Ziek van het ziekenhuis

hospital-food

Even een heel korte post nu een serie belachelijk intensieve projecten (klaag, klaag) langzaam maar zeker zijn voleinding nadert. Nog twee freaking doodslijnen en dan kan er misschien weer eens serieus geblogd en gereageerd worden.

Dit kattebelletje gaat over ziekenhuis-eten. Laatst was ik enkele malen op bezoek bij een familielid – dat overigens op spectaculaire wijze voor de poorten van het Grote Niets werd weggesleept en nu ongelofelijk genoeg vrijwel dezelfde levensverwachting heeft als andere 80-jarigen, niets dan lof en bewondering voor de moderne interventiegeneeskunde – en zag ik wat daar werd geserveerd aan ernstig zieke mensen. Op de zaal van het familielid dat behalve een lekgeslagen en net succesvol gerepareerde aorta niks mankeerde😉, lagen nog 3 patiënten met van alles en nog wat en dus ook diabetes. Wat kregen deze mensen te eten? O mijn god. Brood met hagelslag en Nutella. Allerlei vruchtensappen. Chocomel. Tal van idiote ‘tussendoortjes’ gemaakt van meel, suiker en gedroogde vruchten. Pasta, rijst, vla. Et cetera. Je zit daar, je ziet die arme, fragiele mensen de meuk braaf naar binnen werken (‘Alles opeten hoor mevrouw X, u moet flink aansterken’), je ziet hun bloedsuikerspiegels door het ziekenhuisdak springen en je denkt: hoe is het in godsnaam mogelijk dat deze stakkers hier misschien toch nog uitwandelen op een dag. Het familielid is sinds ongeveer driekwart jaar paleo. Oh, vandaar dat geknapte aneurysma, hoor ik de debielenbrigade triomfantelijk roepen. Yeah, whatever. Misschien dat 68 jaar kettingroken en SDCD niet helemaal optimaal is, ben ik geneigd te riposteren. Welnu, de ouwe knakker weigerde ostentatief alle broodzooi en at alleen eieren, vlees, vis, de tot moes gekookte groente, het appeltje, alles wat er enigszins mee door kon volgens een zeker blog, uiteraard tot grote consternatie van dokters en verplegend personeel. Binnen een week na de zware levensreddende operatie wandelde hij het ziekenhuis uit, na een ingreep waarvoor zulke bejaarde mensen normaal gesproken minimaal een week of drie opgenomen blijven, als ze het al overleven.

Terug naar dat eten in ziekenhuizen. De Zweedse wetenschapsjournaliste Ann Fernholm schrijft op haar blog over een maatregel die het ziekenhuis van de stad Kalmar heeft genomen na een klacht van een patiënte en haar man. Het ziekenhuis belooft dat het voortaan een koolhydraatarme paleo-voeding zal serveren aan patiënten die dat willen en die hun wens medisch kunnen onderbouwen.

De betreffende patiënte heeft diabetes type 1 en controleert haar ziekte sinds vier jaar met een strikt laagkoolhydraatdieet (lchf, vrijwel paleo, dus van nu af ‘paleo’). Voor haar (en steeds meer anderen) de beste manier om haar bloedsuikerspiegel met relatief weinig insuline zo stabiel mogelijk te houden. Toen ze na een beenbreuk moest worden geopereerd, kreeg ze glucose en insuline per infuus. Direct na de operatie was haar bloedsuikerspiegel 22,3 (normaal is rond de 5). Vervolgens kreeg ze de standaard ziekenhuiskost, bestaande uit bovengenoemde high carb crap. Met als gevolg de wilde bloedsuikerexcursies die je van zo’n voeding moet verwachten of je nu diabetes hebt of niet, overigens. Niet goed, zeker niet wanneer je moet herstellen van een operatie. De echtgenote vroeg om laagkoolhydraatkost, het eten dat de vrouw gewend is, maar de diëtiste en later de ziekenhuisleiding weigerden aan dat verzoek tegemoet te komen. De echtgenoot dacht ‘ja hallo, krijg nou de vinkentering’, kookte thuis zelf haar maaltijden en smokkelde die als een soort illegale cateringservice het ziekenhuis in, waar zijn vrouw dat eten stiekem moest opeten, terwijl ze de haar voorgeschotelde pasta, rijst, aardappelen en met meelsauzen overgoten ziekenhuisbagger discreet moest dumpen. Haar bloedsuikers werden weer goed beheersbaar en ze herstelde snel.

Het stel hield de bloedsuikers van mevrouw bij en Ann Fernholm zette ze op haar blog uit in een grafiek. De wild springende blauwe lijn reflecteert haar bloedsuikers op het ziekenhuisdieet.

blodsockerkurvor-Frick

Toch niet helemaal tevreden met de houding van het ziekenhuis schreef de echtgenoot een brief aan het ziekenhuisbestuur, waarin hij uitlegt waarom zijn vrouw paleo/low carb eet. Ik citeer van Anns blog.

‘Vroeger was ze voortdurend verkouden en had een paar longontstekingen per jaar. Ze moest grote delen van het jaar rust houden en slapen vanwege haar astma. Sinds zij paleo eet, heeft ze nog slechts één maal een verkoudheid gehad, waarvan ze opknapte zonder de gebruikelijke cortisonbehandeling. Paleo heeft haar leven veranderd. Haar leven heeft weer kwaliteit.’

En hij sluit af met:

‘In de nieuwe gezondheidsrichtlijnen staat duidelijk dat diabetespatiënten die een laagkoolhydraatvoeding wensen daarin door de zorgverleners gesteund moeten worden. Waarom is het vervolgens onmogelijk om in het ziekenhuis een aangepast dieet te krijgen? Jullie profileren jezelf als het ziekenhuis met het Beste Ziekenhuiseten van Zweden. Wij eisen niet dat alle diabetespatiënten automatisch paleo/lchf krijgen, maar willen dat ze hiervoor kunnen kiezen. Iedereen wil immers gezonder worden in het ziekenhuis, niet zieker. Bij voorbaat dank voor een reactie.’

Aanvankelijk wilde het ziekenhuis er niet van weten en werd het echtpaar in bedekte termen te verstaan gegeven dat het naar de pomp kon lopen. Maar na een hoop gesoebat en herhaaldelijk verwijzen naar een in Zweden officiële richtlijn die zegt dat diabeten voor paleo/lchf moeten kunnen kiezen, gingen de fossielen knarsetandend overstag.

Hoe zit dit in Nederland? Niet veel beter, vrees ik. Ik heb nog nooit een kankerpatiënt bezocht, maar ik kan me voorstellen dat ook kankerpatiënten in het ziekenhuis worden volgepompt met suiker, terwijl we zeker weten dat extra glucose en insuline kanker promoten. Spreek me tegen als ik de zorg nu vals beschuldig. Je moet volgens mij aardig sterk zijn om ziek te kunnen zijn. Hoe is het mogelijk dat een systeem dat acuut zieke of levensgevaarlijk gewonde mensen met fantastische technieken en gigantische vakkundigheid oplapt, zo fenomenaal blundert als het gaat om zoiets eenvoudigs als toegepaste biologie?

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

150 reacties op Ziek van het ziekenhuis

  1. Astrid zegt:

    Tsssss, ik zou dat varkensvoer wat op de foto staat al niet eens willen eten als ik niet in het ziekenhuis lag. Mocht ik, even afkloppen, in een ziekenhuis terecht komen en ik krijg iets dergelijks voorgeschoteld? Dan laat ik mijn man toch ook echt wel dingen naar binnen smokkelen. Je familie mag ook koekjes en pakken sap aan je geven, waarom dan niet een lekker gezond tomaatje en komkommertje…….

  2. Frank zegt:

    Dergelijk ziekenhuisvoer zou ik een varken nog niet voorzetten..
    Wat ik eet moet ook goed, lekker en gezond kunnen eten.
    Duidelijk een levensgevaarlijke plek om te verblijven, zo’n ziekenhuis.

  3. Jo tB zegt:

    En wat denk je van het ziekenhuis personeel? Die moet ook dat krap voedsel eten in de kantine, en die zijn niet ziek.
    Ik heb onlangs op de BBC James Martin bezig gezien om het ziekenhuis voedsel te verbeteren. Daar werd 50% verspilling geconstateerd want het was niet te vreten.
    http://www.bbc.co.uk/programmes/b014hmnt
    Ik vroeg me al af hoe de situatie was in Nederland. Ik heb mijn antwoord gekregen van Melchior in bovenstaand kattebelletje. Dank je wel. Net zo abominabel als in Engeland. Hoeveel wordt er weggegooid in Nederlandse ziekenhuizen? En dat kost de gezondheidszorg miljoenen.

    Ik geef toe dat James Martin niet op de paleo tour ging, maar hij hamerde wel op verse producten locally sourced. Vers vlees, verse groenten, een soep zelf gemaakt van verse ingredienten, is in ieder geval al aardig op weg paleo te zijn. De tweede series ging over hoe ze het konden implementeren in heel Engeland en ze hebben de Minister al overtuigd.

    Nou in Nederland nog. Misschien Omroep Max inschakelen? Welke Chef zou het kunnen en willen doen?

  4. willem zegt:

    De discussie of het voorgezette eten, dat gezien mag worden als de doorsnevoeding in Nederlandse ziekenhuizen, de gezondheid van patienten bevordert, hoeven we niet aan te gaan. Is wel duidelijk.
    De vraag is, waarom dit standaard is in de ziekenhuizen.
    Waar baseert de keuken in dit soort instellingen zich op? Wie geeft richting aan de kost? Wie controleert die?
    De leiding van een ziekenhuis heeft niet als prioriteit om kritisch naar het geserveerde eten te kijken. Dat is gedelegeerd, en de directie gaat ervan uit dat de keuken zich baseert op algemene richtlijnen. Voedingsrichtlijnen die bepaald worden door…., juist ja, we hadden het er eerder over. En pas over enkele jaren worden die aangepast. Waaraan? Joost mag het weten en zeggen..
    Kortom, de keuken weet eigenlijk niet beter, de ziekenhuisleiding weet eigenlijk niet beter, de doorsnee patient weet eigenlijk niet beter, de massa weet eigenlijk ook niet beter. De dokter zegt toch dat het goed is?

