Arrythmia. Het klinkt erg dreigend, maar het gaat om het bij vrijwel elke getrainde atleet bekende fenomeen dat de hartslag tijdens het lopen wat omhoog gaat op de inademing en wat daalt op de uitademing. Dit ‘eb en vloed’ verschijnsel is volgens inspanningsfysiologen een onmiskenbaar teken van een grote HRV en dus van een goede gezondheid. Het duidt erop dat de twee componenten van het autonome zenuwstelsel, de sympathicus en de parasympathicus, met elkaar in evenwicht zijn. Sporten stemt de twee op elkaar af (of liever gezegd, het dempt de activiteit van de ‘opzwepende’ sympathicus) maar het precieze mechanisme daarachter is nog niet opgehelderd.

Het remt spierafbraak

Tijdens ons leven verliezen wij, schrik niet, 35 à 50 procent van onze spiermassa. Dit verval vormt de basis voor de florerende rollatormarkt. Het verval zet in vanaf ons dertigste en dendert naarmate we ouder worden progressief door. Tenzij… juist, tenzij we van die bank af komen. Lange tijd werd aangenomen dat sarcopenia, zoals dit aftakelingsproces heet, niet te stoppen en onomkeerbaar is. Tachtigers die nog kaarsrecht over de golfbaan flaneren, werden genetische mazzelaars genoemd. Inmiddels zijn veel onderzoekers tot de weinig politiek correcte slotsom gekomen dat we te maken hebben met een typisch geval van use it or lose it. Zo blijkt uit de langlopende Runner’s Health Study dat lopers hun spiermassa en –tonus in principe gewoon vasthouden. De consequentie, cru gesteld: een veteraan van 70 loopt in anderhalf uur van dam tot dam, terwijl zijn bankzittende identieke tweelingbroer niet eens zonder om te duvelen de trap op kan. Overigens is het nooit te laat om te beginnen. Zelfs mensen van negentig, zo concludeerden onderzoekers van de Bostonse Tufts Universiteit, blijken hun rollator na een bescheiden trainingsprogramma bij de speurders te kunnen zetten.

Bij wijze van extreem belangrijke relativering en disclaimer hier ook de lezing die cardioloog James O’Keefe gaf op het Ancestral Health symposium. Bottom line: marathons lopen is zeer waarschijnlijk geen goed idee. Ik herhaal, hoogintensief lang duurwerk is slecht voor je hart. Ik vind het ook niet leuk, maar de data zijn hard. Je wordt er op den duur amechtig van. En kaal😉. Dus hou het leuk. Speel. HIIT en minder intensief lang werk zijn beter.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

68 reacties op Waarom ook jij in 2013 van die bank af komt

  1. Chris zegt:

    Beste Melchior
    Ik ben blij dat ik jou blog gevonden heb, hierdoor heb ik tenminste niet meer het idee dat ik de enige ben die “extreem” dwz Paleo door het leven gaat, teveel beweging en te weinig eten volgens de meesten. Blij ook met je interessante berichten, hartstikke bedankt!! Ga zo door. Trouwens ik ben volger 189 op je blog . Een goede jaarwisseling en hopelijk volgend jaar weer veel interessante onwderwerpen, nogmaals bedankt!, groetjes Chris(Tine)

  2. sjanettdegeus zegt:

    Inderdaad méér dan genoeg redenen om volgend jaar lekker in beweging te blijven/komen🙂 Lekker inspirerend artikel *gaat haar hardloopschoenen zoeken*

    • George zegt:

      en je kan *natuurlijk* het geld besparen en meteen Paleo bewegen: hardlopen op blote voeten🙂 Voor mij is het geen grapje, alhoewel het heel grappig is om te doen……

      Overigens kom ik er steeds meer achter dat gezondheid niet alleen met inhoudelijke adviezen te verkrijgen/handhaven is……..mensen die niet al natuurlijk eten en bewegen uit zich zelf, zullen toch de psychologische kant moeten gaan bekijken van hun eetgedrag en niet-bewegen gedrag (oh jee, nu krijg ik *ook* een hele preek van Melchior over cognitieve dissonantie of zo iets dergelijks 🙂 nee, grapje ).

      Ik zie hele goede dingen gebeuren d.m.v mindfulness…..zonder die kant hebben Paleo eters en andere “gezondheidsfreaks” inderdaad de neiging te verworden tot “Foodamentalisten” of de kans om Orthorexia te krijgen…..

