‘Niet bestaand’ paleodieet geeft excellent gebit

En weer rekruteerden hard core waarnemingen een hooggeleerde aanhanger van het volgens elders om het hardst kakelende kamer- dan wel LOI-geleerden ‘niet bestaande’ paleodieet. Alan Cooper is zijn naam, directeur van het Australian Centre for Ancient DNA. Cooper en collega’s keken naar verkalkte plaque op de tanden en kiezen in de goed geconserveerde kaken van 34 mensen die leefden in de late steentijd en net daarna. Ze publiceerden hun bevindingen in het jongste nummer van Nature Genetics.

Net als talloze paleopathologen voor hen, stelden Cooper en zijn team vast dat jager/verzamelaars uitstekende gebitten hadden. Cariës en parodontitis waren in deze populaties volledig afwezig. En net als hun voorgangers constateerden de Australiërs dat de overschakeling op landbouw gepaard ging met de afschuwelijke gebitsproblemen die wij vandaag de dag wijten aan slechte gebitsverzorging of gebrekkige tandheelkundige zorg. De oorzaak? Een plotselinge drastische verandering van het bacterielandschap in de mond. “Toen mensen overschakelden van hun normale dieet bestaande uit vlees, vis, groenten en noten op koolhydraatrijke landbouwproducten, veranderde de compositie van hun mondflora,” vertelt Cooper. “Het orale ecosysteem transformeerde van een gezonde naar een ziekmakende compositie. Je leest dat haarscherp af aan de DNA-analyses van de plaquemonsters. Met de introductie van de landbouw hebben we een sterk verarmd oraal ecosysteem gecreëerd. Het eten van graan was funest, maar het werd nog erger toen we ook meel en suiker gingen gebruiken. Een landbouwdieet en een industrieel dieet voeden allerlei opportunistische pathogene bacteriën die bij een natuurlijk voedingspatroon geen schijn van kans maken.”

Die dominantie van agressieve mondbacteriën maakt dat veel neolithische monden in feite voorturend ziek zijn, poetsen, flossen en moderne tandheelkundige zorg ten spijt. De gevolgen daarvan reiken verder dan de mond. Cooper: “Er is sprake van een permanente immuunreactie. Lipopolysacchariden die worden afgescheiden door de ongewenste bacteriën triggeren immuuncomponenten die het tandvlees en kaakbot afbreken. Maar die immuunreactie is een systemisch fenomeen. Er zijn causale koppelingen met diabetes, overgewicht en hart- en vaatziekten.”

Cooper is van mening dat de huidige tandheelkunde zich uitsluitend richt op symptoombestrijding. “We poetsen, flossen en spoelen en denken dat we een goede mondhygiëne hebben,” zegt hij. “Intussen negeren we het onderliggende probleem. Het microbioom veroorzaakt de narigheid. Alleen door dat ecosysteem te normaliseren, kun je het probleem elimineren.”

Die oude, natuurlijke flora kun je volgens Cooper alleen terugkrijgen door alle bewerkte koolhydraten overboord te gooien en te gaan eten als onze verre voorouders.

In feite schetst Cooper natuurlijk exact hetzelfde plaatje als Spreadbury. ‘Het’ paleodieet bestaat niet, maar de grote gemene deler van alle paleodiëten is dat ze geen ‘dense acellular’ koolhydraten bevatten. In al het gekrakeel over de recente studie in het New England Journal of Medicine naar het effect van een mediterraan dieet heeft iedereen het over de vermeende heilzame effecten van olijfolie en andere Klazien uut Zalk items. Het werkelijke succes van de mediterrane interventie zat hem natuurlijk in het fors lagere aandeel geconcentreerde, accelulaire koolhydraten. Of, zoals prof Muskiet de kippenren waarschijnlijk vergeefs probeerde duidelijk te maken, het interventiedieet zat iets meer richting paleo.

Met dank nog aan Riesjart. Later meer over tanden en kiezen.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

154 reacties op ‘Niet bestaand’ paleodieet geeft excellent gebit

  1. Karin Veltink zegt:

    Beste Melchior,

    Maart 2012 heb ik voor de derde keer een poging gedaan het paleo dieet te volgen. Echter elke keer krijg ik hoofdpijn en word ik erg moe. Omdat ik erg sterk geloof in de theorie (het is allemaal zo logisch) wil ik toch doorzetten en heb het tot afgelopen week gevolgd. Nu ben ik er toch mee gestopt. Ik vond de hoofdpijn echt heel vervelend worden en de moeheid werd steeds erger. Ik moest eigenlijk middagdutjes gaan doen, wilde ik de dag doorkomen. Zodra ik weer brood ga eten, zijn al mijn klachten weg.
    Ik begrijp er niks van. Heb jij een idee?
    Ik gebruik geen medicatie, heb geen allergieen, heb geen ziektes, ben 30 jaar, heb een regelmatige cyclus, BMI van 24, geen opvallende klachten (alleen dus als ik paleo eet).
    Ik heb wel eens gehoord dat je een voedingspatroon wel sowieso een half jaar moet proberen. Ik heb paleo bijna een jaar geprobeerd maar merk echt geen verbetering.
    Ben benieuwd naar je reactie!

    Vriendelijke groeten van Karin Veltink

    • Hoi Karin,

      Dat is niet goed😉.

      Toch hoor je dit redelijk vaak, vooral bij mensen die helemaal gezond zijn. Ik kan in de gauwigheid twee mogelijke oorzaken bedenken.

      1 Paleo verlaagt je insulinebehoefte. Voortdurend lage insulinespiegels leiden tot extra uitscheiding van zout. Veel mensen zien de door jouw beschreven klachten verdwijnen als ze wat extra zout gaan gebruiken, bijvoorbeeld in de vorm van bouillon.

      2 Je krijgt simpelweg te weinig energie. Op strikt paleo is het nog aardig lastig om voldoende energie binnen te krijgen, omdat de eetlustregulatie verandert. Mogelijk moet je meer koolhydraten eten. Of meer energie in het algemeen.

      Diëtist Jamie Scott heeft een interessante post over dit fenomeen gemaakt. Intussen hoop ik dat anderen hun kennis delen.

      En als het echt niet werkt, moet je er niet mee doorgaan!

    • Jo tB zegt:

      Karen, wat een bumber dat het je niet lukt om paleo te gaan. Wat ik je wil aanraden is schrijf op wat je eet op je oude patroon, ga na hoeveel koolhydaten, proteienen (eiwitten) en vet er in zit. Neem een week of een maand. Doe hetzelfde met je paleo eetpatroon. Dan kun je zien waar je te weinig van eet en te veel. Je lichaam is jaar in jaar uit gewend aan een zekere hoeveelheid van ieder voeingsstof en als je die drastisch verandert gaat je lichaam reageren.
      Ee voorbeeld uit mijn eigen ervaring ik kreeg diabetes in 2001 en in de periode dat ik mijn suikers omlaag moest krijgen ging ik een eetdagboek bijhouden en voor iedere maaltijd meten wat mijn glucose was. Hieruit merkte ik dat wanneer ik zuivel at mijn glucose niet voldoende terugzakte. Ik heb een zuivel intolerantie ontwikkeld. En ik at veel zuivel: ik dronk een liter melk per dag (25 gram eiwit) en een kilo kaas in de week (35 gr eiwit per 100 gram kaas) en dat schakelde ik in een klap uit. Dus mijn lichaam was een hoog eiwit inname gewend (60 gram per dag) en had niet in de gaten dat ik spierklachten ontwikkelde.

      Dus ben ik langzaam overgeschakeld op paleo. Mijn avondmaal was al aardig paleo vlees en groente (geen aardappelen) dus het eerste wat ik veranderde was het ontbijt. Als laatste pakte ik de lunch aan. Ik veranderde wel mijn brood in tortilla wraps (dan verving ik tarwe). Dus zo langzamerhand is het wel 90% paleo.

      Waar ik de meeste moeite heb is voldoende eiwitten binnen te krijgen. Ik merk ook dat ik niet heel laag met koolhydraten kan gaan, dus eet ik veel zoete aardappelen en pompoen bij mijn groente en vlees. Ik heb recentelijk chia zaden ontdekt en mix 2 eetlepels (zelf gemalen in een koffiemolen) door 1/3 blikje kokmelk en een geprakte banaan erdoorheen voor wat extra eiwitten en omega-3 olie.

      Hopelijk heb je wat aan.

    • James zegt:

      Wat Melchior zegt over zout klinkt ons aardig aannemelijk in de oren. Wij zijn sinds de overschakeling meer soup gaan eten. Had een andere reden omdat we namelijk niet zo erg geloven in de opname in het lichaam van geoxideerd magnesium, en andere metalen. De beste manier is soupbotten op de kachel,beetje azijn in het water, en een paar dagen laten trekken. Bij de meeste slagers krijg je hier de soupbotten voor bijna niks. En met de soep krijg je natuurlijk ook het zout binnen. Met andere woorden we hebben die problemen nooit gehad. Wel behoren we tot die groep van zgn paleotards. Het moet leuk brlijven, duurzaam en we moeten ons er goed bij voelen. Een ding blijven we wel op hameren , zorg er ten allen tijde voor dat je genoeg vet binnen krijgt. Meer dan eiwit in verhouding. Verder probeer een wat gezonder denkende huisarts of dietist(e) te vinden. Bloedwerk!

      • Mariet Hoen zegt:

        Over het verlies van zout tijdens low carbs deze link:
        http://jonnybowdenblog.com/salt-and-the-low-carb-diet/

        In november had ik nog een uitgebreid onderzoek o.a. urine en ik kreeg de opmerking dat er teveel zout in zat. En het advies minder zout te gebruiken. Aangezien ik totaal geen processed food gebruik , weet ik zeker dat ik maar weinig zout gebruik. Half koffie lepeltje per dag.

        Bovenstaande link naar de dokter gestuurd. Opmerkelijk zei die !
        Ben door deze info juist meer zout gaan gebruiken😉

      • Zeven zegt:

        Een aantal dagen zeg je? En dan soep maken met wat groente en vlees? Normaliter laat ik het pruttelen en is het hooguit met een aantal uur klaar.

      • James zegt:

        Karin, mijn vrouw (de voedingsleer deskundige) vult nog aan ik ben bang dat Karin niet genoeg vet binnen krijgt, of energie is de vorm van sweet potatoes of winter (butternut) squash. Het lijkt er op dat haar lichaam in eerste instantie probeert glucose te vinden. Het is bekend dat die overschakeling naar ketose niet altijd even vlekkeloos verloopt bij iedereen. Toch nog een vorm van evolutionaire ‘aanpassing’ ? Per slot van rekening zijn er hele volksstammen die zich hebben leren redden met melk.

      • Fien zegt:

        Ketose en paleo zijn niet hetzelfde. Er zijn mensen voor wie ketose niet goed is en ik spreek uit eigen ervaring. Best mogelijk dat Karin in ketose is en daar die problemen door krijgt, maar ook best mogelijk dat het ergens anders aan ligt. Ik sluit me aan bij JotB: laat ons weten wat je allemaal eet op een dag.

    • Zeven zegt:

      Karin,
      Kun je opschrijven wat je gemiddeld eet op een ‘paleo’ dag en hetzelfde voor een ‘onpaleo’ dag? Vind het moeilijk anders commentaar te leveren.

      • James zegt:

        Zeven het ging ons in eerste instantie niet om een basis voor soep, maar om de maximale extractie van de mineralen. Daarom ook wat azijn in het water. De groenten gaan er pas veel later in. En de vermicelli ? tja.. die mooie nestjes he.. daar doen we dus niet meer aan. Trouwens laats een squash soep gehad. Heaven.

      • Zeven zegt:

        James,
        Duidelijk verhaal: ik vraag het omdat ik dit in wil passen in een ketogeen dieet voor iemand die ziek is. Botten een paar dagen laten trekken en daar soep van maken zorgt voor genoeg mineraleninname. Pompoensoep is lekker en in de winter maak ik soep van groene kool, broccoli, wortelen, rode peper, palmolie en een aantal bollen knoflook en wat bouillonblokjes (niks met rare toevoegingen).

        • James zegt:

          Smerig weer buiten, natte sneeuw. Beetje zorgelijk, onze jongste dochter moet vanmiddag een cursus CPR geven in Peterborough.(100km) Dus wij zitten wat langer aan de koffie. Vergat nog te vermelden Zeven dat een andere ongelooflijk belangrijke factor is het collageen. Zei ik collageen? te vaak voor van zelfsprekend aangenomen. Oorzaak van veel ellende bij tekort.

      • Zeven zegt:

        James hier is het prima weer. De gure dagen liggen net achter ons, er is zelfs een zonnetje. Collageen, dat bindt als ik me niet vergis (worstjes worden er mee afgemaakt). Zoals met zoveel stofjes neem ik aan dat het een kettingreactie veroorzaakt bij gebrek, waarom is dit van belang als ik vragen mag?

        • James zegt:

          Bijna te veel om op te noemen. In het kort overal voor nodig. Melchior is druk met wat anders maar die kan het nog veel beter uit leggen. Waar we meestal het eerste aan denken is gewrichten, maar ook he hartspieren (alle spieren) en hart kleppen, je ogen. En omdat we het hier toch vaak over metabool syndroom en cholesterol de ‘boosdoener’ collageen is heeel belangrijk bij het opbouwen van de wand van je aderen. Ik weet dat ik een beetje een monotone hameraar ben maar ik ben van mening dat we meer aandacht moeten besteden aan wat ons weerbaar maakt tegen externe bedreigingen. Het feit dat we geoxideerde meervoudig onverzadigde vetzuren hebben gewonden in aderwanden waar verzadig vet hoorde te zitten,was voor mij een hele grote rode vlag. MOV’s zijn zeer problematisch.

      • Jo tB zegt:

        Zeven, dat had ik ook al aangeraden in mijn stukje boven, alleen ik heb aangeraden het voor een week of maand te doen. In een dag haal je niet de verschillen boven water, tenslotte eet je niet iedere dag hetzelfde.

      • Zeven zegt:

        Je voorbeeld is duidelijk James. MOVs kunnen in aderen gaan zitten wanneer die op hun beurt weer verzwakt zijn. Het verhaal is complex, maar een slecht gebit omdat je lichaam mineralen aan de tanden onttrekt is qua samenhang een vergelijkbaar verhaal. Bacterien kunnen hun gang gaan doordat tanden zwak zijn als gevolg van weer iets anders. MOVs kunnen hun slag slaan als iemand zwakke aderen heeft als gevolg van weer iets anders. Is het noodzakelijk om het water te verwarmen op de kachel/centrale verwarming? Vooral dit laatste is nogal lastig.

