Beste lezing van AHS 2012: Remko Kuipers

Samenvatting en commentaar volgen asap. Enjoy, alvast. Dit sluit vrij naadloos aan bij onder andere dit verhaal en deze post (‘Waarom ik een strandjutter ben’).

Verlaat commentaar

Beëdigd makelaar in vleugellamme mainstream voedingsadviezen Yneke Vocking zei tijdens een lezing in zo’n deftig resort eens badinerend dat Frits Muskiet toch eigenlijk vooral een soort kamergeleerde is. Nog afgezien van de eclatante arrogantie en irrelevantie van die uitspraak, deze AHS-lezing van Remko Kuipers maakt pijnlijk duidelijk hoezeer de te Wageningen geprogrammeerde blondine de plank missloeg. Kuipers – apotheker, arts, cardioloog in opleiding en gepromoveerd op een onderzoek naar de vetzuurinname van semi traditioneel levende jager/verzamelaars in Afrika – is een pupil van Muskiet. Hij besloot zich voor zijn onderzoek niet alleen te baseren op reeds gedocumenteerde waarnemingen, maar zelf jager/verzamelaars te observeren. In een Landrover reisde hij met zijn partner Martine Luxwolda door Afrika en verrichtte fundamenteel veldwerk, net zoals Staffan Lindeberg deed op Kitava en Robert Sapolsky onder bavianen in de Serengeti. Hij trad, met andere woorden, in de voetsporen van de echte mannen (m/v). Kuipers moet zowel voor, tijdens als na dit heftige veldonderzoek extensief contact hebben gehad met de marginale kamergeleerde in Groningen, die dus vermoedelijk een integraal deel uitmaakte van het team. Als ik Vocking was zou ik me zeker na het beluisteren van deze lezing schamen voor die lamme poging het paleo gedachtegoed over de rug van een wetenschapper met een benijdenswaardige staat van dienst te bagatelliseren.

Maar dat terzijde. Ik vind dit tot nog toe de beste lezing van het Ancestral Health Symposium 2012. Simpelweg omdat Kuipers de eerste en voor zover ik weet enige is die de koe bij de horens vat en laat zien waar wij mens werden. We hebben het er hier al heel vaak over gehad (zie ondermeer links hierboven), maar het komt erop neer dat de encefalisatie-explosie die op een zeker moment onder ons schedeldak plaatsvond alleen kan zijn gevoed door een marien, semi aquatisch milieu. Niks ‘man the hunter’. Zeker, we jaagden op groot wild, maar de hersenen en overige organen van savannedieren leveren bij lange na niet voldoende noötrope vetzuren en micronutriënten om zo slim als een mens te kunnen worden. Alleen in een kustlandschap scharrel je als verdwaalde aap dagelijks voldoende jodium, choline en de langketenige omega 3 vetzuren EPA en DHA bij elkaar om uiteindelijk te kunnen leren lezen en naar de maan te kunnen reizen. Alles, inclusief de fossil record, duidt erop dat Homo sapiens het resultaat is van een al of niet vrijwillige encounter met de zee. Zelfs nu nog, zo constateerde Kuipers, gaan jager/verzamelaars als het ook maar enigszins mogelijk is voor zeevoedsel. Zelf herinner ik me een onderzoek uit Litouwen. Er werden resten bestudeerd uit een 20.000 jaar oud nomadenkamp. Die menselijke resten lagen tussen allemaal resten van groot wild. Maar wat vonden de onderzoekers toen ze de beenderen analyseerden? Deze mensen hadden voornamelijk vis en schaaldieren gegeten. Waarom zou je je uitputten en je leven in de waagschaal stellen voor een buffel als je op een achternamiddag een veel voedingsrijker maaltje zeevoedsel bij elkaar struint?

Wij mensen zijn die bijna anderhalve kilo hersenweefsel tussen onze oren, dat oneindig gecompliceerd netwerk van met elkaar communicerende neuronen. Het is dan ook niet zo heel frivool om te veronderstellen dat we in onze zoektocht naar de ideale voeding voor de mens extra scherp moeten kijken naar de voeding die dominant was in de periode van extreme encefalisatie. Zelfs in de paleo-gemeenschap is er echter merkwaardig genoeg weinig belangstelling voor de periode dat we ‘coastal dwellers’ waren. Kuipers vraagt zich zeer terecht af waarom.

Gaandeweg zijn presentatie werpt hij nog een paar mythen omver. Zoals het idee dat de evolutie niets meer om ons geeft na de reproductieve leeftijd. Mensen zijn geboren opa’s en oma’s. In zo’n sociale en intelligente soort als de onze bieden ouderen een krachtig overlevingsvoordeel. Echte jager/verzamelaars blijken overigens nauwelijks meer te bestaan. Voor wat geld willen ze hun mobieltje wel even wegleggen en hun Nikes uitdoen. Lindeberg was op Kitava mogelijk de laatste die ‘onberoerde’ horticulturalisten/vissers kon bestuderen, al rookten de eilanders als schoorstenen😉. Kuipers kon dan ook niets anders doen dan meten in groepen die nog enigszins jagen/vissen/verzamelen. Ondanks de ‘vervuiling’ met westerse invloeden hadden deze mensen meer van het noötrope vetzuur DHA in hun bloed. Klinisch chemicus Janneke Dijk-Brouwer van de Rijks Universiteit Groningen toonde eerder al aan dat zuigelingen van moeders die tijdens de zwangerschap en gedurende het zogen extra EPA en DHA krijgen, beter scoren op allerlei tests die de neuro­logische ontwikkeling meten. Als ik het goed heb begrepen liet Kuipers in Afrika kindjes uit verschillende groepen observeren door kinderartsen, die vervolgens vaststelden dat de zuigelingen/peuters met een DHA-spiegel die representatief is voor een semi aquatische voeding een snellere motorische ontwikkeling doormaakten.

En passant vernemen we dat Kuipers bevriend is met de illustere Chris Ramsden, de man van de recente heranalyse van het Sydney Diet Heart Trial. Het is bemoedigend om te zien dat ook de onafhankelijke geesten in het gecorrumpeerde veld van het voedingsonderzoek elkaar opzoeken en zo een front vormen tegen het nog wijd verbreide, nauwelijks te breken Katanisme. Hij eindigt met een understatement. “Linolzuur is mijn ogen niet gezond.”

Ik hoop dat deze lezing viraal gaat. Lezer Jo ontdekte dat Remko binnenkort met een boek komt. We zien er hier zeer naar uit.

