De linolzuursoap in 20 regels

soap

Wetenschapper en student diëtetiek Robert Hoenselaar gaf zojuist in enkele welgemikte pennenstreken weer hoe de verzadigd-vet-is-gevaarlijk-meervoudig-onverzadigd-vet-is-goed soap in elkaar steekt. Hij reageert op ingezonden brieven in het British Medical Journal, waarin ‘tegenstanders’ van Ramsden et al zich in potsierlijke bochten wringen om ons en zichzelf ervan te overtuigen dat ze wel degelijk – echt waar –  kleren aan hun lijf hebben. Wederom plaats ik een reactie in een aparte post. Dat gaat lekker zo.

Wat een geniale kritiek. Dezelfde kritiek had geleverd kunnen worden op het artikel van Mozaffarian et al in 2010 toen deze een meta-analyse publiceerden. Toen waren de resultaten echter naar wens (verzadigd vet leek ongezond). Nu lijkt linolzuur echter niet gezond te zijn. Dat stoot de experts natuurlijk tegen de borst. En daarom komt er opeens zeer diepgravende kritiek op het artikel: de auteur had ergens meegekregen dat de experimentele groep ook minder transvet at.

Waar waren de critici 20-30 jaar geleden? In de publicaties over deze onderzoeken bleek toen al duidelijk dat deze van boven tot onder ge-biased waren. Deelnemers in de experimentele groepen kregen een mediterraan dieet! Deelnemers in de controle groep hadden vaker bestaande hartziekten, waren vitamine deficiënt en kregen vaker medicatie die hartziekten veroorzaakt.
Ook bleken veranderingen in het cholesterol niet te corresponderen met veranderingen in het risico op hart- en vaatziekten.

Een paar jaar geleden publiceerden Ramsden et al een meta-analyse van gerandomiseerd onderzoek over het vervangen van verzadigd vet door meervoudig onverzadigd vet. Destijds bleek dat tegelijkertijd minder transvet werd geconsumeerd in alle experimentele groepen. Dat werd genegeerd door onze wetenschappers omdat de resultaten de gewenste denkbeelden niet ondersteunden. Nu het resultaat uit onderzoek ongewenst is, komen de heren opeens met dezelfde kritiek: de experimentele groep consumeerde minder transvet. –> geniaal gewoon.

Wat de genieën over het hoofd lijken te zien is het volgende: De interventie zorgde voor een significant verlaagd cholesterol. En tegelijkertijd voor een significant verhoogd risico op hart- en vaatziekten. –> exit cholesterolhypothese.

Het woord is nu aan Professor Doctor Martijn Katan.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

185 reacties op De linolzuursoap in 20 regels

  1. We zijn zeer benieuwd naar de reactie van de Professor Docter!

  2. Jo tB zegt:

    He, ik zie dat Robert reageert op een link die ik geplaatst had (bij de verkeerde post overigens).
    Wat mij opviel was dat het onderzoek 50 jaar geleden plaats vond, en dat er in die 50 jaar aardig wat kan veranderen.
    Ik plaatste ook de volgende link, die hier op van toepassing is:

    En dit artikel geeft voor mij een uitstekende uiteenzetting wat de voor- en nadelen van een meta analyse zijn en waarom deze zo goed is.
    http://chivo.nl/content/verzadigd-vet-vrijgepleit

  3. Melchior,
    Een kleine nuance van mijn kant. Niet over de inhoud van de tekst. Mijn reactie is niet specifiek gericht op dhr. Katan. Maar in het algemeen op de critici die nu opeens wel de moeite nemen om “kritisch” naar een artikel te kijken (lees: de ongewenste resultaten per direct verwerpen).

    • Hoi Robert,

      Dat weet ik, maar Katan heeft zo’n beetje alle vleugellamme argumenten die jij in je reactie op Ratcliffe et al blootlegt gebruikt in een badinerend commentaar, ik meen in Trouw. Volgens mij linkte Jo er laatst naar. Als er één Nederlander is die de kritiek nu eerlijk moet pareren, is hij het. De situatie wordt onhoudbaar.

      Ik hoop dat hij zijn verantwoordelijkheid niet blijft ontlopen en dat hij zich na maandag mengt in de discussie die hopelijk ontstaat op Foodlog. Hij en The Dick schijnen on speaking terms te zijn. Als de vent zo overtuigd is van zijn gelijk, krijgt hij nu een uitgelezen kans zijn critici op een politiek correct, geballoteerd en zelfs gecensureerd forum schaak mat te zetten.

  4. Overigens kan ik mijn goed betaalde baan bij de Gezondheidsraad/het Voedingscentrum nu wel schudden😦

  5. riesjart zegt:

    Ach, dat moet je niet willen Robert.

  6. Gedeeld op Facebook en twitter!

  7. Cora Oudijk zegt:

    Is er nu ook een infiltrant bij Medisch Contact?
    Laatste nr. (14/2) een aankondigng van de Zembla uitzending, 21/2 over suiker en de macht van de voedingsindustrie
    En op blz. 384 wordt bovenstaand Ramsden artikel beschreven, en ook de conclusie wordt genoemd..
    Het moet niet gekker worden, straks liggen de paleoboeken bij de Hema

  8. Eerder hier gemeld, maar nu relevant:

    Is de acht jaar die WHI duurde te kort om in een groep oudere vrouwen het effect van een dieetinterventie te meten? Dat is uiterst onwaarschijnlijk. Interventies die echt werken, werken meestal snel. Een krachtig effect is bovendien vaak meetbaar in een relatief kleine groep. Een uitstekend voorbeeld is omega-3 suppletie. De GISSI Prevenzione studies, het DART trial en de Lyon Diet Heart Study (11, 12, 13) realiseerden een massieve mortaliteitsdaling (bestaat er een harder eindpunt?) in een fractie van de tijd die WHI liep. Lyon Diet Heart werd zelfs na twee jaar gestaakt omdat het ethisch niet verantwoord werd geacht de controlegroep de overduidelijke voordelen van omega-3 suppletie (in de vorm van alfa-linoleenzuur) nog langer te onthouden. Cholesterol speelde geen rol, want de cholesterolprofielen bleven in deze studies min of meer gelijk in alle groepen. De roep van veel voedingsautoriteiten om een verlengde en ‘strengere’ WHI (nog minder totaal vet, een nog hoger aandeel linolzuur opdat dat vermaledijde cholesterol wèl zakt) raakt kant noch wal. Waarom zouden we mensen lastig vallen met een smakeloze, bewezen nutteloze en zeer waarschijnlijk schadelijke interventie als er ook snel werkende, evidence based alternatieven zijn?

    Het antwoord luidt: omdat deze levensreddende alternatieven het cholesterolgehalte niet verlagen. Voedingsmiddelen die niet tot cholesterolverlaging leiden, kunnen niet als ‘goed voor hart- en bloedvaten’ in de markt worden gezet en zijn daarom niet lucratief genoeg. Het publiek is immers veertig jaar lang voorgehouden dat cholesterolverlaging de sleutel is tot cardiovasculaire gezondheid. Zonder een linolzuurrijk, cholesterverlagend smeersel, géén preventie, is de gedachte. De gezondheidsbewuste consument éíst bij wijze van spreken Becel Pro-Aktiv. Het idee is zo diepgeworteld en zo wijd verbreid, dat de Lyon Diet Heart Study door het New England Journal of Medicine werd geweigerd ‘omdat de interventie weliswaar de sterfte met 70 procent verminderde, maar geen cholesterolverlaging teweeg had gebracht’.

    Knoop dat laatste volgende week even in je oren, wanneer de rookgordijnen worden opgetrokken…

  9. willem zegt:

    De aangekondigde bijdrage van Robert Hoenselaar omtrent ‘becel’ is daarnet geplaatst op FL.
    Robert, met maar liefst vier sterren (!, want anonieme redactionele bijdragen staan met vijf genoteerd) komt, na een onderbouwd, relativerend, maar venijnig artikel tot de volgende samenvatting, die ik vast wel van Robert, immers met bronvermelding, hier mag aanhalen:

    — Een feitelijke, objectieve verwoording van resultaten uit wetenschappelijk onderzoek, zou kunnen zijn:
    A) Het vervangen van koolhydraten door de combinatie van linolzuur + alfa-linoleenzuur verbetert mogelijk het cholesterolgehalte. Dit effect is echter niet beschreven bij de inname van linolzuur.
    B) Gerandomiseerd onderzoek laat zien dat:
    – Een mediterraan dieet mogelijk zorgt voor een verlaagd risico op overlijden aan hart- en vaatziekten.
    – Hoge consumptie van omega-6 vetzuren/linolzuur het risico op overlijden aan hart- en vaatziekten (niet-significant) verhoogt.
    – Het vervangen van verzadigd vet door meervoudig onverzadigd vet geen effect heeft op het risico op overlijden aan hart- en vaatziekten.
    C) Prospectief cohort onderzoek geeft geen redelijke aanwijzing voor een relatie tussen de inname van linolzuur en het reduceren van de kans op het ontstaan van coronaire hartziekten.–

    Heel voorzichtig, die Robert. Maar zo hoort het ook!

    • Goed, scherp overzicht, zoals was verwacht.

      Deze reactie van The Dick maakt mij sprakeloos:

      “Ik hoop één ding: dat iedereen hier Unilever ongemoeid laat. Dat bedrijf volgt keurig de richtlijnen van de EFSA. Dit artikel gaat over wetenschap en de manier waarop officiële instanties zoals de EFSA en het Voedingscentrum wetenschap vertalen in wetgeving en officiële adviezen voor de Europese bevolking.”

      Jeese Louise…

      • willem zegt:

        Had niet anders verwacht… D.V. heeft, zoals hij zelf immer trots vermeldt, goede contacten in de wereld van the upper class, dus ook binnen Unilever. En die heb je later weer nodig.
        Maar hoe kun je een supergrootgrutter als Unilever nou ‘ongemoeid’ laten op basis van het argument dat de club zich conformeerd aan de EFSA? Waar is die zo gepropageerde ‘eigen verantwoordelijkheid’ dan? En waar worden alle wetenschappelijke artikelen die, minstens, vraagtekens zetten bij ‘becel’ dan gelaten? Achter de brede, en uiteraard niet onbevooroordeelde, brede rug van de EFSA je lekker schuilhouden, mag als bewijs van kwetsbaarheid van het concern worden beschouwd.
        Maar, hup, Dick, Unilever beschadigende opmerkingen kun je er makkelijk uitzeven, toch?

        We wachten op een reactie van de drie K’s.

      • willem zegt:

        conformeert/uit zeven/sorry.

        • Wat ik heel ernstig en beklemmend vind, is dat Dick kennelijk is vergeten dat Unilever destijds de MARGARIN studie heeft gemanipuleerd. Toen ik die beerput in de begindagen van zijn krant daar liet ruiken, kon ik niet stuk.

          Hij zou hoe dan ook eens in de geschiedenis van het bedrijf moeten duiken. Dat zou hij juist moeten doen en juist ook in deze discussie. Dan zou hij al snel ontdekken hoe bepalend Unilever is geweest in het tot stand brengen van de huidige, op wishful science en manipulatie gebaseerde consensus. Dat de bankier geen snars van fysiologie begrijpt, kan ik hem niet kwalijk nemen. Dat hij omwille van een fout vriendje met wie hij graag koketteert (Polman) de kwalijke geschiedenis van het concern onbesproken wil laten, tart elke kwalificatie. De man heeft een krant opgebouwd, maar hij is definitief geen journalist.

      • willem zegt:

        Een laatste opmerking vanaf de zijlijn. Aangaande het hier boven aangehaalde. Tweede opmerking van Veerman, naast het verzoek de emotie niet de vrije loop te laten:

        ‘Graag nodig ik het Voedingscentrum en wetenschappers op het gebied van (hart)gezondheid uit Roberts stuk aan flarden te schieten. Daar is het tenslotte voor geschreven’.

        Let op de laatste zin!!

        Zo. Ik kan wel aan de gang blijven, maar dat verveelt de lezer waarschijnlijk. Ga even wat prei van de tuin halen. En wat groensel voor de kippen.

      • Maan zegt:

        Van de Unilever site;
        [i]”We zorgen ervoor dat al onze claims wetenschappelijk onderbouwd zijn met solide en specifiek bewijsmateriaal.”
        “Bovendien zullen we ervoor zorgen dat alle claims die we hanteren wanneer we onze producten in de markt zetten, worden onderbouwd door wetenschappelijk bewijs”.[/]
        van http://www.unilever.nl/overons/voeding/

        Niets over de EFSA…..( in de grote letters)

      • Fien zegt:

        Iemand vanavond Kassa gezien? Die deden een halvarine-test met een panel deskundigen. En daarna mocht een echte professor aan de presentatrice uitleggen wat er allemaal voor vreemde, verwarrende extra ingredienten in gestopt waren en of we die nou wel echt nodig hebben. Ik durf te wedden dat kijkers die niet thuis zijn in de alfabetsoep van sterolen, omega 3 en 6, DHA en EPA, niet veel wijzer zijn geworden van de summiere uitleg van Frans Kok. Maar nu weten we wel waarom een van de Drie K’s niet gereageerd heeft op Foodlog: Frans Kok heeft het veels te druk met het publiek voorlichten. 🙂 Hij nam overigens het standpunt in dat al die toegevoegde extra’s geen toegevoegde waarde hebben.

  10. Frank van Berkum geeft blijk van een tenenkrommend gebrek aan inzicht in de pathofysiologie van atherosclerose en coronairlijden (die, zo zou hij moeten weten, niet hetzelfde zijn). Er zitten een paar absolute blundertjes in zijn commentaar. Kijken of iemand hem er op aanspreekt.

    Zijn opmerking dat we tegenwoordig veel minder linolzuur binnenkrijgen dan de mannen in het Sydney Diet Heart Trial getuigt van een volslagen wereldvreemdheid. En dat van een man die het publiek oproept oliebollen in zonnebloemolie te bakken.

    Ik hoop dat Robert ook nog wat serieuze reacties krijgt, want tot nog toe is het inhoudelijk weinig verheffend. Paarlen voor de zwijnen?

    • willem zegt:

      Na Frank van Berkum komt Sander Kersten, hoogleraar in Wageningen. Inhoudelijk laat ik zijn betoog graag aan anderen over. Dit stuk viel me op:

      ‘Het exploiteren van deze afwijkende studies om een concept in twijfel te trekken wat door een brede consensus in de voedingswetenschap gedragen wordt is te gemakkelijk. De media spint graag garen van controverse en is er als de kippen bij om dat soort studies breed uit te meten’.

      (Let niet op het voor een hoogleraar abominabel taalgebruik; kan het niet laten)
      1. Blijkbaar mag je geen (uitkomsten van) studies in twijfel trekken waarover ‘de’ voedingswetenschap al een standpunt heeft ingenomen;
      2. als de media al resultaten van onderzoek op het gebied van voeding en gezondheid aanhalen, zijn dat in 99 van de 100 gevallen die waarover al ‘consensus’ bestaat binnen ‘de’ voedingswetenschap….

      • Wat een flutreactie! Appeal to authority, zonder blikken of blozen. “Het is zoals wij zeggen dat het is en daarmee basta.” Geen enkel inhoudelijk argument. En juist over de causaliteit tussen LDL en hart- en vaatziekten is de laatste tijd ontzettend veel te doen. Niet te geloven dat deze man zich liet verleiden tot een reactie. Met zo weinig vlees op de botten zou ik me stil hebben gehouden.

        Dat gaat lekker zo😉.

      • Fien zegt:

        Melchior, waarom ga jij niet meediscussieren op FL? Daar zou het “debat” flink van opknappen. Ik kan me toch nauwelijks voorstellen dat Veerman bezwaar zou maken tegen jouw aanwezigheid.

      • Hans zegt:

        Folkert,
        Jij je zin,zal proberen me in te houden mits er wat zinnigs uit komt daar , vrees voor misten…..we zullen zien sprak de blinde 😉

    • Hans zegt:

      Enfin, wat mij (ook) op viel daar ,, Klopt het stukje van Robert of nu juist niet? ”
      Komt ietwat denigrerend over bij mij om de duidelijk leesbare tekst-post een ,,stukje” te betitelen 😉
      Het onderzoek gedaan door Robert Hoeselaar verdiend beter !
      Antwoorden blijven uit ….

      Overigens verdacht stil op FL. ?

      • Hans, niet om het een of ander, maar beperk je nou even in enig commentaar. Niet dat ik het niet leuk vind wanneer je wat te zeggen hebt, begrijp me goed. Maar laat het woord aan diegenen die verstand hebben van de genetische, epidemiologische, pharmacologische en mechanistische hoek. Ik heb daar geen verstand van. Tot voor een jaar geleden had ik nog nooit van deze begrippen gehoord. Domme bouko. Ongetwijfeld gaan ze nu bij FL uit een zetten hoe de zaak in mekaar zit. Wel zeker op een manier die ik ook kan begrijpen, zodat ik naderhand niet meer afhankelijk ben van de woorden van geleerden die er rond lopen, maar mijn eigen conclusies op een degelijke manier kan trekken.