    • Jo tB zegt:

      Willem, over Nederland kan ik niets zeggen, maar in de BBC serie kwam het wel duidelijk naar voren. De ziekenhuizen hadden contracten met een centrale inkooppunt die voor de hele NHS inkocht. Diepvries lamsvlees importeren uit Nieuw Zeeland was goedkoper dan vers lamsvlees uit Wales halen (bij ons zou dat Texel zijn). Dus alles wat ingekocht werd zat in pakken, blikken of diepvries. Een verse salade kon niet ingekocht worden, laat staan vers fruit. Ze zaten jaren aan die contracten vast. Alleen de Minister kon die contracten openbreken, zodat de ziekenhuizen veel meer van lokale leveranciers kon betrekken. Als ik me het goed onthouden heb was het budget aan eten iets van 3.25 pond per patient per dag. En er was ruim 50% verspilling. De keuken moest binnen dat budget blijven van de directie. Diëtisten moesten de menu’s goedkeuren of ze aan de algemene dieetrichtlijnen voldeed. En ook werd de speciale diëten (zoutloos, etc) meegenomen. Krankzinnige toestanden vond ik. In de keuken van het betreffende ziekenhuis waren 4 chefs in dienst die alleen maar dingen samenstelde uit die pakes of blikjes. Ze waren allen gedemotiveerd omdat ze hun vak niet konden uitvoeren. Ze hadden geen plezier en waren niet trots op hun werk.

      Zou de situatie in Nederland anders zijn? In grote lijnen denk ik dat het in Nederland precies zo aan toe gaat in de meeste ziekenhuizen, zeker in de grote ziekenhuizen, want die zijn fabrieken geworden.

      • willem zegt:

        Met die laatste zin, Jo, ben ik het volledig eens!
        Je kunt het onderwerp willekeurig invullen: verzorgingstehuizen, verpleeginrichtingen, scholen, etc.
        Het punt dat ik steeds probeer te maken, is: wij (nee, jij/u niet, waarde lezer, die ander) hebben hier wel degelijk voor gekozen! Het is geen natuurramp die over ons is gekomen/komt, het is de menselijke invulling van de richting die de maatschappij inslaat, haar maakt tot wat we zien.
        Zolang we doorgaan op de weg die een 25-30 jaar geleden is ingeslagen, zal het geklaag erover steeds meer toenemen, tot…, ja tot er daadwerkelijk een andere richting gekozen wordt, tegen alle bekende, en ook hier al vaak besproken, krachten in. We zullen helaas wel een tijd moeten wachten. Daarom werken we zolang maar aan ons eigen wereldje, toch?

      • Jo tB zegt:

        Daar jij/u het niet veroorzaakt heeft, moet de “ander” het ook maar oplossen. Die “ander” heeft heel wat op z’n kerfstok……
        Voor ziekenhuis kun je ook de andere instellingen invullen.
        Ja het is goed mis in de gezondheidszorg en wij 6 lezers van Melchior kunnen die moloch niet keren. Hoe groter de organisatie wordt hoe meer bureaucratie om de hoek komt kijken.

  5. Ron zegt:

    Ziekenhuizen hebben weinig meer te maken met gezondheidszorg. Het zijn “geneesfabrieken” waar de produktie- en consumpite-eenheden (voorheen bekent als mensen) operationeel gehouden dienen te worden, met raden van bestuur, budgetten, produktielijnen, kantinevoer en bovenal winst maken! En dat laatste… daar draait ’t allemaal om. Stel je voor; je patienten snel laten herstellen, keuzes geven in voeding. Dat houdt alleen maar in dat mensen minder lang in een ziekenhuis zouden verblijven, dus minder inkomen voor de firma. Keuzes maken?? Kom op, zeg! Dat houdt in vers inkopen, dus geen massavoer meer, dat veel goedkoper is. Winstmarges zijn toch al zo krap… Lowbudgetzorg is een goede term hiervoor.

    Hoorde van de week trouwens dat zorgverzekeraars 1,5 miljard winst maken?? Waarom betalen de mensen dan zoveel premie, terwijl ze bovengenoemde lowbudgetzorg krijgen?? Voor zoveel premie mag je best wat eisen, vind ik. Maar als er 1 begint, zouden er spoedig meer volgen, dus de kop indrukken dit soort uitwassen. De winstmarges zijn al zo krap….

    • willem zegt:

      Ben het met je eens, Ron, waar je stelt dat ziekenhuizen in feite private bedrijven zijn geworden waar winstmaken leidend dreigt te worden. De link die je legt met het eten in dat doorsnee ziekenhuis deel ik zo een-twee-drie niet, zoals je hierboven leest.
      Ik zei het al eerde: wij, met elkaar, de meerderheid in dit land, willen het zo. De Nederlander kiest via verkiezingen voor een stelsel in de gezondheidszorg waarbij termen als privatiseren, budgetteren, commercieel, financieel-economisch, winst, eigen broek ophouden, bezuinigen, kortom: het neoliberalisme de richting bepaalt.
      Ik denk niet dat het bestuur van welk ziekenhuis dan ook een voedingsbeleid zal opstellen dat in strijd is met de adviezen van het Voedingscentrum en de Gezondheidsraad. Hoe de realiteit in de ziekenhuiskeuken is, wanneer ook op haar bezuinigd wordt, laat zich trouwens raden.. Maar ook dan denkt de doorsnee kok dat hij/zij de patient volwaardig eten voorzet…

      • Ron zegt:

        De Nederlander kiest, inderdaad, maar het is de politiek die bepaalt hoe ze die keuzes hanteren. Een aantal jaren geleden werd de SP bijv. de grootste partij. Een duidelijk signaal dacht ik zo. En we weten hoe de gevestigde politieke orde dat heeft opgelost. De huidige politiek, heeft het Nederlandse volk daarvoor gekozen??? Ergens betwijfel ik dat ten zeerste.
        Nee, de gevestigde politieke orde zet de zaken naar haar hand en stemt haar beleid af op het dom houden van de mensen en het aandacht afleiden van de werkelijke problemen. Mensen leren wat goed voor hen is, is niet in hun belang, evenmin als het wijzer en mondiger maken van hen als het gaat over het wegsluizen van hun belastingcenten onder het mom van bezuinigingen en burenhulp.

      • willem zegt:

        Ik kan me je wantrouwen t.o.v. de politiek natuurlijk wel indenken, Ron. Maar zo zwartwit als je stelt, is het hier niet. We leven (nog) niet in een bananenrepubliek..
        1. Politiek krijgt op basis van een verkiezingsuitslag een zeker mandaat. Wordt de uitwerking en invulling van dat mandaat door de kiezer niet gewaardeerd, dan kan die de volgende keer anders stemmen. Dat heet democratie.
        2. De SP is nog nimmer als grootste partij uit de landelijke verkiezingen gekomen; heeft tot nu toe ook nog niet (mee)geregeerd.
        3. Een gevestigde politieke orde zal zich altijd, met heel veel middelen, verzetten tegen aanvallen op haar positie. Binnen wettelijke regels heet ook dat democratie.
        4. De huidige politieke situatie? Ja, ook daar heeft het volk voor gekozen.
        5. De stelling dat de gevestigde politiek het volk dom houdt en de aandacht van de werkelijke problemen afleidt, kan ik maar deels onderschrijven. Houdt het landsbestuur het volk dom aangaande voeding en gezondheid? Dan moet je je eerst afvragen wie d einstanties zijn die de regering van advies dienen. En dan krijg je de boel aan het rollen.. En aandacht afleiden, hoort bij het politieke schaakspel. De massa blijkt daar niet altijd even gemakkelijk doorheen te kunnen prikken, daarbij ook gestuurd door de massamedia, die wellicht nog de meest kwalijke rol spelen.
        6. Wat je met dat wegsluizen van ”belastingcenten” (afschuwelijk woord!) naar ‘bezuinigingen en burenhulp’ bedoelt, is me niet duidelijk. Ik vermoed dat we dan op het terrein van persoonlijke politieke overtuigingen terechtkomen. En daar is deze site niet voor. Wat wel mag/moet is voedings- en gezondheidsbeleid van de overheid scherp tegen het (paleo)licht houden. Daar worden we hier wel voor betaald…

  6. Fien zegt:

    Ik was laatst op bezoek in het ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede, waar ik nog nooit geweest was. . Ze hebben daar eigen catering en de patient kan op elk moment van de dag iets van de zeer uitgebreide kaart laten aanrukken, net als in een restaurant. Daarnaast hebben ze ook een dagmenu. Hoe de kwaliteit van het gebodene is kan ik niet beoordelen, heb niks gezien of geproefd (bezoek mag trouwens meeeten tegen betaling). Op de kaart staan natuurlijk allerlei niet-Paleo dingen, zoals de door Melchior genoemde chocomel en hagelslag maar toch vind ik het een grote verbetering, ook voor Paleoten. Je stelt zelf al je maaltijden samen en als je gewoon een visje of stukje vlees met groenten en een aparte salade en los fruit wil, dan kan dat.

  7. Toen mijn vader twee jaar geleden ernstig ziek in het ziekenhuis lag met o.a. een delier en daardoor nauwelijks aanspreekbaar at hij te weinig. Hij had ook diabetes 2, maar hield dat tot hij echt ziek werd onder controle met de ‘juiste’ voeding. Het ziekenhuis gaf de man die altijd bijzonder gezond at een gevulde koek (!). Dat was volgens het protocol voor ondervoeding. Ik vroeg of een bakje kwark (relatief veel eiwitten) een optie was. Ze keken me aan of ze water zag branden: zoiets extreems als kwark (zonder rare smaakjes) dat hadden ze niet in het ziekenhuis.

    De afgelopen twee jaar heb ik twee maal een aantal dagen in een ziekenhuis door gebracht bij ernstig zieke familieleden (die allebei zijn overleden). Het eten dat je als familie kunt kopen in het ziekenhuis is werkelijk te absurd voor woorden. Ik verwacht niet per se een paleo-voeding maar groenten en fruit was er niet eens te vinden. Allemaal rare bewerkte koolhydraten zonder enige voedingswaarden😦

  8. Marijke zegt:

    Inderdaad, Melchior, het is mijn grote angst om in een ziekenhuis terecht te komen en die rommel voorgezet te krijgen. Iedere dag om 25 van die mini bakjes roomboter te moeten vragen….

    Nog meer motivatie om goed gezond te blijven.

    • Klopt allemaal. Wat dacht je van de `voeding´ in de verzorgingshuizen en verpleeghuizen, echt dramatisch !

      Ook al die mensen die braaf via `tafeltje-dekje” hun spul in de magnetron moeten opwarmen. Zal weg goed bedoeld zijn, maar het is echt heel erg…

    • Mariet Hoen zegt:

      Inderdaad: nog meer motivatie om gezond te blijven !