Naschrift 2 mei 2013

Remko Kuipers geeft op 30 juni een lezing bij Stadswild van Angelique Heijligers. Ze laat er geen gras over groeien, getuige deze flitsende trailer:

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

89 reacties op Beste lezing van AHS 2012: Remko Kuipers

  1. Otto zegt:

    Interessante presentatie.🙂 Wel een tikkie warrig soms, zijn manier van presenteren en het geknip in de video zelf, dat je zo’n slide zit te lezen en dan floept hij plots snel weer naar Remko.. :S

    Dus minstens 2x per week vette vis, maar sommige mensen kunnen dus behoefte hebben aan elke dag vis. Zou er ook een limiet zijn aan wat gezond is qua vette vis? Ik prefereer vis sowieso als hoofd-eiwitbron: minstens 5x per week wel iets van zalm, (gerookte of verse) makreel, haring, mosselen, en af en toe schol, sprot, poon, schelvislever.. Op http://www.visfileren.nl heb ik wat tricks geleerd, zodat je voor minder geld op de markt wat kan halen, zeker aan te raden.🙂

    • willem zegt:

      Die aanbeveling, die diverse instanties (ook) geven omtrent het eten van vis, om twee keer per week vette vis te eten, snap ik maar ten dele.
      Ik begrijp die, wanneer een verband met een overmate aan kwik e.d. in een deel van tegenwoordige vissoorten wordt gesuggereerd. Ik begrijp haar helemaal niet wanneer het de vis op zich zou betreffen.
      Ik zit op de lijn van o.a. Melchior, die aangeeft dat de hoofdontwikkeling van de moderne mens tot in het neolithicum gepaard ging met een voornamelijke voeding verkregen langs en uit beken, meren en de zee. Dus iedere dag vis en (andere) zeevruchten.
      De eventuele bewering dat iedere dag vis eten een te eenzijdige consumptie is, lijkt me daarom onhoudbaar.

  2. Jo tB zegt:

    Ik las niet op internet bij Bruna over de aankondiging van een boek dat Remko Kuipers gaat uitgeven. Het zal begin mei verschijnen en zal 17,50 Euro kosten. Ik neem aan dat er geen 2 Remko Kuipers zijn. Ik vroeg me al af of hij zijn proefschrift in boek vorm uit zou geven.

    http://www.bruna.nl/boeken/oerdieet-9789035138155

    • Jo tB zegt:

      Ik zag net onder het kopje: Lezers van dit boek bestelden ook:

      Wat is nu gezond? Martijn Katan
      Tegenwicht van J.C. Seidell

      Zouden ze wel geassocieerd willen worden met Remko?
      Dit vind ik wel een goede mop!! Moest er erg om lachen.

  3. riesjart zegt:

    Leuke presentatie, ik wist niet dat de vit-D van afrikaanse traditioneel levende mensen nog nooit op grotere schaal gemeten was en was inderdaad niet verrast door het resultaat. Dit hele verhaal is wel een bijstelling van de mens als jager pur sang basis onder het Paleo-dieet. Maar als ik het goed heb begrepen dan zit er op basis van die gegevens uit de ethnographic atlas en de interpretatie van o.a. Cordain daarvan wel een hoop eiwit in de dagelijkse jager/verzamelaar-kost als ongeveer 70% van de massa van dierlijke oorsprong was.

    • Bastiaan zegt:

      Nou, Weston Price heeft dat wel degelijk al uitgebreid gedaan in de jaren ’30 van de vorige eeuw. Hij stelde toen al vast dat primitieve dieten wel tot 10x hogere doses vit A en D bevatten!

  4. Jo tB zegt:

    Ik heb Remko’s presentatie bekeken en daarna op Pubmed een zoek gedaan naar artikelen waaraan hij meegewerkt heeft of de hoofdauteur was. Veel van wat hij aanhaalde in zijn presentatie is ook gepubliceerd.

    De onenigheid en discussie gaat over of de mens ontstaan is in het droge binnenland (arid savanna) of aan de kust in de nabijheid van water (of zelfs uit het water) met makkelijk vangbare resources.
    Jagen op grote dieren vormde maar 22% van zijn dieet. Wel belangrijk maar vormde niet de hoofdmoot van zijn dieet. Vrouwen deden het verzamelen, en het is gevaarlijk in het binnenland. Vandaar dat vrouwen in Africa nog steeds voedsel verzamelt langs de kust.

    Hij heeft bevestigd dat het vitamine D niveau gemeten bij de Massaai gemiddeld 115 nmol/l was. Dit is al langer bekend bij de vitamine D specialisten zoal Holick, Vieth. Zij bevelen aan dat de optimale waarde eerder naar de 80 nmol/l moet gaan (dat heeft Remko overgenomen in zijn presentatie). Dat is momenteel vechten tegen de bierkaai, maar Remko bewijst het opnieuw waar Holick en anderen al jaren voor vechten. B. van Dam (van de VU Amsterdam) heeft ook veel onderzoek gedaan en bewezen hoe schrikbarend laag ons vitamine D niveau was en is. De Gezondheidsraad heeft recentelijk de recommendatie opgehoogd van 400 iU naar 800 iU voor diabetes patienten. Dat is toch een vlag op een modderschuit.

    Op Pubmed kwam ik een artikel van hem tegen: Performed dietary DHA. The answer to a scientific question may in practice become translated to its opposite.
    Hij gaat in op de standaard conclusie: “dat verder onderzoek vereist is”. It may be a risky strategy to await the ultimate evidence before recommending the inclusion of sufficient seafood or fish oil supplementation in the modern diet. Het is inderdaad zeer riskant om te wachten met het aanbevelen van voldoende vis in het dieet of supplementen.
    Uiteindelijk iemand die die dooddoener aanvecht.

  5. Daniel zegt:

    Ik heb ook begrepen dat bij vit D ook onder andere extra Calium genomen moet worden. Maarrr ik lees en hoor steeds vaker dat extra calium niet nodig is, zelfs contraproductief is. O.A. Ron Rosedale is een fervent tegenstander van calcium supplementatie.

    Zou het zo kunnen dat zolang de vit d niet boven de 100-120 nmol/l komt extra supplementatie niet nodig is?

  6. Deze post is zojuist ge-update.

  7. Jo tB zegt:

    Een beetje off topic. Ik las even een oude post van je: “Terugkeer van een paleoheldin” waarin je een oude bekende van je aanhaalde: Berit Johansen en deed even een zoek op google. Ten eerste vond ik dit artikel in het engels van haar. ZEER interessant.
    http://www.ntnu.edu/news/feed-your-genes

    Ik heb ook een nieuwe site ontdekt pubget.com
    Wanneer ik een onderwerp wilde onderzoeken en ik wetenschappelijke artikelen wilde lezen ging ik altijd naar pubmed. Het interessante van pubget is, dat je meteen naar het volledige artikel kan klikken (als het open access is) of meteen de PDF kopen. Misschien kon dat ook wel op pubmed, maar dit heeft een wat frissere look and feel.
    Dat vind ik wel een interessante ontwikkeling.