  11. Hans zegt:

    HoeNselaar natuurlijk , Willem😉

    • willem zegt:

      Hoi, Hans. Je weet, dat is mijn zwakke kant, anderen corrigeren.
      Maar serieus. Het slaat natuurlijk nergens op dat ik het de professor kwalijk neem dat hij niet weet dat het woord ‘media’ een meervoudsvorm is. Of: hij weet het wel, maar begrijpt niet dat daar een passende werkwoordsvorm bij hoort. Of: het kwam door de haast. Maar ik reageer blijkbaar geprikkeld op mensen die arrogant zijn/overkomen, vanuit een ivoren toren reageren, of opzettelijk de boel manipuleren. Ik had dat bij Dick Veerman, ik heb dat nu bij de hoogleraar Sander Kersten. Moet me beheersen, want mijn vrouw vindt dat ik zelf zo doende arrogant overkom. Maar zij kent me en weet dat je mij van alles kunt beschuldigen, maar niet van arrogantie. Gelukkig.

      Overigens: de reacties op de bijdrage van Robert Hoenselaar zijn tot nu toe kwantitatief noch kwalitatief van fatsoenlijk niveau. Waar blijven de drie K’s?
      Overigens 2: waarom zou Kersten gereageerd hebben? Is er, achter de schermen, door het old boys network afgesproken wie de kastanjes uit het vuur mag halen??
      Of doe ik nu ook mee aan dat afschuwelijke complotdenken?

      • Willem, die gedachte kwam eerder bij me op. Het begon al bij de vooraankondiging, en daarna bij de eerste commentaren. Het is een vingertoppengevoel, het is een niet te definieren schemerige gedachte die je niet kunt vastpakken, alleen door te lezen en de woorden in ogenschouw te nemen ga je bij jezelf denken, wat is hier loos.

  12. Folkert,
    Ik kan je met bijna 100% zekerheid garanderen dat k3 (nu 4) niet INHOUDELIJK gaat reageren. Het gevolg van een eerlijk antwoord op mijn vragen betekent automatisch dat alles wat altijd verkondigd is, per direct wordt verworpen.
    Dus gaat het systeem op de automatische piloot: het gelijk wordt gehaald op basis van het autoriteitsprincipe.

    • Robert, er is slechts één reactie mogelijk op de werkelijkheid die je hebt geschetst: je hebt gelijk. We hebben een fout gemaakt, sorry, vanaf nu zullen we onze adviezen baseren op solide wetenschap.

      Onderling zijn de meeste wetenschappers het met Ramsden et al eens, zoals duidelijk bleek tijdens de tafelstemming op het ISSFAL-etentje waar we het hier vaak over hebben gehad.

      Maar het is veel makkelijker en voor alle partijen lucratiever om de oude beproefde strategie te blijven hanteren.

      Overigens hoop ik dat je ooit eens in de correlatie tussen linolzuurinname en kanker duikt. Ik vrees dat je dan pas echt een stinkende bende opvist.

    • willem zegt:

      … en dat is vaak standaard, Robert… Waar blijft de landelijke onderzoekjournalistiek waar het gaat om deze fundamenteel verwarring scheppende houding?
      Maar we kunnen beter nog maar even afwachten, hoewel een inhoudelijke reactie blijkbaar niet komt. Mocht het bij Kersten en Van Berkum blijven, dan is dit initiatief van FL gesmoord in fraaie woorden van de redactie.

      Overigens 3: deze woorden bezigt Veerman: ‘Ik zal er in mijn moderatie op toezien dat de discussie heel feitelijk blijft. Dat is tenslotte het doel van dit stuk.’
      a. De reageerder is blijkbaar afhankelijk van een niet te controleren inhoudelijke, dan wel persoonsgerichte, afweging van de hoofdredacteur betreffende zijn of haar bijdrage. Hij modereert immers.
      b. Hoe kunnen we díe genoemde voorwaarde van ‘feitelijk’ koppelen aan de kwalitatieve bijdragen van Kersten en Van Berkum?

  13. willem zegt:

    Jaap Seidell, hem verwachtte ik wel, heeft een bijdrage geleverd aan de discussie op FL. Een typisch Seidelletje, dat wel. Hem lezend, voel ik me weer, achteraan, in een collegebankje zitten, luisteren. Het is namelijk een algemeend verhaal een relativerend ook. Dat relativerende mag ik wel, maar nauwelijks concreet worden, daar heb ik meer moeite mee.
    Op de vragen/stellingen van Robert wordt niet ingegaan. Het woord ‘becel’ valt niet. Terecht wijst Jaap op het complexe, het betrekkelijke van onderzoeken en de uitkomsten daarvan. Maar de vraag van Hoenselaar is: toon nou eens aan dat de claim van Unilever e.a., dat linolzuur goed voor hart en bloedvaten is, gebaseerd is op fatsoenlijk onderzoek..
    Stilte.
    Seidell trekt het in zijn algemeenheid: ‘Richtlijnen zouden wat mij betreft dan ook meer richtinggevend mogen zijn op een breder palet van voedingsmiddelen. Daarbij hoort dat bepaalde voedingspatronen meer kans hebben op gezondheidswinst dan andere. Er zijn dan voedingsmiddelen die beter passen bij dat gunstiger patroon dan andere.’
    En, vervolgens: ‘Dat leidt dan hopelijk tot minder dogmatische of starre voedingsadviezen waarin een stelligheid doorklinkt die niet terecht is.’ Een hint?
    En dan, tenslotte, deze: ‘Wat meer geraffineerde koolhydraten is prima voor dunne sportieve mensen maar minder voor insuline-resistente stilzittende mensen met obesitas.’
    En daar begrijp ik dan weer niets van…

    • willem zegt:

      Was weer te snel, want Jaap kwam met vervolg. Iets concreter, maar…
      Ach, lees zelf maar.

      • De discussie leidt nergens heen, zoals we wel een beetje hadden kunnen verwachten. Niemand komt op het idee om linolzuurnaieve groepen te vergelijken met groepen die de ‘normale’ industriële doses voor de kiezen krijgen. Juist in dat licht waren die eerste trials interessant. Je had nog een redelijk linolzuurnaieve controlegroep.

        Het commentaar van die kwakzalver Frank Buurman is werkelijk van de ratten besnuffeld. Toch eens uitzoeken of die man praktiseert…

      • willem zegt:

        Nu, Frank van Berkum: ‘Hij heeft me aan het twijfelen gebracht…’. Die ‘hij’ is Hoenselaar.
        Een persoonlijke doorbraak, lijkt mij!
        Overigens, Melchior, die Buurman is inderdaad van de ratten besnuffeld, maar dat konden we weten.

      • Help, lees de reactie van Frank Buurman op Foodlog. Het wordt steeds dwazer🙂, maar ook lomper. Ik heb die man helemaal niets misdaan. Waarom zou hij toch zo raar reageren?

      • U bent iets te scherp gebekt mevrouw Oerlemans. Waarschijnlijk heeft U het bij het rechte eind dat de heer Buurman zich niet houdt aan hetgeen aan de orde is. Zou zo maar kunnen, daar heb ik geen zicht op. Met een enigzins meegaande houding is mijns inziens meer te bereiken. U vroeg om hulp !

        • Liesbeth, iemand die met grote stelligheid beweert dat alfa linoleenzuur en alfa liponzuur hetzelfde zijn en die bewering uit met de bedoeling om een geweldige literatuurkennis te suggereren, hoef je in een discussie over vetzuren niet serieus te nemen. Ik zou me dus geen jota van de man aantrekken.

          Het ‘debat’ op Foodlog is volledig ontspoord. Ik ben blij dat ik daar geblocked ben en er niet aan kan deelnemen. Ik geloof niet dat ik zou weten waar te beginnen. Het klinkt zo arrogant als ik ben: ik heb wel iets beters te doen.

          Je zou kunnen beginnen met de onomstotelijke waarneming dat er slechts een zeer zwak verband is tussen plaquevorming in de kransslagaderen en het risico op een hartinfarct😉. Dat steeds meer onderzoek suggereert dat stolselvorming en plaqueinstabiliteit epifenomenen van een infarct zijn. Dat een lipoproteïneprofiel in de eerste plaats iets zegt over de metabole toestand die al of niet tot een myocard infarct leidt. Dat de vetzuurstudies die het eindeloze gesteggel voeden vrijwel zonder uitzondering zijn uitgevoerd in populaties die vanuit evolutionair perspectief farmacologische doses linolzuur binnenkrijgen en dus niet geschikt zijn om de eventuele schadelijke effecten van het spul in beeld te krijgen. Maar dat is in dat gezelschap 67 bruggen te ver.

      • @Folkert, van deskundigen! Het is niet mijn gewoonte om zo bot te reageren, maar ik vind zijn reactie werkelijk zo buiten alle perken. Als je niet snapt dat bij een wetenschappelijke discussie bronnen horen, dan kun je geen deelnemer zijn in een wetenschappelijke discussie. Je grenzen kennen is een belangrijke competentie, die blijkbaar niet iedereen is gegeven🙂 De discussie gaat daar werkelijk nergens meer over.

    • Ik vind de reactie van Jaap wel degelijk sterk. Hij zegt immers (a) voeding en gezondheid is verdraaid lastig, (b) ik ben geen expert op dit gebied. Een meer diepgaande reactie zou derhalve niet passend zijn. Overigens vind ik dit pas opmerkelijk van Jaap “Ik kan jullie geen trials voorschotelen maar de voedingen die gebruikt worden in trials als de succesvolle diabetes-preventie en bloeddruk verlagende studies zien er ongeveer zo uit. ‘Eet matig en gevarieerd’ hoort daar dan ook bij. Dat kan passen bij een Mediterraan of traditioneel Japans voedingspatroon (maar dan zonder de overmaat aan zout) maar ook bij een uitgekiende vegetarische voeding of een paleo-achtig voedingspatroon.” duidelijk richtinggevend toch ….

      De reactie van Frank van Berkum is ook best open. Hij zegt immers “Robert brengt mij aan het twijfelen”. Nu, dat is toch goed? Wat is er mis met het aanpassen van je standpunt op basis van het wetenschappelijke debat? Niks toch, neen dat is wat mij betreft volgens het boekje.

      Persoonlijk zit ik te wachten op reacties van het Voedingscentrum (“goh, we geven wellicht onjuiste adviezen”), van professor Sander Kersten en eigenlijk ook van Frans Kok. Nog mooier zou zijn als Katan eens een wetenschappelijk antwoord zou geven. Roberts analyse staat -voor zover ik dat kan beoordelen- als een huis.

      To be continued

  14. Ik raad iedereen die momenteel op Foodlog de mythologische verhalen over de relatie tussen LDL en hart- en vaatziekten volgt (‘het is bewezen dat verlaging van LDL hart- en vaatziekten vermindert’, oef) deze cholesterolprimer van Thomas Dayspring te lezen. Dan weet je voor eens en altijd dat alleen particle number van invloed is. Statines, linolzuur en de hele rataplan doen niets aan particle number.

    Het is verbijsterend te zien hoe deskundologen volkomen blind door de duistere polder fietsen en er volstrekt van overtuigd zijn dat ze 20/20 zicht hebben.

    http://www.lipidcenter.com/pdf/Understanding_the_Entire_Lipid_Profile.pdf

    • O, en voor wie hier geen r**t van snapt, de overgrote meerderheid van de gevallen van een atherogeen lipoproteïneprofiel wordt volgens Dr Dayspring (lid van de officiële Amerikaanse adviesraad, overigens, dus niet zo maar de eerste de beste joker) direct veroorzaakt door een overdaad aan koolhydraten. Hij propageert LCHF openlijk als cardioprotectief dieet, behalve in enkele zeldzame gevallen.

  15. Robert1970 zegt:

    Interessant wat Dick Veerman hier stelt. Hij impliceert min of meer dat de zo geprezen en constant in reclames aangehaalde Evidence based eigenlijk meer gut feeling based of assumption based is. Daar zit een heel belangrijk verschil in aangezien de hele geloofwaardigheid van de wetenschap gestoeld is op het daadwerkelijk bewezen zijn van de resultaten.

    Ik ben zelf al een jaartje of wat overgeschakeld op experience based.

  16. willem zegt:

    Jaap Seidell (waar blijven de 3 K’s?) doet tenminste nog dappere pogingen om de discussie n.a.v. de vragen van Hoenselaar op fatsoenlijk niveau te brengen. Alleen dat niveau, zo meen ik te moeten constateren, raakt ook de kern niet: op welk doorwrocht wetenschappelijk onderzoek mag de claim van Becel, die over linolzuur dat goed is voor hart en bloedvaten, zich beroepen? Hij trekt eveneens rookgordijnen op.
    Zijn conclusie: ‘Het advies ‘eet matig en gevarieerd’ is dus geen makkelijke uitweg maar het meest evidence-based dat ik kan bedenken.’ (Rustig blijven, nu, James..)
    Ik ben dat met Seidell eens (deze ‘ik’ is overigens slechts een geinteresseerde leek, dus van heel ander discussieniveau dan Seidell), alleen, waar het volgens mij over hoort te gaan, dat laat hij buiten deze omkadering: de invulling ervan. Want WAT moet je, uiteraard met restrictie, dan eten? Daar gaat het immers over.
    En hoe ziet Seidell tegen de gewenste verhouding omega 6 : omega 3 aan? En hoe die dan te bereiken? Maar goed, Robert zal binnenkort wel ten tonele verschijnen om een voorlopige balans op te maken.

    (Voor de duidelijkheid: ik sta noodgedwongen maar wat vanaf de zijlijn te roepen; ben niet welkom op FL bij het grote Opperhoofd, maar daarover had ik het al eerder; dit dus voor de nieuwkomers hier)

    • Teleurstellend Willem, dat de heren het laten afweten. Jij mag dan wel stellen dat het wachten nu op Robert Hoenselaar is, maar dat is niet juist. De redactie van Foodlog heeft een verwachting gewekt, althans bij mij, en kan die verwachting niet vervullen, blijkt tot nu toe. Onder voorbehoud, het tij kan zomaar keren. Alle goede bedoelingen van Dr. Seidell en Dr. van Berkum ten spijt, is het op een ” luie end ” uit gelopen. “Het Luie End “: aan de ene kant zitten ze en aan de andere kant liggen ze, is een straat in Utrecht, zo genoemd in de volksmond, omdat er een Huis van Bewaring is en aan de overkant een Kerkhof. Mijn verwachting was zo naief, zoals die alleen maar bij een leek van de straat kan bestaan. Niet omdat ik een discipel van Melchior ben, flauwe opmerking van DV, maar omdat ik wil weten. Gewoon feitelijke dingen, wil weten. Feitelijkheden die de hoofdredacteur, ik ben op hem gesteld ondanks zijn zwakheden en zijn miskleunen, ook graag boven water had gekregen. De vogel vloog over en ze hebben niet geschoten. In mijn voormalig vak is het van het uiterste belang om je gegevens zo exact mogelijk aan alle betrokkenen uit te leggen. Hoe gedetailleerder, hoe beter. Anders kan je het ontwerp, wat je voor ogen hebt, wel op je buik schrijven.

      • Folkert, volgens mij geeft Jaap een super eerlijk antwoord: “het is niet zijn expertise, hij wil ook leren en meer weten”. Frank van Berkum is praktiserend arts, en doet zijn best bij te blijven. Neen, ik ben vooral teleurgesteld in de beroepsonderzoekers (waaronder die van de WUR) die niet de moeite nemen uit hun ivorentoren te komen.

  17. James zegt:

    Rustig blijven? Geen enkel probleem hier Willem. Heb geen probleem met Hoenselaar en de rest is flut. Zoals ik al opmerkte in een reactie op lll5 ”Don’t tell me that what I know that I know ain’t so, because I know what I know and I know that to be true. So don’t confuse me with the facts.
    De KKK in Noord Amerika is nog steeds alive and well. Blijkbaar hebben jullie een updated version. Volg de hele discussie niet. FL is voor mij zo iets als Roadkill. Sommige mensen eten het, anderen rijden er met een boog omheen, bang dat de auto vies wordt. Heb deze draad niet eens aangetikt. Er is voor ons hier weinig nieuws onder de zon. Waar ik momenteel in geinteresseerd ben is, waarom bepaalde dingen gebeuren zoals ze gebeuren. Zo lang we dat niet weten is het onmogelijk om van oorzaak en gevolg te spreken. Spreadbury heeft een aanzet gegeven, maar hoe vaker ik hem bestudeer hoe meer vragen ik begin te krijgen. Voeg daarbij dat men (o.a. in postmortems) grote hoeveelheden geoxideerde PUFA’s gevonden heeft in de aderwanden van hart patienten en dicht geslibde aderen, waar verzadigd hoorde te zitten. En dan gaan we op FL ouwehoeren of Ramsden wel of niet goed gekeken heeft en wel alle mogelijke andere studies er bij gehaald en weet ik niet wat voor andere flauwe kul. Het lijkt me het beste dat wanneer we ergens tegen aanlopen wat interessant is, dat we dat hier plaatsen en als het Melchior op een idee brengt, komen we ten minste verder. Geen interesse om tijd te verspillen aan Roadkill. Liever de Kitavans bestuderen, daar staart ons iets in het gezicht en we zien het (nog) niet. Heeft iemand al eens gewerkt met eliminatie van niet alleen de voordehand liggende zaken, maar ook de mindere.?