      Maar als…. gooi ik die troep gewoon bij het afval. Oh, sorry, ik had dit niet als eten herkend. Ik dacht dat moet een vergissing zijn. Zoooo vies, daar wordt ik niet beter op ! Grapje, maar toch, ik zou het doen😉

      Maar ik ben weer even wakker geschud. Ik ga eens informatie inwinnen bij de ziekenhuizen in de buurt.
      Er is op internet al veel informatie te vinden over de behandeling in de verschillende ziekenhuizen, maar over eten niet !?

      Mohammed Benzakour schreef ‘Yemma’. een boek over zijn moeder en haar tocht door ziekenhuizen en zorginstellingen. Hij vertelde er over bij Pauw & Witteman. Ze hebben een Marokkaanse afkomst en zijn moeder kon niet tegen het ziekenhuis eten. Dus werd er thuis voor haar gekookt, maar zij mocht dat niet daar opeten. Dus ging hij met zijn moeder buiten zitten als het weer het toe liet. In de winter vond hij in de kelder een, zeg maar, bezemkast waar zijn moeder het meegebrachte eten op at. Mensonterend !

      Dat zou ons met Paleo eten, heel makkelijk, ook kunnen overkomen.

  9. Mwa, vergeleken met ander ziekenhuiseten dat ik gezien heb, ziet het er niet slecht uit. Bakje rauwkost, appel … Ben eens een paar weken ergens opgenomen geweest en herinner me niet dat ik daar andere groente gezien heb dan sperziebonen uit blik, die bovendien veelal de hele middag warm gehouden waren. Dat ging zo: patiënt moest nuchter blijven vanwege een of ander onderzoek, dat ze gingen doen zodra ze tijd hadden. Die tijd kwam – als hij kwam – meestal tussen 5 en 6. Daarna mocht de uitgedroogde maaltijd – nou ja, maaltijd … Zelfs na een etmaal vasten was het gewoon vies. Fruit was er natuurlijk niet bij. Als je fruit wilde, had je dat van huis moeten meenemen.

    Maar het kan nog erger. In sommige ziekenhuizen moe(s?)t je een dag van tevoren op een formulier invullen wat je eten wilde, zowel brood als warm. Het ziekenhuis had geen eigen keuken en voerde de maaltijden aan uit een andere stad. Dat was grappig als je terechtkwam op de kraamafdeling, of als je bijvoorbeeld een verkeersongeval had gehad. Dan was er de eerste dag gewoon niet op je gerekend met eten. Aan de andere kant was er wel eten voor mensen die ontslagen waren – dat werd weggegooid. De verpleging van de kraamafdeling sjoemelde hier wel een beetje mee, door overgebleven eten van ontslagen patiënten te geven aan nieuwkomers. Maar dat mocht eigenlijk niet. Lieve meiden.

    In het sperziebonenziekenhuis moest je ook dagelijks een formulier invullen met wat je de volgende dag eten wilde. Zulke procedures worden verzonnen door kerngezonde managers. Mijn kamergenote begreep van geen kanten wat er van haar verwacht werd. Eerst probeerde ik het voor haar in te vullen door haar de vragen voor te lezen. Maar ze snapte er geen hout van. Toen ben ik de vragen gaan stellen in gewonemensentaal. Ook op die manier begreep ze het niet. Ze kon er gewoon niet bij dat ze, een dag van tevoren en op een moment dat ze geen honger had, moest zeggen wat ze de volgende dag zou willen eten.

    Heel grappig😦 was ook het eten dat mensen kregen na een operatie. Soep. Daar zal wel een of andere filosofie achter gezeten hebben, geen idee. Maar zodra ze de soep binnen hadden, gingen ze overgeven. Op die manier heb je niet veel aan je soep. Ik kreeg ook soep, maar ik lustte hem niet. In plaats daarvan at ik – door mijn bezoek meegebracht – fruit, vooral meloen. Ik werd niet misselijk. Andere patiënten merkten het op en begonnen ook hun bezoek om fruit te vragen. Fruitrage op Chirurgie😉 Maar als zij fruit aten in plaats van soep, dan gaven ze dus ook niet over. Je kon zoiets daar rustig doen; verpleging zag je zelden. Die zaten achter de computer. Als patiënt voelde ik me daar als een auto die in een garage staat te wachten tot hij gerepareerd gaat worden. Een ding. Maar de operatie is goed gelukt, en dat is heel mooi.

    • Fien zegt:

      Een ziekenhuis waar je in de bezemkast het door je bezoek meegebrachte voedsel moet opeten… een sperziebonenziekenhuis waar je weken achtereen alleen maar sperziebonen krijgt… een soepziekenhuis om je te laten overgeven… een ziekenhuis waar je zelfs helemaal niks te eten krijgt omdat er niet op je gerekend is… een ziekenhuis waar je zelden verpleging ziet… een kamergenote met een IQ van pakweg 75 die niet in staat is te plannen hoe ze zichzelf (of erger nog, haar gezin) de volgende dag moet voeden….

      Overdrijven jullie niet een heel klein beetje, Mariet en vooral Betje? Ja, het was allemaal ook heel erg in de hongerwinter en zo.

      • Jo tB zegt:

        Mariet overdreef niet. Ik heb ook Mohammed Benzakour bij Pauw en Witteman horen zeggen dat hij een plek in de kelder zocht om met zijn moeder het eten van thuis op te eten. Als iemand overdreef dan is het Benzakour geweest. Ik voeg nog aan Mariet’s verhaal toe dat op een dag hij niet meer in de kelder kon komen omdat er een ander slot op de deur gezet was.
        De vergelijking met de hongerwinter vind ik een zeer pijnlijk, ze zijn niet vergelijkbaar. In de hongerwinter stierven mensen van te weinig voedsel. Als een kwetsbaar mens, (vooral ouderen met verminderde weerstand) het ziekenhuis voedsel niet verdraagt dan kan het snel kritisch worden, en hem/haar dan oppeppen met dezelfde voeding in de sonde ben je ook verkeerd bezig.

      • Fien, ik ben bang dat ik niet overdreven heb. Maar jij verandert nu wel een paar dingen aan mijn verhaal. Het was vast niet de bedoeling van het ziekenhuis om mensen te laten overgeven. En ja, er bestaan kamergenotes die niet helemaal helder zijn, bijvoorbeeld als gevolg van de medicijnen die ze in het ziekenhuis krijgen, rondom behandelingen en onderzoeken. En ja, mensen met een IQ van pakweg 75 kunnen ook in een ziekenhuis terechtkomen. Dat was niet het geval bij mijn kamergenote. Zij was vooral suf van de medicijnen. En misschien dementeerde ze een beetje. En nooit een groot lezer/schrijver geweest. Tel dat op en het invullen van zo’n formulier wordt een onmogelijke taak.

        En inderdaad, helemaal geen eten omdat er niet op je gerekend is. Ik heb het meegemaakt. Ik vond het ontbreken van eten, of de slechte kwaliteit ervan, niet het ergste. Ik had andere zorgen.

      • willem zegt:

        Het mag duidelijk zijn: er zijn in Nederland tal van ziekenhuizen/instellingen waar voedsel een sluitpost/een van de sluitposten lijkt/blijkt te zijn.
        En natuurlijk, er zijn uitzonderingen, en natuurlijk, kwalijke toestanden vallen meer op dan normale.
        En we kunnen fijn doorgaan met alle kwalijke voedingszaken te signaleren en ons verdriet daarover uit te spreken. Maar het antwoord op de vraag ‘wat moet daaraan gedaan worden en hoe dan’ heb ik hier nog niet expliciet gelezen. Ik zou zeggen, kom eens met voorstellen.

      • Fien zegt:

        @Jo tB. Als er al zo gepraat wordt over het eten in een ziekenhuis (zooooooo verschrikkelijk, geen personeel te bekennen, weeeeeken lang sperziebonen), hoe praat je dan over iets wat echt erg is, zoals de hongerwinter. Het staat mij vrij om die verglijking te maken, het staat jou vrij dat pijnlijk te vinden. Ik heb trouwens het item van Benzakour in P&W zojuist bekeken en ik vind het een bizar verhaal. Ik twijfel er niet aan dat het zo gegaan is, maar waarom kon hij niet met zijn moeder rustig op haar kamer eten? Waarom na de idiote verbanning door de kantinechef niet een gesprek met een arts of directeur gevoerd? Lijkt me sowieso de aangewezen weg als moeder niet meer wil eten. Mijn eigen moeder heeft de laatste maanden van haar leven doorgebracht in een verpleeghuis, waar ze een kamer moest delen. Geestelijk nog bij de pinken, lichamelijk ernstig verzwakt en broodmager geworden. Totaal geen eetlust meer en wij kinderen kwamen net als Benzakour met dingen aanzetten die ze tenminste lustte. Nooit tegenwerking van het tehuis ondervonden, integendeel. Ze kon onze meegebrachte hapjes opeten waar ze wou, op haar kamer, in de eetzaal, in de tuin.

        @betjesonnetje. Je overdrijft wel degelijk. Ik weiger te geloven dat jij wekenlang sperziebonen voorgezet kreeg en dat het personeel voortdurend achter de computer zat. Mensen die te suf, te ziek of te dement zijn om een formulier in te vullen… tja, dat zal vaak voorkomen in een ziekenhuis. Belachelijk om “kerngezonde managers” hiervoor verantwoordelijk te stellen. Wedden dat ze zulke patienten toch niet laten verhongeren?

      • @Fien, het staat je vrij om me te geloven of niet. Ik weet dat hier mensen meelezen die de situaties die ik beschreven heb, zullen herkennen.
        Zouden ze haar hebben laten verhongeren? Misschien wel, misschien niet. Ik heb het risico niet genomen en gezorgd dat er iedere dag eten voor haar kwam dat voor haar een beetje herkenbaar was.
        Toen zij opgenomen werd, was ik daar aanwezig. Ze kreeg het apparaatje uitgereikt dat in dat ziekenhuis gebruikt werd. Er zaten een heleboel knopjes op – ik vond het erg handig. Als ik me goed herinner, zaten op de ene kant de knopjes voor de telefoon, op de andere die voor de bediening van de televisie. Bovenop zat een knopje waarmee je de verpleging kon waarschuwen als je hulp nodig had. Zij liet het zich braaf uitleggen, maar ze snapte er niks van. Zoveel knopjes. Zodra de zuster weg was, legde ze het ding aan de kant. Ze heeft het nooit gebruikt. Op een bepaald moment ontstond in de nacht een situatie waarin ik dacht dat zij dringend hulp nodig had. Toen heb ik mijn apparaatje gebruikt om hulp in te roepen voor haar. Van wat er toen gebeurde, heb ik daarna nog jaren nachtmerries gehad. Dat je zo kwetsbaar kunt zijn, in een omgeving die zo ongeschikt voor je is.