      • George zegt:

        En om me het zelf makkelijk te maken en heel in het kort uit te leggen wat ik bedoel, citeer ik hier even iets van website* over mindful eten:
        “Hoe meer je jezelf en je eetgewoonten wil veranderen, je gewicht onder controle wil houden en je uiterlijk wil laten voldoen aan een of ander schoonheidsideaal; hoe meer je op langere termijn je pogingen vruchteloos blijken te zijn, zelfs averechts lijken te werken en je dus de controle verliest.

        Je gaat eten dan gebruiken om stress te verminderen of onaangename emoties weg te eten. Eten wordt hierdoor steeds meer het onderwerp van zorg. Je ontwikkelt een problematische relatie met eten: je gaat meer eten of net minder, je eet heel onregelmatig, *je gaat aan de lijn doen* (mijn commentaar: toch een veel gehoorde motivatie bij Paleo aanhangers) en proberen het eetpatroon terug onder controle krijgen. Dit gaat dan steeds meer gepaard met stressvolle gedachten over en onaangename gevoelens rond eten, gewicht en uiterlijk (mijn commentaar: is het niet opvallend dat heel wat Paleo-aanhangers van die wasbordjes hebben, alsof dat het ideaal zou moeten zijn. Maar voor mensen die met hun uiterlijke bezig zijn – zoals in dit citaat bedoeld – is dat het non plus ultra en wordt paleo eten een obsessie).

        Je kan dan terecht komen in een spiraal van diëten, zondigen en weer aankomen; en je daar weer schuldig over voelen en jezelf bekritiseren. Dit ondermijnt je zelfbeeld en zelfwaardering. Het is dan ook dit chronisch gevoel van ontevredenheid over jezelf dat je steeds weer doet terugvallen in je *ongezonde patronen van controle proberen te krijgen over je eetgewoonten*, *je gewicht en je uiterlijk*.

      • James zegt:

        George helemaal met je eens. Net begonnen met allerlei zaken te aarden. Bed was het eerste. Je weet niet wat je overkomt. Slaap als een roos in een ruk door. Heb dat interview van Mercola met Dr. James Oschman gevolgd en de transcript uit geprint. Ik denk dat we nog wel eens heel wat meer zouden kunnen gaan horen over het grounding/earthing. Ik weet bijna zeker dat al die lachers via lacherigheid richting ”misschien ook eens proberen” gaan. Bewegen graag ja, maar als het even kan op blote voeten. Asfalt is niet goed, beton werkt wel.

      • Mariet Hoen zegt:

        Interessant James, ben ’t aan ’t bestuderen.Eerst maar eens een mousepad met aarding kopen. Op de Noordermarkt in A’dam ! Zit zoooo vaak gekluisterd aan ’t laptoppie. Blote voetenlopers krijgen ’t al vanzelf😉

  3. Jo tB zegt:

    Melchior, en alle andere 200+ lezers van deze blog.
    Ik krijg bij het lezen van ieder artikel weer de nodige aanmoediging om na te denken en verder onderzoek te doen. Het houdt “ze little grey cells” (Poirot) danig in beweging. Ik ben daar zeer dankbaar voor en hoop dat het in 2013 op dezelfde toer door gaat. Ik ben en blijf een fan van je Melchior en blij dat je deze blog begonnen bent. Je stopt er de nodige tijd in, meer dan wij ons realiseren, en dat wordt zeer geapprecieerd door velen lezers.Laat 2013 een leerzame jaar worden voor de paleo beweging.

  4. Een mooi aanmoedigend verhaal. Je kan zo coach worden bij een sportclub. Mij valt op dat er gesproken wordt van een training op 70% van de maximale hartslag. Dat is wel een heel rustige duurtraining, waarbij nou niet zo geweldig getranspireerd wordt. Om zoden aan de conditie dijk te zetten mag er best, tussendoor, op 80 tot 85% van de maximale hartslag getraind worden. Bij het bepalen van de maximale hartslag is de formule 220 minus je leeftijd niet toereikend. In mijn geval zou dat beteken dat ik een maximale hartslag van 148 zou hebben. 70 % daarvan is een hartslag van 104. Mijn maximale hartslag is 172. Je ziet dat ik op 70% ver onder mijn niveau zou trainen. Het is trouwens verstandig, ongeacht de leeftijd, om met een hartslagmeter te trainen. Op internet vindt men voldoende informatie.
    Bijvoorbeeld bij:
    http://www.hartslagmetertraining.nl/wielrennen.htm#bepalingMax

  5. James zegt:

    En een hart onder de riem voor allemaal. JE BENT NIET ALLEEN!!!