    • willem zegt:

      James: ‘Er is voor ons hier weinig nieuws onder de zon.’
      Hier ook niet.
      We zien de te verwachten reflexen. We zien dat, ondanks de dappere pogingen van Jaap Seidell, de 3 K’s het laten afweten. We zien dat autoriteiten zich verschuilen achter hun autoriteit. We zien dat FL verwachtingen wekte die (nog) niet beantwoord zijn.
      Heb gister naar Zembla gekeken. Een van de steeds zeldzamer wordende onderzoeksjournalistieke vormen in medialand. Gruwelijk, wat je ziet en hoort! Onbeschaamde leugens, ontkenningen, lobby’s…
      En wij maar lekker kletsen, vingers op zere plekken leggen, vingers in dijken steken: allemaal geklungel in de marge, bekeken in het grote geheel.
      Maar het moet. Veranderingen moeten ergens vandaan komen.. Maar zolang wij gezamenlijk de volksvertegenwoordigers kiezen die de macht hebben dingen wezenlijk te veranderen, of bij te sturen, maar dat nalaten (ontvankelijk voor de lobby’s van belanghebbende multinationals en gemanipuleerd door de vertegenwoordigers van belangengroepering in eigen gelederen) blijft het schier hopeloos werk.

      Je laatste opmerkingen is interessant, die over de Kitavans. We zien de grote lijnen, maar hoe belangrijk zijn de details die nog niet de aandacht krijgen?

    • James, ‘we’ zien het wel. Dat is ons probleem.

  18. willem zegt:

    Zo! Frits Muskiet over dit onderwerp op FL. En hier sluit hij zijn bijdrage mee af:
    ‘ Zoals gewoonlijk moet er eerst een andere generatie komen om dit te aanvaarden, de huidige wetenschappers die dat SFA verhaal in de wereld hebben getrapt hebben teveel gekrenkte trots om toe te geven dat hun geesteskind al lang is overleden.’
    Amen…

    • Gert van der Hoek zegt:

      Inderdaad geweldige reactie van Muskiet ! Dank voor de tip Willem.

    • James zegt:

      Het is kwart voor tien, we zitten met ons glas wijn nog wat lekker onderuit. Even kijken of er nog nieuws is bij de paleo perspectievelingen. En ja hoor, het woord waarop we zaten te wachten. Het verlossende woord. Van Professor Frits…A real Professor… professor…late 14c., “one who teaches a branch of knowledge,” from Latin professor “person who professes to be an expert in some art or science, teacher of highest rank,”
      (Online Etymology Dictionary). Daar heffen we ons glas op. Gezondheid!

    • willem zegt:

      Muskiet: ‘Nu nog even eraan wennen dat iemand het destijds heeft gedurfd om een lijn te trekken in de sterrenhemel van de relatie tussen verzadigd vet en cholesterol, dat Keys de zaak heeft belazerd en dat het bij voeding en leefstijl gaat om “balans”. Balans is dus niet het volgieten met linolzuur tot 5-10 en% en dat gericht op een symptoom. “Kleine studie” roept men dan refererend naar Ramsden (om precies te zijn n=456), en niet vermeld wordt dat de meta-analyse van Ramsden gaat om n=9569. Is deze halve waarheid een nieuwe vorm van wetenschappelijke fraude of gaat het slechts om misleiding van het publiek?’
      En: ‘Linolzuur heeft een mens nagenoeg alleen maar nodig voor de huid (waterbarrière). Daarvoor heb je zelfs minder dan die fameuze 2 en% voor nodig (in het oorspronkelijke artikel staat overigens iets van 1,8%) want van de werkelijke belangrijke essentiële vetzuren, arachidonzuur, EPA en DHA, kregen we in onze ecologische niche in het land-water ecosysteem meer dan zat via de voeding.’

      Natuurlijk heb ik moeite om de technische teksten tot me te nemen (alpha, weet je wel..), maar bovenstaande citaten zijn voor iedereen duidelijk.
      En ik lees het nogmaals: ‘Is deze halve waarheid een nieuwe vorm van wetenschappelijke fraude of gaat het slechts om misleiding van het publiek?’
      Ook goeiemorgen, trouwens.

  19. Mariet Hoen zegt:

    Leuk, die Dr. Frank, ziende blind, met zijn éne boterham met roomboter. Ligt op zijn bord, maar hij ziet hem niet🙂

    He,he, eindelijk Muskiet met verder kijken dan de neus lang is. Op zoek naar de oorzaken en niet alleen maar kijken naar de symptoombestrijding.

    ” Het zit waarschijnlijk zo: abnormale leefstijl geeft lage graad inflammatie geeft insuline resistentie/compensatoire hyperinsulinemie en vele andere adaptaties bv stress-as (waarom? om nutrienten te realloceren: glucose naar hersenen en het immuunsysteem en vetten naar de andere organen) geeft dus veranderde glucose homeostase insuline resistentie geeft bloeddruk omhoog (NO; zoutgevoeligheid; waarom?: voorkomen van uitdrogen vroeger het meest dodelijk bij infectie) geeft veranderde lipidenhuishouding (VLDL (TG) omhoog/FFA omhoog/HDL omlaag/small dense LDL (CETP), actieve remming van het reverse cholesterol transport (waarom?: voor repair vanwege collateral damage door immuunsysteem), lipoproteinen vooral VLDL omhoog (waarom? de lipoproteinen moeten helpen bij de klaring van LPS). Zie bovenstaand het ontstaan van 3 symptomen van het metabool syndroom.”

    Volgende vraag: Wie was er eerst ? De hoge insuline of het verkeerde eten ? ( Ian Spreadbury, James Johnson )

    • Lisa zegt:

      Af en toe eet ik ook een boterham, uiteraard met roomboter. Ik kan me heel goed vinden in het paleo-bierviltje, maar eet af en toe toch die ene boterham. Dat heeft met 2 dingen te maken: ik merk namelijk zelf geen enkel verschil of ik heel weinig koolhydraten eet of helemaal niets en vind het leven domweg te kort om helemaal nooit meer brood te eten! Dat is voor iedereen natuurlijk anders, ik kan me in jouw situatie voorstellen dat je helemaal geen brood/tarwe meer eet. Ik houd het bij soft paleo en vind mijzelf niet ziende blind!

      • Mariet Hoen zegt:

        Lisa, je bent vrij om zoveel boterhammen te eten als je wilt.

        Waar ik heb over heb i.v.m. Dr. Frank is, dat hij een wetenschaper is en hij dus de verantwoordelijkheid heeft om uit te zoeken hoe het werkelijk zit met granen, voordat hij granen en vezels eten voor iedereen adviseert.

        Voor mij bijvoorbeeld is zelfs die ene boterham vergif.

      • Lisa zegt:

        (waarom kan ik dit nu niet onder de laatste reactie van Mariet plaatsen?)
        Hoi Mariet, Een vriend van mij volgt al 2 jaar -overigens met veel succes- het dr. Frank-dieet. Ik dacht eigenlijk begrepen te hebben dat hij brood geheel afraadt voor mensen die zijn dieet volgen? Als jij de voordelen van een leven zonder tarwe hebt ondervonden, dan lijkt het me meer dan logisch dat je dat helemaal niet meer eet! Ik wilde enkel zeggen dat ik ook denk dat flink minder tarwe (of misschien zelfs helemaal geen tarwe) gezonder is, vooral door de info op dit blog. Maar ook dat noch ik, noch mijn partner daar direct merkbaar extra voordeel van heb/heeft ondervonden (tussen veel brood en weinig brood overigens wel, maar tussen heel weinig brood en geen brood dus niet, enkele maanden volgehouden) en daarom kies ik ervoor om wel af en toe brood te eten. Zoals al gezegd, niet in de laatste plaats omdat ik dat ook gewoon lekker vind… Misschien dat dit voor dr. Frank ook geldt.

  20. willem zegt:

    Kan het niet laten. Dus nog even dit.
    Sander Kersten sluit zijn op dit moment laatste bijdrage aldus af:

    ‘Vanuit de evolutie denken heeft duidelijk zijn waarde maar van daaruit alle biologische effecten van voeding beredeneren is gevaarlijk vooral omdat er grote kennis ontbeert over hoe ons prehistorisch dieet eruit zag. We hebben nu al grote moeite om vast te stellen wat mensen nu werkelijk eten, laat staan dat we heel betrouwbare uitspraken kunnen doen over wat mensen duizenden jaren geleden aten.’

    1. Let op het woord ‘gevaarlijk’;
    2. onze prehistorische voeding was geen ‘dieet’;
    3. wat mensen vandaag de dag werkelijk eten is gewoon te zien in de supermakt;
    4. ‘duizenden’ jaren geleden aten ze in ieder geval geen fabrieksvoedsel, geen brood, geen zuivel, geen bonen, geen m.o.v.en, geen patat met, geen pizza, geen ‘chinees’, geen ….. .

    Natuurlijk is wel bekend wat zoal gegeten werd. Namelijk dat wat de natuur, de leefomgeving bood. Dieren als vogels, insecten, wild, eieren, vissen, zeediertjes, maar ook planten en wortelen, vruchten van bomen en struiken, zaden, noten, soms honing.
    Wat dacht Kersten anders??
    Zwak argument van Sander, derhalve.

  21. willem zegt:

    De definitieve, wat mij betreft, knock out deelt Muskiet in zijn net gedigitaliseerde bijdrage op Fl uit aan hoogleraar Kersten. En zie, ik voel me gestreeld, ook Frits valt over dat ‘dieet’, maar dat terzijde. Heel souverein fileert Muskiet Kersten. ‘Jongen, ga je eerst nou eens verdiepen in de materie, voordat je je uit het hoofd geleerde versjes opzegt… ‘
    Muskiet sluit hiermee af.
    En geen K gehoord! Wat een zwakte, wat een zieligheid, wat een autoritaire domheid.

    • Net als velen anderen hier, blijf ik buiten een inhoudellijk commentaar. Wat zal ik in te brengen hebben ? Ik ben een beschouwer, geen toeschouwer. De toeschouwer staat altijd aan de kant en kijkt toe. Vaak behoort hij tot “de beste stuurlui, die aan wal staan “. De beschouwer kan in zijn eenvoud de zaak heel helder zien. Dan zie je klip en klaar de onzekerheden. De worsteling die in de ziel van hen allen plaats vindt. Dat lees ik af in al die commentaren. Het meest opmerkelijk, en voor mij aangrijpend, is het volgende: “in mijn hart denk ik dat je gelijk hebt, dat we terug moeten naar eenvoudig voedsel, rond die principes probeer ik zelf mijn eigen voeding ook op te bouwen. Maar …..”. In woorden van een gelijke strekking uitten verscheidenen zich. De waarheidsgetrouwheid is bij geen van hen verloren.

      • willem zegt:

        Folkert. Je hebt gelijk, de waarheidsgetrouwheid is bij geen van hen verloren. Niet bij Van Berkum, niet bij Kersten, … Door hier posities in te nemen, na lezing van o.a. Muskiet twijfels te uiten t.a.v. hun oorspronkelijke standpunten (gebaseerd op de autoriteit van anderen), maar vooralsnog vast te houden, tot het tegendeel onomstotelijk aangetoond is (door wie dan?), stellen ze zich kwetsbaar op. Muskiet zie ik zich verheffen tot boven deze discussie. Mensen, ga je eens verdiepen in de materie, wil hij zeggen, en kom dan opnieuw aanzetten met je bijdragen.
        Let wel, Folkert, we hebben het dan niet over koude bakkers zoals wij, beschouwers die zonder last te hebben van vakvernauwing de boel in groter verband proberen te zien, maar over professionals.
        Maar ik blijf erbij, zolang de drie K’s (symbool voor niet alleen Kok, Katan en Kromhout, maar ook voor VC, GR, ‘Wageningen’, Unilever, etc) het laten afweten, maar hun volgelingenstromannen laten spreken, schieten we weinig op met het zoeken naar de kern, het wezen waar het over hoort te gaan, gelet op de vraagstellingen van Hoenselaar.

  22. Mariet Hoen zegt:

    Precies Willem, juist omdat wij ‘koude bakkers’ zijn en zij de wetenschappers, verwachten wij van hen dat zij aan echte waarheidsvinding doen. En dat die zucht naar het vinden van de waarheid niet vervuild wordt door verstrengelde belangen, grote ego’s, laksheid, cognitieve dissonantie enz.

    In het duiden en wetenschappelijk onderbouwen van wat ons als ‘koude bakkers’ recht in de ogen kijkt, nl. dat er iets helemaal mis is met de manier waarop wij ons voeden in de westerse wereld, gezien de vele metabool gerelateerde ziektes, zijn wij afhankelijk van eerlijke wetenschappers.

    Dat schept voor hen een grote verantwoordelijkheid en wij hebben het recht hen daarop aan te spreken.
    Zij moeten zich realiseren dat zij in dienst zijn van ons allemaal. Zodat zij hun naam als wetenschapper, in eer en geweten, kunnen dragen.

  23. willem zegt:

    Goedenmorgen!
    Kom net terug van een wandeling met de hond. Rustig weer, maar nog frisjes. Dat gezegd hebbende, val ik maar meteen met de deur in huis: het Voedingscentrum heeft, bij hande van dr. Stephan Peters, manager kwaliteit en kennis, een reactie op FL gegeven betreffende de door Hoenselaar aangezwengelde discussie omtrent linolzuur. De tweede deur waarmee ik uw huis binnenval: het verhaal gaat niet op het onderwerp in!!!
    Zo.
    Stephan verschanst zich achter de Gezondheidsraad, achter het complexe van voeding en achter ‘de’ consument. Leest u maar.
    In feite zegt hij twee dingen: 1. het is onze taak ‘de’ consument een hapklare brok aan te bieden, en 2. er moet eerst wetenschappelijke consensus zijn aleer we met adviezen in zee gaan..
    Die consensus houdt in dat ‘wij wetenschap vertalen naar praktisch hanteerbare adviezen die aansluiten bij het voedingspatroon van de Nederlandse consument.’
    En: ‘Wij proberen met onze adviezen de wetenschap in dienst van de gezondheid van de consument te laten staan.’
    Je kunt er dus alle kanten mee op, bent altijd gedekt..

    Opvallend: er wordt pontificaal aangekondigd dat de Gezondheidsraad deze maand (!) is begonnen met het opnieuw opstellen van Nieuwe Richtlijnen Gezonde Voeding. In 2015 zal die ‘hopelijk’ klaar zijn voor gebruik. Tot dan gelden de bepalingen van 2006.

    Nog een aardige: Stephan schrijft dat er op FL een ‘wetenschappelijke discussie’ is gevoerd…

    Wat moeten we hiermee? Duidelijk is dat de met linolzuur doordrenkte grond onder de voeten van de dames en heren die het volk adviseren omtrent voedingsgedrag een moeras is geworden…

    • Alex zegt:

      Aansluiten bij het voedingspatroon van de Nederlandse consument… oftewel over het algemeen broodeters… zal er weinig tot niets wijzigen.

      Mijn zoon had al op de basisschool een discussie met z’n juf over boter vs margarine aangezien hij is opgegroeid met voornamelijk echt eten ipv prefab. Weliswaar met brood, maar ook over het algemeen met zelfgekookte avondmaaltijden, merendeels AGV, waarbij V kan staan voor vlees maar ook vis. Ook geen ban op eieren/48+ kaas trouwens. Drinken was vnl water/melk (vol/halfvol) en vruchtensap. By no means perfect uitgaande van wat ik nu weet, maar hij is lang, slank en zelden of nooit ziek dus naar mijn mening pleit dat voor onze (toegegeven redelijk ouderwetse) aanpak).

      Ook was er naar mijn mening op de scholen teveel nadruk op het vegetarisme, alhoewel meiden hier eerder toe over te halen zijn dan jongens.😉

  24. willem zegt:

    In de soap rond de bijdrage van Hoenselaar op FL is het een verademing Muskiet te lezen. Net binnen, een vlammend betoog tegen de blindheid van wetenschappers t.a.v. voeding. Teveel mooie woorden om op te noemen, maar deze zijn wel heel mooi:

    ‘….. we hebben in onze leefstijl talrijke pro- en anti-inflammatoire factoren en die dienen we in balans te houden. Er zijn geen cowboys met witte en zwarte hoeden: er is slechts sprake van balans. Onze natuurlijke voedingsmiddelen zijn niet goed of slecht, gezond of ongezond: er bestaat slechts een “goede” of “foute” balans. Nu dreigt er het gevaar dat we een geconstateerde disbalans in onze leefstijl gaat repareren en daarmee nieuwe disbalansen introduceren. Die linolzuur is daar 1 van. Nogmaals: we hebben in de evolutie nooit 5-10 en% linolzuur gegeten zoals ons wordt aanbevolen door de AHA. Wat linolzuur doet is intussen duidelijk: het competeert met de inbouw en de synthese van de anti-inflammatoire vetzuren (de visolievetzuren) in ons lichaam en werkt daarmee indirect een pro-inflammatoire toestand in de hand.’

    Leg daar de teksten van het VC en, b.v. Kersten eens naast … en lees dan met een objectieve, maar niet beslagen bril..

    • Willem, ik lees er niet meer. Het spijt me, maar alleen Frits Muskiet komt met zinnige commentaren, omdat hij door de lens van de evolutie kijkt. Alle anderen staren zich blind op de astrologie die tot Evidence Based Medicine is verheven. Hoe vaak hebben wij niet geroepen dat het moderne epidemiologische onderzoek vrijwel nutteloos is omdat we meten in groepen die allemaal suprafysiologische hoeveelheden linolzuur (of vul neolithische ziekteverwekker van je keuze in) binnenkrijgen? Muskiet praat tegen een muur. Een discussie met mensen die evolutionaire principes verwerpen of negeren is nog vruchtelozer dan een discussie met een Jehova’s Getuige.

      • willem zegt:

        Je hebt gelijk. Ik voel me er ook niet prettig bij steeds met verwijzingen naar FL te komen. Helemaal niet wanneer de arrogante betweters met hun tunnelvisies de trom daar roeren. En daar vallen de meeste reacties onder, onder die groep.
        Overigens knap van Frits Muskiet dat hij pogingen blijft doen.