      • Fien zegt:

        Okay, mevrouw betje, je bent een geweldig mens met je fruit in plaats van soep en je liefdevolle zorg voor een hulpeloze patiente die overgeleverd is aan de nonchalance, onverschilligheid of kwaadwillendheid van het ziekenhuis en de verpleging. Jahoor. Je overschrijdt wat mij betreft een grens met je opmerking dat ze haar misschien wel zouden hebben laten verhongeren. Ik hoop dat ik voortaan zo verstandig ben jouw berichten over te slaan.

      • willem zegt:

        Ik vroeg me af, onder het zaaien van spinazie, worteltjes en bietjes, of de gemiddelde ziekenhuiskost niet zo’n beetje dezelfde is als de gemiddelde kost bij de familie Doorsnee…
        Trouwens, waar blijven jullie nou met een antwoord op de vraag door mij ergens hierboven gesteld?

      • Mariet Hoen zegt:

        Het bestaat !!! goede ziekenhuisvoeding. In Gelderland, min of meer : http://www.omroepgelderland.nl/web/nieuws-1/1994523/uit-eten-in-uw-ziekenhuis-de-maaltijdencheck.htm#.UWwWFJDCTIU

        In Amsterdam is het een puinhoop : http://www.spitsnieuws.nl/archives/binnenland/2012/06/ziekenhuisvoer-niet-te-eten

        Ik ga morgen alle grote Amsterdamse ziekenhuizen bellen voor informatie. Met die bevindingen ga ik Foodwatch, Edith Schippers, Zorgverzekeraars en de ziekenhuizen belagen. Wie doet er mee ?

      • Jo tB zegt:

        Nog een rapport over ziekenhuisvoer.
        http://internet-extra.vumc.nl/communicatie/nieuws/tracer/index.html?../tracer407/ziekenhuisvoedsel.html~hoofd

      • Fien, ik heb het niet gehad over nonchalance, onverschilligheid of kwaadwillendheid. Dat is wat jij ervan maakt. Ik denk dat de medewerkers van dat ziekenhuis het meestal erg goed bedoelden. Maar de structuur van de zorg daar, was zodanig dat je dit soort effecten kreeg. In dat ziekenhuis dachten ze op een heel technische manier. Daardoor konden ze heel goed opereren. De intermenselijke communicatie daarentegen, schoot erg tekort. Daardoor ontstonden gevaarlijke situaties.

        Ik begrijp dat het pijnlijk is om tot je door te laten dringen dat patiënten in een ziekenhuis niet altijd genoeg te eten krijgen. Toch komt dit helaas veel voor. Meer naar beneden in dit draadje heeft Jo een link geplaatst naar een artikel over dit onderwerp.

      • Fien zegt:

        @betjesonnetje. Ter verduidelijking mijn standpunt over voeding in ziekenhuizen: slecht, ongezond en onsmakelijk. Ik durf zelfs te beweren dat het eten in verzorgings- en verpleeghuizen in het algemeen ietsje beter is. Volledig gebaseerd op het Voedingscentrum en daar zal niet gauw verandering in komen.

        Dit is het laatste wat ik tegen jou zeg. Mocht ik ooit toch weer op je reageren, herinner me dan vooral aan dit besluit.

  10. Kees zegt:

    Er wordt in nog veel te brede kring gedacht dat eten net zoiets is als benzine tanken en dat gezondheid hetzelfde is als gewicht of hoeveelheid calorieën, helaas ook door talloze collega’s in de gezondheidszorg. Sodemieter toch op, of liever, ga je eens scholen…

  11. Natascha zegt:

    Ook in de kop van noord Holland zowel in de ziekenhuizen als het verzorgingshuis van oma, trieste maaltijden. Zelfs de twee ons groente, twee stuks fruit zitten er (kosten technisch?) niet in…of van die bakjes fruit/ moes op siroop.
    Na de zware operatie van mijn moeder kreeg ze voeding via het infuus, waarop haar bloedsuiker met insuline bij gestuurd moest worden, tenen krommend (ze is geen diabeet) evenals de samenstelling van de sonde voeding en extra drinkvoeding. Nou ja, veel ruimte voor verbetering…

  12. Melchior!!! Deze post komt op een moment dat ik net met dezelfde ergernis rondloop, omdat een familielid van mij in ziekenhuizen en verzorgingstehuizen niets anders krijgt dan koolhydraten: limonadesiroop, witte rijst, witbrood, de op een of andere manier door diëtistes heilig verklaarde ontbijtkoek en… heel veel zuivel. Ze heeft diabetes type 1 en eierstokkanker. Chemotherapie is uiteraard ‘Fan-Tas-Tisch’: je krijgt een langer leven (maar raakt wel compleet invalide door de bijwerkingen). Maar laten we die discussie vooral niet voeren. Er is geen moment dat er met je wordt gepraat over voeding of supplementen of wat dan ook. Terwijl je in ziekenhuizen meuk te eten krijgt.
    Anyways, je noemt koolhdraten… vergeet zuivel niet: in Japan – waar zuivel tot voor kort niet of amper werd gegeten – is eierstokkanker vrijwel onbekend danwel zeer zeldzaam en er zijn er wat onderzoeken die een duidelijk verband hebben laten zien tussen de kans op eierstokkanker en zuivelconsumptie. Maar op de afdeling gynaecologische kankers is het vla en yoghurt wat de klok slaat. En dan van Unilever-‘kwaliteit’, nou dan weet je het wel.
    In de medische wereld denkt men nog steeds dat kanker een mysterieuze ziekte die je moet zien te controleren met verkapte pogingen ernstig verzwakte patiënten om zeep te helpen. De gelijkenis tussen chemotherapie en aderlaten 200 jaar ofzo geleden krijg ik maar niet uit mijn hoofd. Maar geen hond die zich buigt over kankerpreventie middels voeding en leefstijl. Het schiet maar niet op. En dat journalisten via de EU monddood worden gemaakt helpt ook niet echt. Maar dat laten we ons niet doen, toch?

    Geweldig trouwens dat je familielid zo flexibel is en zich aan paleo heeft gewaagd!

  13. Robert1970 zegt:

    Zelfde ervaring gehad toen mijn vrouw in het ziekenhuis moest bevallen. De keuze uit witbrood of bruinbrood, cupje Becel erbij. En zowel ontbijt als lunch… Ook een kopje bouillon behoorde tot de mogelijkheden maar dat bleek een kopje E621, E625 en E629 te zijn. Gelukkig kon je wel vleeswaren bestellen, verpakt per plakje in een grote hoeveelheid plastic zodat je moest zoeken waar het beleg verstopt was.

    Las net trouwens een even schokkend Diabetes advies:
    http://www.gezondheidsnet.nl/omgaan-met-diabetes/artikelen/10901/suikerziekte-behandelen

    • Astrid zegt:

      Pffffff, ze gooien in dat advies doodleuk de goede en slechte dingen voor een diabeet gewoon door elkaar.

      Gelukkig heb je bij het zelf boodschappen doen de keus, als de mens daarin nou maar wijs werd, dan kwamen er veel minder in het ziekenhuis terecht, scheelt ook weer die meuk daar te moeten eten.

    • Jo tB zegt:

      Koolhydraten moet de helft van het aantal calorieën bevatten. Dus op een dieet van 1500 calorieën per dag zou dat 750 calorieën bevatten. De andere 750 calorieën moeten tezamen eiwitten en vetten bevatten.
      250-300 gram koolhydraten
      brood bij ontbijt, lunch diner (2, 2 en 2 is al gauw 6 boterhammen)
      deegwaren bij lunch en diner
      Eet tafelsuiker chocolade gebak met vezels (groente)
      Eiwitten vlees,vis, zuivel.
      Als ik gebak wil eten moet ik brood en pasta laten staan.
      Als tussendoortje boterham met ham.
      Deze adviezen zijn toch niet op te volgen voor een diabeet.
      Brood bij iedere maaltijd, behalve als ik een stuk taart wil hebben, dan moet ik er groente bij eten (vezels). Rare combinatie.
      Geen wonder dat mensen verward raken. Het wordt een gepuzzel en gereken van jewelste. Te zot voor woorden.

    • Dit (de boodschap van Gezondheidsnet) is kwakzalverij in de zuiverste betekenis van het woord. Het is het geven van advies dat aantoonbaar in strijd is met de evidence en tot verergering van de ziekte leidt. Deze website propageert een interventie die de blauwe bloedsuikercurve in de grafiek in dit stukje induceert, een acceptabel management van de ziekte vrijwel onmogelijk maakt en het optreden van complicaties versnelt. Patiënten die door het volgen van dit advies schade denken te hebben opgelopen, kunnen volgens mij met succes letselschade claimen.

      • Mariet Hoen zegt:

        Oh, Melchior, wat zou ik dat graag doen. Letselschade claimen, bij al die dokters, instanties en adviseurs.
        Maar het zal net zo gaan als bij het claimen van schade bij verzekeraars over woekerpolissen, waarbij je na jaren onderhandelen en maatschappelijke onrust, afgescheept wordt met een lachertje.
        Nee, beter mijn energie richten op de toekomst en nooit meer zo maar doen wat er wordt verteld. Eigen onderzoek doen, With a Little Help from My Friends 😉

    • Robert1970 zegt:

      Dezelfde website die een diabetes advies geeft wat alleen maar leidt tot meer diabetes is nu zeer verwonderd dat er inderdaad meer diabetes voorkomt, maar ze leggen nog geen link met hun eigen adviezen…
      http://www.gezondheidsnet.nl/omgaan-met-diabetes/nieuws/10929/aantal-diabeten-neemt-fors-toe

  14. Marijke zegt:

    Een paar jaar geleden lag mijn oom in het ziekenhuis in Zaandam. Bij binnenkomst van het ziekenhuis was aan je linkerkant de cafetaria, bedoeld voor bezoekers en patiënten. Tot mijn grote verbazing was dit in feite een snackbar waar je diverse gefrituurde spijzen kon krijgen. In een ziekenhuis!!

    • Frank zegt:

      Voor naar vet snakkende ziekenhuispatiënten.
      Daar lijkt wel over nagedacht.

      Omdat er vaak een overmaat aan transvetzuren in die gefrituurde hap zit, vanwege de als o-zo-gezond gepromote ‘veilige en gezonde’ zonnebloem- en andere plantaardige frituuroliën (die zo onstabiel zijn als de pest!), is dit voor een ziekenhuis een goede investering in toekomstige klandizie..