    • Leuk, Jo, dat je Berit hebt gevonden! Paleo sinds 1990 of zo, al heeft ze het richting het grote publiek over afschuwelijke compromissen als volkoren brood, zucht. De link naar de Engelse tekst staat overigens ook in die blogpost, maar het viel me destijds al op dat niemand er op klikt. Ik denk dat die link op een ‘blinde plek’ staat😉.

      https://melchiormeijer.wordpress.com/2011/10/30/de-terugkeer-van-een-paleoheldin/

      Momenteel breek ik tussen de bedrijven door mijn hoofd over deze autopsie studie. Een gigantische afname van atherosclerose prevalentie in gesneuvelde jonge mannen sinds de oorlogen in Korea en Vietnam. Hoewel je niet kunt beweren dat we gezonder worden, neemt atherosclerose af. Mijn idee dat graanconsumptie een sine qua non voor het ontstaan van atherosclerose is, komt op losse schroeven te staan, want de graanconsumptie is niet gedaald. Het kan natuurlijk nog altijd zijn dat het noodzakelijk is, maar niet voldoende.

      http://media.jamanetwork.com/news-item/autopsy-based-study-examines-prevalence-of-atherosclerosis-among-u-s-service-members/

      Ik kan eigenlijk slechts 1 verklaring bedenken (hoewel die natuurlijk heel goed fout kan zijn). Als 6 lezers hun visie hebben gegeven, geef ik de mijne😉.

      • Corrien zegt:

        Zou iets uit de diet-coke van de laatste jaren de vaten schoonspoelen? We kennen allemaal de truc van het vastgeroeste schroefje en de regular….

      • Jo tB zegt:

        Het rapport al lezende vind ik dat ze aardig met statistieken goochelen, en appels met peren vergelijken.
        Hoe groot was de populatie die een autopsie ondergingen tussen 2001 en 2011. Wat waren de verschillende leeftijdsgroepen die onderzocht werden? 8.5% van wat?
        Van alle 40 plus soldaten hadden 45.9% verdikking van de aderen tegenover 6.6% van 18 tot 24 jarigen. Geeft dat het gemiddelde op van 8,5%?
        In 1953 Enos en collega’s rapporteerden 77%. Nogmaals hoe groot was de populatie en wat waren de verschillende leeftijdsgroepen? Het enige wat ze bewezen hebben is dat atherescelerosis (verdikking van de aderen) al op jonge leeftijd begint, maar daar ging het niet over in het artikel. Daarmee kun je niet zeggen dat de soldaten in de Korea oorlog ongezonder waren, of dat hartziekten hebben afgenomen.
        Er spelen natuurlijk wel honderden conflicting parameters mee in een onderzoek. Wat was het eetpatroon van de twee groepen? Die zal hemelsbreed van elkaar verschillen.
        Alleen afgaan op de gepresenteerde cijfers, zou ik denken wow de soldaten zijn zeer gezond, en dat het leger iets goed doet. (Yeah, right, and pigs might fly).

        • Jo, ten tijde van Korea en Vietnam konden dokters atherosclerotische stenose tijdens een obductie net zo goed kwantificeren als nu. Je kunt er van alles bijhalen, maar soms moeten we waarnemingen gewoon aanvaarden. In de cohort van nu was de prevalentie van atherosclerose fors minder dan in de (vergelijkbare) cohorten destijds. Dat betekent niet dat deze generatie gezonder is. Het is wel mogelijk dat de incidentie van cardiovasculaire incidenten afneemt of zich gaat concentreren in de hoogste leeftijdsgroepen. Precies dat zien we ook.

      • Michael zegt:

        Ik ben het er mee eens dat we waarnemingen soms gewoon moeten aanvaarden. En dus is er een verklaring nodig. Stan, Peter en Galina hebben hierover gespeculeerd op Stan’s Heretic blog, een paar maanden geleden geleden geloof ik. Ik was het er mee eens, maar ja, ik ben nogal vooringenomen . Ben benieuwd naar jouw gedachten hierover.

        • Michael, ik heb moeite om de buitengewoon intelligente fysiologie van Peter et al op Stans blog in overeenstemming te krijgen met deze waarneming. Dat komt in de eerste plaats omdat Peters biochemie mij enkele kilometers boven de pet gaat😉. Dus misschien is er, zoals hij suggereert, sprake van uitgesteld coronairlijden door verschuiving van de combinatie ultra high carb plus high saturated fat naar ultra high carb plus high PUFA. Het zou kunnen.

          Mijn hypotheses zijn simpeler.

          1 Er is een sterke correlatie tussen mondziekten en coronairlijden/cerebrovasculair leed. Het wordt ook steeds aannemelijker dat het verband deels causaal is. De tandheelkundige zorg is in de decennia tussen Vietnam en Irak zo sterk verbeterd dat de ravage die elke neolithische voeding zonder tijdige en voortdurende state of the art tandheelkundige interventies per definitie aanricht, tegenwoordig veelal uitblijft. Kijk naar de onvoorstelbaar mooie gebitten van jonge mensen op het SAD of SDCD. Dit klopt ook met de hogere prevalentie van uitgebreide atherosclerose onder lager opgeleiden en mensen uit milieus met een lagere SES.

          2 Mijn tweede hypothese geef ik niet zomaar weg😉. In plaats daarvan stel ik eerst een vraag, bij wijze van hint.

          De volgende stoffen/interventies bieden gedocumenteerd (enige) bescherming tegen hart- en vaatziekten:

          Acetylsalicylzuur (Aspirine)
          Alle omega-3 vetzuren
          HMG Co-A reductase onderdrukkers (statines)
          Cholecalciferol (vitamine D)
          Consumptie van verse groenten
          Consumptie van zeewier
          Jodium
          Vitamine K2

          Wat hebben deze sterk uiteenlopende stoffen/interventies gemeen, behalve hun cardioprotectieve eigenschappen? Het antwoord heeft direct te maken met mijn veronderstelling.

      • Mariet Hoen zegt:

        Volgens dit bericht hadden onze oerouders het ook al, foutje in de evolutie, net als, soms teveel vetopslag en daardoor gapende wonden die gehecht moeten worden, pijnlijke rug door ons rechtoplopen, enz. ( Elaine Morgan ):

        With NO fast food, and LOTS of exercise, preindustrial hunter gatherers had clogged arteries: USC study

        http://www.stonehearthnewsletters.com/with-no-fast-food-and-lots-of-exercise-preindustrial-hunter-gatherers-had-clogged-arteries-usc-study/genetics/

      • Daniel zegt:

        Mariet, in dat artikel staat wel:
        “…A common assumption is that the rise in levels of atherosclerosis is predominantly lifestyle-related, and that if modern humans could emulate pre-industrial or even pre-agricultural lifestyles, that atherosclerosis, or at least its clinical manifestations, would be avoided. Our findings seem to cast doubt on that assumption, and at the very least, we think they suggest that our understanding of the causes of atherosclerosis is incomplete, and that it might be somehow inherent to the process of human aging.”