  25. Edwin den Boer zegt:

    Het heeft even geduurd, maar de reactie van Martijn Katan is online! http://www.foodlog.nl/artikel/de-linolzuur-tapes/

  26. willem zegt:

    Vannacht reageerde Muskiet op de column van Katan. Blijft geen spaan heel van de argumenten van Katan..
    Frits plaatst, daarom gevraagd, eveneens een reactie van Chris Ramsden op twee beweringen van Katan.
    Conclusie: Katan knock out..

    Het wordt trouwens tijd dat Hoenselaar een (voorlopige) balans opmaakt. Robert is tenslotte de uitdager. Hij beschikt nu over, lijkt mij, voldoende antwoorden: Muskiet (zelfs Ramsden), Katan, Seidell, Dr. Frank, Stephan Peters, Kersten, e.a.

  27. Robert zegt:

    Ik ben de laatste tijd steeds meer met voeding bezig en dan kom je zelf al tot de ontdekking dat veel dingen die mij van jongs af aan zijn ingeprent gewoon niet waar zijn. Bevindt mij met heel zaken in het kamp van de “tegenstanders” van de gevestigde orde. Zo neem ik ook 25.000ie vitamine D per week. De 10 mcg per dag die het voedingscentrum voorschrijft is veel te weinig. Hoge vitamine D status kan veel ziekten op een afstand houden.
    Ik vind Paleo dus ook niet onlogisch en mijn gevoel zegt er Ja tegen. Maar lijkt mij zo moeilijk in deze maatschappij vol te houden. En geen Speltbrood meer. En ben nog wel een broodeter, maar inderdaad, het verzadigd niet echt en gauw weer rammelend gevoel in de maag. Is wel Speltbrood van de warme bakker, maar weet niet of er niet ook tarwe doorheen zit. Misschien eens de vml. grens overwippen en bij een bakker in Duitsland (is maar paar kilometer voor mij) proberen. Daar heet het dacht ik Dinkelbrot. Biologisch, waar ik helemaal achter sta, is wel erg duur en kan hier ook niet alles krijgen.
    Maar hoe voorkom je dat je geen voedingstekorten krijgt als je brood en zuivel weglaat? Aardappels ben ik inmiddels overgestapt op zoete aardappelen. Je kunt een paleo deskundige voor ondersteuning raadplegen, maar dit kost 277,— voor:

    coaching/ training (elke week 30-45 minuten)
    – 21 dagen plan werkboek + menu’s (volledig uitgewerkt)
    – foodguide
    – boodschappenlijsten voor 21 dagen
    Dus; help hoe pak ik het het beste aan?

    • Hans zegt:

      Robert , begin hier eerst te lezen , https://melchiormeijer.wordpress.com/paleo-in-een-notendop/
      En lees daarna alles hier …… , duurt even en je raakt ( nog meer ) verward in eerste instantie … daarna komt steeds meer duidelijkheid , laat het op je inwerken…. en je krijgt rust daarna …. door je nieuwe levenswijze waar eten een onderdeel van is😉

      • Robert zegt:

        Oké. Maar had begrepen dat aardappels slecht is (net als rijst en brood vanwege hoge GI-index). Maar zoete aardappelen mag wel, maar zitten toch suikers in?

      • Alex zegt:

        Of je aardappels als slecht moet zien is afhankelijk van jouw situatie. Ben je slank en/of erg actief dan kunnen enkele aardappels per dag geen kwaad, maar ben je te zwaar of heb je een auto-immuunziekte/diabetes dan liever niet. Zoete aardappels zijn weliswaar paleo, maar veel mensen verdragen ze niet zo goed als gewone of rijst.

        Idem met brood; bij paleo echt een no-go, maar als beginneling ook mogelijkheid tot minderen tot bijv. 1 snee per maaltijd en alleen boter, aanvullen met groente/vlees/vis.

        Bij zuivel is met name melk de boosdoener, dus boter/room/kaas mag bij primal wel.

        Met andere woorden: hoe precies je de regels moet volgen is afhankelijk van jouw persoonlijke situatie en perfect paleo bestaat dus niet.😉 Desondanks is het verstandig om je goed in te lezen op met name deze site en het bierviltje in je hoofd te houden.

        Voor wat betreft brood: https://melchiormeijer.wordpress.com/2012/10/11/brood-daar-zit-wat-in-%e2%9c%9d/

      • Alex zegt:

        Voor wat betreft een foodguide/boodschappenlijstje: http://whole9life.com/book/ISWF-Shopping-List.pdf en op de site staat net als hier een overdaad aan info, alleen dan in het Engels (Melchior approved ;-))

        Geen idee hoe je menu er momenteel uitziet, maar met dit weer is het wellicht een optie om een pan soep te maken, met groente/vlees, zonder vermicelli enzo om je lunch aan te vullen. Bij voorkeur zelfgetrokken bouillon van botten, maar met een basis van gefruite ui/bleekselderij/wortel kom je ook al een heel eind, al dan niet aangevuld met zelfgedraaide gehaktballetjes/stukjes kip ofzo.

        Hoop dat je hier wat aan hebt. Echt, zo ingewikkeld hoeft het allemaal niet te zijn, gewoon voor ogen houden: vers, zo weinig mogelijk bewerkt. Google anders eens op Kurt Harris’ Archevore Diet, dat is een goed plan om stapsgewijs over te stappen.

        • Ja precies. Kurt Harris’ Archevore Get Started is uitstekend. We copy/pasten hem voor de goede zaak gewoon integraal, daar heeft ome Kurt vast niks op tegen😉.

          Last revised as of 9/13/2011

          The Archevore Diet – A pastoral whole foods diet that can improve your health by more closely emulating the evolutionary metabolic milieu (EM2) and avoiding the hazards of industrial foodways.

          This diet is a practical framework using whole foods easily available in the 21st century. It is designed to be as universal as possible. The average person who adopts it in preference to the standard american diet should be healthier in every respect, and will usually settle at a more optimal body composition spontaneously.

          The diet minimizes putative neolithic agents of disease (NADs) and ensures adequate micronutrition.

          The diet is designed to be healthy and sustainable as long as you are alive and to offer plenty of satisfaction, while minimizing food reward effects that lead to overeating.

          Historically, many find this diet results in spontaneous reduction in caloric intake and in health-improving fat loss, with no measuring, weighing or special supplements. I eat this way myself, of course.

          Although this diet is a framework designed to work well for as many people as possible who are starting with a western diet, it will not necessarily work well enough, or completely enough, for everyone who needs to lose fat or for anyone afflicted with any particular disease. For fat loss, more radical maneuvers might be necessary, depending on the etiology of your obesity.

          This information is offered as a free piece of educational information to anyone who finds it useful and is not to be considered individualized dietary or medical advice.

          Your health is your responsibilty. If you have any doubts about the advisability of any dietary maneuver that might affect your health, consult a competent physician.

          Go as far down the list as you can in whatever time frame you can manage. The further along the list you stop, the healthier you are likely to be. Earlier steps, in my clinical experience, will give more bang for the buck.

          There is no counting, measuring, or weighing. Calories count, but why bother counting?* (Hat tip Nigel)

          1. Get plenty of sleep and deal with any non- food addictions.

          Laird Hamilton sleeps 9 hours. Can you surf Teahupoo?

          If you’re drinking a 12-pack a day, or chain-smoking, diet may help but is hardly your first priority.

          2. Eliminate sugar and all caloric drinks.

          Drink water, tea or coffee. No sodas, sports drinks, juices, or milk. Don’t add sugar to your food or eat things made with sugar or high fructose corn syrup.

          3. Eliminate gluten grains and wheat flour.

          No cake, cookies or pastries. No bread or pasta, whole grain or otherwise.

          This rule and rule #2 pretty much eliminate anything that comes in a box.

          White rice and whole meal corn products are reasonable sources of starch if tolerated, but not as nutritious as plant storage organs (root vegetables).

          4. Eliminate seed oils – grain and seed derived oils (cooking oils) Eat or fry with with ghee, pastured butter, animal fats, or coconut oil. Avoid temperate plant oils like corn, soy, canola, flax, walnut, etc. Go easy on the nuts, especially soy and peanuts.

          5. 2 or 3 meals a day is best. No snacking. You’re not a herbivore. Whole foods prepared at home should be the rule. Low meal frequency is a powerful tool if you have weight to lose.

          6. Whole foods from animals. Eat them for the protein, the micronutrients and the fuel.

          Favor grass-fed ruminants like beef and lamb for your red meat. These meats have excellent n-6/n-3 ratios and their saturated and monounsaturated fats are a great fuel source. Wild game is good if you can process it yourself- but commercial venison and bison is too lean and is expensive.

          Eat fish a few times a week and pastured eggs if you like them.

          Eat offal for the vitamins and choline- some fresh beef liver 1-2 times a week is plenty. Mix it with your ground hamburger if you prefer. Pastured butter is good source of K2.

          7. Choose fuels from the EM2. Both animal fats and starchy plant organs are time-tested fuel sources for humans.

          Animal fats are an excellent dietary fuel and come with lots of fat soluble vitamins. It can work very well to simply replace your sugar and wheat calories with animal fats. If you are not diabetic and you prefer it, you can eat more starch and less animal fat. A low carb diet can rely more on ruminant fat and pastured butter.

          Plant storage organs like potatoes and sweet potatoes are nutrient laden and well tolerated by most people. Bananas and plantains are convenient starchy fruits. The soluble fiber in all these starchy foods is very likely beneficial, unlike the insoluble fiber in bran.

          If you are not diabetic, there is no reason whatsoever to avoid either animal fats or starches in whole food form.

          8. Make sure you are Vitamin D replete. Get daily midday sun in season or consider supplementation if you never get outside.

          9. Vegetables and fruits – Besides starchy plants for fuel and micronutrients, eat a variety of different colored plants of whatever you like and tolerate. Think hormesis. Some is better than none, but neither big salads nor fruit to excess will save your life. You’re not a gorilla, you’re an omnivore

          10. Get proper exercise – both resistance and “aerobic” exercise have benefits, including mental. Think hormesis again- the recovery periods are where you get the benefit. Lift weights every day or run marathons for “fun”, but not for your health.

          11. You won’t get too much fructose eating reasonable quantities of fruit, but don’t make it your staple. Most modern fruits aren’t really just bags of sugar. That was hyperbole, folks, a rhetorical technique. Bananas rich in starch and citrus fruits are preferred. Don’t go nuts with watermelon and agave, which are nearly pure fructose. Beware stone fruits like peaches and apricots if you have IBS – the polyols are fermented in your colon.

          A diet based on beef and potatoes is healthier than one based on granny smiths or 30 bananas.

          12. If you are allergic to milk protein or concerned about theoretical risks of casein, you can stick to butter and avoid milk, cream and soft cheeses. Aged cheeses 6 months and older may not have beta-casomorphin and are good sources of K2.

          No counting, measuring or weighing is required, nor is it encouraged.

          I am agnostic on macronutrient ratios outside of very broad parameters.

          Archevore eaters typically range from 5-35% carbohydrate, from 10-30% protein and from 50 to 80% fat (mostly from animals) but wider ranges are entirely possible if you are not dieting and you are meticulous about the quality of your animal food sources.

          If you are trying to lose weight, really minimizing fructose and eating 50-70g a day of carbohydrate as starch is recommended. Skipping breakfast or at least no carbs for breakfast can be very helpful.

          If you are at your desired weight and healthy, 20% of calories as carbs is plenty for most very active people.

          It is perfectly acceptable if you don’t gain fat with it to eat more starch and less animal fat.

          Note that the 19th century categories called “Fat” and “Carbohydrate” are each broad macronutrient categories that contain both good and bad.

          Saturated and monounsaturated fat is generally good. A lot more than 4% of calories from PUFA (whether n-3 or n-6) is likely bad.

          For healthy non-diabetics, starch is good. Excess fructose (added sugar) may be bad.

          In wheat, the carbohydrate starch is probably not the major problem. It is the gluten proteins and wheat germ agglutinin that come along with the starch that are suspect.

          So forget “carbs vs fat”.

          It is neolithic agents of disease versus everything else. And consider that the way food is prepared and its cultural context (food reward) may itself prove to be a NAD.

          Most Archevores only know macronutrient metrics in retrospect, as they don’t target numbers just like wild humans didn’t target numbers.

          Your mileage may vary!

          So eat what you want. This is simply free advice that has worked very well for me and at least hundreds of patients and readers. I’m not trying to save the world, as I find it generally does not want saving.

          Note: The order of the steps is arrived at by balancing my best guess at the noxiousness of each neolithic agent or food with the prevalence of each agent in the north american diet and the effort/reward ratio of the step. If your culture has a different diet the order of the steps might change. For instance, Chinese who fry everything they eat in soybean oil and don’t eat much wheat would move step three up to the step two position.

          * If you prefer to suffer with a calculator and scale without trying this first, knock yourself out, but why not try it first? If it doesn’t work, go to 70g of carbs a day and take out whatever foods you are “enjoying” the most. If that doesn’t work, then you might indeed have to count calories. You might have lost the genetic lottery or it may just be too late.

        • Robert zegt:

          Oké Melchoir. Zal er even een google vertaling op loslaten. Zo goed is mijn engels ook weer niet.

        • Robert zegt:

          Wel verwarrend. Lees van Kurt Harris b.v geen walnoten, maar wel pinda’s. Op de site van Paleo staat het precies andersom? Puur Spelbrood heeft meen ik i.t.t tarwebrood geen hoge GI-index. Dus niet zo slecht?

        • Robert zegt:

          En dit argument van Guy Droog; is dat een onzinverhaal?

          Ten eerste kun je niet één algemeen oermens dieet samenstellen, dat is onmogelijk. Moderne ziekten zoals diabetes en hart- en vaatziekten worden afgeschoven op onze lifestyle, daar ben ik het mee eens
          Men is er achtergekomen dat de oermens (maar ook de wat modernere stammen) hier vele malen minder last van had. Een van die stammen leefde op Papoea-Nieuw-Guinea en 70% van hun dieet bestond uit koolhydraten. 70%. Toch zijn er te veel Paleo fanaten die koolhydraten verbieden. Als ik eet zoals de oermens op Papoea-Nieuw-Guinea eet ik toch gewoon Paleo? Maar als ik koolhydraten besluit te eten, dan niet meer?

        • Robert, helemaal niet. Zie een paar commentaren hieronder.

        • Robert zegt:

          Ik ben de draad kwijt. Kurt Harris zegt dus o.a.: Elimineer gluten granen en tarwemeel.
          Geen taart, koekjes of gebak. Geen brood of pasta, volkoren of anderszins.
          Guy Droog betoogt dat er gezonde natuurvolkeren bestaan waarvan de voeding tot wel 70% uit koolhydraten bestaat. Ik kan dit niet rijmen met elkaar.
          En als ik het goed begrepen heb is gewone aardappelen volgens Kurt Harris niets mis mee; terwijl het toch een no go is?

        • Hoi Robert,

          Hier is een goede uitleg nodig, merk ik. Zal ik vanavond proberen te doen.

        • Robert zegt:

          Bedankt, want ik overzie het totaal niet meer. Kan me vinden in het principe, maar zit nu voor mezelf te kijken naar de praktische toepassing ervan. Zo heb ik nooit caloriën of wat dan ook geteld. Dus wanneer ik nu brood, aardappels en yoghurt weglaat hoe zit het dan met de voedingsstoffen? Ik ben niet dik en heb meer beweging dan ooit (veel wandelen en badminton; hou niet van hardlopen en fitness vind ik zo geestdodend saai) dus dat telt niet voor mij. Het gaat mij om het gezondheidsaspect. Ik heb sinds mijn ouders kort achter elkaar aan kanker zijn overleden terwijl ze volgens de maatstaven gezond aten zelf al één en ander bijgesteld omdat mijn gevoel zei dat het niet klopt.

        • Mariet Hoen zegt:

          Pas op ! The Carbs Strike Back! ( even klikken op de tekening )

          http://www.caloriegate.com/the-carbs-strike-back

        • Robert zegt:

          http://www.ad.nl/ad/nl/1012/Nederland/article/detail/3413565/2013/03/22/Zorgwekkende-cijfers-nierkanker-bij-mannen.dhtml

          Oorzaak o.a. hoge bloedsuikerspiegel! Het gelijk van Paleo? Melchior, kun je mij nog wat nadere uitleg geven nu ik het overzicht echt kwijt ben. En waarom mogen sperziebonen en erwten niet? Dacht altijd dat het gezonde groente was.

        • Robert, ik werd gisteravond weer weggeroepen, maar ik hoop vandaag met een nadere toelichting op koolhydraten te komen.

        • Robert zegt:

          Ik vind dit wel een goed artikel, maar daar zal men hier wel niet mee eens zijn?
          http://www.guydroog.com/2012/03/25/het-paleo-dieet-voor-en-nadelen/

      • Alex zegt:

        Dank je wel Melchior. Had gemerkt dat bij meer dan 1 link het rooksignaal moet worden toegestaan en wilde je dat werk besparen. Denk dat deze aanpak voor de meeste mensen heel goed zal werken. Whole30 is meer iets voor gevorderden.😉

        Progress not perfection.

      • Alex zegt:

        Robert, je bedoelt het stukje “Go easy on the nuts, especially soy and peanuts”? Dit staat onder (zaad)olie, maar inderdaad Kurt Harris is niet zo strict met legumes oftewel peulvruchten. Zijn versie is meer primal/ancestral dan paleo. Vandaar.