        Jo, ik had ‘een gemiddelde dag’ opgeschreven, lijkt hetzelfde maar is het niet🙂

  2. Jo tB zegt:

    Een zijstapje (hopelijk geoorloofd Melchior). Onderstaand artikel uit de NY Times demonstreert waar conclusies uit wetenschappelijk onderzoek je op een verkeerde been kan zetten en wat de consequenties kunnen zijn zoals in Finland en Zweden gebeurde.
    http://www.nytimes.com/2013/02/24/opinion/sunday/what-really-causes-celiac-disease.html?pagewanted=1&_r=1&hp

  3. Aldert zegt:

    Ik dacht dat de tandproblemen kwamen door een tekort aan mineralen, door de verminderde opname vanwege de lectines uit granen. Pas als de tanddichtheid vermindert doordat je lichaam die mineralen ergens anders nodig heeft, krijgen de bacteriën plek om hun werk te doen. De bacterieflora verandert mee met de voeding, maar ik vraag me af of ze eerstverantwoordelijke zijn voor tand rot.

    • Goed punt, Aldert. Cariës en parodontitis zijn twee verschillende ziekten. Tanden en kiezen in een gezond organisme zijn immuun voor cariës, ongeacht de mondflora. De metabolieten van de cariës veroorzakende streptokok krijgen pas vat op de tand wanneer de bloedsuikerspiegel vaak achter elkaar onnatuurlijk hoog stijgt. Onnatuurlijke bloedsuikerexcursies verstoren de endocriene as tussen de hypothalamus, de parotisklier en de pulpa, waardoor de normale remineraliserende vloeistofstroom in de tand tijdelijk stil komt te liggen. Op die momenten is de tand of kies vatbaar voor een metabolietenaangreep. Bij een stabiele, normale bloedsuikerspiegel, zonder de ‘normale’ neolithische excursies, geen cariës. Ik wil hier al lang over posten, maar mis een belangrijke paper.

      Parodontitis is direct immuungerelateerd. Het immuunsysteem reageert normaal (maar contraproductief) op een abnormale, graangevoerde flora.

  4. “het interventiedieet zat iets meer richting paleo¨
    Wat een prachtig gebit.
    Mijn moeder had een puntgaaf gebit totdat ze meerdere jaren met mijn vader getrouwd was, en de voedingsgewoonten van haar schoonfamilie had overgenomen. Haar eigen moeder serveerde ( ong. 1920-1945) traditioneel Hollands eten, met veel zuivel, roggebrood en eindeloos gekookte groente. Maar snoepen vond ze armoedig. Als de kinderen tussendoor iets wilden, kregen ze bijvoorbeeld een plak rauwe koolraap. Tanden werden niet gepoetst.
    Mijn moeder nam de gewoonten van mijn andere oma over. Die was dol op snoep en deelde daar ook gul van uit. Mijn moeder zegt dat mijn tanden rot doorkwamen, ook mijn melkgebit. In mijn ouderlijk huis veel aandacht voor tandzorg, poetsen, tandarts. Maar geen goede gebitten dus.
    Ik gooide het roer weer om en gaf mijn kinderen geen snoep, of zo weinig mogelijk. Hun gebitten bleven gaaf, zoals op het plaatje, tot ze resp. bijna 20, midden 20 en midden 30 waren. Ook staan de gebitselementen prachtig in de rij, net als op het plaatje. Zij zijn opgegroeid met veel granen, peulvruchten, noten, zaden, groenten, fruit. Een beetje vis, een eitje in het seizoen, weinig zuivel. Geen margarine, geen suiker. Bij de kinderen was boekweit het favoriete eten, ik kocht het in balen van 50 kilo.
    Hoe zijn ze hun gave gebitten kwijtgeraakt? Ze zijn anders gaan eten/leven. Normaler. Met veel meer suiker.
    Ik leef nog steeds hoofdzakelijk van granen, peulvruchten enz. Door een samenloop van omstandigheden zijn mijn hartkransvaten in beeld gebracht toen ik rond de 50 was. Iemand in een witte jas die bij het onderzoek betrokken was, kwam me na afloop zeer verbaasd vertellen dat ik ‘maagdelijke vaten’ had. Geen spoor van vernauwing. Dit schijnt theoretisch onmogelijk te zijn: iedereen die boven de 20 jaar is, wordt geacht vernauwingen te hebben. Ik had ze dus niet.

    • Hoi Betjesonnetje,

      Gefeliciteerd! Ik ben ongetwijfeld te ‘streng’, omdat we niet precies weten waar de grens loopt tussen een onschuldige of zelfs gunstige en een schadelijke neolithische last. Niemand minder dan Boyd Eaton stelt dat gezonde mensen met goede parameters vermoedelijk uitstekend gedijen op wat hij noemt ‘paleo light’, met (ik krijg het als puritein nauwelijks uit mijn toetsenbord) bescheiden hoeveelheden volle granen en zuivel. Wie ook maar de geringste tendens van een chronisch probleem ervaart, doet er volgens hem goed aan hard core paleo te gaan.

      Mijn credo is dat zachte heelmeesters stinkende wonden maken, maar er is overduidelijk een grijs gebied. Jij bent het levende bewijs dat sommige mensen het goed doen op een simpele (semi)agrarische voeding. Jaap Seidell zal verrukt met je zijn😉.

      • Jaap Seidell kende ik niet (hoezo wereldvreemd?), heb hem voor de zorgvuldigheid even opgezocht. Maar kon niets over hem vinden dat mij boeide. De link tussen hem en mij ontgaat mij, maar is voor anderen vast heel duidelijk.
        Wat ik nog wou zeggen. Gezondheid heeft allerlei aspecten, voeding is er maar één. Een belangrijk aspect, ja. Maar lang niet het enige. Als je bij de geringste tendens van een chronisch probleem hard core paleo gaat, loop je m.i. het risico om een soort tunnelvisie te ontwikkelen waardoor je de spreekwoordelijke olifant die midden in de kamer staat, over het hoofd ziet.
        Ik spreek uit ervaring – misschien krijg je dit met het ouder worden, zou zomaar kunnen. Ouder worden is zo gek nog niet😉

        • Voeding is inderdaad ‘slechts’ één aspect. Vandaar dat we hier om de haverklap praten over zaken als beweging, psychosociale distress, HPA-as dysfunctie, sociale dislocatie, circadiane ritmes, slaap, blootstelling aan UV-licht, etc.

          Stanley Boyd Eaton is een bescheiden radioloog. Hij neemt in het paleolandschap dat hij zelf op de kaart zette een bijna overdreven voorzichtige positie in. Hem tunnelvisie verwijten, is eh… een tikkeltje kortzichtig.

          O ja, hij is in de 70.

  5. riesjart zegt:

    Wat ik in dit onderzoek miste was een vergelijking tussen de oude bacterieflora uit de fossielen en die van een ‘Paleo-gevoerd’ levend exemplaar. Ze hadden mijn bacteriën mogen hebben hoor….
    Zou benieuwd zijn geweest naar de verschillen en de overeenkomsten.

  6. James zegt:

    Zeer de moeite waard Peter Attia just sent this e-mail.
    http://eatingacademy.com/books-and-articles/is-a-mediterranean-diet-best-for-preventing-heart-disease?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=is-a-mediterranean-diet-best-for-preventing-heart-disease. Ben nog maar halverwege maar de moeite waard om er eens voor te gaan zitten. En weet je wat ik zo geweldig vind, Peter is not just anybody : Canada’s relentless self-experimenter who has spent the last two years examining the role of nutrition on all aspects of personal performance.., surgeon, engineer, calculus teacher and an author of numerous medical and research papers. He has gives educational and engaging lectures on nutrition. He currently educates via his blog War On Insulin.
    Dr. Attia received his medical degree from Stanford University and holds a B.Sc. in Mechanical Engineering and Applied Mathematics from Queen’s University in Kingston, Ontario, Canada, where he also taught and helped revamp the calculus curriculum. He did his surgical training at the Johns Hopkins Hospital in Baltimore, Maryland. He also did a fellowship in surgical oncology at the National Cancer Institute in Bethesda, Maryland.

  7. riesjart zegt:

    Dat is een goeie ja🙂 Let op die laatste zin:
    Krumholz’s scepticism is rooted in experience. In 2008 and 2010, the Action to Control Cardiovascular Risk in Diabetes (ACCORD) clinical trial challenged dogma when it reported that lowering blood pressure or blood sugar to prespecified targets did not reduce the risk of heart attack or stroke. In the case of blood sugar, the risks were worsened. The trial demonstrated the folly of assuming that risk factors must have a causal role in disease, says Robert Vogel, a cardiologist at the University of Colorado, Denver. “Short people have a higher risk of heart disease,” he says. “But wearing high heels does not lower your risk.”
    Uit: http://www.nature.com/news/cholesterol-limits-lose-their-lustre-1.12509

  8. Daniel zegt:

    Een gezond gebit is letterlijk van levensbelang!!! Amalgaam, wortelkanaal behandeling, parodontitis, allemaal dodelijk, letterlijk. Daarover lees ik helaas weinig over in paleoland. Dus dank voor deze post Melchior!

    Ik zit ook met smart te wachten op de hele lezing van dr Eric Davis, een man die mensen letterlijk van de dood weg haalt door amalgaam vullingen en wortelkanaal behandelingen te verwijderen: http://www.youtube.com/watch?v=e2f2c3jRukU

    Wat ook nog het vermelden waard is, is oilpulling, het spoelen met (kokos)olie, 15-20 minuten lang, en daarna de olie uitspugen. Doe het al voordat ik aan paleo begon en al mijn tandsteen is verdwenen. Sinds ik ook paleo ben gaan eten heb ik geen last meer van wondjes in de mond en sporadische parodontitis (dat ging helaas niet weg met olie spoelen). Hier kwam ik achter oil pulling: http://www.coconutresearchcenter.com/hwnl_5-4.htm

    • Zeven zegt:

      Wat is er zo gevaarlijk aan wortelkanaalbehandelingen? De kies/kiezen worden meen ik niet met amalgaam opgevuld.

      • Sannie zegt:

        Wat ik begrepen had van mijn tandarts is dat ze sterkwater gebruiken om de wortels te doden.

      • Daniel zegt:

        Amalgaam en wortelkanaal staat los van elkaar

        Dat is een link naar een video waarin dr Mercola wortelkanaal behandelingen bespreekt. De film heb ik zelf maar deels gezien dus waar hij heen gaat weet ik niet, maar hij geeft aan dat wortelkanaal behandelingen echt slecht zijn.

        Wat ik er van weet is het volgende: wortelkanaal behandelingen worden vaak gegeven aan tanden/kiezen die ontstoken zijn. De tand/kies wordt van binnen goed schoon gemaakt maar omdat de tanden poreus zijn (poreus is niet het goede woord maar tanden/kiezen zijn alles behalve massief) gaat de ontstekingsverwekker (bacteriën) in de “poriën” zitten waar de ontsmettingsmiddelen niet kunnen komen. Als de tand weer gevuld is leven die ontstekingsverwekkers lekker door en de ontsteking blijft bestaan maar omdat de zenuwen dood zijn voelt men de ontsteking niet. Stel dat de ontstekingsverwekkers wel gedood zijn dan zit je met een dode tand in je mond. Vergelijk het met een dode vinger, die wordt geamputeerd omdat hij anders gaat ontsteken en de ontsteking zich in het lichaam gaat verspreiden. Dat gebeurt ook met een wortelkanaal behandeling, die dode kies gaat altijd ontsteken (waar hij in de kaak zit) en de bacterie verspreiden zich door het lichaam. het immuun systeem valt dit aan en hieruit kan een itis-ziekte ontstaan of andere autoimmuun ziektes (denk aan lupus, ms e.d.). Als de wortelkanaal behandelingen verwijderd worden dat verdwijnen de ziektes op den duur ook.

        Weston Price was een tandarts en heeft experimenten gedaan bij zieke patiënten waarin hij de tand/kies die een wortelkanaal behandeling had gekregen trok en ze onderhuids bij een konijn inbracht. Vervolgens kreeg het konijn dezelfde ziekte als de patient, de patient werd meestal beter en het konijn ging dood. Zelfs als Weston Price de kies in formaline of een ander desinfecterend middel stopte, voor een dag, of ze lang kookte kreeg het konijn dezelfde ziekte als de patient. Een konijn kreeg herpes en Weston Price vroeg aan de patient of hij ooit herpes had gehad, toen vertelde de patient dat hij een paar jaar geleden herpes had opgelopen, een keer ziek daarvan was geweest en toen niet meer. De verklaring van weston price was, dat de herpes in de “poriën” van de kies was gaan zitten.(again, porien is niet de juiste benaming, maar het geeft aan dat een kies minuscule gaatjes bevat waarvan ik de juiste benaming niet meer weet, ik heb dit twee jaar geleden gelezen)

        Alleen het trekken van de tand/kies is niet voldoende het kaakbeen waarin de kies zat moet ook weg-geboord worden (gepolijst?) want dat kan aangetast zijn door de ontstoken kies.

        Eric Davis die ik eerder beschreef werkt met die methode

      • Fien zegt:

        Daniel, ik ben geen tandarts en ik heb de ballen verstand van deze materie, maar ik kan je met de hand op het hart verzekeren dat je een ontsteking in een kies die een wortelkanaalbehandeling heeft gehad, heel erg goed kunt voelen. Dode zenuw of niet. Echt waar.

      • Daniel zegt:

        Fien, een goed uitgevoerde wortelkanaal behandeling laat je niets meer voelen in de tand, dat is juist het doel van de behandeling. Iemand in mijn kennissen kring heeft meerdere wortelkanaal behandelingen weg laten halen en je wilde er echt niet bij zijn, ze waren zo ontstoken dat de hele ruimte stonk. De reactie van de tandarts “dat maak ik dagelijks mee”.

        Wat er ontstoken was? de ruimte tussen de tand (wortels) en het bot! En de ontsteking had het bot plaatselijk aangetast. Na dat verhaal heb ik er boeken over gelezen en ze zeggen allemaal wat ik eerder zei “wortelkanaal behandelingen zijn dodelijk, letterlijk”

      • Fien zegt:

        Daniel, ook een geslaagde wortelkanaalbehandeling (zenuw dood dus) geeft altijd napijn. En dan heb ik het nog niet eens over een pijnlijke ontsteking.