        Maarrrrrrrrr ze hebben alleen gekeken naar mummies van Neolithisch levende bevolkingsgroepen, tenminste de enige voorbeelden die ik al scannend in het artikel tegenkwam, waren uit het landbouw tijdperk. Het komt er bij mij ook niet in dat paleo ook voor verstopte aderen zorgt: er zijn zat voorbeelden van mensen waarvan de aderen potdicht zitten en zodra ze overgaan op een paleo dieet zijn hun aderen binnen een paar weken zo schoon als nooit tevoren. Daarom en omdat ze alleen voorbeelden van neolithen aanhalen geloof ik geen snars van de bovenstaande quote.

        • Nee, dat klopt niet Daniel. We hebben het er hier al over gehad, maar ik weet zelf ook niet meer waar. In elk geval zaten er ook Inuït tussen. Wat ze in dit soort studies niet kunnen, is onderscheid maken tussen de arteriosclerose die vrijwel inherent is aan ‘de menselijke conditie’, maar die geen gevolgen heeft en potentieel gevaarlijke, ontstoken atheroma. Van de Egyptenaren weten we zeker dat ze omvielen als gevolg van coronairlijden, van de Inuït weten we dat niet. Hoe paradoxaal het ook klinkt, arterioscleorse en zelfs atherosclerose is niet per se gelijk aan manifest hart- en vaatlijden.

          De Inuït werden in die dagen blootgesteld aan gigantische hoeveelheden rook. Afhankelijk van de samenstelling kan rook extreem atherogeen zijn.

      • Jo tB zegt:

        Melchior, de gemene deler op jouw vraag is: cholesterol. Maar verlaging van cholesterol met statines heeft niet geleid tot minder hartinfarcten. Vitamine D, krijgen we binnen via de zon als een pre-vitamine en met zelf aangemaakte cholesterol wordt het omgezet in Vitamine D. Vitamine K2 speelt een rol in dit proces. Omega-3 verlaagt cholesterol zeggen ze, je moet het in evenwicht brengen tot 1:1 met omega-6.
        Als back-up antwoord wil ik zeggen ze verbeteren ons immuun systeem en verlaagd de chronische inflammatie die het gevolg is van een gecomprimeerde immuun systeem.. Dus is het belangrijk een goed werkende immuunsysteem te hebben. En dat begint in de darmen. Als je te veel stoffen eet die ze niet goed aankan, begint de kettingreactie van inflammatie zodat de immuunsysteem in actie komt om de vreemde stoffen aan te vallen en opruimen. Daarvoor is cholesterol nodig en zo is het kringetje rond.

  8. Mariet Hoen zegt:

    Margarine !? Mijn oom heeft gevochten in de Koreaoorlog, die at roomboter bij/door mijn oma 😉

  9. james zegt:

    Zolang we nog dit soort anachronistische onderzoeken als in Bilthoven, hebben we nog wel een dozijn Remko Kuipers nodig http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23425363. Blijkbaar nog nooit gehoord van de modernere (in feite ancient traditional) vormen van beweiding. Peter Ballerstedt waarschijnlijk nog nooit van gehoord.

  10. fran zegt:

    Off topic: Ik doe niet aan IF maar vraag me soms wel af of ik dat niet zou moeten doen. Ik eet wel redelijk geclusterd: 3x op een dag en verder dus geen tussendoortjes. Maar omdat ik zoveel positiefs over IF lees, zou ik mijn eten evt. nog verder kunnen gaan clusteren. Hoewel het mij in deze beslissing puur gaat om wat nou het meest gezond is (wel of niet IF) en niet zozeer om of IF nou wel of niet paleo is, zit ik me dat laatste wel af te vragen. In hoeverre deden jagers&verzamelaars nou aan IF? Hoewel ik me dus zeker de gezondheidsvoordelen van IF kan voorstellen (en dat is dus ook waar het mij om gaat), kan ik me minder goed voorstellen dat IF nou zo paleo is. Neem bijvoorbeeld zeevruchten: at men die niet gewoon gelijk op bij vondst?

    • Jo tB zegt:

      Fran, Het idee om 3 keer per dag te eten, is een vrij recente ontwikkeling (ik dacht in de victoriaanse tijdperk). Ik denk dat onze paleo-voorouders, aten wanneer iets gevangen, of gescharreld werd, dus de ene dag maar een maaltijd, een andere dag drie keer gegeten en er zullen ook dagen tussen gezeten hebben dat ze niets te eten hadden.
      Misschien is het leuk deze link te lezen over de geschiedenis van eten:
      http://www.foodtimeline.org/foodfaq7.html

  11. Daniel zegt:

    Melchoir zei “Wat hebben deze sterk uiteenlopende stoffen/interventies gemeen”

    Van de laatste drie (zeewier, Jodium Vitamine K2) weet ik het niet zeker maar de overige werken ontstekingsremmend. Ik gok dat je daarmee wilt zeggen dat de ontstekingsgraad in de lichamen van nu gemiddeld lager zijn dan de lichamen van tijdens de Korea oorlog?

  12. Jo, omega 3 verhoogt het LDL iets. Statines verlagen het krachtig. De andere factoren hebben er geen of wisselende invloed op. Cholesterol speelt een sleutelrol bij het neutraliseren van de etiologische factor die ik bedoel, maar je hebt de factor niet genoemd.

    • Melchior, doel jij misschien op kanker als gemeenschappelijke factor? Ik doe een gok, hou wel van spelletjes/puzzelen.

      • Hoi Leonie,

        Dank voor het meedenken! Nee, genoemde interventies hebben niet gemeen dat ze werkzaam zijn tegen kanker. Statines lijken zelfs bepaalde vormen van kanker te stimuleren. De interventies doden de etiologische factor die ik verdenk, blokkeren de opname ervan of ze neutraliseren de giftige metabolieten ervan.

        De factor is alom tegenwoordig, maar in sterk wisselende concentraties. Het is een extreem brede groep, maar sommige soorten produceren de meest atherogene metabolieten die denkbaar zijn. Paleo voeding is er in de regel van verschoond en lijkt een darmflora te genereren die bedoelde factor en haar atherogene metabolieten geen kans geeft.

        Nu heb ik het zo’n beetje gezegd😉.