        Gezien zijn mening t.o.v. PUFA zijn walnoten, maar ook andere noten niet aan te raden. Is een beetje afhankelijk van wat je verder eet. Veel kip/varken, dan liever niet; veel rund/lam/vis dan kan een handje af en toe niet zo’n kwaad.

        Melchior heeft het niet zo op soja. En terecht.

        • Robert zegt:

          Nou; moet toegeven dat ik de zoete aardappelen niet lekker vind. Ga altijd naar een poelier en keurslager die erg lekker spul hebben, maar is niet biologisch. Er zit hier ook geen biologische poelier.
          Neem ’s morgens een smoothie met af en toe een gebakken ei. “s middags wel Speltbrood. En ’s avonds vlees/vis/kip met groente en dan denk ik toch weer de gewone aardappel.
          Zal dit patroon zo slecht zijn?

      • Alex zegt:

        Hallo Robert, geen idee waarom onze reacties zo door elkaar gegooid worden door WordPress, maar om aan te geven waar ik op reageer quote ik je maar even:

        “Ik vind dit wel een goed artikel, maar daar zal men hier wel niet mee eens zijn?
        http://www.guydroog.com/2012/03/25/het-paleo-dieet-voor-en-nadelen/

        Er staat hier op de site een heleboel informatie, nog afgezien van de bijna 8.650 reacties, dus als je niet alles gelezen hebt begrijp ik dat volkomen. Toch verbaast het me dat je tot de conclusie gekomen bent dat het hier paleo dogma/fanaten betreft, want als Melchior & co een ding niet zijn dat is dat evangelisch en dogmatisch. En zeker niet veroordelend ten opzichte van niet-paleo of bijv. vegetariers. Ieder het zijne, toch? Je moet doen waar je je happy bij voelt. Vrijheid blijheid. Mocht iemand geinteresseerd zijn in de toepassingen dan helpen we graag verder, maar wat je daarmee doet moet je zelf weten.

        Verder wordt hier op meerdere plaatsen aangegeven dat ‘het bierviltje’ macro nutrient neutraal is en eenieder koolhydraten moet opnemen in zijn menu conform leefwijze/gezondheid. Met andere woorden, er staat (voor de meesten hier) niks nieuws in het artikel en de conclusie wordt op deze site over het algemeen ondersteund.

        Graag hoor ik van Melchior als ik hier al te voorbarig was of iets verkeerds beweer, dus tik me indien nodig maar op de vingers, daar kan ik wel tegen.😉 En ja, ik weet dat je jezelf kunt verdedigen indien nodig.

        • Hoi Alex,

          Dank ;-)! Ik lees zo af en toe even mee en je neemt me de woorden uit de mond. Het artikel van Guy Droog is prima, maar bevat – onbedoeld denk ik – een aantal strawmen, zoals het idee dat paleo per se low carb zou zijn. Kitava en Spreadbury zijn hier en in veel andere paleokringen mega belangrijk. We beseffen dat we niet exact weten wat we in de steentijd aten, we beseffen dat de voeding varieerde met de econiche en we beseffen dat neolithische voedingsmiddelen niet per se ongunstig zijn. Ook ben ik een beetje op mijn hoede voor zijn idee dat een voeding okay is zolang je je er goed bij voelt. Dat koop ik niet. Ik ben zelf paleo gegaan omdat ik het concept sterk vind en voldoende harde aanwijzingen zie dat acellulaire koolhydraten in het algemeen en tarwe in het bijzonder op de lange termijn voor de meeste mensen schadelijk zijn. Ik ging niet paleo omdat ik me niet goed voelde. Het blijft een gok, maar Guys argument dat dagelijkse broodconsumptie geen schade aanricht als je er niks van voelt, vind ik niet valide.

          Er komt momenteel een hele trein van paleo debunking op gang, geïnspireerd door Warriner en Zuk. Het is opvallend hoe 1999 al die argumenten zijn😉.

      • Alex zegt:

        Graag gedaan!🙂 Het betreffende artikel is trouwens precies een jaar oud.

      • @Robert: als allebei je ouders aan kanker zijn overleden, is het misschien mogelijk en verstandig om je genen te laten nakijken? Kanker kan ook erfelijk zijn. Soms is er langs die weg preventief iets aan te doen. Ik ken een familie waar dat het geval is. Erfelijke darmkanker hebben ze daar. Dankzij regelmatige screening en zo nodig een preventieve operatie worden ze in die familie nu toch oud.

        • Robert zegt:

          Ja weet het. Misschien is het wel domme pech geweest. Mijn moeder at altijd ontzettend veel groente en fruit en ouderwets, en dan bedoel ik hier positief mee, in eten bereiden. Zo veel mogelijk zelf alles maken. Maar kreeg baarmoederkanker. geopereerd en bestraald en 5 jaar goed gegaan. Toen toch uitzaaiingen wat ze meer dan een half jaar lang “gemist” hebben. Veel gebeurd, burn-out opgelopen en zelfs afgekeurd. Ben sindsdien de misschien wel grootste tegensstander van de reguliere zorg. Wilde b.v. vitamine c infuus voor mijn moeder, maar werd honend afgewezen. Wietolie werd lachend afgedaan als iets mnderwaardigs en zo kan ik nog wel doorgaan. Mijn vader is overleden aan een zeldzame vorm van bijnierkanker. Ik ben nog steeds overtuigd dat dat door die rotmedicijnen kwam die hij al jaren voor zijn hart slikte, waaronder de beruchte statinen. Had ik toen maar geweten wat ik nu weet! Zogenaamd zwak hart, maar toen hij werd platgespoten met morfine en dus ook geen hartmedicijnen meer kreeg heeft hij nog dagenlangs geleefd terwijl de morfine steeds meer opgehoogd werd. Hoezo zwak hart! Sinds die tijd zeg ik ook: Word je eigen arts. Doktoren zijn niet te vertrouwen omdat het dankzij de farmaceutische maffia alleen nog maar om grof geld gaat!

      • @Robert: ik heb helaas ook veel ervaring met ziekenhuizen en ik word ook helemaal niet blij van de manier waarop ze soms met mensen omgaan – hoewel dat wel verschilt per ziekenhuis. En gewoonlijk schrijven ze meer medicijnen en behandelingen voor dan ik denk dat nodig is. En dat is gemene troep ook. En ja, daar wordt zwaar aan verdiend.

        Als ik het zo lees, zal het bij jullie niet aan een heel verkeerde voeding gelegen hebben: je moeder kookte veel groente, en vers enz. Ja, je kunt gewoon domme pech hebben. Te veel groente kan trouwens ook nog: groente bevat veel kalium, een deel van de kalium is licht radioactief en daar kun je dan weer kanker van krijgen.

        Ik ben zelf altijd erg voedingbewust geweest, net als jouw moeder blijkbaar. De problemen die ik ben tegengekomen, kwamen dan ook niet van voeding. Ik heb andere technieken geleerd om problemen op te lossen. Dat past niet bij het onderwerp van dit blog. Als je er meer van wilt weten, kun je op mijn naam klikken en dan kom je op mijn blog terecht. Als je even reageert op mijn vrekkenblog (niet het sonnettenblog), mail ik je.

    • Alex zegt:

      Kan me voorstellen dat je op die manier door de bomen het bos niet meer ziet. Niet voor het een of het ander maar je maakt je veel te druk over de details.😉

      Volg gewoon de grote lijnen, eet alle soorten groenten en fruit waar je je goed bij voelt (dus ook verse of diepvries erwten en sperzie/snijbonen), aangevuld met vlees/vis wat zo weinig mogelijk bewerkt is (lees toegevoegd, dus gehakt is geen probleem, maar cordon bleu met paneermeel wel) en enkele aardappels/rijst.

      Het gaat er vooral om dat je de grootste boosdoeners vermijdt zoals suiker (dus wel fruit, alleen geen overdreven hoeveelheden), slechte olie (dus liever olijfolie, kokosolie) en geraffineerd (tarwe)meel.

      Datgene wat je wel eet hoeft ook niet allemaal bio en grassfed e.d. te zijn, een goede slager is al stukken beter dan wat je bij de meeste supermarkten kunt krijgen (en zelfs daar ligt wel degelijk ook goed spul tussen als je oplet).

      Het is allemaal een kwestie van keuzes maken en die keuzes zijn voor een deel van jouw persoonlijke situatie afhankelijk en voorkeur. Verdraag/Lust je geen avocado/zoete aardappels dan eet je het niet, al staat in elk paleo (kook)blog dat dat belangrijk is.
      Met andere woorden: eet datgene waar je je prettig bij voelt en probeer daarbij te letten op kwaliteit, maar laat je niet gekmaken door te streven naar perfectie.

  28. Robert, je zult hier ongetwijfeld ook andere adviezen krijgen, maar dit zijn mijn 2 cent:
    Kalm aan, en let op de signalen van je lichaam. Je gaat niet meteen dood van een paar boterhammen. Alle oude mensen die ik ken, hebben alle dagen brood gegeten. Behalve misschien een poosje in de hongerwinter. Vermijd wel zo mogelijk de grote boosdoeners: geharde vetten en toegevoegde suiker en glucose/fructosestroop. Maar ook dat hoeft niet 100 %. En aspartaam en dat soort gedoe.

  29. Jo tB zegt:

    Robert, aardappelen zijn niet per se slecht, alleen ze worden als niet paleo beschouwd. Je hoeft net naar de Glycemische Index te kijken, want iedereen reageert anders op het eten van aardappelen. Omdat ik diabetes type 2 heb jaagt het mijn suiker danig omhoog en heeft mijn lichaam grote moeite die suikerpiek weer onder controle te krijgen. Ik ben dol op zoete aardappelen en daar reageer ik minder op. Dus die eet met plezier.
    Spelt meel is een oudere graansoort (die niet zo gemanipuleerd is als tarwe). Vandaar dat sommige mensen er beter op reageren. Ja, spelt brood bij de gewone bakker kopen kan problemen geven, want je weet niet wat de bakker er nog meer bij doet. Ik weet niet of je zelf kan bakken, wil ik je in overweging geven zelf spelt brood te bakken. Als je het te moeilijk vind om met gist te werken zou je het rijsmiddel vervangen door baking soda (natrium carbonaat) en maak je een soort “Irish soda bread” . Ik heb het vaak met spelt gebakken, het is heel makkelijk. Het vordeel van zelf bakken is dat je weet wat er in gaat. Dinkelmeel is inderdaad spelt, dus kun je het makkelijk in duitsland kopen.
    Als je voorlopig spelt brood wil blijven eten, ga je gang. (Het valt dan onder de 80/20 regel) Ik zou het wel dik besmeren met roomboter en er broodje gezond van maken: sla, wat komkommer, tomaat en rosbief, kipfilet of zoiets er op doen. Het is belangrijk om iets eiwitrijk te eten anders krijg je na een uur of twee weer honger. In de loop van de tijd zou je de rauwkost uitbreiden tot een enorme kom vol en dan misschien je boterhammen reduceren. Laat je lichaam langzaam aan de veranderingen wennen.

  30. Hoi Robert,

    Het is heel simpel.

    Paleo is in principe macronutriënt neutraal, dat wil zeggen dat er geen nadruk ligt op het aandeel koolhydraten, eiwit en vet (in procenten van totale energie-inname). Afhankelijk van plaats op aarde hebben mensen geleefd op voedingen met sterk variërende macronutriëntsamenstellingen. Denk aan traditionele Eskimo’s (max 10 procent koolhydraten) en de bewoners van Kitava (plm 70 procent koolhydraten).

    Alle traditioneel levende jager/verzamelaars, ongeacht de econiche die ze exploiteren, zijn zo goed als vrij van kanker, hart- en vaatziekten, diabetes en auto-immuunziekten. Deze ziekten doen snel hun intrede na introductie van:

    Granen en alles wat daarvan wordt gemaakt

    Geconcentreerde zaadoliën en alles waar die in worden verwerkt

    Geconcentreerde suiker en alles waar dat in substantiële hoeveelheden in wordt verwerkt.

    Het standpunt ten aanzien van granen lijkt bij jou de grootste verwarring op te roepen. Vanuit het paleoperspectief zijn granen verdacht omdat:

    Ze eiwitten en eiwit-suikerverbindingen (lectinen) bevatten die een hele santenkraam van ongewenste effecten kunnen hebben. Dit blog staat vol met voorbeelden. Spelt en tarwe zijn in dit opzicht exact hetzelfde, hoezeer bepaalde romantici ook volhouden dat spelt ‘beter’ zou zijn. Het is gewoon een tarwesoort, met gluten, WGA en ander fijn oorlogstuig aan boord.

    Ze een bron zijn van geconcentreerde, acellulaire koolhydraten. Het lijkt erop dat de hooggeconcentreerde koolhydraatbolussen die de dunne darm met een graangebaseerde voeding voor z’n kiezen krijgt leidt tot een darmflora die het immuunsysteem doet ontsporen, endotoxinen in de bloedbaan brengt en chronische, laaggradige ontsteking veroorzaakt en in stand houdt. Zie mijn verhaal over de hypothese van Ian Spreadbury (en zie vooral Spreadbury zelf). De koolhydraten in groenten, fruit en zelfs zetmeelrijke knolgewassen zijn dusdanig verdund dat ze dit ongunstige effect niet lijken te hebben.

    https://melchiormeijer.wordpress.com/2012/07/16/lipopolysachariden-graan-diabetes-en-springen-zonder-parachute/

    Dus: paleo is macronutriënt neutraal, maar zelfs een grotendeels plantaardige paleovoeding levert in absolute zin een geringere koolhydraatbelasting dan een voeding met bronnen van acellulaire koolhydraten (zoals spelt). Op de vraag wat je vanuit het paleoperspectief het best kunt eten, komen we toch weer gewoon terug bij het Bierviltje: combinaties van groenten, fruit, knolgewassen, eieren, vlees, vis en ander zeevoedsel, noten. Zo’n voeding levert alles wat je nodig hebt, maar sluit de ‘verdachte’ zaken uit.

    Verder ben ik het met Alex eens dat je niet te spastisch moet doen. Ga ervoor of ga er niet voor, maar denk er niet te veel over na. Aan de andere kant zou ik oppassen met de relaxte adviezen van Betje, hoe goed bedoeld ook. Kanker komt voor in families, heeft soms ‘aanwijsbaregenetische componenten’. Maar het komt nauwelijks voor in populaties die geen granen, geen zaadoliën en geen extra suiker gebruiken. ‘Genetische vatbaarheid’ is een construct dat wij gebruiken om normale genetische variaties te benoemen die in onze huidige, evolutionair incorrecte omgeving extra vatbaarheid geven. Betje zegt dat alle oude mensen die zij kent elke dag brood hebben gegeten en lijkt die observatie te gebruiken als bewijs voor de onschadelijkheid van brood. Pas op. Elke Nederlander die ik ken heeft elke dag brood gegeten. Net zoals elke Nederlander die ik ken wel eens een spoorwegovergang heeft gekruist. Sommigen werden 90, sommigen waren niet goed bestand tegen aanstormende treinen en gingen te vroeg dood.

    Laat me weten als het nog steeds onduidelijk is.

    • Robert zegt:

      Hoi Melchior,
      Nee; het is wel meest duidelijk. En ik kan me erg goed in het Paleo-principe vinden. Ik kreeg altijd binnen no time na brood eten weer honger en kon er zelfs slecht van worden. Op mijn werk had ik de grote broodtrommel al voor het middaguur leeg! Nu eet ik ’s morgens al geen brood meer en is dit effect niet meer. Dat zegt mij al genoeg. Zoek nu voor mij wel nog naar de praktische invulling ervan. Was gewend 2 x per dag brood en 1 keer warm met aardappelen, vlees en groente en magere kwark na. En je moet wel alle voedingsstoffen nog binnenkrijgen. Maar zo heb ik nooit gegeten of gekookt. Met een” calorieteller” in de hand. Ik neem nu ’s morgens een grote smoothie (fruit met wat groente), de warme maaltijd met groente, zoete aardappelen en vlees/kip/vis, maar de 3e maaltijd nog wel spelbrood. Daar heb ik nog geen invulling voor. Kan bij een Paleo-therapeut terecht voor begeleiding maar kost 277,–!. Dat vind ik te gek.
      Maar dus ook geen maccaroni (pasta) en ook geen zilvervliesrijst?

      • MJoze zegt:

        Hallo Robert
        Het kookboek `Oergondisch genieten` bevat ook paleo recepten voor lunch en ontbijt. Daar kun je inspiratie opdoen.
        Succes!

      • Nee Robert, als je paleo een kans wilt geven ook geen pasta en zilvervliesrijst ;-)! Leonie, Eva, Janet et al, help deze man!!! Meer dan 200 euro voor een paleo-advies, ga toch weg…

        Ik hoop dat je nu een stortvloed aan praktische adviezen krijgt!

      • Jo tB zegt:

        Robert, toen ik mijn middagse boterhammen ging vervangen, heb ik grote bak rauwkost gemaakt van sla, komkommer in blokjes gesneden, een geraspte wortel, een halve paprika (groen, rood, of geel), en daarover deed ik een half blikje zalm, garnalen, of iets anders gemaakt. Een scheut olijfolie erover heen. Dat maakte ik de avond tevoren en nam het in mijn fiets tas naar kantoor. Wij hadden de beschikking over een koelkast waar ik het kon bewaren tot lunchtijd. Ik was dik een half uur bezig met kauwen, en zat zo vol dat ik nauwelijks trek in een tussendoortje had. Ik nam een handjevol rauwe noten mee om te namen in geval van nood.
        ’s avonds was ik gewend een groente klaar te maken. Nu doe ik wel 4 à 5 groentes in een stoom pan en ze gaar stomen: broccoli, wortelen, bloemkool, sperzieboontjes, enz.
        Geen rijst en beslist geen pasta. Bij je smoothie ’s ochtends zou ik wat vet eten, want anders eet je alleen koolhydraten en suiker (van het fruit). Dat kan je ook een leeg gevoel geven, waardoor je weer geneigd wordt om te snacken.