    “You think of yourselves as human beings, but I think of you as 99 percent bacterial.” (Bonnie Bassler) Dus als je gaat bewegen, bewegen er hele volksstammen met je mee.
    En terzijde, voor alle leerkrachten en instructeurs onder ons : Deze Princeton micro biologist is ook een fantastic teacher.

  6. Sjeems, het gevecht tussen Peter Hyperlipid en Stephan Guyenet (door Peter ‘The Goof doctor’ genoemd) verhardt zich. Ik kan het niet helpen, maar ik sta aan Peters kant. Het mooie is dat James (sorry, Sjeems) Johnson (sorry, Sjonsen) zich nu op Peters territorium in de discussie mengt! En hij staat duidelijk niet aan de kant van Guyenet. Erg spannend.

    http://high-fat-nutrition.blogspot.nl/2012/12/insulin-are-you-hungry-part-2.html

    • Mariet Hoen zegt:

      Spannend, zeker.
      Maar ik denk dat ik wel kan voorspellen wie er wint😉
      Uit eigen ervaring dan ! Vóór 2003 dacht mijn dokter blijkbaar nog dat insuline in grote hoeveelheden spuiten, de insulineresistentie kon ‘oplossen’. De uitspraak was, wat nodig is, is nodig. Hij liet me 260 ml per dag spuiten, gevolg: ik ben nog nooit zó dik geweest !
      Door zelf met Atkins te beginnen, heb ik mijn insuline inname kunnen terugbrengen, naar ± 60 tot 70 ml, in die tijd.
      Nu weer binnen één jaar van 50 naar 40 ml per dag. Wat een verschil !

      Uitgebreid verhaal Melchior, waarom van de bank afkomen. Zeer motiverend !
      Ik ben in aug. 2011 ( weer ) begonnen met de sportschool. De eerste maanden waren vreselijk. Het laatste half jaar, ga ik fluitend. Bewegen is weer pijnloos en natuurlijk.
      Nu 120 keer geweest, 240 uur gewonnen.. Dus 10 dagen langer leven.;-)

      • Mariet, ik heb het al eerder gezegd: You Rock!

        Off topic even snel wat Breaking News. Gluten maakt vet, chronisch ontstoken en insulineresistent. Zelfs als je een rat bent en veel meer generaties de tijd hebt gehad om je aan te passen aan graszaadconsumptie dan een mens.

        J Nutr Biochem. 2012 Dec 17. pii: S0955-2863(12)00226-4. doi: 10.1016/j.jnutbio.2012.08.009. [Epub ahead of print]

        Gluten-free diet reduces adiposity, inflammation and insulin resistance associated with the induction of PPAR-alpha and PPAR-gamma expression.

        Soares FL, de Oliveira Matoso R, Teixeira LG, Menezes Z, Pereira SS, Alves AC, Batista NV, de Faria AM, Cara DC, Ferreira AV, Alvarez-Leite JI.

        Source

        Departamento de Alimentos, Faculdade de Farmácia, Instituto de Ciências Biológicas, Universidade Federal de Minas Gerais, Belo Horizonte, MG, Brazil; Departamento de Bioquímica e Imunologia, Instituto de Ciências Biológicas, Universidade Federal de Minas Gerais, Belo Horizonte, MG, Brazil. Electronic address: fabiola_lacerda@yahoo.com.br.

        Abstract

        Gluten exclusion (protein complex present in many cereals) has been proposed as an option for the prevention of diseases other than coeliac disease. However, the effects of gluten-free diets on obesity and its mechanisms of action have not been studied. Thus, our objective was to assess whether gluten exclusion can prevent adipose tissue expansion and its consequences. C57BL/6 mice were fed a high-fat diet containing 4.5% gluten (Control) or no gluten (GF). Body weight and adiposity gains, leukocyte rolling and adhesion, macrophage infiltration and cytokine production in adipose tissue were assessed. Blood lipid profiles, glycaemia, insulin resistance and adipokines were measured. Expression of the PPAR-α and γ, lipoprotein lipase (LPL), hormone sensitive lipase (HSL), carnitine palmitoyl acyltransferase-1 (CPT-1), insulin receptor, GLUT-4 and adipokines were assessed in epidydimal fat. Gluten-free animals showed a reduction in body weight gain and adiposity, without changes in food intake or lipid excretion. These results were associated with up-regulation of PPAR-α, LPL, HSL and CPT-1, which are related to lipolysis and fatty acid oxidation. There was an improvement in glucose homeostasis and pro-inflammatory profile-related overexpression of PPAR-γ. Moreover, intravital microscopy showed a lower number of adhered cells in the adipose tissue microvasculature. The overexpression of PPAR-γ is related to the increase of adiponectin and GLUT-4. Our data support the beneficial effects of gluten-free diets in reducing adiposity gain, inflammation and insulin resistance. The data suggests that diet gluten exclusion should be tested as a new dietary approach to prevent the development of obesity and metabolic disorders.