  15. Pingback: Ziekenhuiseten | Oergezond

  16. Philo zegt:

    Heel herkenbaar, die Zweedse vrouw met astma. Ik had ongeveer hetzelfde totdat ik ook paleo ging eten.

  17. Pingback: Ziek van het ziekenhuis | verzorgingsstaat nede...

  18. Maan zegt:

    Helaas heb ik wat ziekenhuis ervaring. Fatsoenlijk eten hebben ze daar niet echt. Na mijn spoed blinde darm verwijdering mocht ik de volgende morgen weer eten. Nu weet ik dat ik normaal al niet veel verdraag en zeker niet als ze je darmen naar buiten hebben getrokken en weer terug geduwd. Dus ik wilde appelmoes, zonder suiker. Helaas…….. Volle yoghurt, naturel ook zonder suiker, helaas ook dat ging niet. Een plakje kaas gegeten en een plas gedaan. toen mocht ik naar huis. Naar mijn eigen pappot.

    Mijn moeder had 7 jaar geleden kanker, terminaal en omdat zij chemo weigerde is zij lang verstoken geweest. Zij kreeg op voorschrift Nutridrink, Omdat daar di- sachariden in zitten en ze die niet verwerken kon heb ik de Nutridrink nagemaakt met de toegestane voedingsmiddelen van het SCdiet (paleo+lactose vrije zuivel) Dat ging goed. In het VU waar zij op het laatst werd opgenomen werd met argus ogen naar haar voeding gekeken, de nagemaakte nutridrink, en veel kippenbouillon, kokosolie/banaan bonbons. De dietiste verscheen. Ik heb haar uitgelegd het hoe en waarom van deze voeding. Over mono, di en poly-sachariden, MTC’s Koolhydraten en insuline. Waarop de diëtiste mij vroeg of ik diëtist was. Nee dus, ik ben fietsenmaker.😀 We moesten toch wel oppassen met al dat vet, ivm met het cholesterol gehalte van mijn moeder. :O dat zou wel eens te hoog kunnen worden en dat was HEEL GEVAARLIJK!!!!!
    Een terminale kankerpatiënt, bang maken voor cholesterol, hoe durven ze……… Wij hebben er hartelijk om kunnen lachen. De diëtiste is in verwarring weer vertrokken.
    3x per dag werd er een snack uitgedeeld, vulkoek, mars, nuts, chocolade. Ondervoeding komt veel voor op de oncologie afdeling.

    Tegenwoordig vraag ik in het ziekenhuis om zetmeel en suikervrije maaltijden ivm amylase deficiëntie. Dat is nooit een probleem, een paar uur later komt dan een gestreste voedingsmedewerker vertellen dat dat niet kan. Overal zit zetmeel en suiker in.

    Ze schrikken zich ook een hoedje als ze weer eens ketonen meten. Dan heb je ook een hoop recht te praten.

    • Jo tB zegt:

      Maan, ik ben het hartstikke eens met je . Een terminaal patient bang maken voor te hoge cholesterol is van het zotte. Daar zeen geen woorden voor. Volgens mij hebben ze hun hersenen op het schoolbank achtergelaten.

    • Astrid zegt:

      [quote]Een terminale kankerpatiënt, bang maken voor cholesterol, hoe durven ze……… Wij hebben er hartelijk om kunnen lachen. De diëtiste is in verwarring weer vertrokken.[/quote]

      En dan te bedenken………als je het boekje ‘de cholesterol leugen’ van prof.Hartenbach mag geloven, dat bij kankerpatienten het cholesterol 9 van de 10 keer zelfs te laag is is het helemaal een lachertje als ze daarmee aankomen.

      En ook een dietiste die jouw verhaal niet helemaal begreep en dan vragen of je ook dietiste bent??? Dat geeft ook te denken.

      • willem zegt:

        Dames, heren. Al deze voorbeelden, al die dietisten die in onze ogen de gekste dingen voorschrijven, ze zijn eindeloos aan te vullen..
        Maar we moeten niet met de vinger wijzen: wat een stomme tutten. Zij handelen zo niet om anderen ziek te maken, zij handelen zo, omdat hun dat geleerd is, omdat de adviesbureaus dit voorschrijven. Ze denken echt dat ze handelen in het belang van de patient.
        We moeten met onze kritiek bij degenen zijn die hier verantwoordelijk voor zijn. En daar hoor ik jullie niet over. Ik lees enkel over de uitvoering en de uitvoerenden.
        Da”s allemaal veel te makkelijk!

    • Dit is hilarisch en tegelijk diep, diep triest. Ook al omdat een laag cholesterolgehalte een krachtige voorspeller van kanker is, decennia voor de ziekte manifest wordt.

  19. @ Willem: ik denk na over je vraag. Hoop de komende dagen een paar suggesties te doen. Hier is vast iets:

    Na een operatie is het belangrijk dat de patiënt zo snel mogelijk weer gaat eten. Zie hiervoor ook de link van Jo, over ondervonden voeding en het AMC. Het helpt als de patiënt het eten dan ook binnen kan houden. Als ervaringsdeskundige zeg ik: dit lukt het beste met vers fruit, vooral meloen. Of mijn ervaring uniek is (denk het niet) valt natuurlijk wetenschappelijk te onderzoeken, als dat nodig is. Hoe dan ook, om het eten van fruit door chirurgiepatiënten te stimuleren, zou je meerdere malen per dag met een fruitkar, of zelfs een groente/fruitkar, de afdeling kunnen langsgaan. Vanaf die kar zou dan beschikbaar kunnen/moeten zijn: versgeperst vruchtensap, evt. versgeperst vruchten/groentesap (wortel/appel lust bijna iedereen), verse smoothies, porties vers klaargemaakt fruit en verschillende soorten vers klaargemaakte groente. Het fruit mag met verse slagroom, al of niet gezoet. En het mag er best aantrekkelijk uitzien ook, dat bevordert de eetlust. Aanbieden in verschillende portiegroottes, net als in de horeca. De groente mag met versgemaakte mayonaise, voor wie dat lekker vindt, en het binnen kan houden.

    En ook: mensen niet de hele dag laten wachten op een onderzoek of behandeling waarvoor ze nuchter moeten blijven. Dit altijd doen vóór het middageten, zodat ze nooit meer dan één maaltijd over hoeven te slaan.

    En ook: standaard maaltijden beschikbaar hebben voor mensen die nieuw binnenkomen en dus nog geen eten hebben kunnen bestellen.

    • Alex zegt:

      Wellicht dat ik Willem verkeerd begrepen heb, maar volgens mij ging het niet zozeer om tips hoe men patienten beter zou kunnen voeden, (in dat geval zou je wellicht dit nog eens kunnen nalezen: https://melchiormeijer.wordpress.com/2012/11/22/vette-voeding-voorkomt-complicaties-operatie/ ) maar eerder om voorstellen hoe men de huidige situatie zou kunnen veranderen. Met andere woorden: hoe kunnen we ziekenhuizen, verzorgingstehuizen ertoe overhalen hun klanten gezond te voeden in plaats van goedkoop c.q. volgens achterhaalde richtlijnen.

    • willem zegt:

      Juist, Alex. Er zit structureel iets mis.
      Goed om allerlei, in onze ogen, waanzinnige voedingssituaties in ziekenhuizen (geldt ook voor verpleeg-, verzorgings-, etc. huizen) aan de kaak te stellen. De vragen die je vervolgens moet stellen, zijn: hoe is deze situatie ontstaan en hoe zijn deze omstandigheden te veranderen.
      Kernwoorden: geld, kunde, beleid, Voedingscentrum.

    • Misschien mag ik nog een kernwoord toevoegen: communicatie.

      • willem zegt:

        Communicatie is de smeerolie tussen mensen, Betje.
        Het Voedingscentrum doet ook aan communicatie… Eenzijdige communicatie is ook communicatie. Maar erg eenzijdig, dus.
        Hebben we meteen het grote probleem: communicatie vanuit het Voedingscentrum wordt door negen van de tien ontvangers al wetenschappelijk verantwoord ontvangen.

  20. Ik lag een paar jaar geleden 3,5 maand in het ziekenhuis. Toen at ik nog niet paleo, maar wel vegetarisch (tja) en low-carb. De ziekenhuiskeuken vond een plak gebakken koolrabi een goeie vleesvervanger en we kregen bakken met pasta, meelspijs, aardappels en brood te verstouwen. Ik had weinig zin in een directe confrontatie met de diëtiste en ben gelukkig lekker slank, dus daar was wat het ziekenhuis betreft ook geen aanleiding voor. De schijf van vijf regeerde, en alles was mager, veel geraffineerde carbs en denk maar niet dat er roomboter gebruikt werd… Gelukkig at ik alleen op mijn kamer en niet in de eetzaal. Zo kon ik een heleboel meuk door de plee spoelen. Maar zelf moest ik wel van alles aanvullen… heb me arm gekocht aan avocado’s, kaas, eieren, slagroom, olijfolie, blikjes vis en noten. De broodmaaltijd ’s avonds werd met rauwkost geleverd. Daar had ik extra van gevraagd en samen met de door mij gekochte ingrediënten maakte ik dan een maaltijdsalade. Als ik daar ooit nog eens opgenomen moet worden, moet ik ‘uit de kast’. Beter voorkomen dus.

  21. Even off topic (loop er toevallig tegenaan voor iets anders), maar ook weer niet helemaal. Een oudje (uit 2007) over geriatrische polyfamarmacie, ofwel het uitdelen van pillen aan ouderen alsof het Smarties zijn. Zeer populaire hobby, zoals velen weten. Saneer die pillendozen en guess what?

    Isr Med Assoc J. 2007 Jun;9(6):430-4.

    The war against polypharmacy: a new cost-effective 
geriatric-palliative approach for improving drug therapy 
in disabled elderly people.

    Garfinkel D, Zur-Gil S, Ben-Israel J.


    Source

Department of Evaluation & Rehabilitation, Shoham 
Geriatric Medical Center, Pardes Hana, Israel.


    Abstract

BACKGROUND:

The extent of medical and financial problems of 
polypharmacy in the elderly is disturbing, particularly in 
nursing homes and nursing departments.

    OBJECTIVES:

To improve drug therapy and minimize drug intake in nursing departments.

    METHODS:

We introduced a geriatric-palliative approach and methodology to combat the problem of polypharmacy. The 
study group comprised 119 disabled patients in six 
geriatric nursing departments; the control group included 
71 patients of comparable age, gender and co-morbidities 
in the same wards. After 12 months, we assessed whether 
any change in medications affected the death rate, 
referrals to acute care facility, and costs.