        • Ik heb het verkeerd gelezen wellicht, ik had er uit begrepen dat ze gemeenschappelijk bescherming boden tegen hartklachten, maar niet dat ze gezamenlijk ook nog tegen een andere factor bescherming boden. Ik weet toevallig dat statines mogelijk kanker in de hand werken en de overigen in de lijst hebben m.i. Ook een connectie (goed of slecht) met kanker. My bad. Je omschrijving is nog steeds cryptisch voor mij, maar dat geeft niet 😃 ik puzzel nog even verder. PS: is mijn mail nog aangekomen?😉

  13. Jo tB zegt:

    Het antwoord zit in onderstaand rapport.
    Infections and Atherosclerosis: New Clues from an Old Hypothesis?
    http://aje.oxfordjournals.org/content/148/10/937.full.pdf

    chronic respiratory infections (long) and periodontal infections (mond) are associated with cardiovascular disease.
    The hypothesis that many bacteria or viruses (including but not limited to C. pneumoniae and CMV)
    may be involved in atherogenesis would be consistent with the early observations reviewed in this paper and could also help to explain the downturn in coronary disease incidence and mortality observed in much of the Western world since the 1960s.

    De hoge beschikbaarheid van antibiotica (peniciline) na de 2e Wereld Oorlog heeft een grote rol gespeeld in het verlagen van atherosclerosis.

    Als dit niet goed is, dan weet ik het niet meer.

    • Jo, hoewel ik absoluut vermoed dat bacteriologische infecties een causale rol kunnen spelen, zijn bacteriën niet waar ik op doel. Dan zou ik antibiotica in het rijtje interventies hebben opgenomen. Maar antibiotica zijn in RCT’s niet succesvol gebleken in de profylaxe of behandeling van coronaire hartziekte. Bacteriologische infecties kunnen het patroon van de ziekte in plaats en tijd ook niet goed verklaren.

      Verwacht niet te veel van mijn hypothese. Ik ben er al diverse malen stevig om uitgelachen. Toch denk ik dat het een van de olifanten in de kamer is.

  14. willem zegt:

    Ik laat cryptogrammen links liggen: mij te moeilijk..
    Ook de moestuin nodigt nog steeds niet uit tot activiteiten, tenminste wat zaaien en planten aangaat. Wel compost her en der aangebracht. Voor degenen die ook werken met compost: wroet die niet door de bodem, maar lekker bovenop laten liggen. Beter voor alles!
    Ja, ja, lekker fris voorjaar. Schrale wind, lage temperaturen, maar wel regelmatig de steeds hoger klimmende zon. Da’s lekker positief..
    Voor de tweede keer Kuipers beluisterd.
    En inderdaad, hij wijst ook op het nog steeds wat ondergeschoven paleokindje ”coastal dwellers’ . Paleo roept maar al te vaak het beeld op van baardige woestelingen die met een knots een reuzenrendier te lijf gaan en vervolgens het dier opvreten, met huis en haar. Elegante kustbewoners die her en der uit het water vissen en vruchten verzamelen en daar zo tegen de avond een gezellig maaltje van maken, waar de kleintjes en de oudjes aan mee smullen, dat beeld zou terechter zijn wanneer we het over onze verre voorouders hebben, lijkt mij.
    Het water als oorsprong, en als toekomst. We hoeven niet voor futuroloog te spelen om te beseffen dat in de nabije toekomst een smak aan problemen bij het huidige voedingssysteem zich zal aandienen. En dan doel ik niet alleen op gezondheidsproblemen.
    Het water, de zee, de oceaan, laten we er fatsoenlijk mee omgaan. Onze redding zou daar wel eens kunnen liggen.
    En Vocking? Ach..

    • Marjo zegt:

      Willem, vandaag compost rond de fruitbomen aangebracht, moestuinbedden geschoffeld en wat voorgezaaid. Aardbeienbakken staan nog steeds in het schuurtje. Volgend weekend kunnen die hopelijk de tuin weer in.
      Melchior, wat is nu die olifant in de kamer? Ik kom niet verder dan dat die stoffen ontstekingsremmend zijn. De inname is zeker niet van allemaal toegenomen de laatste jaren.

  15. Reblogged this on Leo goes Paleo and commented:
    Een mooie post van Melchior Meijer die ik jullie niet wil onthouden vanwege de zeer belangrijke boodschap. Wegens tijdgebrek kom ik er zelf niet aan toe hier iets op korte termijn over te schrijven maar ik vind het heel belangrijk dat dit breder onder de aandacht komt, vandaar de reblog. Veel van jullie zullen ook de blog van Melchior lezen, skip dan gerust deze post, maar voor diegenen die niet regelmatig de site van Melchior bezoeken ‘this one is for you’. Bekijk zeker het filmpje, Remko Kuipers legt op duidelijke wijze uit waarom het het zo belangrijk is je vis- en schaaldierinname alsmede je inname van vitame D (nog) eens onder de loep te nemen.

    • Jo tB zegt:

      Hielke, bacteriën heb ik al genoemd, en het antwoord was nee.
      Hij schrijft: Verwacht niet te veel van mijn hypothese. Ik ben er al diverse malen stevig om uitgelachen. Toch denk ik dat het een van de olifanten in de kamer is.
      Dus, dan moet het iets ongewoons, of gek zijn, want de normale zaken zoals bacterien, hoge blooddruk, cholesterol, immuunsysteem enz zijn het niet. Daarover wordt je niet uitgelachen. Dus zal het zoiets als vegetariërs, moeder melk, vuil drinkwater, of iets dergelijks die tot hartziekten leidt.
      Hij houdt ons wel allemaal bezig, want het blijft door ons hoofd spoken. Ha, ha, houdt wel de dementie op afstand, al dat hersen gymnastiek. En we weten het nog steeds niet…..

  16. Jo tB zegt:

    Ik heb hem door!
    Melchior heeft GEEN hypothese.
    We zijn allemaal in het ooitje genomen: 1 APRIL.

  17. Peter van Scorel zegt:

    Na enig gegoogle vermoed ik dat het raadsel van Melchior betrekking heeft op de schildklier en het voorkomen van hyperthyreoïdie.

  18. Hielkje denkt wel in de juiste richting, maar weet niet wat ik bedoel. Nee, het is geen 1 aprilgrap, dat zou een nogal flauwe zijn😉. Ik vermoed werkelijk dat de factor die ik op het oog heb het merkwaardige patroon van coronaire hartziekte – waxing and waning, komend en gaand, ogenschijnlijk volkomen willekeurig – deels kan verklaren. Bewijs heb ik absoluut niet, want het is niet op grote schaal onderzocht.

    Wat hebben aspirine, statines, vitamine D, de menaquinonen, verse groenten, vis(olie) en zeewier gemeen, behalve dat ze ofwel geassocieerd worden met lagere coronaire morbiditeit ofwel bewezen causale bescherming bieden?

    Het zijn schimmeldoders, schimmelopname remmers, stoffen die in staat zijn de giftige metabolieten van schimmels te neutraliseren of middelen die een darmflora genereren die ongebreidelde groei van schimmels verhindert.

    Nu moeten jullie niet denken aan de onzindiagnose candida albicans. Dat treft alleen mensen met een verschrikkelijk gecompromitteerd immuunsysteem.