      • Fien zegt:

        Trouwens, dat verhaal van jouw kennis klinkt naar een abces waarbij de etter zich ophoopt, nergens heen kan en een uitweg zoekt via de wortelpunt. Als het pus doorgebroken is, heb je geen pijn meer maar daarvoor wel hoor. Echt waar. Kaakchirurg, apex resectie,

    • Fien zegt:

      Bij een doorgebroken abces in de bovenkaak (en je hebt heel wat pus nodig wil het door de wortelpunt heenbreken door de druk) moet je je het ouderwetse plaatje voorstellen van iemand met een flink opgezwollen wang en zo’n zakdoek om het hoofd geknoopt. Een ontsteking van een tand of kies in de onderkaak is helaas minder spectaculair. Jij ook smakelijk eten, Melchior.🙂

      • Hans zegt:

        Ja , en dan op je tandvlees drukken tot de pus er uit kan …. Witte stinksmurrie , maar het verlicht ..(even , terwijl het je lichaam aantast ).
        Afgelopen jaar 5 kiezen kwijt bij de kaakchirurg , allen voormalige wortelkanaalbehandelingen ooit , 5 x apex-resectie .
        Wil nooit een wortelkanaalbehandeling meer ! Eruit met die rotte troep idd.
        Op naar een kunstgebit , ’t is niet anders maar kunstgrepen bij de tandarts daar doe ik niet meer aan .

        Bedenk opeens , hoe ging de oermens om met gebitsproblemen ……..uit eigen ervaring weet ik hoeveel pijn je mond kan veroorzaken.

        Zijstraat , hoe denken julluie over Oil -pulling , wat ik voorbij zag komen ergens hier onlangs. Vanmorgen een eetlepel kokosolie 20 minuten gespoeld in de mond … tja ….

      • Jakoba R. zegt:

        Ook ik heb 10 jaar ellende achter de rug met kaak/gebits problemen.
        Zal de details jullie besparen, neem aan dat iedereen nu gegeten heeft.🙂
        Had ik toen maar iets over Paleo voeding geweten.
        Jaren daarna allerlei onverklaarbare klachten, dacht het voornamelijk van Aspartaam kwam, maar kreeg vanmiddag een link die ik bijzonder interessant vond.

        http://geneesmiddelen.wewi.eldoc.ub.rug.nl/FILES/root/Rapporten/2003/articaine/Articainesamenvatting.pdf
        Dus zelfs de verdoving kan gevaarlijk zijn met allerlei mogelijke bijwerkingen.

      • Pas vijf kiezen verloren, Hans ? Waar praat je over om dan al te overwegen een kunstgebit te nemen. Ik ben al mij kiezen kwijt, zowel onder als boven. De lachlijn ziet er echter nog goed uit. Enigzins geel aangeslagen, maar dat schijnt onvermijdelijk te zijn wanneer je vijftig bent geweest. Over het behouden van een goed gebit of het hebben van een puinbak heb ik allerlei open vragen. Waarom hadden mijn ouders een slecht gebit en waarom heb ik een slecht gebit ?
        Mijn Heit is van 1887 en mijn Mem van 1893. Ik vertel dit er even bij om het eetpatroon aan te kunnen lichten. Ja, vind het ook wel interessant klinken, hoor. Geheel volgens het bierviltje van Melchior, behoudens dan de mollebonen en de zuivel. Stel je van het laatste niet te veel voor. Kaas, een ons in de week, zo dun gesneden dat je er doorheen kon kijken. Voor fratsen was er geen geld, alleen op verjaardagen en feestdagen. Mijn vader pruimde en had nog een voortand. Mijn moeder had een kunstgebit. In mijn vroege jeugd werd er niet gesnoept. Waarvan ? Voor mijn tiende werd er bij de schooltandarst al geplombeerd in die keizen van mij. Poetsen gebeurde met zout. Later, zo ongeveer veertig jaar, paradontose. Ik ben enig kind, heb aldus geen vergelijk. Neem nou mijn lief. Zij komt uit een gezin van acht kinderen. Vergelijkende eetgeschiedenis als de mijne. Het merendeel heeft een rotte bek. Zij echter heeft een gebit om U tegen te zeggen. A propos, vorige maand naar de mondhygienste. Meneer wat ziet het er goed uit, geheel geen tandsteen. Ga zo door, ga zo door.

  9. Bob zegt:

    Hoi Melchior,

    Vlak voor ik je blogpost las keek ik toevallig naar deze TED-presentatie:
    Debunking the Paleo Diet: Christina Warinner at TEDxOU

    Ze maakt de ‘commerciele’ Paleo-dieten een beetje belachelijk en laat zien dat het effect op je lichaam van verschillende soorten voedsel juist heel belangrijk is.
    Een heel ander beeld dan de geromaniseerde jager-verzamelaar-beelden die je vaak ziet.

    Groeten Bob

    • James zegt:

      ??? Guess I have to take it on the authority of : because I say so? Heb geen probleem met haar farmer originated products maar om alles op een hoop te gooien is me toch wel een beetje erg amateuristisch. Vegetaristische commercial? Maar ze houdt bij al haar uitspraken wel een flinke slag om de arm : we kunnen uit de botten niet alles aflezen en we hebben stuifmeel ontdekt in de plaque en ander vegetatief materiaal. Ja zetmeel plakt. En die plaque is belangrijk voor haar. Zei ze vorig jaar ook al.

    • Bob, ik had al van de dame gehoord. Ze komt binnenkort volgens mij ook met een boek met dezelfde titel. Benieuwd naar deze TED talk! Ga hem asap kijken. Geen zinnig mens heeft echter een geromantiseerd beeld van ‘de’ paleovoeding. Mensen als Cordain en Boyd Eaton hebben in ettelijke publicaties aangetoond dat het goed mogelijk is een evolutionair correcte voeding met moderne voedingsmiddelen na te bootsen.

      Kom er later op terug.

    • Zeven zegt:

      Vond het een leuke presentatie, maar ze had denk ik eerder kunnen beginnen met de uitgevonden groentes: heel veel mensen zijn daar niet mee bekend en je hebt de aandacht van je publiek gelijk te pakken. Ze ging te snel door het verhaal van de isotopen heen, ik begreep het punt wel en dat is dat ze wilde zeggen dat je uit botonderzoek niet alles kunt halen. Ware het niet dat ‘paleo’ helemaal niet praat over ‘aanpassingen aan vleeseten’, homo sapiens kan gewoon vlees verteren, niet meer en niet minder. In dat verband ook interessant dat ze het heeft over kiezen die voor vermalen geschikt zijn…….alsof dat meer zegt dan de snijtanden die mensen hebben.

      Tot slot het verhaal over variatie: genoeg volkeren eten voedsel met bar weinig variatie en hebben leden van hun groep die tot hoge leeftijd leven. En ja, dan komt aan het einde van het verhaal…….tarwe, soja en mais zijn de belangrijkste ingredienten van steeds meer voedselprodukten…..oeps. Terug naar eenvoudiger, onbewerkt voedsel en inderdaad, daar zijn een heleboel voedselgroepen voor te vinden. Volgens mij roepen een heleboel mensen dat die hier schrijven.

      • James zegt:

        Wat ik niet helemaal eerlijk vind is die foto van een bloeiende broccoli. Beetje kinderachtig of ze weet gewoon niet dat er juist broccoli is (rapini) die juist ideaal is voor de roer bak (stir fry) Oh, meen dat jij het vroeg Zeven. Soep kun je gewoon weg zetten met wat azijn en zout in het water. Koele plek. Maar echt nodig is het niet. Wel langzaam aan de kook brengen en dan op het allerlaagste pitje een paar uur sudderen.
        Botten eerst in de oven, droge plaat flink verhitten (Maillard reactie). Hele goeie raad :
        http://www.westonaprice.org/food-features/broth-is-beautiful.

    • Zeven zegt:

      James, geweldige link, heel erg bedankt hiervoor! Ik heb tot nu toe alleen plantaardige bouillon gemaakt, dus begin gewoon met botten of een stuk vlees met bot, en het vet laat ik gewoon in de bouillon zitten. Goed te zien dat je het ook kunt invriezen, met een grote pan heb je een flinke voorraad.

      • Mariet Hoen zegt:

        Ossestaart, staat hier op een zacht pitje te pruttelen😉

      • Jo tB zegt:

        Zeven, ik maak mijn bone broth van stukjes mergpijp, er zitten 2 stuks in een pakje bij D of AH. Als het kleine botjes zijn koop ik er 6 en wanneer het grote stukken zijn koop ik er 4. Ik heb ook al stukken bot met vlees bij de turkse slager zien liggen. Ik wil kijken of het van rund of schaap zijn. Ik maak het in de slow cooker, laat het 10 uur trekken, giet het eerste bouillon af, doe de botten met vers water weer in de slow cooker en laat het nog eens 8 uur trekken. Iedere keer met een scheutje azijn. Dus 18 uur in totaal en dan heb ik wel 4 liter bouillon.Je kunt de mergpijpjes gewoon bij je groente bouillon doen, 2 vliegen in 1 klap. Ik doe er ook groente bij, en gooi het weg. Ik doe verse groente erbij als ik groente soep wil maken.

      • Zeven zegt:

        Jo, hartelijk dank voor de tip, ik ga hier mee aan de slag. Ik ga ook eens rondsnuffelen bij een goede slager om te kijken of ik vlees met bot kan vinden. Helemaal als ik een grote voorraad in één keer kan maken (zoals ik al zei voor een zieke) is dat mooi meegenomen.

      • willem zegt:

        Nou ik, als je wilt lachen…
        ’s Ochtends vroeg doe ik enkele mergpijpen in een grote pan (de zelfslachtende ‘slachter’ in de buurt heeft genoeg botten). Water erbij en wat rode wijnazijn. Dan ga ik later in de middag er wat keltisch zeezout bij doen en verder veel, nu ingevroren, soepgroenten en kruiden. Extra prei, zo van de tuin. Na weer een poosje moet de basis klaar zijn.
        En meer smaken is mogelijk: paddenstoelen, kokosmelk, noem maar op. Zelfs met, ontvelde en ontpitte, tomaten smaakt heerlijk. En met diverse zeevruchten kan ook.

        Soms ook hele kip met bouillon in een pan uren laten sudderen: fantastisch!
        Oh, ja, ik heb nog pompoenen liggen. Smakelijke soep maak je daarvan…

        Wil je meer weten, dan moet je eigenlijk niet bij mij zijn. Onhandig.

    • Okay. Dit zit zo vol gaten dat ik er met groot plezier een aparte post aan ga wijden. Het is één grote straw man. Vraag me af of ze wel eens gehoord heeft van Stephen Cunnane. Nota bene: veel van haar collega’s – ik spreek er binnenkort een die betrokken was bij opgravingen in Frankrijk – zijn het volstrekt met haar oneens, op basis van dezelfde data.

    • willem zegt:

      Dit valt onder het begrip ‘cabaret’.

  10. Mariet Hoen zegt:

    Christina, Christina, Een warrige verhaal, eerst Paleo belachelijk proberen te maken (karikatuur, grote hompen vlees, lachers op haar hand ) om uiteindelijk op ‘whole food’ uit te komen !?

    Ik geloof meteen dat de oermensen op verschillende plekken verschillende dingen aten. Dat wat ter plaatse voorhanden was en als er niets meer te eten was ze verder trokken. En dat als er geen vlees was ze knollen, wortels en zelfs bloemen ( broccoli en ‘bloem’kool ) aten.

    Maar de planten en fruit, die ze dan naast onze huidige zeker vaak te ver ( verzoete ) doorgekweekte groenten en fruit zet, zijn ook een karikatuur.
    Wij zijn ten opzichte van de oermens zeker verwend. Wij hoeven geen barre tochten te maken om voedsel te foerageren, maar ons voedsel wordt zowat tot aan de voordeur gebracht.
    Wij zouden dus eigenlijk dus gezonder moeten zijn, zeker op oudere leeftijd dan.
    En Paleo probeert daar naar op zoek te gaan. Wat is haar probleem ?

    • Mariet Hoen zegt:

      Georgia Ede twittert net over broccoli ! Het is en blijft een veelomvattende studie😉

      Is Broccoli Good for You? Meet the Crucifer Family…
      http://diagnosisdiet.com/is-broccoli-good-for-you/#disqus_thread

      • willem zegt:

        Ik lees regelmatig de verhalen van Ede, Mariet. Ook dit over broccoli, koolsoorten in zijn algemeenheid in feite. Interessant altijd om van de gebaande paden (groenten vormen het alfa en omega van de voeding) af te dwalen en heilige huisjes omver te schoppen. Dat dwingt ertoe om met tegenargumenten te komen. Fris.
        Maar over de werking van stoffen in planten hebben we het hier eerder gehad. Een nog tamelijk onontgonnen terrein.
        Ik kan me trouwens de moedeloosheid van velen, die allerlei elkaar tegensprekende visies op voeding vernemen, wel voorstellen: wat kun je eigenlijk nog wel met goed fatsoen eten?

        • Mariet Hoen zegt:

          Willem , ik twijfel ook over die uitspraken. En dan vooral door het jarenlang bestuderen van planten (hobby)
          Daar heeft die Christina gelijk in, de wilde planten zijn niet te vergelijken met de huidige doorgekweekte groenten zoals bv broccoli. Maar wilde peen vind ik wel eens in mijn tuin en die is eetbaar. Niet zo zoet als de gekweekte wortel, maar eetbaar.
          Als je bv naar varkens kijkt, die graven spontaan naar wortels, zoals aardpeer.
          Ik denk dat planten, die langer bestaan als ons, juist gebruik maken van het foerageergedrag van ons en verschillende dieren om zich te verplaatsen en te verjongen.
          De aardpeer heeft er baat bij om uitgegraven te worden. Hij maakt op een plek een heleboel knollen, die elkaar verstikken. Dus van zo’n gravende groep varkens ( of mensen ) heeft hij veel profijt. De grote knollen worden opgegeten. De kleine broedbolletjes krijgen weer de ruimte om ‘volwassen’ te worden.
          Dan zijn er planten, die grote pollen vormen, en op den duur in het midden sterven. Advies voor de tuinder, uitgraven en de buitenste ring opnieuw planten. Als zo’n plant zorgt dat hij eetbaar is komt er wel een dier of mens langs, die dat klusje spontaan klaart. Woelt tegelijkertijd de grond om, dat lucht op.
          En niet te vergeten, gras ! Dat gedijt het beste als het wordt gemaaid. Bij gebrek aan een koe of geit😉

    • Haar probleem is dat ‘niet ingewijden’ met kennis van fysiologie door haar vakgebied wandelen, de waarnemingen combineren met die uit hun eigen discipline en links leggen die ze zelf nooit had kunnen bedenken. Er is een verdomd elegant en ook nog eens werkzaam paradigma dat haar vakgebied betreft en zij heeft het niet bedacht. Dat is ongehoord. Het moet worden getorpedeerd. Haar hele missie is om het idee belachelijk te maken. Alle argumenten die ze aanvoert zijn adequaat gedebunked in ondermeer de inmiddels antieke paper van Cordain, Lindeberg et al over ‘common counter arguments’.