      • Jo tB zegt:

        Robert ik heb ook wel eens gebraden kipfilet over mijn rauwkost gedaan. ’s avonds twee kipfileetjes braden een om meteen op te eten, de andere voor de volgende dag koud over mijn rauwkost gedaan.

      • Fien zegt:

        Ja, salade. Kan je eindeloos mee varieren. Zelf lunch ik vaak met soep en salade, maar ik heb makkelijk praten want ik werk thuis achter de computer. Je zou bijvoorbeeld ook je smoothie en een paar handjes noten mee naar je werk kunnen nemen en ’s morgens iets met eieren doen. Bijvoorbeeld een omelet met paddestoelen, tomaat, sjalotje, paprika, bacon, restjes vlees of groenten van de vorige dag of wat je verder maar voor lekkers in huis hebt. En als je niet zo dol bent op zoete aardappel, experimenteer dan eens met bakbanaan, pastinaak, aardpeer of maak bloemkoolpuree of knolselderijpuree.

      • Maan zegt:

        @ robbert, https://melchiormeijer.wordpress.com/2013/02/14/de-linolzuursoap-in-20-regels/#comment-8751
        Wat ik er zo even van begrijp, staat er dat, verzadigd vet ongezond is en dat je daarom gezonder eet als je minder verzadigd vet eet.
        Als je minder verzadigd vet eet en daarmee dus minder dierlijke producten dan kom je geen ijzer tekort. ( waarschijnlijk wel andere dingen B12 ofzo, maar daar hebben ze het niet over)
        Verzadigd vet is niet ongezond, die stelling mag je toch wel achterhaald noemen.
        Minder vlees= milieu vriendelijk, is de heersende opvatting, maar ook daar valt nogal wat op af te dingen.

        Het haalt paleo dus niet onderuit.

        (ik heb alleen de Nederlandse publicatie gelezen, misschien dat er in de originele publicatie nog andere info zit.)

      • Alex zegt:

        Precies. An oeuf is an oeuf.😀

        Vind het trouwens heel interessant om verschillende zienswijzen naast elkaar te leggen en daar (voor mij) relevante informatie uit te halen en ben blij dat daar op dit blog ruimte voor is. Voor de een werkt Nutritional Ketosis geweldig en voor de ander zijn meer koolhydraten een betere optie, maar geloof niet dat dit afhankelijk is van gender, maar eerder van voorgeschiedenis.😉

    • Alex zegt:

      Robert, je kunt wel een aantal keren links posten naar die studie, maar het blijft toch een onzinverhaal dat helemaal NIET Paleo onderuit haalt. Lees hier maar eens wat Melchior erover zegt. https://melchiormeijer.wordpress.com/2013/03/23/mid-victorianen-gezonde-bikkels-op-een-paleo-eiland-in-de-tijd/#comment-8627 en verder.

      Misschien dat je je bronnen sowieso ietwat genuanceerder bekijkt voordat je ze hier post. Is maar een idee. Waarom zou Paleo (in de vorm waarin het in dit blog gepresenteerd wordt) wel geschikt zijn voor mannen en niet voor vrouwen/kinderen? Tenslotte worden alleen dingen weggelaten uit het menu waarvan aangetoond is dat ze een negatieve invloed hebben op de gezondheid. Toch? Voorschriften met betrekking tot hoeveelheden koolhydraten uit groenten/fruit/knolgewassen worden helemaal niet gegeven en zijn afhankelijk van je persoonlijke situatie.

      Weliswaar is er heel veel informatie over Paleo/Primal/Ancestral in het Engels, waaronder het voortreffelijke blog van Georgia Ede, maar ook in het Duits en Nederlands is meer dan voldoende te vinden, waarbij je zelf voor een kritische blik moet zorgen. Dat je niet alles zomaar wil aannemen alleen omdat het op het Internet beweerd wordt is alleen maar toe te juichen, maar als je Paleo een faire kans wilt geven dan is het een beter idee om het simpelweg zo’n 30 dagen toe te passen (zo strict mogelijk), daarna kun je altijd nog terug naar je speltboterham met hagelslag of een op jou toegespitst paleo-plan.
      Do or do not, there is no try.😉

      Jammer trouwens dat WordPress zo’n zootje maakt van (volgorde van) de reakties, maakt het volgen van de draadjes ingewikkelder dan nodig en zorgt er volgens mij voor dat reakties vaak niet gelezen worden.

    • Robert zegt:

      Dan klopt dus het verhaal hier over Speltmeel ook niet. Er staat o.a. geen invloed op de bloedsuikerspiegel.
      http://www.voedingswaar.nl/speltmeel.htm

      • willem zegt:

        Robert. Ik heb je link even doorgenomen: louter onzin, wat daar geschreven wordt!
        Spelt is verwant, via eenkorn, aan graan. Vanuit spelt is o.a. tarwe geselecteerd.
        Spelt heeft WEL een hoge glutensubstantie. Daarom is de bakker er gek op: bakt zo goed.
        Wil je spelt, dan doe je dat om de smaak. Niet om gezondheidsredenen.

      • Mariet Hoen zegt:

        Robert, deze aanbevelingen vallen in de categorie : Wij van WC eend, adviseren WC eend.
        Ik als diabeet weet wel beter, spelt werkt echt wel op de bloedsuiker.

        • Robert zegt:

          Ik eet sinds zondag geen brood meer. Ik heb nogal wat roodachtige soort pukkels in mijn gezicht. Het kan best toeval zijn, maar ze lijken vager te worden. Zijn in ieder geval niet roodachtig meer. Vreemd.

    • Robert zegt:

      Gewoon een vraagje los van Paleo, maar zijn Paleo aanhangers ook nog op andere manier bewust bezig met b.v. meditatie of yoga?

      • willem zegt:

        Je hoeft geen paleoganger te zijn om aan dit soort kunstjes te doen, Robert.
        Jouw vragen en opmerkingen nalezend, bekruipt me het gevoel dat er iets niet klopt..

      • Folkert zegt:

        Dat gevoel bekruipt mij ook, Willem. Op een ladder, ook op de ladder van de kennis, Robert, zijn er maar twee mogelijkheden. Of je gaat een paar treden omhoog, of je gaat een paar treden omlaag. Jij vraagt van de lezers alhier, dat zij een paar treden omlaag gaan. Wij vragen van jou, dat je een paar treden omhoog gaat.

      • Corrien zegt:

        Laten we Robert nog even de kans geven…. mogelijk komen alle vragen voort uit onzekerheid en ‘het zo goed mogelijk’ willen doen. Maar Robert, ik zou zeggen lees nog eens wat oude posts met commentaren. Er zijn geen regels, alleen ideën, en de een gaat daar verder in dan de ander; van bankzitten tot bare-foot-running en koudwater baden. Maar ik zou zeggen lees wat rond, daag je lichaam uit, registreer wat het voor jou doet en trek je eigen plan. En doe vooral niet ‘alles tegelijk’; grote kans dat het je dan ‘teveel’ wordt en je terugvalt in je oude patroon….
        SUCCES!!

        • Robert zegt:

          Dank je Corrien. Dat is altijd wel een grote valkuil voor mij; alles zo perfect mogelijk willen doen. Sinds zondag geen brood en eigenlijk nu voor het eerst heel veel zin erin! Maar zet nog wel door. Kan nl. niet zeggen dat ik me slecht of niet fit voel.

      • @Robert: ze zijn hier in het algemeen erg van de materie. Mind over matter (geest over stof) wekt wantrouwen. Niet bij mij – en trouwens ook niet bij Melchior, zie https://melchiormeijer.wordpress.com/2012/11/16/is-paleo-een-sublieme-mixtura-acirubra.
        Volgens mij heb je gelijk als je denkt dat er meer is dat invloed heeft op je gezondheid dan alleen maar de materie. Ik heb op dat gebied van alles geprobeerd. Het meest tevreden ben ik over EFT, zoals uitgelegd door Gary Graig (emofree.com). Het is nog gratis ook, de basis althans. Helaas voor jou, is het wel helemaal in het Engels, en onvertaald.
        @Folkert: je metafoor met de ladder: als onderwijsmensen zo zouden denken, zou er op scholen een stuk minder geleerd worden😉

      • Fien zegt:

        @Betje. Jahoor, gaan we weer. Even lekker laten merken hoe geweldig je toch bent in vergelijking tot de andere sukkels hier. Hoe haal je het in je arrogante hoofd om te zeggen dat “ze hier in het algemeen erg van de materie zijn. Mind over matter (geest over stof) wekt wantrouwen.” Maar niet bij jou. Ik-en-Melchior weten beter. Jasses. Wat weet je er eigenlijk van wat anderen denken en waar ze mee bezig zijn? Nul-komma-nul. Bovendien gaat dit blog over VOEDING.

      • Jammer dat je het zo opvat, Fien.

      • Fien zegt:

        O, is er ook nog een andere manier om jouw teksten op te vatten? Is het werkelijk. Jammer dat jij het niet schijnt te snappen, Betje

        • Robert zegt:

          Vind het wel een overtrokken reactie. Hebben alle Paleo aanhangers zo’n kort lontje? Het lijkt hier wel heel erg sekte-achtig.

        • Robert, ik beschouw je vragen als oprecht, ook al zijn de antwoorden soms elders op de site te vinden. Blijf vooral vragen. En spring nooit tussen kijvende vrouwen, heb ik geleerd😉. Ik snap niet precies waar de schoen wringt.

        • Robert zegt:

          Dank je Melchior. Ik kan me zoals al aangeven goed vinden in Paleo. Ik lees veel en probeer voor mezelf de goede elementen voor mij eruit te halen. Dat brood niet gezond is is mij inmiddels, helaas zeg ik er wel bij, wel duidelijk. Er zijn net teveel aanwijzingen dat het niet goed is. Maar zal b.v. wel weer magere kwark toevoegen aan mijn ontbijt. Ook rijk aan eiwitten. Dat is trouwens volgens die Duitse kankerspecialist die met zijn voedingsleer dicht in de buurt van Paleo komt, ook goed. En zo probeer ik langzaam naar mijn invulling te komen.

        • Mariet Hoen zegt:

          Nog even een steuntje in de rug, Robert, van deze moeder met haar jonge zoon, 4 maanden geleden gediagnosticeerd met Diabetes T1 en haar verhaal over brood. Deze jonge knul zal waarschijnlijk zijn hele verdere leven geen brood eten. ( even Google vertalen er over heen halen )
          http://www.wheatbellyblog.com/2013/03/newly-diagnosed-type-1-diabetes/

          En… je kan ’t 😉 ( bedanken 2x )

        • Mariet, onderstaand opiniestuk stond onlangs in Dagens Nyheter, de Zweedse NRC (dank Google Translate):

          De prijs voor onze lieve zonde
          Gepubliceerd 2013-03-28 00:05

          Column – Jenny Jewert.

          Goedkope suiker, verkeerde voedingsadvies en een beloningssysteem op basis van eenvoudige koolhydraten mesten problemen voor de volksgezondheid.

          Pasen is suiker feest. As Tall stapels zorgvuldig gestapelde dozen snoep gepropt in voedingswinkels snoep blokken. Niemand kan gemist hebben de jaarlijkse krantenkoppen. Zweed eet de meeste snoep in de wereld. We lijken te houden te genieten van die tekenen van een slechte zelfbeheersing, als een soort openbare boetedoening voor onze lieve zonde. 14 kg per persoon per jaar. Als burgemeester van New York Michael Bloomberg had Stockholm onder zijn hoede patronage, zou hij niet aarzelen een tweede invoering van instrumenten met het feit dat snoep prijs is gehalveerd in de afgelopen 30 jaar in evenwicht te brengen.

          Met een kind in het gezin met recent ontstane diabetes, is het gemakkelijk om mee te voelen met ijver van Bloomberg in de volksgezondheid werk. Het is ook gemakkelijk te haasten langs alle gecoate eieren, Pasen schuim en chocolade konijntjes.

          Aan allen die echter staat met de vingers in dozen snoep zijn een niet-receptplichtige dunderkur: boek “A zoeter bloed – de gezondheidseffecten van een eeuw van suiker” van Ann Fernholm. Het is op een lijn met Isabella Lövin boek over overbevissing, met betrekking tot licht boren zich in een complex gebied van kennis.

          De taak kan dankbaar zijn – suiker / vet debat is besmet en gaan allen die geïnteresseerd zijn in gezondheid – maar is nauwelijks eenvoudig. Het duurt een journalist met een Ph.D. in Moleculaire Biotechnologie aan de lezer objectief begeleiden van eetgewoonten op het moleculaire niveau.

          Voor voedingsdeskundigen en gezondheidswerkers op zijn diabetes klinieken moet het boek zijn verplichte lectuur. Hun dieet geplaatst in een maatschappelijke en wetenschappelijke context. De historische exposén van de studies die hebben geleid tot de conclusies, en het werd mogelijk ging het mis, geeft een interessant inzicht in de wetenschap van de tijdelijke waarheden eeuwig onafgewerkte projecten. Wetenschappelijke kennis gebouw is op zijn best zelfcorrigerend proces, en waarschijnlijk in een pijnlijke correctie nu te zijn. Vandaar dat de verontruste toon van dieet debat.

          Kortom: de gezondheidszorg is al lang geadviseerd diabetici om meer dan de helft van de calorische behoeften te vullen met koolhydraten. De koolhydraten worden omgezet in het lichaam omgezet in suiker, en is de stof die diabetici problemen beheersen hebben. Wanneer meer en meer patiënten met diabetes (type 2 diabetes) zich begon te draaien langs de inname van koolhydraten en kwam tot klinieken met een gladder en een lagere bloedsuikerspiegel, goede cholesterol, slanker en fitter, ontmoette veel met scepsis of onverschilligheid.

          Dit tondövhet voor patiënten ervaren werd een katalysator voor de uitwisseling van kennis die nu stroomt in sociale media. Recepten, bloedsuiker en algemene conditie gedeeld openlijk. Hoe lager het plafond van de klinieken voor diabetes, de drukker online.

          Als åldersdiabetikerna was guerrillabeweging – samen met de nieuwe analyses van de staat – ontvangen Nationale Raad dat tegen 2011 ten minste diëten te accepteren met een lager gehalte aan koolhydraten, beginnen nu aan patiënten met zogenaamde juveniele diabetes (type 1 diabetes) in hun voetsporen treden bloggen.

          Diabetes type 1, die ook invloed hebben volwassenen is veel ernstiger ziekte dan diabetes. Het immuunsysteem loopt amok en de mogelijkheid om de vitale hormoon insuline stopt.

          Type 1 diabetes kan nooit voorkomen insuline-injecties, maar veel getuigen van een betere bloedglucoseregulatie en minder behoefte aan insuline bij lage inname van koolhydraten. Er zijn zelfs professionele atleten die hebben afgerond triatlons en andere extreme kracht inspanningen op LCHF dieet. Er is weinig tot geen ervaring met hoe kinderen met diabetes reageren sterk verminderde inname van koolhydraten. Toch.

          De dieetadvies voor mijn diabetes kind is een grote sleutelgat op de voorpagina. De paradox is dat als je de sleutelgat etikettering van zuivelproducten gerechten die u in meer suiker dan als u kiest voor een even calorierijk, maar dikkere versie. In veel producten, namelijk gemakkelijk vet vervangen door zetmeel omgezet in suikers in het lichaam.

          Het is een van de misstappen die Fernholm bekritiseert in zijn boek. In plaats van te vervangen verzadigde vetten met meervoudig onverzadigde, vervingen we het vet koolhydraten. Ze vat ook suiker slechte invloed op diverse andere ziekten. Kanker tumoren groeien sneller bij patiënten met een hoge bloedsuikerspiegel. Het risico van dementie neemt toe met een hoge bloedsuikerspiegel. Degenen die problemen hebben met bloedsuikerspiegel wanneer ze samentrekken hart-en vaatziekten hebben meer kans om snel te sterven. De lijst gaat maar door.

          Sinds de jaren dertig, is de consumptie van suiker steeg met tien kilo per persoon per jaar. Er is een constante suiker feest. Als een diabetische moeder zal zeer bewust van alle extra festiviteiten in leven van hun kinderen. Op dit schrijven ze noemen van de school: “Het was sloop over van de wafel, zodat er wafels weer voor Mellis”. Andere dagen: vastenavond, Kaneel Bun Day, Valentijnsdag met gelei harten. Een lid van het personeel moet stoppen: ijs. Trivseldag: appeltaart met vla. Grappig uur: broodjes. Bak ter vrije besteding. Warme chocolademelk met snack.

          Voeg daarbij de meerderheid van de gezinnen, vrijdag, zaterdag snoep, familiereünies, kids ‘partijen, en een dieet hoog in koolhydraatrijke granen, pasta en wit brood. De alvleesklier – het orgaan dat bloedsuikerverlagende insuline produceert – nooit rusten. Leeftijd Diabetes kruipend door de eeuwen heen, en een op de vijf kinderen is te zwaar. Verrast, iemand?