    Er zijn duizenden soorten fungi en ze zijn alom tegenwoordig. Ze vormen de grootste farmaceutische fabriek op aarde, want ze maken een eindeloos arsenaal aan mycotoxinen, vaak extreem potente metabolieten met allerlei uiteenlopende, vaak krachtige farmacologische effecten. Antibiotica zijn mycotoxinen. Statines ook. Statines zijn ook krachtige schimmeldoders. Sommige mycotoxinen zijn extreem atherogeen en cardiotoxisch. Niet een beetje, maar zo erg dat inspuiting van een minieme dosis in chimpansees tot razendsnelle vorming van onstabiele plaques en enge cardiomyopathische syndromen leidt. Het unheimische is dat ook die atherogene fungi en hun metabolieten in onbekende hoeveelheden in de voedselketen voorkomen. Vrijwel alle maïs is ermee besmet en ook in de overige granen tref je wisselende concentraties aan.

    Mijn theorie is dat de incidentie van hart- en vaatziekten gelijke tred houdt met de blootstelling van een populatie aan atherogene/cardiotoxische fungi/mycotoxinen. Ik stel me voor dat de voedselketen in de tijd van de piek van de hartinfarctepidemie – de tijd van Korea en Vietnam – sterker gecontamineerd was met deze ziekteverwekkers dan de huidige voedselketen. O, hoe hoger de belasting met atherogene mycotoxinen, hoe hoger het LDL-cholesterol, want dat maakt de narigheid onschadelijk.

    Ik ben niet de enige die dit denkt. Costantini, een gepensioneerde WHO-arts vraagt er al decennia vergeefs aandacht voor. Paleo en zeker strandpaleo omzeilt het eventuele mycotoxinenprobleem op alle fronten tegelijk.

    Gij moogt schieten😉.

    • willem zegt:

      Nee, niet schieten, tenminste nog niet. Denken, lezen, weer denken, misschien wordt het dan duidelijk(er).
      Dank voor deze mooie theorie!

    • Marjo zegt:

      Al googelend op Costantini kwam ik dit artikel tegen http://www.menshealth.nl/Gezondheid/Voordelen#. Is dat soms door jou geschreven? Zoja, heeft gewone yoghurt nu ook die probiotische eigenschappen? Vind het weer verdacht dat alleen peperdure yoghurtdrankjes de juiste bacteriën zouden bevatten.

      Waarom was er een piek in de hartinfarctincidentie en niet een plateau. Ik heb geen cijfers paraat, maar het lijkt me dat de consumptie van besmet voedsel ook voor WOII hoog lag. Aspirine en statines zijn pas eind 20e eeuw in zwang geraakt.
      Ik heb trouwens wel geleerd dat aflatoxines ontzettend carcinogeen zijn. Pindakaas heb ik dan ook altijd met het nodige wantrouwen bekeken.

      • Ja, dat heb ik nog eens gemaakt, Marjo😉.

        Ik haalde de statines niet aan omdat ik zou denken dat ze invloed hebben gehad op de prevanlentie van coronaire atherosclerose, hoor! Ik noemde ze slechts als één van de vele ‘anti-atherogene’ interventies die schimmeldodend zijn.

        Waarom de CHD incidentie en mortaliteit piekte? Hij pikte officieel op in de jaren ’30 en piekte in de jaren ’60. Hij neemt nog steeds scherp af. Als het mycotoxineprobleem is, moet er op dat vlak iets gebeurd zijn.

  19. Otto zegt:

    Nu.nl geeft nog een zetje betreffende het eten van vis, volgens nieuwe Harvard-studie leven oude viseters 2 jaar langer: http://www.nu.nl/gezondheid/3387229/vette-vis-eten-verlengt-leven-oudere-met-twee-jaar.html

    Alhoewel Robert Hoenselaar ook eens met een blogpost kwam waarbij viseters het minst snel het loodje legde: http://roberthoenselaar.blogspot.nl/2012/02/veganisten-leven-niet-langer-dan.html

  20. riesjart zegt:

    http://www.ucdmc.ucdavis.edu/publish/news/newsroom/7671
    Metaboliet van omega3 vetzuur beschermt tegen tumorgroei!
    Wat een verrassing, nu nog synthetiseren en je bent de man, om er over 10 jaar achter te komen dat deze stof toch niet het hele verhaal was, waar heb ik dat vaker gehoord?
    Wel evidence based natuurlijk, de rest is bullshit, niet bewezen weet je wel? Dat vis eten dezelfde effecten zou hebben! Alleen relaties hooguit en wat een gedoe ook met die vis hè?😉 personally I trust a fish, not a chemist.

    • Dank, Riesjart.

      En meteen een aardige link naar het in proefdieren sinds het begin der tijden gevonden maar door de dokter Franken van deze wereld stoïcijns genegeerde causale verband tussen een hoge inname van omega 6 vetzuren (linolzuur) en kanker. Omega 6 promoot angiogenese:

      Contrary to the effects of EDPs, the corresponding metabolites derived from omega-6, epoxyeicosatrienoic acids, increase angiogenesis and tumor progression. These results designate epoxyeicosatrienoic acids and EDPs as unique endogenous mediators of an angiogenic switch to regulate tumorigenesis and implicate a unique mechanistic linkage between omega-3 and omega-6 fatty acids and cancers.

  21. Jo tB zegt:

    Ik kwam net dit gesprek uit de Volkskrant tegen en ik dacht dat het wel bij de collectie thuis hoort.
    http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Archief/archief/article/detail/3261430/2012/05/26/Omstreden-oervoer.dhtml

  22. Jo tB zegt:

    En wat denk je van deze:
    http://www.vuconnected.nl/programma/kennisdiner-het-oerdieet

    Wie geïnteresseerd is kan intekenen voor het volgende kennis diner…

  23. “Voor een groot deel van de bevolking, wellicht 30 tot 40%, zijn vetarme diëten contraproductief”, zegt Eleftheria Maratos-Flier, directeur van zwaarlijvigheids-onderzoek aan Harvard’s prestigieuze Joslin Diabetes Center. “Ze hebben het paradoxale effect dat zij mensen zwaarder laten worden”.

  24. Stadswild zegt:

    Remko Kuipers geeft binnenkort een lezing, tijdens een ***diner…

    Het Stadswild Seizoensdiner is een afwisselend geheel van informatie overdracht, gerechten proeven, discussies en een-op-een gesprekken. We zitten aan tafel, lopen naar buiten, eten misschien van borden, maken vuur…

    http://www.stadswild.nl/seizoensdiner-30-juni-2013-nu-verkrijgbaar-in-onze-store/

    • Ik heb jullie trailer onder deze post ingebed, Angelique. Want als Remko Kuipers spreekt is zelfs promotie van een commercieel project wat mij betreft gerechtvaardigd😉.