      • Mariet Hoen zegt:

        Melchior, bedankt, maar het is een kwestie van overleven😉
        Ik ben wel een vechtertje, ha, ha, geboren als rhesuskindje, zonder wisseltransfusie, zit ’t vechten wel in mijn bloed.
        De dokter zei ’t toen al, na 10 lange dagen, voor mijn ouders : ‘dit is een vechtertje, die haalt ’t wel’
        Ben het aan mijn reputatie verplicht om 100 (+10 dagen) te worden.

      • riesjart-2 zegt:

        Gluten-free diet reduces adiposity, inflammation and insulin resistance associated with the induction of PPAR-alpha and PPAR-gamma expression.
        Voor de volledige tekst:
        https://docs.google.com/open?id=0BxbyyL00mxCHWF9OTjAtMXBqLWc

    • James zegt:

      Thanks! Zelfde wat ik las. Interessant trouwens ook de reacties op de WOO. Ik reageer er hier maar niet meer op want dit gaat helemaal te technisch worden. We houden het trouwens wel in de gaten. Wil Guynet niet helemaal afkraken. Heb in de afgelopen paar jaar veel van hem geleerd. Peter begint knap giftig te worden omdat het er op lijkt dat Stephan nou willens en wetens de zaak verkeerd voorstelt uitlegt of inkleedt. Lijkt Colin Campbell wel getverderrie. Moet hij wel mee uitkijken Straks komt Denise Minger hem tot de orde roepen🙂

      • Er is een Stephan Guyenet van voor de PhD en één van na de PhD. De beste inzichten formuleerde hij voor hij werd opgenomen in de Club van Grote Mannen en Vrouwen. Vind ik. En ik ben biased, voor als u het nog niet wist😉.

        Stephan heeft vernietigende bewijslast verzameld voor de schadelijkheid van tarwe en excess n-6. Ik krijg af en toe de indruk dat hij daar nu mee in zijn maag zit. Ik heb veel meer respect voor Peter.

  7. James zegt:

    Als we nou alle ‘apocrieve nonsens’ eens op een rijtje zouden kunnen krijgen, zouden er dan schokgolven door de gelederen van de gevestigde (h) ordes gaan???
    Chris Masterjohn in een interview met Mercola : ”..CJ: Sure. Vitamin K2 is one of the two forms of vitamin K. We have vitamin K1, which is
    found primarily in leafy greens. Vitamin K2 is found primarily in fermented foods and
    animal fats. The best sources of it that most people consume are actually egg yolks and
    cheeses, especially hard cheeses.
    We have some epidemiological evidence that the more vitamin K2 people eat – but not
    K1 – the lower their risk of heart disease, and the lower their risk of calcification of the
    heart valves. We also have a lot of evidence from animal experiments showing that
    vitamin K2 is important in protecting against calcification of the blood vessels in general.
    Calcification basically occurs in two ways in the blood vessels, and both of them we
    need vitamin K to protect against.
    One is that in atherosclerosis, which basically happens in the innermost layer of the
    blood vessel that lines the actual passage of the blood, we have local deposits of
    calcium in advanced plaques. This is not a uniform distribution of calcium, but it
    happens in certain spots. Then we also have in a layer behind that the media, sort of
    the more interior layer of the blood vessel. We have a more uniform distribution of calcium that tends to occur as we get older and is especially accelerated in diabetes
    and kidney disease. In both cases, wherever we find the calcification, we find defective
    matrix gla protein or MGP.
    MGP is a vitamin K-dependent protein that is responsible for protecting blood vessels
    and other soft tissues from calcification. If vitamin K is not present in sufficient quantities
    in the diet, it cannot activate MGP, so MGP is defective and MGP therefore cannot
    protect against calcification of the blood vessels, heart valves, and all their soft tissues.
    It seems from that evidence that we have that insufficient intake of vitamin K2 leads to
    greater calcification in atherosclerosis and greater medial calcification, which in turn
    increases the risk for heart disease. This is particularly ironic, because in most people’s
    diet, the best sources are eggs and cheese, which are high in cholesterol and we’re told
    to avoid. . ” Daar heb je je K2 weer Melchior en de oude Gouda!!!
    http://mercola.fileburst.com/PDF/ExpertInterviewTranscripts/Interview-ChrisMasterjohn.pdf