  11. Melchior Meijer zei:
    Voeding is inderdaad ‘slechts’ één aspect. Vandaar dat we hier om de haverklap praten over zaken als beweging, psychosociale distress, HPA-as dysfunctie, sociale dislocatie, circadiane ritmes, slaap, blootstelling aan UV-licht, etc.

    Stanley Boyd Eaton is een bescheiden radioloog. Hij neemt in het paleolandschap dat hij zelf op de kaart zette een bijna overdreven voorzichtige positie in. Hem tunnelvisie verwijten, is eh… een tikkeltje kortzichtig.

    O ja, hij is in de 70.
    ***
    Ik was verbaasd over deze reactie. Toen ik mijn eigen reactie herlas, zag ik dat mijn uitspraak inderdaad zo kon worden uitgelegd. Het was nooit mijn bedoeling om Stanley Boyd Eaton tunnelvisie te verwijten. Ik wilde alleen maar zeggen, dat iemand, wie dan ook, bij het innemen van een extreme positie last kon krijgen van tunnelvisie. Het is mij overkomen en ik dacht dat het iemand anders ook kon overkomen.

    Leuk filmpje trouwens, en aardige man. Ik heb geboeid zitten kijken. Blijkbaar kunnen mensen op verschillende manieren gezond blijven: met of zonder vlees, met of zonder granen en peulvruchten.

    Hoe dan ook, ik blijf het hier met interesse volgen. Las al een tijdje mee.

    • Hoi Betjesonnetje,

      En ik was verbaasd over jouw reactie.

      Maar ik had hem verkeerd begrepen, waarvoor mijn excuses. Ja, we zijn allemaal bij tijd en wijle het slachtoffer van tunnelvisie. In een poging de olifanten in de kamer te kunnen ontwaren, halen ik en anderen de evolutie erbij. Of dat tot een nieuwe tunnelvisie leidt, zal de toekomst leren.

      Sommige mensen blijven gezond op een voeding die is gebaseerd op granen. Sommige mensen blijven kerngezond terwijl ze een pakje zware shag per dag roken. Vanuit het paleoperspectief is die vergelijking volstrekt legitiem, tot is aangetoond dat de pathologie die verbazingwekkend vaak geneest bij een paleo-interventie niet wordt veroorzaakt door overconsumptie van neolithische nieuwkomers.

      • Hoi Melchior,

        Ja, dat kan ik natuurlijk niet onbeantwoord laten, als je mijn levenswijze gaat vergelijken met kettingroken😉

        Van mijn kant excuses voor de onduidelijke manier van zeggen.

        Dat experiment met die shag ga ik maar niet proberen😉
        Die theorie van de toevallige uitzondering ken ik natuurlijk wel. Ik ben in mijn leven nogal vaak de toevallige uitzondering geweest😉

        In dit geval: Stanley Boyd Eaton en ik hebben allebei schone bloedvaten rond het hart. Het zou natuurlijk kunnen, dat het bij hem komt door wijs beleid, en bij mij door gelukkig toeval. Het zou ook kunnen, dat er overeenkomsten zijn tussen zijn levenswijze en de mijne, en dat we allebei iets doen of niet doen, waardoor onze bloedvaten schoon blijven.

        Een paar mogelijke kandidaten:
        – Gezond gewicht
        – Lichaamsbeweging
        – Vermijden van toegevoegde suiker
        – Vermijden van kunstmatig geharde vetten (margarine e.d.)

        Ik geef de laatste uit dit rijtje de meeste kans voor wat betreft de schone bloedvaten. De generatie van mijn grootouders strooide met suiker, maar weigerde veelal, margarine te gebruiken. Ze aten roomboter, bakten daar ook in. Deze mensen hadden niet de nu gebruikelijke coronaire vaatziekten. De generatie van mijn ouders ging los op de margarine. Mensen uit deze generatie kregen, vanaf ongeveer 1970, hartinfarcten etc. Hun ouders hadden dat probleem nog niet.

        Wat ik geruststellend vond in het filmpje, is wat Boyd Eaton zegt over vezels. Volgens hem aten onze voorouders wel 100 gram vezels per dag, en dat kan volgens hem geen kwaad, als je eraan gewend bent. Hierna durfde ik eindelijk weer eens uit te rekenen, hoeveel vezels ik per dag binnen krijg. Denk aan 200 gram volkoren graan, droog gewogen, 50-100 gram peulvruchten, droog gewogen, 1000 gram groente en fruit maar vaak wortelen en kool, en dan nog wat zaden en noten. Daarmee kom ik een heel eind in de richting van die 100 gram, terwijl 25 gram de ADH is voor mij. Maar dat is blijkbaar niet verkeerd, pffff …

        Boyd Eaton zegt over peulvruchten (legumes) dat het een persoonlijke keus is: peulvruchten hoorden niet bij het voedsel van onze voorouders, zegt hij, maar ze bevatten wel veel vezels en dat maakt ze toch nuttig. Ik ben het met hem eens dat onze spijsvertering niet erg geschikt is voor peulvruchten, daarom moeten we de peulvruchten geschikt maken voor onze spijsvertering. Op mijn vrekkenblog (niet op mijn sonnettenblog) heb ik daar wat info over, voor wie het boeit.

        Wat me verder opviel in het filmpje, was dat bij Boyd Eaton het kraakbeen uit zijn kniegewricht verdwenen is – wat vaak het geval is bij oudere mensen. Mijn knieën zijn een paar jaar geleden ook op de foto geweest, en het kraakbeen bleek veel gezonder dan op grond van mijn leeftijd verwacht werd. Ik heb de knieën van een jonge meid, zeg maar. Waar dat aan te danken is? Geen idee. Aan de andere kant heb ik ook dingen die sneller dan gemiddeld verouderen. Ik zou daar graag meer van willen begrijpen.

        Tenslotte de ontbrekende tand in het skelet op het plaatje. Het wordt nu ook nog wel gedaan, een gezonde voortand trekken, als een statement, om te laten zien dat je bij een bepaalde groep hoort. Er is niets nieuws onder de zon😉

        • 🙂.

          Dat zijn interessante overwegingen, Betje. Je bent een scherpe observator. Dat van Boyd Eatons knieën was me niet opgevallen, wel dat hij iets sarcopenischer lijkt te zijn dan in de late adolescentie nodig is.

          De epidemiologie van coronairlijden (als we het überhaupt over coronairlijden hebben trouwens, mogelijk zit het probleem puur op het niveau van de hartspiercel) is nog steeds een mysterie voor me. Twee artsen/onderzoekers (Finnlayson en die andere knakker, hoe heet hij ook weer) maakten na de Eerste Wereldoorlog onafhankelijk van elkaar gewag van ‘een nieuw, vaak fataal verlopend syndroom’, dat al snel zou worden aangeduid als acuut myocard infarct. Diverse cardiologen, onder wie Paul Dudley White, vertelden dat zij het ‘vroeger’ zelden hadden gezien en dat ze elkaar zelfs waarschuwden als ze er zagen. Een infarct is moeilijk te missen, dus dit beeld moet haast wel kloppen. Maar dan lees je oude aantekeningen van dokter William Heberden uit 17nogwat en die beschrijft daar even doodleuk het klassieke verloop van coronaire hartziekte, ‘een syndroom dat niet eens zo zeldzaam is’. Het lijkt erop dat coronaire hartziekte komt en gaat.

          Dudley White weet de ‘epidemie’ overigens aan de opkomst van margarine en zaadoliën. Cleave en Yudkin beschuldigden suiker.

          Psychosociale stress is bewezen funest.

          Ik geef toe dat mijn vergelijking tussen een sober graan en bonen dieet en stevig roken vermoedelijk mank gaat😉.

      • Boeiend, coronairlijden in de 18e eeuw, dan een poos niet en dan weer wel. Waarschijnlijk kunnen we niet makkelijk onderzoeken wat in die tijd de oorzaken kunnen zijn geweest. Misschien dezelfde als nu, misschien andere. Misschien kan het op verschillende manieren veroorzaakt worden. Maar bij mijn manier van leven lijkt het, net als bij paleo, geen risico te zijn.

        Heb het filmpje met de presentatie van Boyd Eaton nog een paar keer grondig bekeken. Hoe vaker ik het filmpje zie, hoe sympathieker ik die man vind. In het begin legt hij uit hoe hij eet, paleo light dus, want ‘’I do not have any long standing chronic health problems’ (6:10). Even eerder al (5:30) toonde hij een plaatje met bonen, zo te zien adukiboontjes. Hij eet ze, legt hij uit, voor de anti-oxidanten en voor de vezels. Hij neemt ook nog vezels als supplement (8:26) Verderop vertelt hij wat hij doet aan lichaamsbeweging. Hij zou graag willen joggen, maar dat kan hij niet, want hij heeft ‘bad osteoarthritis’ in zijn linkerknie. Bij 11:55 zie je een röntgenfoto van die knie. Je hoeft geen radioloog te zijn om te zien dat het flink mis is. Maar dit beschouwt hij blijkbaar niet als een ‘long standing chronic health problem’ waarvoor een dieetmaatregel nodig is.

        Ik ben op zoek gegaan, in verband met die knie, en vond dat deze conditie in verband wordt gebracht met vlees eten. Als dit klopt, dan verklaart dat ook waarom ik er minder last van heb dan op grond van mijn leeftijd te verwachten is. Als therapie wordt een vleesloos dieet aangeraden. (O.a. Jean Carper, Food, Your Miracle Medicine). Het verhaal is wel wat ingewikkelder dan ik het hier heb opgeschreven. Maar vanwege de ruimte etc.

        Aan het eind geeft hij ‘grandfatherly advice’. Daarbij benadrukt hij het belang van goede persoonlijke relaties en een positief zelfbeeld. In jouw woorden: Psychosociale stress is bewezen funest. Ik ben het daar natuurlijk mee eens.

        Ik denk dat hier een olifant in de huiskamer is. Ik heb hem in ieder geval lang over het hoofd gezien. Bij mensen lijkt de neiging om elkaar geweld aan te doen, ingeboren te zijn. Hiervan hebben zwangere vrouwen de meeste last. Zij krijgen meer klappen dan anderen, meestal van hun partner. Even uit mijn hoofd: de meest voorkomende doodsoorzaak van zwangere vrouwen is hartfalen, onmiddellijk gevolgd door vermoord worden. Het ligt voor de hand dat moord ondergerapporteerd wordt: voor de dader is het gunstiger als hij het op iets anders kan laten lijken.Voor iedere vrouw die vermoord wordt, zijn er ongetwijfeld veel meer die het wel overleven, maar die wel beschadigd worden. Mishandeling in de zwangerschap beschadigt niet alleen vrouwen, maar ook kinderen.

        Dit is niet alleen iets van exotische of achtergestelde bevolkingsgroepen. Bepaalde groepen verbergen het meer. Maar het komt overal voor.

        Dieet helpt niet tegen geweld. Wat wel helpt, is iets waar ik hier, vanwege de focus van de site, niet verder op inga.

        Een andere olifant in de huiskamer is verslaving. Boyd Eaton heeft geen bezwaar tegen alcohol, zelfs bij ‘paleo strict’. Geen brood, wel alcohol? Hm. Dit neem ik niet over. Roken ontraadt hij gelukkig.

        Dus zo sta ik erin: sommige dingen neem ik over en andere niet. Ik blijf het met interesse volgen.

        • Betje, ik ben onderweg, maar probeer een relevant stukje tekst door de ether jullie kant op te slingeren… Toen ik het schreef wist ik dat ik zwaar tot de risicogroep behoor😉.

          De cardiologen Meyer Friedman en Ray Rosenman hoorden eind jaren ‘50 van de huismeester in hun ziekenhuis dat het meubilair in hun wachtkamer veel sneller sleet dan dat in de wachtkamers van andere specialismen. Gefascineerd door die waarneming begonnen ze het gedrag van hun patiënten te bestuderen. Twintig jaar later ontwikkelden ze de zogenoemde Videotaped Clinical Examination (VCE), een gefilmd gesprek van 20 minuten, waarin een aantal gedragskenmerken die ze hadden geassocieerd met een verhoogd risico op hartkwalen genadeloos werden blootgelegd. In de 8,5 jaar lange Western Collaborative Group Study onder 3154 gezonde mannen van 39 tot 59 jaar, toonden Friedman en Rosenman aan dat met behulp van de VCE pijnlijk nauwkeurig kon worden voorspeld welke mannen ‘op de rol’ voor een infarct stonden. Dat leidde tot een vervolgstudie onder mensen die juist een infarct hadden doorgemaakt, om te kijken of het veranderen van ‘schadelijk’ gedrag invloed heeft op het ziekteverloop. Na 4,5 jaar bleken in de groep die cognitieve gedragstherapie onderging zo veel minder infarcten op te treden, dat de National Institutes of Health het niet ethisch verantwoord vonden om de placebogroep nog langer therapie te onthouden. Vijf behoorlijke studies bewezen nadien het grote nut van de VCE als diagnostisch instrument en gedragstherapie als ‘medicijn’. Toch drongen deze effectieve methoden nooit door tot de medische praktijk. Waarom niet? ‘Het ging mis toen door de farmaceutische industrie ingehuurde wetenschappers het fenomeen met een veel grovere methode – de Cook Medley Hostility Scale – gingen ‘debunken’, zegt Joel Kauffman, emeritus hoogleraar biochemie aan de Universiteit van Philadelphia en auteur van het boek Malignant Medical Myths. ‘Nu werd geen enkel verband gevonden. Friedman en Rosenman probeerden nog van alles om de redacteuren van de medische tijdschriften te laten inzien dat de Cook Medley Schaal vergelijken bij de VCE een beperkt meetinstrument is, maar konden niet voorkomen dat hun belangrijke ontdekking officieel werd afgevoerd.