    RESULTS:

A total of 332 different drugs were discontinued in 119 patients (average of 2.8 drugs per patient) and was not 
associated with significant adverse effects. The overall 
rate of drug discontinuation failure was 18% of all 
patients and 10% of all drugs. The 1 year mortality rate 
was 45% in the control group but only 21% in the study 
group (P < 0.001, chi-square test). The patients' annual 
referral rate to acute care facilities was 30% in the 
control group but only 11.8% in the study group (P < 
0.002). The intervention was associated with a substantial 
decrease in the cost of drugs.

    CONCLUSIONS:

Application of the geriatric-palliative methodology in the 
disabled elderly enables simultaneous discontinuation of 
several medications and yields a number of benefits: 
reduction in mortality rates and referrals to acute care 
facilities, lower costs, and improved quality of living.

    • Corrien zegt:

      We ‘staan’ iig niet alleen; in België is het zo mogelijk nog erger….

      http://eoswetenschap.eu/artikel/dietistenvereniging-promoot-suiker

      • Tsssss… geweldig, wat een humor :-)! Had er over gehoord, maar had de poster nog niet gezien.

      • Jo tB zegt:

        In de side bar van EOS zag ik een ander artikel dat mij interessant leek: wat is gezonde voeding?
        http://eoswetenschap.eu/artikel/wat-gezonde-voeding-herbekijk-het-debat-van-eos

        Vooral de lezing van Kris Verburgh vond ik interessant.

        Willem, we moeten internationaal gaan in onze strijd tegen het verziekte ziekenhuisvoedsel, want wat wij willen zal in strijd met nationale en internationale voedingsadviezen zijn volgens onze Belgische collega’s!!
        Tja zo kun je je onder alles schuil houden.

      • willem zegt:

        Weet je, Jo, mensen als Patrick Mullie hebben grote verdiensten op bepaald wetenschappelijk gebied. Maar van voeding hebben ze geen kaas gegeten. Ja, natuurlijk, ze weten veel van stofjes, etc., maar hun visie op voeding is gebaseerd op, in onze ogen, totaal achterhaalde wetenschap. En over Kris Verburgh hadden we het hier al eens. Zolang hij havermout de alfa en de omega van de voeding blijft noemen, valt er nog veel te verbeteren..
        Wat moeten we met Mullies ‘beperken van koolhydraten (minder aardappelen, brood, rijst, pasta) verhoogt juist mortaliteit’, en ‘onze voorouders werden amper dertig jaar. Ze aten wat ze konden vinden’? Dat mag allemaal ongestraft gezegd worden, door een wetenschapper die gezag heeft… Zie de link met Katan.

        • Politiek is dit volgens mij niet op te lossen. Nogmaals, daarvoor zijn de entiteiten die gedijen bij een niet optimaal gezonde bevolking (landbouwsector, voedingsindustrie, detailhandel, farmaceutisch/medische industrie, zorgverzekeringsindustrie) te groot, te sterk en te wijd vertakt. Bovendien is er geen maatschappelijk draagvlak. ‘Wij’ zijn en blijven echt een absolute minoriteit. Zelfs uit de ‘onverdachte’ hoek van de antropologie komt nu een zuur, ongefundeerd, maar voor de goegemeente welkom offensief, want daar vinden ze het niet leuk dat mensen als Cordain en Wolf in hun tuintje pissen en iets naar boven halen wat ze zelf honderd jaar geleden al hadden moeten doceren.

          Kortom, het enige wat ik graag zou willen is een keuzemogelijkheid. Iedereen die in het ziekenhuis belandt, zou zelf zijn maaltijden moeten kunnen samenstellen. Dit blijkt in diverse ziekenhuizen al de gebruikelijke gang van zaken te zijn. In Ede krijg je vervolgens op basis van je keuze een ongevraagd door Wageningen opgesteld advies (‘U komt niet aan de zes porties volle graanproducten en gebruikt geen zuivel, wij adviseren u dringend dagelijks enkele van onze eiwitverrijkte volkoren boterhammen te nuttigen’), maar dat is er voor de doorgewinterde paleo om vriendelijk doch beslist en in het geval van een cynische inborst met luid hoongelach in de wind te slaan.

      • Alex zegt:

        Dit zou voor iedereen verplichte leerstof moeten zijn:😉

      • Alex zegt:

        Mr Robb Wolf himself:

        “I don’t really try to convince anybody, I’m very non-religious about this thing, I’m trying to put the information out there to help people” Goh, dat klinkt bekend.😀

        • Momenteel proberen zijn antagonisten hem aan de hoogste boom te knopen omdat hij een lezing heeft gegeven in The Bunny Range, een bordeel. Hij was de enige spreker ooit die meteen werd teruggevraagd😉.

      • Alex zegt:

        Melchior, kijk/luister voor de aardigheid eens 39.30 (en verder) van deze video van Robb Wolf; zelfs hij komt er na het schrijven van z’n boek achter dat niet alles er in staat wat hij wilde delen. Niet om je te pushen, maar dat boek van jou is hard nodig. En ga er maar van uit dat wij een gesigneerd exemplaar willen.😀

    • Corrien zegt:

      Mijn schoonmoeder kreeg ooit een nieuwe huisarts. Die was gelukkig nog jong en bevlogen en schrok van de verschrikkelijke hoeveelheid medicatie bij de eerste kennismaking. Zag al snel dat er diverse tussen zaten die de bijwerking(en) van andere moesten bestrijden, dus zei; “hier ga ik even een weekendje over nadenken”…..

      Het aantal werd teruggebracht van 17 naar 3. Binnen enkele weken knapte ze op en ik heb haar 20 jaar later nog mogen leren kennen. Zelfs op een DCD werd ze nog 88. Alleen haar hersenen hadden wel wat kokosolie kunnen gebruiken😉

  22. Acht weken geleden mijn heup gebroken tijdens een schaatsmarathon. Eet sinds 8 jaar paleo en dankzij dat en doelgericht trainen vorig jaar NL-Kampioen op 1500 en 5000m in leeftijdsklasse 55-60. In ziekenhuis Hengelo(O) bleek paleo geen probleem: zoutloos, suikervrij, zuivelvrij, glutenvrij aangekruist bij de dieetwensen. Als de kamergenoten een yoghurtje of brood kregen kreeg ik vers fruit etc. Dat aangevuld met wat gekookte kipfilet en nootjes en visoliecapsules van thuis en fruit van bezoekers maakte 100% paleo probleemloos mogelijk.
    Overigens kwam de breuk niet van zwakke botten, de chirurg moest flik kracht zetten bij het schroeven, maar omdat ik de handen op de rug had en op een pilonnetje stapte …..

    • Geweldig verhaal, Jann. Behalve dan natuurlijk dat je een poot brak. Domme pilonnetjes😉.

      Het kan dus blijkbaar wel, met dat eten.

      Weer een blog om aan de bronnen toe te voegen!

      • Toch even citeren van Janns blog:

        Effect van mijn switch naar het oer dieet:

        – gewicht van 95 naar 80 en toch meer spieren

        – tailleomtrek nu al weer 5 jaar 81 cm

        – bloeddruk al weer 5 jaar normaal maar nu zonder medicijnen

        – niet meer verkouden, griep hoofdpijn of ander ongemak

        – niet meer last van bronchitis of inspanningsastmaverschijnselen

        – alleen nog moe vlak voor het slapen gaan

        – meetbare toename van sportief vermogen (VO2/max, tijdrittijden, PR’s) ondanks de stijgende leeftijd.

        – zekerheid op het juiste spoor te zitten wat voeding en beweging betreft omdat het model volstrekt te begrijpen is zonder je te moeten verdiepen in allerlei moeilijk toegankelijke terminologie. Het enige wat je moet kunnen aannemen is dat de evolutie er voor gezorgd heeft dat jou lijf superieure kwaliteiten heeft die pas tot volle wasdom kunnen komen als je je voeding in overeenstemming brengt met wat het in de oorspronkelijke omgeving kon vinden.

        Het gaat er dus om je aan te passen aan de omgeving waaraan jou lijf is aangepast om te overleven. Dat is wat Darwin bedoelde met The Survival of the fittest ( letterlijk vertaald: de best aangepaste overleeft!) als drijvende kracht achter de opkomst en ondergang van de soorten. Als die omgeving er niet is moet je hem zelf nabootsen. En dat kan iedereen met een beetje fantasie ……

  23. Hoewel ik erg positief was ben over het eten en de liefdevolle verzorging in het ziekenhuis moet mij nog wel 1 ding van het hart. Na de ingreep heb ik geen pijn meer gevoeld. En hoewel ik dat steeds duidelijk te kennen gaf aan de artsen en verplegers heeft men mij er de 3 dagen dat ik nog verbleef telkens weten over te halen de volle mep pijnstillers te gebruiken. ‘meneer u heeft met de huidige dosis een spiegel opgebouwd. Als die te veel zakt zal het niet makkelijk zijn de pijn weer onder controle te krijgen’ Ik heb geen ervaring met gebroken heupen en zij wel dus volgde ik het advies op. Kreeg voor de zekerheid van de zaalarts bij vertrek een recept mee voor zes weken om dagelijks de volle mep te kunnen blijven gebruiken. De volle mep bestond uit twee zware pijnstillers, een middel om de maagwand te beschermen tegen de pijnstillers, een poeiertje voor de stoelgang omdat die door de voorgaande mix op stagneert + paracetamol. Thuis onmiddellijk gestopt met alles en sindsdien ook geen pijn gevoeld, behalve vanochtend heel even toen ik mijn been iets te fanatiek over het fietszadel tilde.
    Dus: onnodig rommel in mijn lijf gekregen die volgens de bijsluiters ook nog voor botontkalking zorgt terwijl alles toch gericht moet zijn op botaangroei.

    • Xoes zegt:

      Dat vond ik ook erg vervelend… Toen ik mijn enkel brak ik 2008 heb ik een weekend in het ziekenhuis door moeten brengen voor de operatie hieraan.

      Ik kreeg morfine ondanks dat ik verschillende keren heb aangegeven dat niet te willen. Ik kreeg er paniekaanvallen van maar had een pompje gekregen via een infuus. Als ik de zuster riep dat ik dat spul niet meer wilde dan riepen ze dat ik gewoon te weinig had en drukten ze op de knop zodat ik weer wegzakte en meer paniek kreeg… Niet aangenaam…

      Op de derde dag heb ik het infuus er maar zelf uit getrokken, daarna nergens meer last van gehad.