    • Gert van der Hoek zegt:

      Kaas kan zo lekker zijn….. 😀

      K2 kun je in behoorlijke hoeveelheden vinden in o.a.:: broccoli, snijbiet, boerenkool, peterselie, spinazie, raapstelen, sla (niet de ijsberg), asperges, ook wat in olijfolie, kortom, je kunt het redden zonder kaas? Niemand heeft een kaas- of zuiveltekort, zoals Kresser dat stelt? Eventueel extra visolie dan maar?

      Robb Wolf vertelde (29 dec j.l.) dat hij acné kreeg van zuivelproducten, maar niet van ongepasteuriseerde zuivelproducten. Pasteuriseren lijkt veel te doen?

      http://robbwolf.com/2012/12/29/casein-episode-164/?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A+RobbWolfThePaleoSolution+%28Robb+Wolf+%7C+The+Paleo+Solution+book+and+podcast+%7C+Paleolithic+nutrition%2C+intermittent+fasting%2C+and+fitness%29

      Kresser heeft ook zo zijn gedachten bij zuivel en ongepasteuriseerde zuivel, maar is ook genuanceerd: je eet niet alleen omdat het gezond is, maar ook omdat het lekker is…

      http://chriskresser.com/raw-milk-reality

      Toch blijven bij mij de vele onderzoeken knagen die zuivel relateren aan o.a. borst- en prostaatkanker. Kun je dat effect alleen afschuiven op de combinatie van zuivel met gluten? Geen gluten geen last?

      • James zegt:

        Voor zo ver mij bekend komt er geen K2 (menaquinone) voor in gewone blad groente Maar deze zijn wel allemaal rijk aan K1 . De beste zijn meen ik boerenkool en snijbiet (lucullus). K2 kom je wel tegen in botervet en kaas en verder in gefermenteerd. Plus de added benefit van de bacillus.
        Over gepateuriseerd hebben we meen ik het een en ander gehoord. Zonder de in de rauwe melk aanwezige enzymen is het goedje onverteerbaar. Caseine remember, hangen we behang mee op. Het borstkanker verhaal ligt meen ik iets anders. Niet de oorzaak maar de versneller. IGF1 groeifactor en de suikers. Dat is doping voor de kankers, een groeistoot van jewelste. Mijn vermoeden: zonder de melk, en zonder de tarwe (laag koolhydraat ueberhaupt) kun je heel wat tumoren in je borsten hebben die onontdekt daar je hele leven kunnen sluimeren en niks doen. Laat je dokter het niet merken en laat hij met zijn onzindelijke ideeen en mammogramatuur vam je borsten afblijven. Die zijn voor je partner om te vertroetelen (!) Ook na de overgang (!!)

    • willem zegt:

      Opvallend, voor mij, is niet de inhoud, maar het ontbreken van de naam van de auteur van het stuk (‘redactie’). Dank, Marjo.

    • Hoi Marjo,

      Het rare vind ik dat deze aardige paper wordt beschouwd als een soort ‘nieuws’, ook door Jaap Seidell. Het bewegingspatroon van onze voorouders maakt vanaf het prille begin deel uit van de basis van het paleo idee. Alle vroege auteurs schreven er uitgebreid over, nog voor Frank Booth ook al weer een decennium geleden de term ‘exercise deficiency’ op de kaart zette. Het is net alsof ze willen zeggen: “Ha, maar hier hebben jullie nog niet aan gedacht.”

      Wat toch enigszins bejaard overkomt. Ook dit blog zit vol met bewegen vanuit evolutionair perspectief.

      • jaap seidell zegt:

        Melchior, natuurlijk is het nut van bewegen voor de gezondheid geen nieuwe gedachte. Er is echter wel discussie over geweest eerder in 2012.
        http://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0040503
        De populaire pers pakte dat artikel op om te onderstrepen dat we helemaal niet minder actief zijn dan onze voorouders en dat voldoende lichaamsbeweging voor de gezondheid wellicht ook niet belangrijk was.
        In discussies met anderen dan hier wordt de relatie tussen een jagers-verzamelaars leefstijl en gezondheid wel erg eenzijdig gelegd bij alleen voeding. Ik kwam er bijvoorbeeld in het proefschrift van Remco Kuipers geen enkele vermelding over lichaamsbeweging tegen. Overigens was Remco het met mij eens dat het wel een belangrijk onderdeel is van onze ‘oer leefstijl’.