          Jij weet nu beter! Ben jij een echte Mr Ongeduld? Het antwoord luidt ‘ja’ als je jezelf herkent in drie of meer van de volgende eigenschappen:

          Vijandige instelling (!!!)

          – Neiging luid te praten en sleutelwoorden te benadrukken.

          – Neiging om voortdurend aan het eigen lichaam te frunniken en veel te verzitten.

          – Voortdurend bezeten van eigen gedachten.

          – Neiging om elke conversatie in de richting van eigen interessegebied te sturen.

          – Voortdurend gevoel van tijdsdruk.

          – Neiging snel te lopen, spreken en eten.

          – Snel op de tenen getrapt.

          – Niet goed naar anderen kunnen luisteren.

          – Geen stiltes kunnen verdragen in een gesprek. Neiging om wanneer iemand naar een woord of uitdrukking zoekt, snel zelf in te vullen.

          – Competitieve obsessie met cijfers (tijd, hoeveelheid, afstand) en altijd groter, sneller, meer en verder willen dan anderen.

          – Overdreven agressieve reactie op ‘getreuzel’ van anderen.

          – Onvermogen te genieten van de omgeving en het hier en nu.

      • Laat ik uit de school klappen hoe ik mezelf bezie:

        – Neiging luid te praten …….
        Komt misschien omdat ik behoorlijk doof ben. Neen, denk ik, ik probeer ze te overdonderen.

        – Neiging snel te lopen, spreken en eten.
        Loop altijd snel, en eet schielijk, gulzig mag je wel zeggen. Spreek ik snel ?

        – Niet goed naar anderen kunnen luisteren.
        Wanneer een ander niets te vertellen heeft wat mij aanbelangt, luister ik niet. Breek het gesprek abrupt af.

        – Competitieve obsessie met cijfers (tijd, hoeveelheid, afstand) en altijd groter, sneller, meer en verder willen dan anderen.
        Het laatste is een beetje over, daar het me toch niet meer lukt.

        – Overdreven agressieve reactie op ‘getreuzel’ van anderen.
        Kan niet op de markt lopen vanwege het geslenter. Wat is er toch bij veel waggelende mensen geen beweging in te krijgen.

        Vijf punten gehaald. En Nu ?

        • james zegt:

          Laat ik jou maar niet vertellen hoe veel punten ik haal Folkert. Verder kan ik nog wel een aantal trekjes opnoemen die allesbehalve hart versterkend zijn. Moet je trouwens nog wat opbiechten.
          Toen ik dat vertelde van dat fiets gemiddelde en jij je repliek gaf ben ik het gaan omdraaien. Lange langzame helling eerst en de steile aan het eind. Zal je niet verbazen dat het wat anders uitpakte. Ook niet meegerekend dat de winden hier bijna altijd uit het westen komen wat betekent dat de thuisrit altijd heuvel af voor de wind. Het koste me ruim drie kwartier die 16 km.
          Te hoog van de toren, hoogmoed komt voor de val. Ben het trouwens met je eens: als je ouder wordt ben je minder competitive.

      • Bijzonder verhaal, met die cardiologen die uit een observatie van de huismeester conclusies trokken die leidden tot een nieuwe en effectieve therapie. Dat het later gesaboteerd werd door vertegenwoordigers van de farmaceutische industrie, is dan weer minder bijzonder.

        Zulke observaties als die van de huismeester, liggen overal voor het opscheppen. Alleen, ze worden zelden opgeschept. Daarvoor moet aan een hele rij voorwaarden voldaan zijn.

        Interessant, de relatie tussen emoties/gedrag enerzijds en materie/ziekte anderzijds. Met een dieet of medicijnen pak je de materie aan. Dat kan heel effectief zijn. Maar die benadering heeft ook bepaalde nadelen en beperkingen. Dan kan het ook op een andere manier, bijvoorbeeld zoals in je verhaal, met cognitieve gedragstherapie. En terwijl je die pillen moet blijven slikken, of het dieet moet blijven gebruiken, heeft veranderd denken/gedrag maar weinig onderhoud nodig, als het goed is gedaan.

        Maar ja, dat is dan weer niet in het belang van bepaalde grote partijen.

      • @ Folkert: In therapie dus😉

    • Je schrijft mooie dingen op je blog, Betje !

  12. James zegt:

    Nog een reden voor Intermittent Fasting. Het blijkt dat shortened telomeres de kans op verkoudheden grote maakt en zoals we weten (Kenyon) is calorie restriction de sleutel tot langere telomeres.
    http://www.clinicaladvisor.com/short-telomeres-may-increase-risk-for-common-cold/article/281006/?DCMP=EMC-CA_UPDATE&cpn=&spMailingID=5688761&spUserID=MTMyMTAyNjMzNDkS1&spJobID=67327891&spReportId=NjczMjc4OTES1#

  13. Dirkvb zegt:

    Dag Melchior,
    Volgens mij heb ik voor jou bruikbaar materiaal voor een goed verhaal over de rol van amylase binnen de mondbarriere. Lekke mond= lekke darm=chronische ziekte.
    Het komt deels van de door mij gevolgde cursus E.G, vorig voorjaar, bij Leo Pruimboom en van zijn in oktober j.l. gehouden seminar.
    Beide zaken heb ik opgenomen en ik heb copieen van de sheets.
    Hoe krijg ik het bij jou? Ikzelf type niet zo snel.
    Als je interesse hebt hoor ik het wel.

    Vriendelijke groet,
    Dirk.

    • Dirk, mega interessant. Leo Pruimboom heeft mij zijn fascinerende hypothese op Foodlog wel eens uitgelegd. Ik weet dat hij iets heel belangrijks ziet, maar ik mis de tools (lees: ik ben te stom) om het goed te snappen.

      Bedoel je dat je het per post wilt opsturen?

  14. Gonda zegt:

    Ik snap dat het hier geen inloopspreekuur is, maar maak graag gebruik van jullie kennis…. Het gaat in deze post o.a. over zouten, verlies aan mineralen etc. Nu heb ik een aantal keren mijn ph-waarde gemeten en dat is iedere keer schrikken, behoorlijk schrikken zelfs. En dit dus ondanks geen suiker, geen granen, bijna geen zuivel en alcohol. Best balen. Nu bestaan er wel druppeltjes enzo, maar op de een of andere manier vind ik dat een rare oplossing voor verzuring. Of zie ik dat verkeerd?
    In de artikelen die ik lees spelen groenten en fruit een hoofdrol bij het bestrijden van deze verzuring. Even kort door de bocht moet dit ong. 80% van je dagelijkse voedselinname bedragen). Komen jullie daar ook ongeveer op? Zijn er lezers die ook wel eens hun zuurgraad meten of is het geen issue?
    Mijn vraag is dus: wat weten jullie over verzuring en wat zijn jullie bevindingen?

    • Mariet Hoen zegt:

      Gonda, In de groep van Elaine Cantin ( The Cantin Ketogenic Dieet ) wordt veel over alkaline versus acid gedeeld. Volgens haar is het, zeker voor kankerpatiënten heel belangrijk om te zorgen voor een meer alkaline omgeving.

      De adviezen gaan van ( zeer duur ) Kangen water tot heel eenvoudige, zoals het drinken van water met citroen- of lime sap.
      Of een theelepeltje natriumbicarbonaat ( zuiveringszout ) in het water oplossen.
      Je zou het eens kunnen uitproberen en je ph-waarde opnieuw meten, om te zien of het wat uitmaakt.

      Ik wil zelf ook sticks gaan kopen, om mijn ph-waarde te meten.
      Graag even terugrapporteren😉

      • Gonda zegt:

        Mariet, dat is nu juist het sneue. Ik drink al heel lang citroensap en groente/fruit smoothies etc. Maar nu las ik weer dat als je aan het alkaniseren bent, om het zo maar even te zeggen, de zuurgraad van je urine óók omhoog gaat. Tja…hoe lang die situatie dan duurt weet ik ook niet.
        Overigens ook maar wat op kweek laten zetten net om een infectie uit te sluiten. Maar ook in dat geval denk ik: hoe kom ik daar nu weer aan. Zucht.

      • Daniel zegt:

        Gonda, je moet echt heel weinig citroensap nemen, een paar druppels in wat water voor het eten is voldoende om de darmen te ontzuren. en ik heb juist begrepen dat fruit omdat er relatief veel suiker (fructose) in zit verzurend werkt. Maar er bestaan veel verschillende verhalen over hoe de ph waarde omhoog te krijgen. Wat ik ervan weet is dat vooral veel groente eten en de maca en gerstegras poeder erg alkaliserend werken.

    • Daniel zegt:

      Gonda, ik weet dat sommige klinieken Maca poeder en/of gerstegras poeder gebruiken om het alkaliniseren te versnellen. Wat van die poeders in water oplossen en opdrinken.

      Overigens zitten in gerstegras-poeder gluten maar er wordt van gezegd dat, omdat ze niet uit het zaad komen, ze min of meer ongevaarlijk zijn voor mensen met gluten allergie.

      • Welke pH? Het lichaam houdt de zuurgraad van het bloed binnen extreem nauwe grenzen. Het beschikt over een enorme buffercapaciteit. Bij overschrijding van de fysiologische marges word je acuut ziek. Het ‘acid-base balance’ verhaal neigt naar kwakkologie… ook al schijnt Cordain het te promoten.

      • Mariet Hoen zegt:

        Melchior, ik weet ook niet of het klopt. Maar Elaine Canton zegt dat acid bloed zorgt dat er minder zuurstof in de cellen komt. Dat is slecht voor de gezonde cellen en goed voor de kankercellen. !? Ik heb er naar gezocht en krijg geen écht goed antwoord. Wel inderdaad veel reclame om druppeltjes te verkopen om het drinkwater meer alkaline te maken.

        Deze werden geplaatst op haar site :
        http://wakeupgethealthy.wordpress.com/cancer-the-acidosis-link/
        En deze van Ron Rosedale : http://www.youtube.com/watch?v=LvTE–5w808
        Over glucose ( kan verbranden zonder zuurstof ) in tegenstelling tot vet, dat wel zuurstof nodig heeft om te verbranden ( én over de belangrijke rol van cholesterol )

      • Daniel zegt:

        Melchior, je kan best gelijk hebben, toch geloof ik deels in het PH verhaal. Je zegt zelf het lichaam houdt de zuurgraad van het bloed binnen extreem nauwe grenzen, dat klopt, uit mijn hoofd 7.35 ph. Mocht je veel verzurend eten binnen krijgen (suiker, geraffineerde producten, granen (vlees valt er volgens velen ook onder)) dan gebruikt je lichaam de reserves die het heeft om het bloed op 7.35ph te houden. Die reserves zitten in botten, volgens mij gebruikt het lichaam geen kalk om het bloed op 7.35 te houden maar het fosfor dat in de botten zit, het kalk komt daarbij vrij en circuleert vrolijk rond in de aderen totdat het daar ergens in de aderen verharding veroorzaakt (arteriosclerose). LET OP: ik zeg dus niet dat verzurend eten arteriosclerose veroorzaakt, het kan er misschien aan bij dragen en ik citeer uit mijn hoofd wat ik er over gelezen heb!

        Een bijkomend verschijnsel van het bovengenoemd proces is langzame afbraak van de botten. Twee dingen vraag ik me bij dit verhaal af (misschien dat iemand er een antwoord op weet):

        1. Wat ik nooit begrepen heb is hoe de botten dan nog blijven doorgroeien zonder extreem breekbaar of poreus te worden want van veel kinderen is het dieet hoofdzakelijk verzurend en voor zover ik weet hebben kinderen geen last van botontkalking.
        2. Als het lichaam het bloed altijd houdt op 7.35, hoe komt het dan dat men over een verzuurd lichaam spreekt? Het lichaam gebruikt immers de alkaline reserves in de botten om niet zuur te worden maar toch verzuurd het dan, hoe kan dat?

    • willem zegt:

      Ben benieuwd hoe de dame van de Suikerunie hierop reageert, als ze al reageert.
      Want hoe feitelijker wil je het hebben??

      • Jo tB zegt:

        Willem, heb je vorige week naar Zembla gekeken? Daar kwam de dame van de Suikerunie aan het woord. Pure suiker was niet slecht voor je, het waren de andere dingen die in ons voedsel voorkwam (toevoegingen) die slecht voor ons waren. Al jaren verkondigt de Diabetes Verening dat een beetje suiker kan in het dieet van diabeten. Dus je mag best een taartje of zo eten.

  15. Gonda zegt:

    N.a.v. de ph-kwestie. Heb het natuurlijk ook getest bij mijn kinderen. Die hadden een keurige score, volgens het boekje. En Melchior: je hebt een punt natuurlijk als je je afvraagt wat je eigenlijk meet op deze manier.

        • Hmm… pas op. Voortdurend erg hoge zuurgraad van de urine (lage pH) kan duiden op ziekte (naar de dokter!), maar je kunt het niet beïnvloeden met ‘alkaliniserende’ voedingsmiddelen. Dat is echt een BS concept…

          Consider the process of eating and digestion. Everything we eat is broken down by stomach acid. The pH in our stomach is about 3 – very acidic, due to production of hydrochloric acid. Everything that is ejected from our stomach, into our intestines, is then immediately neutralized by digestive liquids and enzymes. Everything we eat and digest will end up at the same pH in our intestines. What this means is the initial pH of any thing we eat is completely irrelevant. So let’s dispose of a few myths right away – alkaline water? kangan water? coral calcium? All without scientific merit. Even if you manage to raise the pH of your stomach significantly (say, with antacids), eventually the stomach acids will restore the stomach pH to its regular levels. Nothing you eat or drink will have a significant effect on the pH of food once it reaches your intestine to be absorbed.

          What does this mean to my urine, and the urine test strips?

          Your urine’s pH varies, as it’s a waste facility for the metabolic waste. Excess acidity is eliminated in the kidneys. And this can be manipulated by your diet. Your urine’s pH will reflect a number of metabolic, digestive, and other processes. But measuring the urinary pH to estimate of the blood’s pH is nonsensical, because your blood pH does not change unless you’re seriously, seriously, ill. There remains no convincing evidence to demonstrate that measuring (and manipulating) your urine’s pH has any correlation with your risk of medical conditions like osteoporosis or cancer, or any of the other medical conditions that advocate claim are the result of “excess acidity.”

          What’s the bottom line with pH balancing and testing?