      • Hmm, interessant Xoes, paniek van morfine. Best gebruikelijk, geloof ik. Daarmee raak je toch ook weer aan paleo. Bij angst- en paniekstoornissen is er iets mis met de balans tussen endorfinen en enkefalinen, lichaamseigen opiaten. En in de n=1 ‘literatuur’😉 lees je opvallend veel rapporten van mensen die hun paniekklachten zien verminderen of verdwijnen na eliminatie van tarwe en zuivel. Precies. Met stip de grootste opiatenleveranciers in een neolithische voeding…

  24. Hans Keer zegt:

    Oke Melchior, we weten dat het zo dramatisch is als in dit artikel geschetst, maar wat kunnen we er nu aan doen? Wat zou je ervan zeggen dat jij je aansluit bij een politieke partij en zorgt dat je in de tweede kamer komt? Je zou veel kunnen bereiken. Van Nederland een voorbeeldland voor de rest van de wereld maken. Sounds appealing ;-)?

  25. Food Holland meldt zojuist (via het AD):

    ‘Het Vinkje is misleidend en bevordert gezonde voeding niet’

    Het Vinkje, dat vanaf 16 april geldt als het enige Nederlandse voedselkeuzelogo in de supermarkt, is misleidend, verwarrend voor de consument en onvolledig. Bovendien werkt het logo niet. Dat is de opvatting van onderzoeker Remco Havermans van de Universiteit Maastricht. Het logo staat op duizenden producten en wordt in iedere productgroep gebruikt. Het is te vinden op verse groenten maar ook op snacks en patat.

    Havermans vindt het vreemd dat bedrijven tegen betaling het logo op hun product kunnen krijgen. De kosten voor een producent variëren tussen de 1800 tot 90.000 euro per jaar. Zo betaalde Albert Heijn tienduizenden euro’s om het Vinkje op de cola light van het eigen merk te krijgen. Coca Cola deed dat niet en daar ontbreekt het logo dus op de light cola. Het betekent dat mensen ten onrechte zullen denken dat de cola light van Albert Heijn gezonder is dan die van Coca-Cola.

    De Maastrichtse onderzoeker zet vraagtekens bij het gebruik van het logo. Hij zou een waarschuwing voor ongezonde producten veel zinvoller vinden, maar stelt vast dat zoiets wordt geblokkeerd door de voedingsindustrie. Uit een publicatie in het vakblad The New England Journal of Medicine bleek dat de voedingsindustrie 1,5 miljard dollar investeerde in de Europese lobby om een waarschuwingssysteem op ongezonde voeding tegen te houden.

    bron: AD, 16/04/13

    • lll5 zegt:

      Hmm, mijn reactie is verdwenen. Ik zei dus: hij durft wel.

      Kruis op ongezond product
      [i]Verder zet Havermans vraagtekens bij het gebruik van het logo: “Waarom eigenlijk wel een vinkje op een gezonder product, maar geen kruis op een ongezond product?” Hij beantwoordt de vraag zelf: “Dat wil de voedingsindustrie niet.”[/i]

      ‘Ontzettend dom’
      [i]Staatssecretaris Martin van Rijn van Volksgezondheid liet vorige maand weten dat het wat hem betreft de verantwoordelijkheid van zowel de ouders als van de industrie is om verstandig om te gaan met ongezonde voedingsreclames gericht op kinderen.

      “Als je dat zegt, ben je óf onverschillig óf ontzettend dom,” vindt Havermans. “Het gaat om commerciële bedrijven en die willen geld verdienen en producten verkopen.”[/i]

      [url]http://www.rtl.nl/components/actueel/rtlnieuws/2013/04_april/15/binnenland/voedsellogo-het-vinkje-is-misleidend.xml[/url]

    • Jo tB zegt:

      Jippie, nu komt een onderzoeker tot dezelfde conclusie die ik al bij de introductie van het voorloper van het vinkje het “Ik kies bewust” logo. Destijds schreef ik o.a.

      Een van de eerste producten die het logo heeft gekregen is halfvolle melk! Konden we voorheen die keuze niet maken? Hebben we een logo nodig om dat te doen? Gaat er nog minder vet dan het huidige lage vetpercentage inzitten? Dan wordt het toch magere melk, en die hebben we ook al. Hoeveel gaan ze minderen? Van 30 gram naar 29 gram? Dan zit er inderdaad minder in, maar de hoeveelheid is nog steeds te hoog.

      Zo langzamerhand hebben alle producten gezond of niet een vinkje. Dus heeft het helemaal geen zin meer, want het licht de consument niet voor over het product.

      Schrappen die handel.

  26. Ietwat off topic, maar illustratief.

    Ik krijg net door dat brave collega’s – degenen die samenwerken met en naar het pijpen dansen van het Voedingscentrum – al door dat Voedingscentrum worden voorbereid op de komst van de Nederlandse vertaling van Wheat Belly. De collega’s worden gemasseerd om er kritisch over te schrijven.

    “En nog een vraag van onze kant. Er is een boek verschenen ‘Broodbuik’ over het belang van terugdringen van tarwe in onze voeding. Begin juli komt de auteur naar Nederland en verschijnt de Nederlandse vertaling van dit boek. Er zal dan ongetwijfeld heel wat media-aandacht komen voor dit boek. Het Voedingscentrum wil waarschuwen voor de hoofdboodschap in dit boek, want als mensen tarwe / brood gaan mijden, dan lopen ze grote kans op een tekort aan belangrijke voedingsstoffen. Astrid kan deze waarschuwing toelichten en nog andere kanttekeningen plaatsen bij de boodschappen in dit boek. Hebben jullie interesse in een interview met Astrid over dit onderwerp?”

    Ja jongens, zo gaat dat. Eerlijk over voeding😉.

    • Astrid zegt:

      Eeeeeuh, niet deze Astrid hoor, LOL!! Goed van dat boek, gelijk ff kijken of het bij BOL al vermeld staat dat ie gaat verschijnen, kan die iig vast op mijn verlanglijstje

    • Als volgens de dik gedrukte koppen alleen de boodschap BROOD IS SLECHT overkomt en mensen door onwetendheid voor nog slechtere alternatieven kiezen ipv fruit oid als vervanging van brood heeft men natuurlijk wel een punt.
      Ik zal zelf nooit zuivel gebruiken omdat dat niet paleo is. Maar stel dat ik de frisdrankdrinkers niet kan overhalen om bij dorst over te stappen op water maar wel om massaal over te stappen op karnemelk. Ben ik dan echt oneerlijk of verkeerd bezig?

      • Astrid zegt:

        Ik denk dat jouw advies dan niet helemaal verkeerd zou zijn, je geeft een gezondere keuse aan dan frisdrank, maar het zou dan een aanvullend advies moeten zijn, zoals: maar ook karnemelk is niet helemaal gezond, het beste is uiteraard water(of thee, is dat paleo?) De chinezen dronken het al eeeeeeeeeeeeeeeuwen voordat dat land maar ‘ondekt’ werd en zij weten vaak toch beter wat gezond is?

      • Jann, ik snap wat je bedoelt, maar ik moet echt mijn toevlucht nemen tot heel perverse fantasie om voedingsmiddelen te bedenken met een nog lulliger nutriëntenprofiel en een nog grotere potentie om schade aan te richten dan brood en andere tarweproducten😉. Natuurlijk, als mensen brood vervangen door glutenvrije negerzoenen schieten we misschien niet veel op, maar ik heb toch het idee dat degenen die überhaupt ontvankelijk zijn voor de boodschap wel iets beters zullen kiezen. Het kan niet snel beroerder.

    • willem zegt:

      ‘Het Voedingscentrum wil waarschuwen voor de hoofdboodschap in dit boek, want als mensen tarwe / brood gaan mijden, dan lopen ze grote kans op een tekort aan belangrijke voedingsstoffen.’
      Hoe durj je…
      Seidell, waar ben je??

  27. Als ik om advies gevraagd wordt leg ik geduldig uit waarom ik geen zuivel gebruik en waarom frisdrank zo slecht is en water goed. In die context zeg ik dan soms dat je beter karnemelk dan frisdrank kunt drinken.
    Of groene thee paleo is weet ik niet maar ik drink het wel dagelijks net als in het weekeinde 1 borrelglaasje rode wijn bij de warme maaltijden. Verder volg ik wat Cordain & Friel 8 jaar geleden adviseerden in the Paleodiet for Athletes.

    • Precies. Template, template en nog eens template. Het paleolithicum bestaat niet meer. Ik drink koffie en thee. Niet paleo, maar modern onderzoek overtuigt me ervan dat het zeeeeeeeer onwaarschijnlijk is dat ze kwaad kunnen, de evidence suggereert precies het omgekeerde. Dat kun je van graan, melk, suiker en geconcentreerde zaadoliën niet zeggen.

      Kokos. Paleo, zij het niet bepaald nederpaleo😉. Ik bericht erover, maar eet het zelf niet, want het bekomt me niet. En zo kunnen we doorgaan. Kijk door de evolutionaire lens, kijk naar modern onderzoek, experimenteer en doe je ding.

      • Melchior, voor mij is een ‘template’ een blank vel papier. Dat komt uit mijn tijd dat ik achter het tekenschot stond. Zo’n geheel maagdelijk stuk tekenpapier, waarnaar je eerst eens ging turen. In het digitale tijdperk is het eender, een blank scherm. Wanneer ik naar vertalingen kijk van het woord ‘template’ dan stuit ik steeds op ‘sjabloon’. Een voorgekauwd stukje met de mogelijkheid om binnen dat kader je naam en adres in te vullen. Welke van de twee betekenissen bedoel jij wanneer je het over een ‘template’ hebt.?

      • Begrijpelijk Melchior. Ik zou het, in mijn jargon, een schets noemen of een voorlopig ontwerp. A propos, mijn lief verteld mij daarnet, gooi die Brinta maar weg, dat eet ik niet meer.

  28. Frans zegt:

    Hé melchior, waar is je vinkjesbericht gebleven?!

  29. Robert1970 zegt:

    Kan iemand me de onderzoeken geven die aantonen dat rauwe zuivelproducten slecht zijn? Ik ben elke keer verbaasd als ik lees dat zuivel zo verguisd wordt in Paleo land, terwijl Weston Price hele andere resultaten heeft gevonden.

  30. Op deze post kreeg ik via via enkele badinerende reacties van artsen met een Van Berkumiaanse kijk op Evidence Based Medicine. Zij vonden de notie dat de ‘normale’ ziekenhuisvoeding ook maar enig negatief effect op het herstel zou hebben ‘ronduit bezopen’. Cardioloog Aseem Malhotra staat meer aan onze kant, zo blijkt uit dit opiniestuk van zijn hand in BMJ.