        Er is nog een discussie over onze aanleg bij lichaamsbeweging. Zijn we ontwikkeld als sprinter of als duurloper ? Sommigen beweren dat je moet kunnen sprinten om succesvol te kunnen jagen. Anderen wijzen op het feit dat mensen in staat zijn vrijwel elk dier op termijn uit te kunnen putten doordat mensen zich hebben ontwikkeld zodat ze langer kunnen doorrennen dan vrijwel alle diersoorten. Het zal wel afhangen in welke omgeving je bent opgegroeid. Bij ‘coastal dwellers’ zullen prestatievermogens anders zijn ontwikkeld dan op de savanne.
        Als andecdote over de uitzonderlijke prestaties van mensen als duurlopers de klassieke ‘mannen versus paarden marathon’ in de UK. De paarden liggen lang enorm voor maar de mannen gaan er uiteindelijk ‘op en erover’.
        http://en.wikipedia.org/wiki/Man_versus_Horse_Marathon

        • James zegt:

          “….Er is nog een discussie over onze aanleg bij lichaamsbeweging. Zijn we ontwikkeld als sprinter of als duurloper ?…” Daarover zouden we waarschijnlijk allemaal wel eens wat meer over horen. Is hier in ons gezin al meer dan een jaar een discussie over. Een van onze kinderen zegt : Nee, die korte sprintjes zijn misschien wel aardig, maar om wild te vangen moet je gewoon dagen kunnen doorlopen. En eerlijk gezegd, ik ken geen wild dat we met een sprint kunnen vangen. Misschien besluipen en een snelle korte sprint en dan met speren bewerken. Het staat natuurlijk wel aardig als het in scene gezet wordt. Feit is echter dat we allemaal opggegroeid zijn met het idee van de korte sprint. Herinner me nog van jaren geleden dat we in de marathon training altijd afwisselden met korte sprintjes (alles op alles)

        • Jaap, ik denk op basis van het werk van Bramble en Lieberman dat er veel evidence is dat we een verleden als persistence hunters hebben. Zeer waarschijnlijk in teamverband. Zeker is dat we kortstondig ook heel hard konden. Uit voetafdrukken in een versteende rivierbedding in Australie is afgeleid dat mensen daar 12.000 jaar geleden met iets van 32 kilometer per uur achter groot wild aanzaten.

          Off topic: hier in Zweden gaat het gerucht dat een journalist documenten heeft opgevist waaruit blijkt dat Olof Palme is geliquideerd door de Zweedse Veiligheidsdienst.

      • jaap seidell zegt:

        kleine correctie: het is mannen pas twee keer gelukt om het in de marathon van paarden in Wales te winnen (maar toch).

      • Fien zegt:

        @Jaap Seidell. Ik heb vroeger veel paardgereden en bij jouw verhaal ga ik steigeren. Het paard wint natuurlijk altijd in principe. Geen enkele twijfel. Om te beginnen heeft het dier het gewicht van een ruiter mee te torsen, zodat een eerlijke vergelijking mens-paard onmogelijk is. Ten tweede is het parcours in de loop der jaren steeds meer aan de menselijke capaciteiten aangepast en moeilijker geworden voor het paard. (Ja logisch, want anders maakte de mens helemaal geen kans.🙂 Ten derde is er een vet-check onderweg ingelast van *tien minuten* om de toestand van de paarden te controleren en die wordt niet van de tijd afgetrokken. Ten vierde heeft de mens in 32 jaar slechts twee keer gewonnen en dat was bij warm weer, waar het paard juist in het nadeel is. Organiseer een race over vlak terrein in koel weer en ieder paard wint geheid met 30-45 minuten voorsprong.

      • Om me even in jouw familie aangelegenheden te begeven, James. Ik hou het op ‘duurloop’. Waarom ? Omdat ik uit ervaring weet dat in de duursport een sprint slopend is. Slechts enkelen kunnen zich dat veroorloven. Alleen zij die daar aanleg voor hebben en zich op dat anearobe niveau hebben toegelegd. De meesten verzuren direct. Daar maken diegenen die goed getraind zijn op dat aenerobe niveau dankbaar gebruik van, door een tussensprint te beginnen, waardoor de zwakkere broeders moeten lossen. Je ziet dat bij alle marathons en wielerwedstrijden. Zou het heden ten dage nou zoveel anders zijn dan ooit. Het lijkt mij niet dat je je mede jagers op kosten joeg door hen af te matten. Je had hen nodig in een slim georganiseerde jacht. Samenwerken dus. Zou zo maar kunnen, op een niveau van 70% van je maximale hartslag. Kan je weken volhouden.