          Urinary pH is highly variable, reflects the net result of your diet and any supplements you take. Following a “pH balanced” diet, and taking pH manipulative supplements has no demonstrated relationship to one’s risk of osteoporosis, cancer, or other serious illness. General dietary advice to consume plenty of fruits and vegetables, sufficient amounts of protein, vitamin D, and lots of calcium-rich foods is sound. Calcium and vitamin D supplements may be useful if you don’t get enough in your diet. But there is no evidence to suggest that your urine’s pH correlates with osteoporosis, or your risk for diseases like cancer. And there’s no need to take any special superfood or greens supplement to help protect or strengthen your bones, or to reduce your risk of cancer.

          http://sciencebasedpharmacy.wordpress.com/2009/11/13/your-urine-is-not-a-window-to-your-body-ph-balancing-a-failed-hypothesis/

      • Mariet Hoen zegt:

        Bedankt Melchior, licht in de duisternis🙂
        Ketogeen dieet voor kanker is wel genoeg, om te behappen voor de kankerpatiënten😦
        Ik zie wel meer dingen langskomen, waar ik vraagtekens bij stel. Geeft aan hoe wanhopig men is.

      • Maan zegt:

        Ha fijn, ik wordt vaak op het zuur base verhaal aangesproken en ik heb altijd ernstige twijfels gehad bij de theorie. Dat je er geen botontkalking van krijgt werd een paar jaar geleden al bewezen.
        Er bestaan ook hele lijsten van zuur en base vormende voedingsmiddelen, maar hoe ze dat getest hebben? Ook willen de tabellen nog al eens verschillen. Hoe dat proces van zuur vormen dan verloopt heeft ook nog nooit iemand mij uit kunnen leggen.
        Maar zure urine is toch juist weer goed tegen infecties? Bij een blaas ontsteking worden cranberry’s aangeraden omdat die de urine zuur maken. Ook BS?
        Suiker(s) hebben idd een zure nasmaak, zuur in je mond is niet goed, daar lossen je tanden van op.

  16. Gonda zegt:

    Daniel, misschien zit ´em daar de kneep. Het geeft te denken. Het is niet zo dat ik de citroenen per pallet in huis haal hoor, maar een paar druppels is inderdaad minder dan een half glaasje vol. Ik ga per direct minderen en hopen dat het een ander beeld geeft. Dank voor het meedenken.

    • Gonda zegt:

      Om het nog even af te maken. Mijn huisarts ziet een lage (urine) ph-waarde niet als iets verontrustends. Integendeel zelfs. Het zou infecties (zoals blaasontsteking) tegengaan. Tja. Ik heb maar besloten het eerst te laten voor wat het is….

      • Gonda, daar heeft hij gelijk in. In periodes van ketose is de urine ook wat zuurder. Volkomen normaal.

        Pas als je voortdurend heel zure urine hebt kan het een indicatie van een probleem zijn.

      • Marijke zegt:

        Hallo Gonda,

        Ik heb in het verleden regelmatig zure urine gemeten terwijl ik me ook slecht voelde. Dat had toen te maken met het afsterven van slechte delen van de darmflora. Het hielp mij om extra mineralen te nemen, zoals calcium, kalium en magnesium. Er bestaan ook capsules met gemengde mineralen voor dit doel, die heb ik ook met succes gebruikt.

        Volgens mijn ervaring heeft de samenstelling van mijn eten er weinig invloed op.

  17. James zegt:

    http://ajpcell.physiology.org/content/292/1/C33.full.pdf en bijna 200 referenced papers. Het interessante is dat praktisch alles is van de laatste tien, twintig jaar. De titels van de papers is al een education op zich : Mitochondrial decay in aging.
    Delaying the mitochondrial decay of aging with acetylcarnitine
    Mitochondria, oxidative damage, and inflammation in Parkinson’s disease
    Role of cardiolipin in the functioning of mitochondrial L-glycerol-3-phosphate dehydrogenase.
    Biochemistry of cardiolipin: sensitivity to dietary fatty acids
    Inhibition of cardiolipin biosynthesis in the hypoxic rat heart
    Diabetes induces metabolic adaptations in rat liver mitochondria: role of coenzyme Q and cardiolipin contents
    Cardiolipin requirement by cytochrome oxidase and the catalytic role of phospholipid
    Content and fatty acid composition of cardiolipin in the brain of patients with Alzheimer’s disease.
    Acetyl-L-carnitine fed to old rats partially restores mitochondrial function and ambulatory activity.
    Enz. enz. I think I need to take a whole year off or otherwise keep my mouth shut. Don’t know how Melchior does it. Either he has a fantastic filing system or an encyclopedic brain. Kudos!

  18. Lisa zegt:

    Nog even over het gebit. Zoals ik al wel eerder gemeld heb, voel ik me veel prettiger bij net niet helemaal paleo (dus wel af en toe een boterham, liefst rogge-zuurdesem; tarwe mijd ik). Dat doe ik eigenlijk al heel lang. Misschien ook een oplossing voor Karin Veltink? Ik vind de paleo-principes heel logisch en probeer me er wel zo veel mogelijk aan te houden, maar wil het niet 100%. De grootste verbetering in de gezondheid van mijn gebit is echter gekomen toen ik ben begonnen met het slikken van vitamine D. Ieder jaar moest er door de mondhygiënist/tandarts heel veel tandsteen weggehaald worden. Bij mijn partner zeker 2 keer per jaar. Sinds we allebei vitamine D slikken is dat nooit meer gedaan!

  19. Karin Veltink zegt:

    Bedankt allemaal voor de reacties!

    Ik heb van kinds af aan tot mijn 25e plusminus altijd veel brood gegeten (plusminus 10 boterhammen per dag). Nooit last van gehad. Geen opvallende darmklachten of andere dingen.

    Dus de overstap naar paleo is wel heel groot. Ik heb al geprobeerd de koolhydraten op te hogen door pannenkoeken te bakken van amandelmeel, kastanjemeel e.d. Maar zelfs dan werkt het voor mij blijkbaar niet.

    Paleo dag voor mij is: ontbijt: pannenkoek van amandelmeel met kastanjemeel met ei, zout en water > gebakken in olijfolie besmeerd met kokosolie en belegd met biologische leverpastei. Weerstandthee van Zonnatura (0,5 liter)
    Tussendoor: fruit of niks. water (0,5 liter plusminus) 2 koffie.
    Lunch: Roergebakken witlof met noten in olijfolie met scheutje honing. Kruidenthee.
    Tussendoor: fruit of niks. water.
    Avondeten: 100 gram zoete aardappel. 400 gram groente. 150 gram vlees. olijfolie.
    Tussendoor: fruit of niks of noten. Of plak zelfgebakken amandelmeelbrood besmeerd met kokosolie. (gemaakt met kokos, lijnzaad, vijgen)

    Ik voel me nu ik weer brood eet, beter. Wel heb ik meer slaap nodig. Met paleo maar 7 uur nodig. Nu wel ruim 8. Alleen red ik met paleo maar tot de helft van de dag…

    Groetjes Karin

    • Riesjart zegt:

      Hoi Karin, 10 boterhammen (sneden brood?) en beleg daarop en 4-5 stuks fruit per dag loopt al gauw richting 200-300 gram koolhydraten op een dag. Als je dat vrij plotseling gaat wijzigen richting de 50-100 gram (shatting van jouw Paleo=KH gehalte) dan moet je lichaam een aanpassing uitvoeren. De primaire energiebron wordt dan vet ipv koolhydraten. Velen hebben hiermee in het begin moeite, het wordt wel eens low-carb flu genoemd en gaat binnen een paar weken meestal over.
      Op Marks Daily Apple staat wel een artikel hierover: http://www.marksdailyapple.com/low-carb-flu/#axzz2MHwnn47S

      • Ja, dat was ook mijn allereerste gedachte, maar ze heeft het een heel jaar geprobeerd😉.

      • Janet Noome zegt:

        Karin, ik schat dat het beschreven dagmenu van Karin zelfs lager dan de 50 g koolhydraten uitkomt. Zeker wanneer er dagen bij waren dat er weinig fruit gegeten werd (‘fruit of niks’).
        Ook deze zinnen frapperen mij enigszins: “Ik heb al geprobeerd de koolhydraten op te hogen door pannenkoeken te bakken van amandelmeel, kastanjemeel e.d. Maar zelfs dan werkt het voor mij blijkbaar niet.” Dat werkt zeker niet omdat je met dit recept koolhydraatarme pannenkoeken aan het bakken bent! Amandelmeel en kastanjemeel zijn koolhydraatarme vervangers voor tarwemeel. Heel paleo maar ook heel arm aan koolhydraten.
        Ik denk dat Riesjart goed in de buurt zit met zijn schatting van 200-300 g Kh/dag. Alleen als je dan omlaag klapt naar < 50 g Kh/dag zou dat toch wel invloed moeten hebben op je lichaamsgewicht en dat was niet zo. Niet dat ik aan je woorden twijfel maar ik vind het wel erg opmerkelijk.
        De overgang was veel te abrupt en ik ben het met Jo eens. Geleidelijk omschakelen naar paleo gaat je vast beter bevallen!

    • Jo tB zegt:

      Hoi Karen, 10 boterhammen per dag naar nagenoeg 0 is een zeer grote overgang, dus jij kan niet “cold turkey” overstappen op paleo. Je lichaam is geweend aan de hoeveelheid koolhydraten en wanneer je die drastisch verlaagd dan krijg je afkick-verschijnselen (hoofdpijn, enz). En wanneer je weer je oude eetpatroon oppakt, eet je dan weer 10 boterhammen? In dat geval zou ik je willen aanraden: doe het wat lagzamer aan. B.v. iedere 14 dagen 1 of 2 boterhammen minder eten. En de waarde van die koolhydraten vervangen door b.v. een rauwkost, of zoete aardappelen. Je lichaam is gewend aan z’n nutrienten uit de koolhydrate van brood te halen, en denkt he waar zijn mijn nutrienten gebleven, en gaat signalen uitzenden, he meid ik kom te kort, kom op eet brood. Die “ziet” de andere koolhydraten nog niet. Dus moet het lukken als je over een langere periode de een afbouwt en de ander opvoert.

      • Jo tB zegt:

        Karen, mijn advies om 2 boterhammen per 14 dagen te minderen gaat bij nader inzien te snel. Het zou veel langzamer moeten gaan b.v. 1 boterham per maand vervangen door een paleo koolhydraat. Dan doe je er een jaar over om volledig over te stappen op paleo. Met vele mini stapjes kom je er ook.

    • riesjart zegt:

      Deze blog heeft wel goede info mbt darmflora en voedselintolerantie. Kijk maar eens: http://coolinginflammation.blogspot.nl/2010/04/antibiotics-gut-flora-food-intolerance.html

    • Fien zegt:

      Janet, kastanjes zijn helemaal niet arm aan koolhydraten, integendeel. Iemand die zoete aardappel, meerdere keren fruit, vijgen (in het amandelmeelbrood) en kastanjes (in de pannekoek) eet, plus natuurlijk de nodige groenten, kan onmogelijk onder de 50 gr. koolhydraten uitkomen. Het is eerder richting honderd dan richting vijftig.

      • Janet Noome zegt:

        Ho Fien, ik heb het niet over kastanjes maar over kastanjemeel. En dan ook nog over een mengsel van amandelmeel en kastanjemeel. Het gehalte aan koolhydraten hangt dan ook nog eens helemaal af van de onderlinge verhouding amandelmeel en kastanjemeel. En over vijgen had ik het ook niet. Ik schetste het koolhydraatgehalte daarbij op de dagen waarbij er geen fruit gegeten werd: zoals Karin zelf zei: ‘fruit of niks’ . Ik probeerde alleen maar aan te geven dat de extreme terugval in koolhydraten waarschijnlijk haar klachtenpatroon veroorzaakte. En dat bij een langzame afbouw dit waarschijnlijk niet aan de orde is. Mijn ervaring is juist dat paleo meestal in het verlengde ligt van de koolhydraatbeperking. Mensen beginnen om wat voor reden dan ook met koolhydraatarm eten en gaan daarna vloeiend over in paleo met vaak weer wat meer, maar andere, koolhydraten.

        • Klinkt heel logisch, Janet. En is het ook niet gewoon te weinig? Overigens kan ik me niks voorstellen bij al die krampachtige substituten voor brood en pannenkoeken. Hoe paleo is amandelmeel? Veel menen blijken er grote psychologische moeite mee te hebben eten te eten zoals het komt.

      • Fien zegt:

        Karin schrijft zelf dat ze vier tot vijf porties fruit per dag eet. Trouwens, ik lees “fruit of niks” niet als de hele dag fruit of de hele dag geen fruit. Kastanjemeel bestaat uit kastanjes. Of jij het nu wel of niet over de vijgen in het amandelbrood hebt, ze moeten ook meegerekend worden. Karin komt echt niet onder de 50 gram koolhydraten. Daar ging mijn reactie over.

  20. Karin Veltink zegt:

    Fruit zijn trouwens wel 4-5 porties per dag. Om de koolhydraten ook al wat op te hogen.
    Zout is een idee. ik voeg wel zout toe aan pannenkoek en warm eten, maar zal zeker minder zijn dan voorheen.
    Vet gebruik ik denk ik genoeg. Mijn eiwitten verwacht ik ook wel.
    Ik gebruik ook vrij veel noten, zaden, pitten, chiazaad gebruik ik ook.
    Ik viel ook niet af dus de hoeveelheid energie zal ook wel aardig goed zijn geweest, denk ik.
    Misschien is paleo inderdaad niet geschikt voor mij. Ik heb me ook altijd goed gevoeld op de ‘Schijf van vijf’ voeding maar ik vind de theorie zo mooi en kloppend.
    Ik ben zelf orthomoleculair diëtist en adviseer het dus ook veel. Het is alleen jammer als het bij jezelf dan niet succesvol is.
    Ik overweeg nu zelf brood te gaan bakken van haver, spelt, boekweit, amandelmeel zodat ik in ieder geval afwissel in granen en het niet 1 en al tarwe wordt.

    • Hoi Karin,

      Ik krijg steeds meer het idee dat we in eerste instantie niet zo zeer te maken hebben met de evolutie van ons (epi)genoom, maar met dat van ons microbioom. Vanuit dat perspectief zou ik me plotseling voor kunnen stellen dat er inmiddels een Homo sapiens graeminae of zo bestaat, die aardig is aangepast aan granen. Het zou ook logisch zijn dat zo’n microbioom ernstig tegensputtert als het zijn granen niet krijgt, met als resultaat dat zijn gastheer zich belabberd gaat voelen.

      Pure speculatie, hoor😉.