      Staan de sterretjes voor ‘diner’ voor het in Nederland angstvallig gemeden begrip ‘paleo’?

      • Stadswild zegt:

        Thnx Melchior🙂 En nee, het staat voor culinair sterrenniveau🙂 BTW: Remko wil je graag eens ontmoeten…

      • Wanneer je elkaar wilt ontmoeten ( ont-moeten ) is een telefoontje of een berichtje alhier, toch voldoende, is het niet ? Dat zo iets via, via gebeurt is voor mij, ach frustatie, hetzelfde alsof er gezegd wordt, wanneer je eens in de buurt bent kom dan eens langs, indien je dat graag wilt. Ik hou niet van dit soort seminars voor 150 Euro pp. Elders worden dezen ook georganiseerd door bekende voedingsspecialisten. Mijn beroep barst van deze applicaties voor een hoop geld. Maar goed het is mijn zaak niet, ware het niet ,dat het hier vermeld werd. Echter indien jij en Dr. R.Kuipers in die bijeenkomst met elkaar achter de presenstafel , in het openbaar een gesprek aangaan, wil ik daar best bij aanwezig zijn , indien het binnen 10 kilometer van mijn woonplaats plaats vindt en ik een korting krijg op het inschrijfgeld daar ik niet aan het diner zal deelnemen. De spotternij zal me opbreken.

      • Hans zegt:

        Ja Folkert , die spotternij zal je opbreken , maar niet heus….;-)
        € 150 ,- voor paleo -voer ( ehm , zoveel ? ) en dan nog van Zoutkamp naar Amsterdam Melchior ?
        Als Remko Kuipers in Groningen woont en graag contact wil , snap ik het even niet …..
        En die Amsterdammers die doen alsof ze in de jungle wonen…..ach gozzie…..;-)

        • Folkert en Hans, in eerste instantie had ik dezelfde reflex, maar toen kauwde ik er even op en kwam tot een andere kijk op de zaak. We willen toch – althans een beetje – dat zo veel mogelijk mensen met het paleo gedachtegoed hun voordeel kunnen doen? Hoe je het ook wendt of keert, je ontkomt dan niet aan commercie. Angelique pakt het slim aan door het sexy te maken en paleo los te laten op de stedelijke habitat. Ze biedt diensten aan en neemt daarbij risico’s. In tegenstelling tot die vage Oerdisfiguren (de betrokken onderzoekers buiten beschouwing gelaten) bezondigt ze zich niet aan subsidiemelken. Bij alles wat ze produceert en aanbiedt, kan ze op haar bek gaan. Ik vind het zelf ook wat extravagant om 150 euro neer te tellen voor een etentje, maar dat komt puur omdat ik een boerenlul ben. Ik word blij van Trangia- of Cobb-maaltijden, ben verstoken van tafelmanieren en voel me ongemakkelijk bij elke vorm van opzitten en pootjes geven. Maar er zijn (veel) andere mensen voor wie 3 sterren eten in een chique ambiance echt meerwaarde heeft. Ieder zijn hobby en even goeie vrienden, toch? Bovendien kunnen mensen tijdens dit etentje luisteren naar en praten met Remko Kuipers. Alleen dat al lijkt me de investering waard.

      • willem zegt:

        Kijk, wanneer ‘Stadswild’ een regelmatige deelnemer zou zijn op dit forum, een inhoudelijke dan, dan kan ik deze oproep wel plaatsen. Nu zie ik haar als een goedkope vorm van reclamemaken, in de veronderstelling dat die reclame hier klandizie oplevert. En dat werkt bij mij averechts..
        En dit heeft niets met de visie en de persoon van Remko Kuipers te maken. Die mag wat mij betreft rustig schnabbelen. Zelfs onder de merkwaardige noemer ‘Stadswild’.

      • Alex zegt:

        Of Remko Kuipers nu in Groningen woont (promovendus bij de sectie Pathologie UMCG 2012) of bezig is als Arts Assistent Cardiologie VU in Amsterdam maakt verder niet uit. Melchior staat in het telefoonboek en is dus bereikbaar voor eenieder die daar moeite voor wil doen.😉 Lijkt me trouwens een heel interessant gesprek tussen jullie tweeën.

        Veel plezier in Tilburg dit weekend Melchior! Hopelijk gaat deze afspraak wel door.🙂

  25. Jo tB zegt:

    Melchior, ik zie een reclame onder de inbedding. Gisteren was het 50% off. Vanochtend is het een spelletje Empire.

    • Dank, Jo. We hebben het er eerder over gehad. Zelf kan ik die advertenties niet zien. Dit is een gratis blog. Als je meer dan 5 lezers hebt, plaatst WordPress af en toe ‘discreet’ advertenties onder een post, naar zeggen van het bedrijf om de service te kunnen bekostigen. Voor een paar tientjes per jaar kun je als blogger de ellende afkopen. Het wordt dan helemaal je eigen site, dus zonder wordpress in het url. Ik heb dat geprobeerd, maar het blijkt dat je een creditcard nodig hebt om die transactie te kunnen doen. Ik weiger een creditcard aan te schaffen, omdat ik mordicus tegen iedere vorm van krediet ben, een truc om de slavernij in stand te houden. Ik kan dus geen eigen site opzetten. De advertenties leveren mij geen cent op. Ik hoop dat je het me niet al te euvel duidt.

      • Jo tB zegt:

        Ik neem het je beslist niet kwalijk. Ik wilde alleen melden dat ik het zag. Het gebeurt zelden, dus heb ik er geen last van. Gelukkig zijn de reclames heel bescheiden, niet zo in your face als op andere sites. Misschien is het zelfs aan mijn IP-adres gekoppeld, en dat ik ze alleen zie.

      • Fien zegt:

        Ik blijf helemaal van andermans principes af, wil alleen opmerken dat je op een creditcard niet rood hoeft te staan. Een creditcard is ontzettend handig in sommige situaties, maar ik vind het absurd om rente te betalen over mijn uitgaven terwijl ik voldoende geld op mijn gewone bankrekening heb staan. Dus stort ik een of twee keer per jaar een bepaald bedrag op mijn creditcardrekening. In plaats van rente te betalen ontvang ik zo twee procent rente op mijn positief saldo. Niet slecht voor een soort lopende rekening.

      • Fien zegt:

        Ik denk dat je niet vaak in de VS komt. Zonder creditcard, met alleen een bankpasje of contant… oei.

  26. Jan Peter van Doorn zegt:

    “We willen toch – althans een beetje – dat zo veel mogelijk mensen met het paleo gedachtegoed hun voordeel kunnen doen? Hoe je het ook wendt of keert, je ontkomt dan niet aan commercie.”