        • James zegt:

          Thanks Folkert. De neiging om in die richting te denken begint hier ook steeds sterker te worden. BBC documentaires werden er bij gehaald. Start sprint snelheden van Gnu’s en andere wilde beesten . En blijkbaar kun je snelste jaguar, cheetah, uiteindelijk dodelijk vermoeien. Dat van die tussen sprints wist ik niet. Wel dat het onderdeel was van ons trainings regiem.

  8. Moet je niet willen weten, Willem. Ik ben nieuwsgierig naar de commentaren.

  9. Pingback: My theme for 2013…. | paleolland

  10. Peter Van Scorel zegt:

    Ju kunt in de google cache nog lezen

  11. Peter Van Scorel zegt:

    Mis ik iets?
    ik heb het nog eens herlezen en het is wel een heel licht artikel zonder een duidelijke pointe. wellicht is dat het punt waarom het verwijderd is. Het publiek daar is immers gepokt etc.
    (zoals hier😉

  12. jaap seidell zegt:

    Overigens ook off-topic maar wel nieuws: artikel (plus editorial) over fructose en glucose en het brein in JAMA. Conclusie: fructose leidt tot minder verzadiging en reward dan fructose. Van dat klaatste kun je dus makkelijker overeten (nog afgezien van de verstoring van levermetabolisme en maagdarmproblemen door fructose).
    http://jama.jamanetwork.com/article.aspx?articleid=1555133
    http://jama.jamanetwork.com/article.aspx?articleid=1555104

  13. Sylvia Knoop zegt:

    You made my evening!!
    As ouwe asma lijer heb ik zo’n PEF in huis. Net 3x rond 410 geblazen! Vrouw 1,67 en 53 frisse jaren oud.
    Hartslag is al jaren in rust veel te hoog, zoals bijna elk meetbaar getal😦
    Zit bijna al mij gewaakte uren maar slaap als de beste en eet Paleo sinds 2 maanden!
    Eindelijk hoop op beter !

  14. Is er vanuit evolutionair oogpunt gezien een verschil tussen mannen en vrouwen en de beweging die goed voor hen is? Zelf hou ik als vrouw van lange tochten blote voeten over het strand, in de natuur. Ik kon eerder met gemak zonder training vooraf 18 km lopen zonder dat ik daarna moe was of verzuurd raakt. Ik lees veel op het forum van weston price. De moderator (Mike Donkers) is daar geen voorstander van hardlopen. Wat zijn jouw ideeen over de vormen van sport die gezond zijn voor vrouwen?

  15. Maria, ik begin terug te komen van het idee dat ‘chronic cardio’ per se slecht is. Er zit zonder enige twijfel ook een flink stukje persistence hunting in ons evolutionaire verleden (nadat we de waterkant verlieten) en ik kan me niet voorstellen dat vrouwen daar geen rol in speelden, ook gezien hun relatief superieure duurvermogen. Het lijkt me logisch dat ‘van alles wat’ de beste benadering is. Body weight exercises, gewichten, sprintjes en interval, maar ook lekker relaxed long slow distance, waarbij je volgens mij dan het beste niet te vaak moet overdrijven (in de zin van ultra long distance). Met name zwemmen lijkt ons goed te doen, gezien de superieure gezonde levensverwachting van recreatieve banentrekkers ten opzichte van andere recreatieve duursporters in prospectief onderzoek. Een associatie, maar toch… Vrouwen zijn superieure zwemmers.

  16. Michajoris zegt:

    En ook af en toe wat low intensity cardio, niets mis mee dus, vooral om je HIT-training te complimenteren. Hier een aardig artikel erover:
    http://robertsontrainingsystems.com/blog/long-duration-low-intensity-cardio/

    Maar het wordt de vraag wat je onder ‘Chronic cardio’ verstaat. Elke dag ten minste één uur rennen. Of twee keer per week een uurtje met af en toe een uitloper naar twee à drie uur. Het laatste zou ik zeggen vooral doen. De eerste zou ik niet zo snel aanraden denk ik. behalve als je het superleuk vindt natuurlijk.