          Jenny Jewert
          ledarredaktionen@dn.se

        • Mariet Hoen zegt:

          Melchior, Diabetes, het is en blijft een ingewikkeld iets. De werking van suiker, graan, linolzuur begin ik te begrijpen. Nutritional Ketosis, IF, allemaal tools om de diabetes in de hand te houden.
          Hoe meer ik er van weet, en ik weet nu alweer veel maar dan ± 1 jaar geleden😉 , hoe meer ik ook weet dat ik nog niet alles weet.

          En dan komt dit langs, van Anthony Colpo, zet weer alles op de kop :
          http://anthonycolpo.com/insulin%e2%80%a6an-undeserved-bad-reputation/
          met daarin opgenomen : 5 artikelen van James Kreiger.

          ” I don’t normally feature other people’s articles, but today I’m making a well-deserved exception for Jame’s Kreiger’s excellent series on insulin. James takes all these common insulin myths and tears them to shreds:
          •Carbohydrate is the sole trigger of insulin release;
          •Replacing carbs with protein means low insulin;
          •Insulin makes you fat;
          •Glucagon is a “fat-burning” hormone;
          •Insulin increases your appetite;
          •Insulin injections cause weight gain in diabetics, therefore natural insulin causes weight gain in non-diabetics;

          Learn why these simplistic tenets are a load of cobblers right here: ”

          Dit is nummer vier van James Krieger, die mij het meest in de war maakt:
          http://weightology.net/weightologyweekly/?page_id=571

          “Insulin Is Not Required for Cells To Take Up Glucose

          Are you surprised by the heading above? Many people think that your cells need insulin to take sugar out of the blood. One of the pieces of evidence that is offered for this is the type I diabetic. When a type I diabetic has no insulin, blood sugar skyrockets. This is supposedly because sugar can’t get into cells.

          However, the above scenario is not what happens in a type I diabetic that has been taken off of insulin. Sugar can get into the cells just fine. There’s actually something else going on. A review paper published in the Journal of Anasthesia thoroughly describes how insulin has been misunderstood in its role in blood sugar regulation, and I will summarize this paper here, along with some of my own comments.

          What Really Happens in a Type I Diabetic

          Metabolic tracer studies have allowed us to learn how insulin operates in humans in vivo. When you take a type I diabetic off insulin, blood glucose climbs sharply. However, it’s not because glucose can’t get into cells. In fact, glucose uptake into cells actually increases. This is because the concentration of glucose in the blood is so much higher than the cellular concentration that glucose must move into the cells (remember, there’s already enough glucose transporters on the cell surface even if there’s no insulin). So why does blood glucose climb so high? Remember that the amount of glucose in your blood is both a function of how much glucose is entering the blood (the rate of appearance), as well as how much glucose is leaving the blood (the rate of disappearance). In a fasted diabetic without insulin, all of the glucose is coming from the liver. Remember that your liver helps maintain blood sugar levels when you are fasted by releasing glucose; this glucose comes from both gluconeogenesis (the formation of glucose from non-carbohydrate sources, like protein) and glycogenolysis (the breakdown of glycogen stored in your liver). Insulin acts as a brake (a chalone as Dr. Schafer described it) on these processes. Thus, when you do not have insulin, you have runaway gluconeogenesis and glycogenolysis. The high blood sugar in an uncontrolled diabetic is thus caused by overproduction of glucose from the liver, not because glucose can’t get into cells.

          In fact, since insulin is not present, many processes go forth at high rates, completely unregulated. Insulin normally inhibits the production of ketones by your liver; without insulin to slow down ketone production, ketones are produced at high rates, resulting in diabetic ketoacidosis. This is why hyperglycemia and ketoacidosis occur simultaneously. Without insulin, you also have accelerated proteolysis (the breakdown of protein) and lipolysis (the breakdown of fat). The elevated amino acids in the blood provide further substrate for the liver to continue to produce large amounts of glucose. The elevated fatty acids provide substrate for the liver to continue to produce large amounts of ketones.

          Thus, insulin is like a traffic cop or a stop light at an intersection. It helps slow down and control traffic. Without a stop light or traffic cop, cars go through the intersection uncontrolled and you get traffic accidents. Likewise, without insulin in the body, gluconeogenesis, glycolysis, proteolysis, ketogenesis, and lipolysis all proceed at high rates without anything to stop them. The end result is hyperglycemia, ketoacidosis, and eventually death.

          When you inject insulin into an uncontrolled diabetic, you are now providing a brake on all of the processes mentioned earlier. You inhibit production of glucose by the liver, so blood sugar falls. Because there is no longer hyperglycemia, glucose uptake into cells actually decreases. Lipolysis is inhibited, so free fatty acid concentration falls to near zero. Because there are no longer free fatty acids to make ketones, ketone production slows down. Proteolysis is also inhibited.

          Insulin…More of a Traffic Cop Than a Storage Hormone ”

          En dit: “The high blood sugar in an uncontrolled diabetic is thus caused by overproduction of glucose from the liver, not because glucose can’t get into cells. ”

          Weer een andere kijk op de werking van insuline, tenminste voor mij !? Als dat klopt !!! wat is dan de behandeling ?? Zo ver gaat het verhaal niet, ja weer een tabletje of zo. Dat zie ik niet zo zitten, dus voorlopig maar doorgaan met lowcarb😉 en krachttraining, Hiit , maar dat is weer een ander verhaal, om glycogeen te verbruiken in de spieren.

        • Robert zegt:

          Mariet; Heb je het hele artikel gelezen? Vluchtig je tekst gelezen insuline is een soort verkeersregelaar lees ik. Betekent dit dat low carb, zoals in feite toch ook Paleo is, en de gedachte over insuline niet juist zijn?

        • Hoi Mariet,

          Ja, de rol van insuline is complex. Krieger doet hier of hij nieuws presenteert, maar iedere huisarts weet dat de sky high bloedsuikers van een onbehandelde diabetes mellitus type 1 in de eerste plaats het resultaat zijn van de ongeremde glucose output door de lever. Er zit geen rem meer op.

          Het feit dat cellen onder invloed van een heel hoge bloedsuikerconcentratie meer suiker opnemen dan onder normale condities, wil niet zeggen dat het energiemetabolisme niet verstoord is. Ook op celniveau zijn minimale hoeveelheden insuline nodig om het hele raderwerk gesmeerd te laten verlopen. Onder normoglycemische condities helpt insuline wel degelijk bij het glucosetransport. Bovendien verricht insuline ook op celniveau myriaden complexe functies die niet met glucosemetabolisme van doen hebben. De meeste hebben te maken met opname en verwerking c.q. opslag of inbouw van voedingsstoffen, van magnesium tot aminozuren.

          Wat wil Krieger zeggen? Dat hyperinsulinemie niets maken heeft met overgewicht. Eat less Move More. Krieger is een link mannetje, in mijn ogen.

          Bij een absoluut gebrek aan insuline als gevolg van betaceldysfunctie – of het nu gaat om type 1 of 2 of MODY of LADA – is extra insuline nodig om alles soepel te laten verlopen. Met leefstijlmaatregelen kun je de behoefte drastisch verminderen, maar er is altijd een beetje insuline nodig.

        • Mariet Hoen zegt:

          Bedankt Melchior, voor het juiste perspectief😉

          Ik begrijp het nu beter, en wat ik nu geleerd heb is dat ik de insuline nodig heb, als ik hem zelf niet meer kan maken.
          Het wankele evenwicht tussen te veel en te weinig wordt soms zomaar verstoord ( bij kunst insuline ) bv door ander gedrag, zoals meer/andere lichaamsbeweging, weersomslag, iets anders eten ( niet vaak🙂 ) Dan ben ik voorzichtig met meer te spuiten, om de vetopslag te voorkomen. Dus maar weer verder experimenteren en waarnemen.
          De toekomst zal het uitwijzen.

        • Robert zegt:

          Dr. Frank van het dr. frank dieet, ook koolhydraatarm, heeft een koolhydraatarm brood op de markt gebracht. Is dit goed?
          http://www.koolhydraatarmbrood.nl/

        • Robert zegt:

          Over Spelt blijf ik toch wel andere berichten lezen dan hier weer wordt gezegd. Zo lees ik op de site Puuretenenleven het volgende:
          SPELT
          Waar de gezonde stoffen bij tarwe vooral in de buitenste schil zitten (de kiem en de zemel), bij spelt zitten ze juist in de binnenste kern. Bij spelt worden de vitale stoffen tijdens het malen dus wel bewaard. Bij spelt is het dus van minder belang of je volkoren meel of bloem gebruikt.

          Voor je gezondheid kan spelt het volgende doen:
          -het bevat mucopolysacchariden (koolhydraten), die het immuunsysteem versterken en voor soepele en veerkrachtige gewrichten zorgen;
          -omdat spelt vitamine B2 bevat kan het migraine verminderen of zelfs helemaal genezen – dan moet consumptie van tarwe vermeden worden;
          -spelt bevat geen insuline-nabootsende lectine (tarwe wel) die insulineresistentie (voorbode diabetes) en overgewicht veroorzaken;
          -spelt bevat vitamine B17 ofwel amygdaline, wat de laatste jaren succesvol wordt toegepast in alternatieve kankertherapie;
          -omdat de eiwitten (gluten) in spelt anders van structuur zijn dan die in tarwe, is het een goed alternatief bij tarwe-allergie.

          Geen insuline nabootsende lectine staat er dus o.a.. Dus niet zo slecht? Moet wel zeggen dat toen ik vorig jaar op Speltbrood overging (uit Duitsland wat zuriger smaakt dan het Nederlandse en ook compacter is) Dit beter viel dan het tarwe daarvoor. Dat zorgde inderdaad bij mij voor continue zin in eten en zoetigheid. Spelt minder.

      • Corrien zegt:

        Niet persé Paleo, maar ook ‘spelen’ met je houding heeft al effect op je gezondheid;
        https://melchiormeijer.wordpress.com/2012/12/02/verander-je-houding-verander-je-leven/
        …. en hoe ieder voor zich op dit forum dat dan ook invult, ik denk wel dat dat ons samenbindt; we erkennen allemaal dat we ZELF een rol kunnen spelen in het optimaliseren van onze gezondheid en proberen dat binnen onze eigen beperkingen (ofwel; iedere gek z’n gebrek) zo goed mogelijk te doen.

  31. Jo tB zegt:

    Robert, sperziebonen vind ik een twijfelgeval, want je eet het groene vruchtvlees en niet de bonen. De boontjes (de zaden) zijn zo klein ten opzichte van het vruchtvlees dat het wat mij betreft net door de beugel kan. Daarom vind ik dat peultjes ook wel kunnen, want ook dat is vruchtvlees.

  32. Corrien zegt:

    Hoi Robert,
    Zorg dat je ook wat ‘nood’maaltijden hebt klaarliggen. Zelf heb ik altijd punten korstloze ‘quiche’ in de diepvries; naar wens te ontdooien of mee te nemen en zowel koud als (lauw)warm goed eetbaar. Ik heb wel de luxe van een magnetron (maar ook die is behoorlijk neolitisch en schijnt rare dingen te doen met je eten😉 ) op m’n werk.
    Standaardrecept;
    – uitje fruiten in boter en/of kokosolie, knoflookteentje erbij snipperen, (resten van) vlees, vis of champignons en groente erbij. Naar smaak (keltisch)zout, peper, kruiden naar smaak toevoegen.
    Als je uitgebakken spek of kaas in de vulling gebruikt, oppassen met zout.
    – zorg dat de oven voorverwarmd is.
    – 5-6 eieren klutsen in een kom met een flinke scheut room erbij.
    – helft eimengsel in ovenschaal (evt. ingevet) gieten, gebakken vulling zonodig laten uitlekken erbij, rest eimengsel erover
    – ongeveer drie kwartier in oven
    – na afkoelen in 4-6 punten snijden en wat je niet binnen twee dagen gebruikt invriezen voor ooit/lunch/noodgevallen/sneeuwstoremen enz.

    toppers qua vulling;
    – zalm met spinazie
    – boerenkool met uitgebakken spek
    – de klassieker; quiche Lorrraine met prei en uitgebakken spek

    wil je vegetarisch, dan komen zongedroogde tomaatjes aardig in de buurt van die spekkies

    • Alex zegt:

      Maak dit soort gerechten ook regelmatig voor niet paleo lunchgasten in een muffinvorm. Lekker snel klaar en altijd een groot succes.

    • Geweldig recept. Heb het gemaakt in de snelkookpan (heb geen oven) en het werkte prima. Ik heb een dikke week geen brood gegeten – om te ervaren hoe het zou zijn – en ik vond het erg bewerkelijk en sociaal ook lastig. Met zulke groentetaarten wordt het doenlijker. Thx.

  33. james zegt:

    Dit is een link voor al diegenen die echt geinteresseerd zijn om de discussie verder te brengen. Mocht je moeite hebben om het Engels te volgen en Google translate is te verwarrend, een seintje en ik plaats de vertaling op QuinteHealthSolutions. Mijn held zonder spatjes Peter Attia :
    http://eatingacademy.com/nutrition/two-choices.

  34. Mariet Hoen zegt:

    Mooi James, ik heb het even doorgestuurd naar Edith Schippers (minister van volksgezondheid.
    ‘Er zijn twee keuzes, ook in Nederland, of we blijven geld pompen in behandelen, of we gaan uitzoeken hoe we ziektes kunnen voorkomen ( voedsel als medicijn ) ‘ en de link.

    Mooie rekensom van Peter Attia.

  35. Mariet Hoen zegt:

    Off topic, maar teken deze petitie als je ook vind dat alle onderzoeksresultaten van klinische studies moeten worden gepubliceerd en de bijbehorende data beschikbaar voor controle. Dit is belangrijk om de betrouwbaarheid van wetenschappelijk onderzoek te verhogen!

    An initiative of Bad Science, Sense About Science, BMJ, James Lind Initiative and Centre for Evidence-based Medicine.
    Er is ook door te klikken naar een Nederlandse vertaling.
    http://www.alltrials.net/

  36. Hierbij een recept (in het duits) voor 2 grote speltbroden. Lees voor keukenzout svp zeezout en je kunt natuurlijk ook gebroken linzaad nemen. Het is met gist maar kan ook met zuurdesem gemaakt worden en kurbiskernen zijn pompoenpitten.

    Claudio´s Dinkelbrot

    Vor dem Brotbacken – mindestens 12 Stunden vorher – müssen die Leinsamenkörner (150 Gr. +
    300 ml heißes Wasser) zum quellen gebracht werden.

    Dinkelvollkorn- Mehl
    Trockenhefe
    lauwarmes Wasser
    gequollene Leinsamen
    Sesam-Körner
    Kürbiskerne
    Sonnenblumenkerne
    Küchensalz ( ca. 45 -50 Gr. )

    Das Mehl in eine Schüssel geben, eine Mulde machen, die Hefe reinstreuen, nach und nach das
    Wasser hinzufügen.

    Danach die gequollenen Leinsamen hinzugeben, alles gut mit einem Rührgerät vermengen.

    Zum Schluss kommen die Sesam-Sonnenblumen- und Kürbiskerne sowie das Salz hinzu.

    Wenn das Rühren schwergängig wird, alles mit Mehl bedecken. Das Ganze so + / – 45 Minuten
    zugedeckt an einen warmen Ort stehen lassen.

    Jetzt kommen die Hände ins Spiel !!!.

    Ich teile den großen Fladen ( ca. 3 Kg. schwer ) in zwei gleiche Hälften, knete diese solange bis
    ich eine homogene Masse habe, Vorsicht, darf bzw. soll nicht zu trocken sein, eher zu feucht und
    gebe diese in eine mit Butter eingeschmierte Kastenform ( Größe: B:12 – L: 30 und H. 8,5 cm ).

    Die Teigmasse klebt in diesem Zustand sehr, eine Eigenart des Dinkelmehl !!!

    Da bleibt der Teig wiederum so 40 – 45 Minuten und danach geht’s in den Ofen.

    Der Ofen auf 230 °C. stellen, die Zeit : 72 – 75 Minuten beim Umluftherd.

    In dem Ofen stelle ich eine Schale mit Wasser damit die Luftfeuchtigkeit im Ofen hoch ist.

    Wenn ich mehrere Brotserien mache, beginne ich die nächste Serie wenn das erste schon im Ofen
    ist, das verkürzt die Backzeit ! Man muss dann aber mindestens 2 x 2 Kastenformen haben.

    Kurz vor Ablauf der Backzeit ( 10 und 5 Minuten ) befeuchte ich das Brot mit einem Wasser-
    vernebler, so bekommt das Brot eine dunklere Oberseite.

    Das Brot rausnehmen, auf ein Gitter geben damit es besser abkühlt.

    Zur Abwechslung kann man anstatt Kürbiskerne getrocknete Zwiebeln oder Rosinen nehmen.

    !!!!! Viel Spaß beim Backen !!!!!

    • Nou ben ik zeer gematigd, maar dit zou ik toch niet doen, met dat lijnzaad. Dat is zelfs in de reguliere denkstijl twijfelachtig, of dat wel zo gezond voor je is.

      Zeezout: ja, gebruik ik ook, maar er is een maar. Ik heb een vriendin die diëtiste is en die zegt dat je brood moet eten, 4-6 sneetjes, niet vanwege de koolhydraten etc., maar vanwege de jodium. Zij is niet enthousiast over het klakkeloos vervangen van gejodeerd zout door zeezout. In Nederland zijn bakkers verplicht om gejodeerd zout te gebruiken, ter voorkoming van jodiumgebrek (geeft schildklierproblemen) bij de bevolking.
      Alternatieve bron van jodium: zeewier. Staat bij mij regelmatig op het menu. Vandaag nog. Vis kan ook, maar dan heeft de ene vis weer meer dan de andere, daar weet ik het fijne niet van. Zeewier doet het in elk geval.