    Ik heb je weleens anders horen beweren, Melchior😉

  27. Pingback: Leo goes Paleo – Beste lezing van AHS 2012: Remko Kuipers

    • Alex zegt:

      http://robbwolf.com/2013/07/11/prostate-cancer-omega-3-fats/

      “Luckily, some other folks have entered the fray, so I do not need to re-hash what type of study this is, and one of the main shortcomings of the research: this is correlation, not a demonstration of mechanistic causation.”

      Afgezien daarvan: Melchior/Remko & co raden aan om vis te eten, niet om visolie-supplementen te slikken.

    • Peter van Scorel zegt:

      N3 en n6 zijn essentiele vetten. dwz je lichaam maakt het niet zelf, net als vit C. Daar is een reden voor, je hebt er zo weinig van nodig en dat kleine beetje haal je makkelijk uit een natuurlijke voeding. Als je die delicate balans gaat verstoren door extra n3 vetten of vitamine suplementen te slikken moet je niet raar opkijken als er negatieve effecten optreden. (En dan laat ik de dubieuze combinatie van statistiek en voeding maar buiten beschouwing)

      • Gert van der Hoek zegt:

        Ben het in theorie met je eens, maar toch blijf ik het lastig vinden.

        “Natuurlijke voeding” , tja wat is dat en is dat te vinden in bijvoorbeeld Nederland?
        De vis,het vlees, de vetten, de noten, de eieren, de groenten, het fruit: hoe “natuurlijk” zijn die? Hebben ze de voedingsstoffen die ze zouden moeten hebben? Hoe betrouwbaar zijn allerlei voedingsmiddelen tabellen?

        “Delicate balans” , inderdaad, maar is die niet ook verstoord door een veelheid aan toxische stoffen in onze omgeving: lucht, water en voedsel? Wat werkt als “tegengif”?

        Omega3/6: ook als je goed je best doet, valt het niet mee om de “goede balans” tussen die 2 te vinden en te houden, dat valt vies tegen. Ongemerkt zit je gauw hoger dan je denkt met de omega 6.

        Het zou mooi zijn als je op basis van je eigen bloedwaarden en referentiewaarden een advies zou kunnen krijgen. Maar die referentiewaarden en het bijbehorende advies, daar heb ik ernstige twijfels bij….

        Reguliere artsen en diëtisten daar heb je weinig aan helaas; orthomoleculair artsen douwen je helemaal vol met pillen; wetenschappelijk onderzoek zit vol voetangels en klemmen..

        Blijft over: “gezond verstand” , ofwel de natte vinger, gevoegd bij waar je al googelend over bent gestruikeld…. Variatie lijkt me een goede leidraad, samen met de uitgangspunten van “Paleo”, verder “volg ik mijn gevoel” ….😀 , tja het liefst een beetje onderbouwd met wetenschap als dat mogelijk is…..

        Ik ga er niet onder gebukt, want zo is het hele leven….. 😉 .

    • Hoi Robert,

      Dank. Dit is niet het eerste onderzoek dat dit vindt. Ik denk dat er inmiddels geen twijfel meer aan bestaat dat omega 3 (ALA maar ook EPA/DHA) olie op het prostaatkankervuurtje kan zijn… in de context van de westerse voeding die het aansteekt en onderhoudt.

      En zoals Alex al aangaf, zijn deze uitkomsten geboekt met supplementen, met suprafysiologische doses. Het is een totaal ander verhaal wanneer je gewoon vis en ander zeevoedsel eet en helemaal wanneer dat gebeurt in een normoglycaemische, normoinsulinaemische paleo setting.

      Er is net ook interessant onderzoek verschenen van de Universiteit van Göteborg, waaruit blijkt dat kinderen die bij de geboorte veel omega 6 en 3 in hun bloed hebben, later gigantisch veel meer last van allergie krijgen dan kinderen die slechts sporen van deze vetzuren in hun bloed hebben. Ik heb het al vaker gezegd en Peter zegt het terecht ook, meervoudig onverzadigde vetzuren hebben potente hormoonachtige effecten en je hebt er maar heel kleine beetjes van nodig. En verder kun je je afvragen in hoeverre die omega 3 rijke kids afweken van normale kinderen. Ik kan me voorstellen dat een hoge omega 3 spiegel in moderne, graangevoerde kinderen een proxy is voor elite en opgroeien in een veel te schoon, allergiebevorderend kakmilieu.

  28. Ben benieuwd wat Cunnane hiervan zegt.

    http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0047248414000864

    A fish is not a fish: Patterns in fatty acid composition of aquatic food may have had implications for hominin evolution

    Josephine C.A. Joordensa, , , , Remko S. Kuipersb, e, Jan H. Waninkc, d, Frits A.J. Muskiete

    Abstract

    From c. 2 Ma (millions of years ago) onwards, hominin brain size and cognition increased in an unprecedented fashion. The exploitation of high-quality food resources, notably from aquatic ecosystems, may have been a facilitator or driver of this phenomenon. The aim of this study is to contribute to the ongoing debate on the possible role of aquatic resources in hominin evolution by providing a more detailed nutritional context. So far, the debate has focused on the relative importance of terrestrial versus aquatic resources while no distinction has been made between different types of aquatic resources. Here we show that Indian Ocean reef fish and eastern African lake fish yield on average similarly high amounts of eicosapentaenoic acid (EPA), docosahexaenoic acid (DHA), and arachidonic acid (AA). Hence a shift from exploiting tropical marine to freshwater ecosystems (or vice versa) would entail no material difference in dietary long-chain polyunsaturated fatty acid (LC-PUFA) availability. However, a shift to marine ecosystems would likely mean a major increase in access to brain-selective micronutrients such as iodine. Fatty fish from marine temperate/cold waters yield twice as much DHA and four times as much EPA as tropical fish, demonstrating that a latitudinal shift in exploitation of African coastal ecosystems could constitute a significant difference in LC-PUFA availability with possible implications for brain development and functioning. We conclude that exploitation of aquatic food resources could have facilitated the initial moderate hominin brain increase as observed in fossils dated to c. 2 Ma, but not the exceptional brain increase in later stages of hominin evolution. We propose that the significant expansion in hominin brain size and cognition later on may have been aided by strong directional selecting forces such as runaway sexual selection of intelligence, and nutritionally supported by exploitation of high-quality food resources in stable and productive aquatic ecosystems.

  29. @rnold zegt:

    De vissen waren 20.000 jaar geleden flink groter! Zou deze lijn al eerder zijn ingezet?
    “Remains of prehistoric fish dinners from caves in northern Spain suggest that Atlantic salmon (Salmo salar) and brown trout (Salmo trutta) have shrunk significantly in size over the past 20,000 years—from a combined average of up to 5 pounds (2.2 kilograms) to about a pound (0.4 kilogram).”
    http://voices.nationalgeographic.com/2014/10/21/fish-fishermen-trout-salmon-animals-science-archaeology-stone-age/?sf5369701=1

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s