      Maar je moet je niet slechter gaan voelen van een leefstijl.

      • willem zegt:

        Ons genoom muteert met een snelheid van ongeveer 0,5% per miljoen jaar. Dat betekent, dat een aanpassing aan granen c.s. niet aan de orde is.
        Dan wordt de laatste tijd steeds meer geattendeerd op datgene waar de microbiologie zich mee bezighoudt, ons microbioom. Zie ook http://blogs.groene.nl/betawetenschappers/het-microbioom-alle-micro-organismen-op-en-in-ons-lichaam-scheffers/ – 27k -.
        Het zal de vaste lezer van dit blog niet verbazen van mij te vernemen dat ik daar geen tittel of jota van snap. Mooie uitdrukking, nietwaar, Folkert?
        Had ik al mijn hoop gevestigd op ons genoom als baken in de woelige voedingszee, blijkt er ook nog zoiets als ons microbioom te zijn om de boel weer in de war te sturen. Om wanhopig van te worden… Toch??

      • Audrey zegt:

        Melchior je mag nog even verder speculeren. Ik zat met smart te wachten tot iemand ging reageren op ‘microbioom’ voordat ik mijn mond open doe. Er moet toch iemand zijn die hier heel wat meer over kan zeggen. Toen kwam Willem met de link naar het intervieuw in de Groene en daar staat aan het eind een nog veel mooiere link.
        http://blogs.discovermagazine.com/notrocketscience/category/bacteria/microbiome-bacteria#.UTDJQh1womA.
        Whatever else Karin aan problemen heeft met overschakelen, ik vermoed dat het een kwestie is van wie het voor het zeggen heeft in haar darm flora. Gezien haar ‘normale’ dieet pre-paleo (veel brood en fruit) lijkt het me dat ze een darmflora heeft die zich met alle man en macht verzet tegen omschakeling. Het lijkt wel of ze de drie K’s zelf daar heeft zitten. Heb onlangs nog ergens gelezen dat in sommige gevallen de enige mogelijke oplossing is om een transplantatie van bioom te ondergaan.

        • Hoi Audrey,

          Dan denken we precies hetzelfde. Stel even dat onze speculatie werkelijkheid is en dat de klachten van Karin en Carla en vele anderen met van die ‘faillure to thrive’ ervaringen (ook wel ‘failleo’ genoemd) het gevolg zijn van een om dense acellular carbs jengelende (upper intestinal) darmflora. Dan is de volgende vraag of die specifieke ‘graanflora’ bij deze mensen schadelijk is, een trade off die meestal goed uitpakt, of ronduit gunstig. En de volgende vraag is of je hem wel moet willen veranderen.

          Ik denk zelf dat een goed graangepast (grapje) microbioom enigszins normaal overleven in een graanlandschap mogelijk maakt, maar dat de trade off komt in de vorm van diabetes, kanker en hart- en vaatziekten bij een substantieel deel van de groep.

          Misschien is die ‘low carb flu’ waar veel over wordt gesproken ook wel gewoon een kwestie van microgespuis, ‘clinging to their starch’.

      • Ik probeer het zelfs niet te snappen, Willem. Aan een eeuwig leven zou ik nog niet genoeg hebben. Met verbazing en verwondering lees ik. Gelukkigerwijs heeft Melchior de gave om op een ‘ populair wetenschappelijke ‘ manier, de taal die ik enigzins begrijp, zonder dus te vervallen in een hoogdravende taal, de verstaander heeft een half woord nodig, aan het ‘ klootjesvolk ‘ uitleg te geven. Dat is een onverdiende gave waarvoor hij niet voldoende geprezen kan worden. Ik weet wel dat prijzen een mens zwak maakt. Een compliment moet je kunnen verdragen

      • Aldert zegt:

        Audrey heeft de zelfde gravatar en de zelfde taalgebruik als James!

      • Aldert zegt:

        Ooowww, dacht dat James pas zei dat ie gehackt was, vandaar… Wel één blok met z’n tweeën!

        • james zegt:

          🙂 We zijn bijna 40 jaar gelukkig getrouwd Aldert, dan valt het niet te vermijden dat je een zelfde soort taal gebruik ontwikkelt. We hebben zelfs voortdurend ‘telepatische ervaringen’: de een zegt hardop wat de ander zat te denken.
          Komt nog bij dat dit allemaal nieuw is voor mij, zij is er in geschoold. Heeft wel aardig moeten omscholen, maar dat ging gemakkelijk, was in Wageningen al vaak niet eens met wat er verkondigd werd, maar ja die mensen zullen het toch wel weten. En zo volgden we , weliswaar schoorvoetend, maar toch braaf de adviezen van het Achter liggende Voorlichtend bureau.
          Maar we zijn je natuurlijk allemaal dankbaar dat er hier goed opgelet wordt.🙂

      • Carla zegt:

        Melchior, in mijn geval had de slechte ervaring vooral te maken met een tekort aan calorieen (zoals je zelf al suggereerde ergens) omdat ik niet wist wat te eten en daarom maaltijden oversloeg.
        Het gaat btw nu erg goed en als ik ‘It starts with food’ uit heb (moet nog 1 bladzijde) ga ik, omg, de whole30 doen ivm het pollenseizoen en mijn allergieen.

        Ben heel benieuwd naar je post en verdere reactie op het filmpje (van Christina). Ik vond haar verhaal inzake het verschil tussen groenten/planten uit de paleotijd en onze gecultiveerde groenten toch best interessant.

      • Jan Peter van Doorn zegt:

        En daarbij denk ik dat de grootste stap in de evolutie nu gaat komen: van curatieve ‘geneeskunde’ naar preventieve geneeskunde.

      • willem zegt:

        Wat vier berichtjes hieronder staat, moet je je hier voorstellen (als dit wel goed gaat).
        Gaat over die ‘routemachine’.

      • Fien zegt:

        Elf minuten gesprek met Hans Westerhoff over die biochemische “routeplanner”: http://www.radio1.nl/items/73311-hans-westerhoff-iedereen-kan-120-jaar-worden

        In kaart brengen is 1 ding. Kennelijk kan dat. Adviseren hoe iemand een hartinfarct of suikerziekte of kanker kan voorkomen met een aangepaste leefwijze is wel iets heel anders. Ik denk dat iemand die volgens zijn biochemische plattegrond afstevent op een hartinfarct, nog altijd het advies kan en zal krijgen om Becel om zijn brood te smeren.

      • willem zegt:

        Nog even over die bevindingen van Westerhoff e.a.
        De kreet ‘Dieet vervangt medicijn’, waarmee dekrant opende, lijkt me passend in deze tijd: overdreven en de lading niet dekkende.
        Zoals ik de berichten zie, valt er vooreerst echt niet te verwachten dat het de kant van voedingsvoorlichting en -advisering opgaat. Ik zie het meer als een nieuwe stap in een proces dat zal leiden naar toegepaste chemische behandelingen van een zieke stofwisseling. En dan in een heel vroeg stadium, voordat symptomen ervan zich openbaren. Dat is winst. Wetenschap heeft ons een prachtrits aan goede geneeskunst gebracht en deze vorderingen kunnen daaraan flink bijdragen!
        De vraag die volgt, is waarom blijkbaar ook niet ingezet wordt op de voorstadia: welke leefwijze stimuleert de de zwakke elementen van ons metabolisme en hoe die drastisch te veranderen. Inderdaad, de leefwijze (voeding, beweging, psych. factoren etc.) kan niet zomaar geneeskunde vervangen, maar moet gezien worden als aanvulling op en basis van menselijk welzijn. De verwachting dat de chemische industrie zich voluit bezig gaat houden met de aanpak van ontsporingen via medicijnen en dat daarbij de met tromgeroffel aangekondigde inbreng van gezonde voeding ondersneeuwt, mag niet worden onderschat.

    • Mariet Hoen zegt:

      Karin, als ik al de mogelijke oorzaken van jou probleem met overstappen op graanvrij/ Paleo eten zo bekijk denk ik ook dat het te maken heeft met de darmflora.

      Uit mijn eigen observaties ( N=1 ) toen ik 1 jaar 2 maanden geleden begon met het Shangri La- dieet (Via een post op dit blog ! ), waarbij ik midden in een venster van niets eten van 4 uur, 1 á 2 keer per dag 2 tot 3 eetlepels geurloze olie slikte ( brr vies ) was het meest opmerkelijke en dat wat mij het meeste zorgen baarde de zeurende pijn direct onder mijn maag, hoog in de dunne darm.
      De honger ging totaal over, dat wel, maar ik voelde me ‘bloating all the time’
      Ik at in die tijd en daarvoor 3 sneeen brood per dag.
      Ik hield het Shangri La-dieet maar 1,5 maand vol, ook al omdat ik de geurloze olie niet vertrouwde, te bewerkt.

      Verder lezend op het PP van Melchior over granen en koolhydraten ben ik met de granen cold turkey gestopt. Nu is dat met 3 boterhammen niet zo moeilijk, zou je denken.
      Maar dat misselijke gevoel en de darmpijn hield aan. Maanden ! Van Januari tot eind Mei.

      Pas toen ik, ook weer via dit blog, leerde over IF en ik daarmee begon is dat bloating gevoel langzaam verdwenen. In mei begonnen, eind Mei kip lekker !
      Na wat gezoek en geëxperimenteer, eet ik nu binnen een venster van 5 á 6 uur en zo’n 18 uur vasten. Soms ook wel een 24 uur Fast.

      Ik denk dat die vastenperiodes zorgen dat de darmflora ( en natuurlijk daardoor de bloedsuiker ) zich kan herstellen.
      Er is hier door Melchior en anderen veel ‘wetenschappelijke’ onderbouwing gedeeld over IF. Daar waag ik me niet aan.

      Misschien heb je er wat aan😉

      • Marijke zegt:

        Als de problemen van de darmflora afkomstig zijn, bijvoorbeeld een overmaat aan candida als gevolg van de voeding met veel koolhydraten, is het GAPS dieet een uitkomst. Zie http://www.GAPSdiet.com of http://www.GAPS.me of http://www.gapsvoedingstherapie.nl. Het is een flinke investering in een gezonde darmflora, maar voor mij zeer de moeite waard gebleken.

        De pijn in je darmen was afkomstig van afstervende delen van de darmflora op het moment dat je ze niet meer voedt met suiker. Daarbij komen bijtende stoffen vrij die de darmwand irriteren en dat geeft pijn. Die stoffen worden ook voor een deel in je bloed opgenomen en kunnen dan tot hoofdpijn leiden. Ook kan je je tijdelijk moe voelen.

        Helaas moet je hier doorheen om slechte flora, kwijt te raken en sterker te worden. Het is wel belangrijk om het langzaam, en soms heel langzaam te doen,dat maakt het beter te verdragen.

        • Mariet Hoen zegt:

          Marijke, Interessant rooksignaal😉

          Nooit van gehoord, Gaps Zou zo maar kunnen, dat het komt een afstervende darmflora. En dan te bedenken dat ik al heel weinig granen at. Kleine beetjes, grote gevolgen. Het is en blijft ( hoe meer ik er over te weten kom, hoe minder ik weet ) een geheimzinnige wereld, de chemische fabriek van ons lichaam.
          Zo heb ik opeens een ‘rare’ reactie op eieren.( biologische, toch teveel graan ? ) Al een paar maanden, 1 ei gaat nog wel, 2 of 3 is mispoes: misselijk, rommelen tot diarree. Dus maar even niet.

          Tot mijn grote vreugde een tip gekregen over een boer in de buurt, die eieren verkoopt van kippen die écht scharrelen. Kippen met grote sokken, die bereidwillig met je komen tokken als jij bereid bent je tot hun niveau te verlagen. Heb ik als kind al geoefend, was er heel bedreven in. De kippen dachten altijd dat ik een familielid was, kwamen op me af gestormd en keken dan, naast me en achter me, waar die kip dan wel was . Was ik uren zoet mee😉
          Ik hoorde van de tipgever, dat de boer niet wilde dat zij oud brood meenam om aan de kippen te geven. Goedzo, zei ik, verbaasd gezicht.

          Nou, het wonder is geschiedt ! Geen last meer bij een roerei van 3 eieren met spek van de sokkenkippen.
          Kleine beetjes, grote gevolgen…

    • willem zegt:

      Ja, had het ook gelezen. Weet eigenlijk nog niet wat ik ermee aan moet. Begrijp het (nog) niet. Wordt wel met veel bombarie gebracht. Alsof dit de grootste doorbraak sinds de penicilline is..
      ’t Is een krantenartikel, tenslotte. Wat ik eruit oppik, is dat het voorgesteld wordt alsof voeding het medicijn gaat vervangen. Terwijl er eveneens over gesproken wordt dat veel medicijnen die nog op ‘de plank’ (?) zijn blijven liggen, ook toegepast gaan worden.
      ’t Is me wat..

  21. Robert1970 zegt:

    Ik ben redelijk overtuigd van het feit dat de genen volgend zijn en niet leidend(sorry geen ref.)
    Als ik het verhaal van Karin lees zit ik ook nog te denken aan ontgifting wat zorgt voor hoofdpijn. Voor specifiekere hulp kan je ook hier terecht: http://www.westonprice.nl/
    Ik weet dat Melchior niet echt fan is van de websites van Weston Price maar dat mag iedereen zelf ervaren. Pik er uit wat je kan gebruiken, lees het alleen lezen gedeelte eerst.

    • Mariet Hoen zegt:

      Dit zegt Ron Rosedale over de genen:

      We are not our genes, we are the music that our genes play. Genetic expresion. Meals regulate genetic expression more than anything, food does.
      The breakfast I eat this morning change about 8000 genes. I have about 13000. The different between a man and a woman is about 200 genes.
      You can take a piano with 48 keys or so. And how many songs you can play ?

      You can take the same genes and you can play the music of diabetic or you can play the music of longlife.

      Wat ik verder opmerkelijk vind is dat hij zegt dat zijn ‘anders’ eten, ketogeen, de natuur voor de gek houdt. De ‘natuur’ is niet geinteresseerd in lang leven, alleen in reproductie.
      Kinderen voortbrengen, zorgen dat ze op eigen benen staan. Daarna mag je van de natuur dood gaan. “Fool nature , keep glucose down, keep protein down.” dan zet je het lichaam aan om je DNA te repareren. enz.