      Bovenstaand recept is voor gistbrood. Als je je brood meer richting paleo wilt hebben, dan is het beter om zuurdesem te maken. Dan krijg je dus zuur brood. In het laatste uur voordat je gaat bakken, kun je er dan nog gist bij doen en het daarmee laten rijzen. Op die manier vernietig je zo veel mogelijk anti-nutriënten.

      • Bedankt voor je tips. Ik hen niet gezegd dat het Paleo is en zelf eet ik macro-biotisch, elke dag zeewier en misschien 4 -6 sneetjes in de 2 maanden. Oh, en ik ben zelf ook opgeleid als dietist, maar een afvallige🙂

      • Opgeleid tot diëtist? Dan weet je waarschijnlijk meer van voeding dan ik. Of andere dingen.

        Macrobiotiek – dat is waar ik ooit mijn zoektocht ben begonnen, pakweg 40 jaar geleden. Jarenlang grotendeels macrobiotisch geleefd met een gezin met jonge kinderen. Ze waren opvallend gezond. Hoe ik nu eet, is nog steeds een soort afgezwakte versie van macrobiotisch. Vers, zelf bereid, sober en met aandacht. In de macrobiotische stijl zoals ik hem geleerd heb, was graan het basisvoedsel. Aanhangers van paleo vinden graan juist schadelijk, vanwege de anti-nutriënten. Maar die anti-nutriënten kun je grotendeels neutraliseren door juiste bereidingswijzen: weken, spoelen, kiemen, fermenteren en bereiden bij hoge temperaturen. In mijn macrobiotische tijd heb ik geleerd om peulvruchten te koken met kombu zeewier. Ook heb ik toen geleerd om rijst en peulvruchten in de snelkookpan te koken, dus bij 120 graden. Nu kom ik erachter, bij het lezen over paleo, dat dit manieren zijn om anti-nutriënten uit te schakelen. Voor de adukirijst die ik gisteren heb bereid, heb ik ronde rijst en aduki’s eerst een uur geweekt in warm water, daarna het water weggegooid, nog eens herhaald, toen met kombu 3 kwartier gekookt bij 120 graden en daarna spontaan van druk af laten komen. Knappe anti-nutriënt die dat allemaal doorstaat😉 Maar goed, je krijgt op die manier dus zeer goed verteerbare adukirijst, ook geschikt voor kinderen. Maar net niet helemaal paleo😉

        Hoe het verder met de macrobiotische beweging is gegaan, weet ik niet, heb het verder niet gevolgd, behalve dan het proces tegen Adelbert. http://nl.wikipedia.org/wiki/Adelbert_Nelissen Zoiets kan voorop lopende paleo-aanhangers ook overkomen. Disclaimers zijn niet overbodig.

      • willem zegt:

        Wat een overbodig gedoe, Betje.
        Al toverend meen je de kwade geesten uit de etenspot te verdrijven, maar waarom?
        Je kunt ook doodsimpel ander eten, zonder geesten, in de pot stoppen.

  37. Misschien is het voor jou overbodig, Willem.
    Het eten van granen en peulvruchten heeft, naast bezwaren, ook duidelijke voordelen. Niet voor niets zijn de mensen er bijna overal ter wereld toe overgegaan.
    Bijvoorbeeld: voor € 0,20 kan ik 200 gram zilvervliesrijst kopen. Dat is voldoende als basis voor 2 maaltijden. Voor € 0,60 koop ik 200 gram zilvervliesrijst van de allerbeste (Demeter) kwaliteit. Rijst is makkelijk in te kopen, te vervoeren en te bewaren. Je hebt er geen koelkast of vriezer voor nodig.
    Als jij het budget hebt om volledig van groente, fruit en dierlijk voedsel te leven, en je vindt het lekker, en je voelt je er goed bij, en je hebt mogelijkheden om het in te kopen, te vervoeren, te bewaren en klaar te maken, dan moet je dat natuurlijk doen.

    • willem zegt:

      Het eten van granen geeft veel voordelen.
      1. Niet voor niks ging een groot deel van de mensheid 10.000 tot 15.000 jaar geleden over van een nomadenbestaan op een plaatsgebonden agrarisch bestaan. Je was van al dat gereis en gesleur af en kon vanaf die ene plek mooi in je levensonderhoud voorzien.
      2. Het leverde voedzame producten op, dat nieuwe bestaan van landbouwer annex veeboer. Vlakbij vestigden zich mensen met andere beroepen, en ruilhandel ontstond.
      3. Ziekten en natuurverschijnselen gooiden met enige regelmaat roet in het eten, maar het gemak en de regelmaat van deze wijze van leven zorgde voor coninuering.
      4. De producten konden in massa worden verkregen, waarmee voor de koper een goedkope manier van voeding ontstond.
      5. Na de industriele revolutie werden de agrarische producten bewerkt in fabrieken. Daarmee ontstonden nieuwe levensmiddelen, goedkoop en gemakkelijk te verwerken.
      6. Winst!!

      Helaas is er een levensgroot nadeel: alles wijst erop dat granen voor een chronische lagegraadsontsteking bij de consument zorgen…

      • Een chronische lagegraadsontsteking, dat zou kunnen.
        Als je dat aanneemt, kun je vervolgens verschillende kanten op. Een mogelijkheid is, om alle granen en peulvruchten volledig taboe te verklaren. Niet iedereen kan dat, bijvoorbeeld financieel; niet iedereen wil dat ook.
        Een andere mogelijkheid is, om de keuze en bereiding van granen en peulvruchten zodanig te doen, dat de negatieve effecten geminimaliseerd worden. Ik kan me voorstellen dat dit voor sommige mensen niet aantrekkelijk is. Voor anderen kan het de enige mogelijkheid zijn.

      • willem zegt:

        Betje: ”niet iedereen wil dat ook.”
        Betje: ”Niet iedereen kan dat, bijvoorbeeld financieel”.
        Betje: ” Een chronische lagegraadsontsteking, dat zou kunnen.”
        Betje: ”alle granen en peulvruchten volledig taboe te verklaren.”
        Enz.
        Zeg, Betje, welke voordelen van de door jou genoemde producten zijn er meer behalve de kosten en het gemak?
        Vooruit: en de smaak..

    • De kosten en het gemak, vind je dat niet genoeg? Ik kan in mijn woonplaats makkelijk rijst kopen, zowel de goedkope als de biologische. Ik gooi een kilo in mijn rugtasje en heb voor 10x eten in huis. Dat kost me dan resp. € 1,00 of € 3,00. Maar ga eens vlees of vis kopen. Het kost handenvol geld, het is lastig te bewaren en lastig te vervoeren. En ook lastiger klaar te maken dan rijst. Al lust ik best een in geklaarde boter gebakken scharretje … Maar ik ga dat toch niet 2x per dag doen. Te bewerkelijk, te duur. Een blikje vis is minder bewerkelijk, maar nog steeds razend duur vergeleken met een kommetje rijst.

      En ja, de smaak. De culinaire mogelijkheden. En het gevoel in je buik. Misschien heeft niet iedereen dat, maar als ik eet zoals ik gewend ben, heb ik een gevoel in mijn buik alsof er een rustig lopend motortje in zit. Tussen de maaltijden kan ik me concentreren op andere dingen. Ik heb pasgeleden een dikke week geen graan gegeten maar in plaats daarvan vis, ei en vet. Ik had een gevoel in mijn buik of er een hongersnood was uitgebroken. Zelfs ’s nachts lag ik ervan wakker. Maar mijn gewicht bleef gelijk, ik bleef warm en had ook normaal energie, dus blijkbaar accepteerde mijn lichaam de andere brandstof wel. Het zond alleen voortdurend een alarmsignaal uit. Wat ik ook erg miste: met gemak naar de wc gaan. Er zitten geen vezels in dat dierlijke voedsel, dat merkte ik goed.

      Nog een nadeel was: ik was emotioneel minder stabiel dan ik gewend was. Een voordeel was daarentegen: ik was helderder in mijn hoofd, alerter, vooral na de maaltijden. Ik vermoed daarom dat paleo goed is voor je hersenen, beter dan graanvoeding. Behalve dus als je emotioneel instabiel bent, dan ben je waarschijnlijk beter af met op de juiste wijze bereid graan. Voor zover mijn ervaringen ook op anderen van toepassing zijn natuurlijk, enz. enz.

      Nou, dat is het zo’n beetje. Ik denk niet dat ik op korte termijn 100% paleo ga worden, maar zoek een geschikt compromis. Ik begrijp dat zoiets de harde kern op deze site niet aanspreekt😉

      • willem zegt:

        Het gaat niet om ” een harde kern”, Betje. Het gaat om de logica.
        Van extremisme hou ik niet, van harde kernen evenmin.
        Ik hou van begrip voor elkaars standpunten binnen zekere grenzen, een sociale opstelling, het libertarisme in zijn oorspronkelijke gedaante, rationalisme (als buffer tegen de chaos) en van logica. En probeer de beperktheid, maar ook de complexiteit van de mensheid niet uit het oog te verlizen.
        De levensstijl zoals die de ”paleogangers” (meteen weer dat verfoeide stempel) voor ogen staat, lijkt mij de wijze van leven die tamelijk dicht bij die van de mens zoals hij was, staat.
        En dan is er, v.w.b. de voeding, een stortvloed aan aanwijzingen die wijst in de richting die Melchior op zijn befaamde bierviltje heeft geplaatst. Dat is het..
        En wanneer jij meent anders te moeten eten, dan staat jou dat natuurlijk volkomen vrij. Stempels drukken en krom praten wat recht is, mag uiteraard net zo goed. Maar breng dat niet met een teveel aan aplomb.

  38. Mariet Hoen zegt:

    Betje, hou toch eens op met die ‘Oma weet beter’ ouwe leem. Dat mag ik als mede-oma tegen je zeggen. Alleen al om het image van oma’s te verdedigen. Dadelijk denkt iedereen dat we allemaal oude taarten zijn, die zichzelf maar steeds blijven herhalen. Echte wijsheid hoort te evalueren en nieuwe inzichten te verwerven, met een open mind.

    Zo’n 40 jaar geleden ging ik ook macrobiotisch, was toen heel hip. Maar jij zegt dat je sindsdien niks meer hebt bijgeleerd ( zelfs niet van de macrobiotiek ) en zo wil deze oma niet zijn.
    Lang leven😉 de oma’s ( en opa’s ), die gewoon door blijven leren en daardoor nog nuttig zijn en blijven, voor zichzelf, en voor hun nazaten i.p.v. ze te vervelen met vastgeroeste ideeën.

    Willem heeft gelijk, overbodig gedoe, alleen maar om halsstarrig de eenmaal ingeslagen weg te blijven volgen.

    • @Mariet: verdedig jij maar eens flink het image van oma’s😉
      Ik vind het wel leuk dat je me van vastgeroeste ideeën beschuldigt. Dat verwijt krijg ik niet vaak🙂
      ‘ jij zegt dat je sindsdien niks meer hebt bijgeleerd ‘
      Waar las je dat in mijn tekst?

      • Mariet Hoen zegt:

        Nou hier Betje \:
        “Macrobiotiek – dat is waar ik ooit mijn zoektocht ben begonnen, pakweg 40 jaar geleden. Jarenlang grotendeels macrobiotisch geleefd met een gezin met jonge kinderen. Ze waren opvallend gezond. Hoe ik nu eet, is nog steeds een soort afgezwakte versie van macrobiotisch. Vers, zelf bereid, sober en met aandacht. In de macrobiotische stijl zoals ik hem geleerd heb, was graan het basisvoedsel

      • Maar waar staat nou dat ik sindsdien niets heb bijgeleerd?

      • Mariet Hoen zegt:

        Hier Betje,
        “Hoe het verder met de macrobiotische beweging is gegaan, weet ik niet, heb het verder niet gevolgd,”
        Als ik me vergis, wil ik wel eens horen, wat je na de macrobiotiek hebt veranderd. B.V. Atkins, Montignac, enz. ofzo

    • Oh, bedoel je dat, of ik geëxperimenteerd heb met diëten. Ja, dat heb ik. Brooddieet, Atkins, Montignac. Heb ik allemaal heel kort volgehouden, zat niet lekker in mijn buik. Alleen Fit for Life (Een Leven lang Fit) heb ik een paar maanden volgehouden. Daar voelde ik me lekker bij. Is een veganistich (!) dieet met heel veel groente en fruit. Om praktische redenen was het op den duur niet vol te houden. Sindsdien eet ik wel meer groente en fruit (ongeveer een kilo per dag). Gewoon omdat ik me er lekker bij voel. Dat is dus veel meer dan je meestal zou doen bij een macrobiotisch dieet. Maar voor de rest eet ik nog steeds graag graan en peulvruchten, met een visje op z’n tijd, en af en toe iets met ei. En zeewier, heerlijk. Peulvruchten maak ik, behalve op z’n Japans, ook vaak klaar op z’n Indiaas. Zit ook heerlijk in m’n buik. En lékker! Maar wat goed is voor mij, hoeft niet goed te zijn voor iedereen, haast ik me te zeggen.

      ‘A palate sensitive to the body’s needs is one of nature’s greatest gifts.’
      (Lima Ohsawa)

      • Moest natuurlijk zijn veganistisch, met s, post was geplaatst voordat ik er erg in had, die computer leert sneller nieuwe kunstjes dan ik😉

      • Mariet Hoen zegt:

        Betje, eet wat je zelf wil. In godsnaam !

      • Alex zegt:

        Fit for life is niet veganistisch Betje, kan wel zo uitgelegd worden maar volgens het boek kun je voor lunch/diner groenten combineren met koolhydraten of met vlees/vis, waarbij groenten bij voorkeur rauw. Ask me how I know.😛 Of liever niet aangezien deze draad een echte soap aan het worden is. Fit for life kan wel Paleo zijn, mits je voldoende vetten/eiwitten eet en de vegetarische propaganda negeert.

        Het staat je vrij om te eten wat je wilt, maar als je denkt dat je door de anti-nutriënten plat te koken er nog nutriënten beschikbaar zijn waar je iets aan hebt… dan lijkt kiemen toch een betere optie. Google anders eens op Perfect Health Diet.😉

        Rijst met bonen net niet helemaal Paleo? Helemaal niet zul je bedoelen, ongeacht hoe je ze bereidt. Lekker goedkoop, dat wel, maar zo duur hoeft Paleo ook niet te zijn afhankelijk van de keuzes die je maakt. Vraag maar aan Melchior.😀

  39. @ Mariet: zal ik doen, dank je voor je wijze raad!😉
    @ Alex: nu je het zegt, het was een combinatiedieet. Het is voor mij een tijd geleden en ik heb het boek niet meer. Nog wel een kookboek, en dat is helemaal vegetarisch (veganistisch). Ik denk dus dat ik de veganistische variant uit het kookboek heb gedaan.
    Rijst en peulvruchten helemaal niet paleo: toch heb ik die technieken om anti-nutriënten te neutraliseren, op paleosites gevonden. Ook zijn er bekende paleo-gangers die aangeven, peulvruchten te eten: Tim Ferris, Boyd Eaton. Maar waarschijnlijk – ik zal je voor zijn😉 – vind je Tim Ferris ook echt niet Paleo. En misschien zelfs Boyd Eaton niet?
    Platkoken: ja lekker!😉 Maar serieus: ik kookte adukirijst altijd zoals ik het oorspronkelijk geleerd had en dat vond ik lekker. Nu week ik de rijst en de boontjes eerst in warm water, en daardoor is mijn adukirijst nog lekkerder geworden. Dus die houd ik er wel in, dankzij paleo-informatie!🙂
    @james:😉😉😉

    • Alex zegt:

      Wellicht dat je dit een interessant stukje vind Betje: http://www.huffingtonpost.com/elena-paravantes/mediterranean-diet_b_2961190.html?utm_hp_ref=vegan

      Ben blij voor je dat je een manier van eten/leven gevonden hebt die bij je past. Daar gaat het tenslotte om.😉

    • @Alex: aardig van je.
      Het zou handig zijn als graan – of een andere alleenstaande oorzaak – de sleutel was op alle gezondheidsvraagstukken. Ik ben zo brutaal om die denkwijze een beetje simplistisch te vinden.

      Wat ik onmiddellijk van paleo heb overgenomen, is het vasten. Een dag per week deed ik al een jaar of 10; als ik het oversla, mis ik het. De diëtiste is hier niet enthousiast over, maar met paleo heb ik een rechtvaardiging. Verder gunt de diëtiste je wel 6 of 7 eetmomenten per etmaal, en vooral het ontbijt niet overslaan. Maar ik voel me lekkerder met minder eetmomenten – twee of drie ongeveer, en die het liefste binnen een venster van een uur of acht. Van paleo mag dat ook, dus dat ontspant we

    • Excuus, de kat liep over het toetsenbord, ik was nog niet klaar😉

      Ik wou ook n og zeggen dat ik in paleo toestemming had gevonden om lekker roomboter te blijven eten, zoals ik altijd al deed. Visje bakken, suiker weglaten, enz.

      Maar om nu de granen tot grote boosdoeners te verklaren, nee, dat gaat mij te ver.

      En voor alle zekerheid: nee, ik denk niet dat ik de wijsheid in pacht heb of iets dergelijks. Ik registreer alleen maar de reacties van mijn eigen lichaam, verder niets.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s