  17. Shit, ik had ‘af en toe ook lekker relaxed long slow distance’ moeten schrijven. Volledig met je eens.

  18. Micha zegt:

    We zitten weliswaar in 2014, maar ik wilde graag deze podcast van Robb Wolf met Katy Bowman hier met jullie delen. Die podcast van Rob blijft toch wel de beste die we in paleoland hebben denk ik. Katy is een biomechanica (?is dit nederlands – misschien bewegingswetenschapper?) met hele scherpe inzichten Vooral de constatering van Katy dat de huidige stand van de wetenschap in het denken over bewegen veel overeenkomsten vertoont met de stand van de voedingswetenschap in de jaren zestig. Er komt net even meer bij te kijken dan vet, koolhydraten en proteïne (stretchen, kracht- en conditietraining)

    Van harte aanbevolen: http://robbwolf.com/2014/05/19/episode-224-katy-bowman/

  19. Dank Micha! Morgenochtend tijdens de ‘commute’ naar het zwembad🙂 . Had ‘m al op m’n mp3 gezet, maar besloot vanochtend nog een keer naar de talk van Fasano te luisteren ivm met een hoognodige post over de gevaarlijke en op minder dan rudimentaire inzichten gestoelde uitspraken de laatste tijd over gluten.

  20. Micha, fenomenale vrouw. Ik zat te stuiteren op de fiets🙂 ! Ga haar zeker volgen.

  21. Hier is haar website, met gems als ‘Diseases of Captivity’ en een prachtige analyse van die bizarre Vibram lawsuit. Het is echt totaal ongelofelijk waar die advocaten mee weggekomen zijn.

    http://www.katysays.com/

  22. Daniel zegt:

    Ja, ik heb ook naar die podcast geluisterd. En just wouw!!!

  23. Micha zegt:

    Ja, mijn enthousiasme is ook groot. Ze zegt heel veel verstandige dingen. Ik ben nu ook die site aan het uitpluizen. Ze sterkt me in de gedachte om (vrijwel) al het meubilair het huis uit te mieteren en op de vloer te leven. Erg jarenzestigretro schampert mijn vader hierover, maar het lijkt zo logisch. Vooral als je ziet hoe mobiel mijn dochter (want jong) is en mijn vrouw (ex-danser). Zij zitten ook bijna altijd op de vloer, ik tegenwoordeig ook en de bank wordt vooral door het bezoek gebruikt.

  24. Gert van der Hoek zegt:

    Wat een fantastische inspiratiebron !

  25. Micha, Daniel en Gert, ik schreef ooit een verhaal over een geniaal Japans experiment waarbij bejaarden met allerlei functiestoornissen werden ‘gedumpt’ in een omgeving zonder de gebruikelijke hulpmiddelen, met extra veel obstakels en hindernissen (trapjes zonder leuning, 30 centimeter hoge drempels, extra lage in plaats van bejaardenwc’s, etc), alleen eenvoudige krukjes als ze even aan een tafel wilden zitten en waarbij allerlei hulpmiddelen als rollatoren werden afgepikt. Deze mensen werden gedurende een maand of zo vergeleken met vergelijkbare semi immobiele bejaarden die alle hulpmiddelen mochten gebruiken en in de gebruikelijke gepamperde omgeving woonden. Het verschil was enorm. Die bejaarden die in de ‘uitdagende’ omgeving leefden (onze ergotherapeuten et al zouden het onverantwoord en gevaarlijk noemen) werden bijna volledig functioneel.

    Sinds ik daarvan hoorde krijg ik kromme tenen bij zo’n beetje elke scootmobiel die ik zie. We pamperen onze bejaarden (sommige zijn dat al rond hun 50ste) regelrecht het graf in.

  26. riesjart zegt:

    Energy Expenditure of Hunter-Gatherers: When Statistics Turns to be Unreliable.

    Ik vond de conclusie destijds van dat onderzoek al hilarisch!
    Dat de Hadza een even groot energieverbruik zouden hebben als de gemiddelde westerling is te gek voor woorden!?!

    Ben benieuwd naar dit artikel straks.

    http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=24827114

  27. Dank Riesjart! Dat kon ik ook totaal niet plaatsen, maar nu snap ik het🙂 .

    Hier nog eens het baanbrekende artikel van Frank Booth, waarin hij de geniale term ‘exercise deficiency’ introduceert.

    http://jp.physoc.org/content/543/2/399.full

    Wat zijn ‘kenniswerkers’ toch feitelijk verdoemde stakkers… Ik bedoel, je kunt wel gaan staan en zo, maar je zit nog steeds gevangen in een kooitje. Ik loop om de 20 minuten naar buiten om me 10 keer op te trekken aan de paal van de waslijn. Hoe armoedig is dat…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s