      • Carla zegt:

        Heb de video bekeken vanwege dat intrigerende hemd en zijn ebook vlug doorgelezen (turn of your hunger switch). Om voor vrouwen te berekenen hoeveel proteine je per dag kunt eten, moet je taille- en heupomvang opmeten. M.a.w. het verschil tussen het ‘peer’ en ‘appel’ figuur. Geinig.
        Wel weer een onderwerp om verder over te lezen (komt er ooit een eind aan?).

  22. Daniel zegt:

    Een bericht op nu.nl “te veel vitamine D leid tot voedselallergie” (http://www.nu.nl/gezondheid/3354848/te-veel-vitamine-d-leidt-voedselallergie.html)

    Samenvatting: Kinderen van vrouwen met een hoog vitamine D gehalte tijdens de zwangerschap hebben een grotere kans op voedsel allergieën dan vrouwen met een laag vitamine D gehalte.

    Zouden de voedsel allergieën veroorzaakt worden door het supplement (d2 of D3) en niet door vitamine D die via de zon wordt aangemaakt of door beide???

    Ik vind dit namelijk gek, in de paleotijd hadden mensen gemiddeld een veel hoger vit d gehalte dan tegenwoordig. Deze vitamine D kwam hoofdzakelijk door veel tijd onder de zon door te brengen. Dus ik denk dat het ligt aan de supplementatie van vit D en misschien wel alleen vit D2 supplementatie.

    • Jo tB zegt:

      Daniel, ik heb even doorgeklikt naar het wetenschappelijk artikel en daar staat:

      The median maternal 25(OH)D3 level was 22.19 ng/ml (IQR 14.40–31.19 ng/ml); the median cord blood 25(OH)D3 10.95 ng/ml (6.99–17.39 ng/ml). A high correlation was seen between maternal and cord blood 25(OH)D3 levels, both showing a seasonal distribution. Maternal and cord blood 25(OH)D3 was positively associated with children’s risk for food allergy within the first 2 years. Further, higher maternal 25(OH)D3 resulted in a higher risk for sensitization against food allergens at the age of two. Cord blood 25(OH)D3 levels were negatively correlated with regulatory T cell numbers.

      Als ik dit goed lees was de 25(OH)D niveau erg laag, en zouden alle moeders een gebrek aan vitamine D hebben…

  23. Marcel Oden zegt:

    Ha Melchior,
    Hier een oude krijger, je ex Pano makker Marcel Oden. Ik vind nergens je contactgegevens, daarom misbruik ik dit reactieveld om contact met je te leggen. Tegenwoordig houd ik mee bezig met hele oude taoistische krijgskunst en hele nieuwe manieren om ons edele freelancersvak te vernieuwen. Ik lees dat je nog steeds broodschrijver bent, dwz dat je mensen zoekt die je hobbies financieren. Ik ken er wel een paar. Mooie dingen! Geef me een belletje for old en new times sake en ik vertel je er meer over. Via http://www.winstgevendfreelancen.nl vind je mijn nummer wel. Alle goeds, Marcel

  24. Karin Veltink zegt:

    Het zou heel goed met mijn darmflora te maken kunnen hebben. Nu ik weer elke dag een speltzuurdesem boterham neem, een roggecracker of een snee tarwekiembrood (ik doe geen 10 meer :)) is mijn ontlastingspatroon weer perfect > 2 x per dag, normale consistentie, geen toiletpapier nodig, geen winderigheid, opgezet gevoel of krampen. Met puur paleo heb ik wel wat darmklachten. Ik ga trouwens ook elk jaar een weekend vasten en neem daarna een kuur L-glutamine met probiotica.

  25. Minke Jans zegt:

    Een N=1 verhaal n.a.v. het gebit: dat wordt ondanks het ouder worden steeds beter van kwaliteit. Twee kiezen met chronische ontstekingen (zwarte wortels) zijn zo successievelijk ‘opgeofferd’ en sindsdien is er een opmerkelijke, algemene conditieverbetering en het verdwijnen van chronische problemen met bijholtes. Poets inmiddels met mondolie van Amanprana en spoel regelmatig met een olie. En ben van tandarts veranderd, nu heb ik er eentje die wel geïnteresseerd is in stofwisseling.

    En die getrokken kiezen? Die kiezen zaten precies op de plek waar de dikke darm meridiaan over de bovenkaak heen loopt – zowel links als rechts. Vanaf mijn vroegste jeugd heb ik problemen met mijn darmen (zonder nadere diagnose). Sinds een half jaar heb ik advies van een sport-diëtiste die mijn supplementen afstemt op mijn stofwisselingsmankementen m.b.v. het meetsysteem ‘Asyra’. Bleek ik ook nog gastvrouw van twee verschillende parasieten te zijn. De verandering van de darmflora is nu het onderwerp. Te weinig zout en essentiële mineralen i.c. een slecht opname daarvan speelt ook een rol. Zolang ik nog steeds per zes weken andere supplementen krijg voorgeschreven noem ik het therapie, terwijl ik op zoek ging naar efficiëntie in de supplementen.

    Inmiddels eet ik op een wijze die je redelijkerwijs paleo moet noemen – de weg er naar toe was er één van 25 jaar uitsluiting-insluiting van ervaringen, opvattingen, uitproberen. Eerst de suiker eruit, wat op zich al een hele klus was – al die etiketten lezen en de keukenkastjes uitmesten. Toen, in het Montignac tijdperk: scheiding van koolhydraten en vetten, wat zeer goed beviel. Geen pasta, aardappels, rijst, etc. bij groenten, vis en vlees. Sinds drie jaar het (biologische zuurdesem) brood eruit en alleen nog koolhydraten met volgens de glycemische index een laag effect op de suikerspiegel. Gestopt met sporten, wel doorgegaan met wandelen en ‘Standing Chi Kung’. Zonder problemen 15 kg buikvet eraf gegeten. Sinds een jaar over op geitenkaas en verder geen zuivel meer. Mijn conclusie: stap voor stap, met geduld, geleidelijk, naar bevind van zaken. De andere, ‘cold turkey’ methode heeft mijn zoon bij diezelfde diëtiste gedaan: sportvasten. Dat is – onder begeleiding – in twee weken van een koolhydratenverbranding overschakelen naar een vetverbranding. Maar ja: wedstrijdroeier hè. Je moet wel sporten om te kunnen sportvasten.

  26. riesjart zegt:

    WTF?
    Intense Sweetness Surpasses Cocaine Reward
    Suiker verslavender dan Cocaine??
    http://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0000698
    Finally, the preference for saccharin was maintained in the face of increasing reward price or cost, suggesting that rats did not only prefer saccharin over cocaine (‘liking’) but they were also more willing to work for it than for cocaine (‘wanting’). As a whole, these findings extend previous research [31], [32] by showing that an intense sensation of sweetness surpasses maximal cocaine stimulation, even in drug-sensitized and -addicted users.

    • Dank, Riesjart, zie dit nu pas. Allemaal aan Kris Verburghs havermoutpap. En met de complimenten aan Betje😉.

      The fact that the Iceman suffered from tooth decay is attributable to his eating more and more starchy foods such as bread and cereal porridge which were consumed more commonly in the Neolithic period because of the rise of agriculture.

  27. Micha zegt:

    Onze tarwebekkies en het mogelijke voorkomen daarvan blijft met mateloos interesseren:
    hier het persbereicht naar een mooi artikel van de opkomst van ‘slechte gebitten’ en dat dit op verschillende plekken op de aarde tot stand kwam:
    http://www.ucd.ie/news/2015/02FEB15/050215-Malocclusion-and-dental-crowding-arose-12000-years-ago-with-earliest-farmers-study-shows.html

    hier het artikel in PlosOne:
    http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0117301

    De vraag blijft welke reden hieraan ten grondslag liggen. Een mogelijk antwoord (hier ten blogge welbekend) is minder hard moeten kauwen, daar zet bovenstaand artikel op in. Andere mogelijke verklaringen die ik tot nog toe gehoord heb:
    1. Minder lang borstvoeding (de belasting die het zuigen aan de tepel en borst geeft zorgt voor het vormen van de kaak);
    2. Kauwen van zachter voedsel, de kaak wordt minder belast;
    3. tekort aan nutriënten (blijkbaar is omega 3 DHA van belang in het vormen van de kaak).

    Het kan natuurlijk zijn dat alle factoren van belang zijn, maar in welke verhoudingen blijft natuurlijk de vraag.

  28. Micha zegt:

    Twee quotes en twee links:

    Eén van het hele fijne interview met Spreadbury:
    Ian: Exciting things that are starting to appear in the literature include this whole field of bacterial colonization of mammalian hosts and the putative role of biofilms and similar in chronic diseases. It’s early days yet (and I must stress this), but there’s emerging evidence that Alzheimer’s disease may be associated with manifold elevations of number and diversity of periodontal pathogens in the brain.

    The scientists researching this field are intrigued by the order of symptoms often seen in AD, which appear consistent with the route an oral pathogen would traverse to enter via the olfactory bulbs. The risk-elevating APOE4 polymorphism has been reported to increase blood-brain barrier permeability, and it is being suggested that amyloid may be an attempted anti-microbial defense.

    As I say, early days yet, but you can see why the MDs in this field have reportedly become keen flossers and brushers. I’d suggest they’d be much better off eating in a manner styled to pre-date the arrivals of flour before many of the periodontal pathogens apparently arrived in the human mouth (see Adler, Cooper et al 2013 Nature Genetics).

    http://highintensityhealth.com/ian-spreadbury-ancestral-carbohydrates-vs-acellular-carbs-gut-bacteria/

    en deze over het vinden van 80.000 jaar oude chinese tanden:
    Although Hublin says there is a good case that the Daoxian teeth are older than 80,000 years, he notes that several of the teeth have visible cavities, a feature uncommon in human teeth older than 50,000 years. “It could be that early modern humans had a peculiar diet in tropical Asia,” he says. “But I am pretty sure that this observation will raise some eyebrows.” Martinon-Torres says her team plans to look more closely at the cavities and the diet of the Daoxian humans by examining patterns of tooth wear.
    http://www.nature.com/news/teeth-from-china-reveal-early-human-trek-out-of-africa-1.18566

    Raise some eyebrows indeed. Zouden ze net als in die Marokaanse grot een tandverziekende cocktail zoals slakken en eikels hebben gegeten? Ik ben benieuwd…

  29. Interessant! Mij staat bij dat die vroege Marokkanen geen cariës hadden, maar totaal geërodeerde tanden en kiezen. Wat de uitkomst ook zal zijn, feit blijft dat jager/verzamelaars over het algemeen een excellente gebitsstatus hadden.

    Wie was dat gisteren op Utrecht Centraal🙂 ?

  30. Micha zegt:

    Was het mijn dubbelganger? Een bekende Nederlander?

    Die proto-marokkanen hadden beiden: geërodeerde tanden en cariës (op drie na, die waren cariësvrij).
    Uit de abstract: ‘We present early evidence linking a high prevalence of caries to a reliance on highly cariogenic wild plant foods in Pleistocene hunter-gatherers from North Africa.’

    http://www.pnas.org/content/111/3/954

    Overigens kan ik er weer wat aan toevoegen: ik kan alleen het paper waarop het nieuwsartikel gebaseerd is niet vinden:
    http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/11902097/Ancient-Romans-had-perfect-teeth-thanks-to-healthy-low-sugar-diet.html
    Dus die Romeinen hadden weinig gaatjes, maar woonden wel bij een natuurlijke fluorbron.
    en dat is des te interessanter omdat het al tijdens de landbouw is, en anderzijds de resten van landbouwende germanenresten vaak niet zulke perfecte gebitjes hebben. Ra ra hoe kan dat?

  31. Alex zegt:

    http://avaxnews.net/fact/Peering_Inside_Pompeiis_Victims.html

    Aangezien die CAT scans pas op 29 september j.l zijn gemaakt is dat paper wellicht nog ‘in de maak’ ?😉

  32. Micha zegt:

    Hoi Alex, ik denk dat je gelijk hebt, ik had dat van die persconferentie idd gelezen, papers zullen in de koker zitten, of eerst in het Italiaans gepubliceerd worden. Afwachten, want die nieuwsberichten waren nou niet echt superinhoudelijk…

  33. Alex zegt:

    Micha: 2016 wordt het paper pas gepubliceerd door Elisa Vanacore en Alberta Angela.😀

    “They were buried by a volcano along with their town 1,900 years ago — but at least the victims at Pompeii had great teeth.

    Skeletons examined using a CAT scanner set up at the excavated Roman town near Naples were found to have far fewer cavities than today’s average.

    “They were so healthy because they ate vegetables, fish and cereals, but no sugar,” said Massimo Osanna, the site’s superintendent. “It’s not just the teeth that show this — we have also found the carbonised remains of figs, pomegranates, grains and barley in containers in the town.”

    “The Pompeiians would not have had…”

    Meer geeft The Times niet prijs zonder dokken…

    http://www.foodlog.nl/artikel/eetpatroon-oude-romeinen-zorgde-voor-perfect-gebit/

    Met dank aan Google vertaler:

    “ELISA Vanacore directs the departmental structure of Children’s Dentistry company University Hospital San Juan de Dios and roar of Aragon of Salerno. It is also involved in anti-aging medicine. It is she who is studying the teeth of the casts of ancient Pompeii. “A unique and rewarding, my feeling was to visit a child Pompeian to observe traces of nutrition problems.”

    Dr Vanacore, what did he feel about participating in this research?
    “A great thrill. To work normally look mouths, I have the opportunity to visit many people. I analyzed the victims as real patients, respecting them from the ethical point of view. I am very happy for this opportunity to study the remains of the ancient Romans , she urged my curiosity about people who have had one of your own lifestyle dating back to 2000 years ago. ”

    What to tell the teeth of Pompeii?
    “We realized we had healthy teeth. They ate a lot of vegetables, vegetables, even meat course, but tooth decay was almost unknown, there are only very few hints. The caries destroys the hard tissues, could not have been sorry. So very few were using sugar “.

    The latest Tac concerned the cast of adult number 14 and that of the child from the home of the gold bracelet. What emerges?
    “The adult, probably a man, he had a complete set of teeth 32, with the second round, and the degree of ossification may be about 30 years. The child, however, had the
    incisors broken, he lost the side and center, had the germs of the first permanent molars not yet formed, the sixth, age 4-5 years. It can be assumed that receive good nutrition, which has been breastfed, and not give him honey, missing the typical destruction of the enamel. ”

    How goes the search?
    “We will put together the data collected, we are preparing a publication for 2016, also written with Alberto Angela”

  34. micha zegt:

    En ondertussen is het wachten op de voortvloeiende publicatie. Of zou ie in ’t Italiaans zijn?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s