    Ik heb een paar interessante commentaren voorbij zien komen (dank!), maar kan nog steeds slechts sporadisch reageren vanwege zowel ‘deep work’ als beperkte internettoegang (twee zaken die overigens erg goed samengaan ;-)). Excuses!

    • willem zegt:

      De laatste tijd kom ik, helaas, frequent op bezoek in het nabij gelegen ziekenhuis.
      De voeding die daar geserveerd wordt, wordt overal aangeduid met ‘hygienisch beste’ in het land. Ja, ja, dat zal wel. Maar kwalitatief??
      Voorbeeld. Boter bestaat niet. De bekende kuipjes, Unilever misbaksels vol chem. toevoegingen aan m.o.v.’s, zijn standaard. Overal zit suuiker in. Melkproducten zijn puur niet (in restaurantje), of nauwelijks te krijgen, appelmoes is standaard, enz.
      Kortom: deze voeding zal niet bijdragen aan herstel van patient. Het blijft schipperen om vis, vlees, eieren, groenten, fruit te verkrijgen, en dan ook niet van kwalitatief optimaal niveau.
      Kunnen dokters daar wat aan doen? Ja en nee. Dezen laten voeding (‘om aan te sterken’) over aan dietisten. Die zijn geprogrammeerd, zo blijkt, met de standaard teksten, die ik niet hoef te herhalen.
      Dus, inderdaad, de doorsnee ziekenhuiskost blijkt in dit, overigens als erg goed gekwalificeerde instelling, desastreus, dan wel tekortschietend, volgens de huidige voedingsinzichten. Met name gericht op inname van koolhydraten, om aan te sterken.
      Naast onwetendheid mag niet vergeten worden dat inkoopprijs, en daarmee kosten, leidinggevend zijn. Deze moeten zo laag mogelijk. Bezuinigingen en concurrentiepostitie, weet je wel…

      • Off topic, maar hoorde net een interview met een ex FDA-medewerker die vertelde over een rijke interventiecardioloog die iedereen die zijn spreekkamer binnenkwam een stent gaf🙂. Een patiënt met een stent is een patiënt voor het leven.

        Voor Matthijs: coronaire angioplastie en het plaatsen van een stent zijn procedures die (net als paleo) geen RCT’s achter zich hebben, maar volledig zijn geaccepteerd.

    • Peter van Scorel zegt:

      …aldus Dekker. ,,Opvallend is dat er een afname is in dieetkosten, medicijngebruik en de zogenoemde ligdagen.’’

      http://www.noordhollandsdagblad.nl/stadstreek/schagen/article24398503.ece/Verse-streekproducten-op-menu-ziekenhuis?lref=sp1

  31. Pingback: Paleo. Waarom je het niet zou moeten proberen | Valhalla

  32. Zeven zegt:

    Melchior,
    Ik heb persoonlijk van een kankerpatiënt vernomen dat de diëtiste vroeg of hij wel genoeg suiker in zijn pap at, per slot van rekening moest hij goed eten om op krachten te blijven.
    Kun jij (of iemand anders natuurlijk) naar het onderzoek verwijzen waaruit onomstotelijk wordt bewezen dat insuline en glucose de groei van kankercellen bevordert?

    • Hoi Zeven,

      Dit is zo absoluut basic dat ik een beetje perplex sta dat de persoon of zijn diëtiste dit ‘nieuws’ met literatuur bevestigd wil zien. Maar ik zal natuurlijk een setje referenties bij elkaar scharrelen. Als anderen me niet voor zijn😉.

      Heb je de posts over kanker misschien gezien?

      • Zeven zegt:

        Hey,
        Yep, heb ik gezien, en daar wordt mee gewerkt😉 Om dit duidelijk, peer reviewed en wat al niet meer voor te leggen voorkomt vervelende discussies. Mensen moeten hun vakliteratuur maar bijhouden. Ik zie het graag tegemoet, en alvast heel erg bedankt🙂

        • Hier alvast een kort lijstje vooral betreffende insuline en IGF’s:

          Warburg O: On the origin of cancer cells.
          Science 1956, 123:309-314. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Weber WA, Avril N, Schwaiger M: Relevance of positron emission tomography (PET) in oncology.
          Strahlenther Onkol 1999, 175:356-373. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Vander Heiden MG, Cantley LC, Thompson CB: Understanding the Warburg effect: the metabolic requirements of cell proliferation.

          Science 2009, 324:1029-1033. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Gatenby RA, Gillies RJ: Why do cancers have high aerobic glycolysis?
          Nat Rev Cancer 2004, 4:891-899. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Tennant DA, Duran RV, Gottlieb E: Targeting metabolic transformation for cancer therapy.
          Nat Rev Cancer 2010, 10:267-277. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Vander Heiden MG: Targeting cancer metabolism: a therapeutic window opens.
          Nat Rev Drug Discov 2011, 10:671-684. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Majumder PK, Febbo PG, Bikoff R, Berger R, Xue Q, McMahon LM, Manola J, Brugarolas J, McDonnell TJ, Golub TR, et al.: mTOR inhibition reverses Akt-dependent prostate intraepithelial neoplasia through regulation of apoptotic and HIF-1-dependent pathways.
          Nat Med 2004, 10:594-601. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Lv L, Li D, Zhao D, Lin R, Chu Y, Zhang H, Zha Z, Liu Y, Li Z, Xu Y, et al.: Acetylation targets the M2 isoform of pyruvate kinase for degradation through chaperone-mediated autophagy and promotes tumor growth.
          Mol Cell 2011, 42:719-730. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Deberardinis RJ, Sayed N, Ditsworth D, Thompson CB: Brick by brick: metabolism and tumor cell growth.
          Curr Opin Genet Dev 2008, 18:54-61. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Gupta V, Bamezai RN: Human pyruvate kinase M2: a multifunctional protein.
          Protein Sci 2010, 19:2031-2044. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Mazurek S, Boschek CB, Hugo F, Eigenbrodt E: Pyruvate kinase type M2 and its role in tumor growth and spreading.
          Semin Cancer Biol 2005, 15:300-308. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Christofk HR, Vander Heiden MG, Harris MH, Ramanathan A, Gerszten RE, Wei R, Fleming MD, Schreiber SL, Cantley LC: The M2 splice isoform of pyruvate kinase is important for cancer metabolism and tumour growth.
          Nature 2008, 452:230-233. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Christofk HR, Vander Heiden MG, Wu N, Asara JM, Cantley LC: Pyruvate kinase M2 is a phosphotyrosine-binding protein.
          Nature 2008, 452:181-186. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Mazurek S, Michel A, Eigenbrodt E: Effect of extracellular AMP on cell proliferation and metabolism of breast cancer cell lines with high and low glycolytic rates.
          J Biol Chem 1997, 272:4941-4952. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Zwerschke W, Mazurek S, Massimi P, Banks L, Eigenbrodt E, Jansen-Durr P: Modulation of type M2 pyruvate kinase activity by the human papillomavirus type 16 E7 oncoprotein.
          Proc Natl Acad Sci USA 1999, 96:1291-1296. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Gupta V, Kalaiarasan P, Faheem M, Singh N, Iqbal MA, Bamezai RN: Dominant negative mutations affect oligomerization of human pyruvate kinase M2 isozyme and promote cellular growth and polyploidy.
          J Biol Chem 2010, 285:16864-16873. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Gallagher EJ, LeRoith D: Minireview: IGF, Insulin, and Cancer.
          Endocrinology 2011, 152:2546-2551. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Szabolcs M, Keniry M, Simpson L, Reid LJ, Koujak S, Schiff SC, Davidian G, Licata S, Gruvberger-Saal S, Murty VV, et al.: Irs2 inactivation suppresses tumor progression in Pten+/− mice.
          Am J Pathol 2009, 174:276-286. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Zhang H, Fagan DH, Zeng X, Freeman KT, Sachdev D, Yee D: Inhibition of cancer cell proliferation and metastasis by insulin receptor down-regulaion.
          Oncogene 2010, 29:2517-2527. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Fierz Y, Novosyadlyy R, Vijayakumar A, Yakar S, LeRoith D: Insulin-sensitizing therapy attenuates type 2 diabetes-mediated mammary tumor progression.
          Diabetes 2010, 59:686-693. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Hemkens LG, Grouven U, Bender R, Gunster C, Gutschmidt S, Selke GW, Sawicki PT: Risk of malignancies in patients with diabetes treated with human insulin or insulin analogues: a cohort study.
          Diabetologia 2009, 52:1732-1744. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Hemminki K, Li X, Sundquist J, Sundquist K: Risk of cancer following hospitalization for type 2 diabetes.
          Oncologist 2010, 15:548-555. PubMed Abstract |
          Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Coughlin SS, Calle EE, Teras LR, Petrelli J, Thun MJ: Diabetes mellitus as a predictor of cancer mortality in a large cohort of US adults.
          Am J Epidemiol 2004, 159:1160-1167. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Balkau B, Kahn HS, Courbon D, Eschwege E, Ducimetiere P: Hyperinsulinemia predicts fatal liver cancer but is inversely associated with fatal cancer at some other sites: the paris prospective study.
          Diabetes Care 2001, 24:843-849. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Ulanet DB, Ludwig DL, Kahn CR, Hanahan D: Insulin receptor functionally enhances multistage tumor progression and conveys intrinsic resistance to IGF-1R targeted therapy.
          Proc Natl Acad Sci USA 2010, 107:10791-10798. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Lee JW, Soung YH, Kim SY, Lee HW, Park WS, Nam SW, Kim SH, Lee JY, Yoo NJ, Lee SH: PIK3CA gene is frequently mutated in breast carcinomas and hepatocellular carcinomas.
          Oncogene 2005, 24:1477-1480. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Samuels Y, Wang Z, Bardelli A, Silliman N, Ptak J, Szabo S, Yan H, Gazdar A, Powell SM, Riggins GJ, et al.: High frequency of mutations of the PIK3CA gene in human cancers.
          Science 2004, 304:554. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Taniguchi CM, Tran TT, Kondo T, Luo J, Ueki K, Cantley LC, Kahn CR: Phosphoinositide 3-kinase regulatory subunit p85alpha suppresses insulin action via positive regulation of PTEN.
          Proc Natl Acad Sci USA 2006, 103:12093-12097. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Luo W, Hu H, Chang R, Zhong J, Knabel M, O’Meally R, Cole RN, Pandey A, Semenza GL: Pyruvate kinase M2 is a PHD3-stimulated coactivator for hypoxia-inducible factor 1.
          Cell 2011, 145:732-744. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Sun Q, Chen X, Ma J, Peng H, Wang F, Zha X, Wang Y, Jing Y, Yang H, Chen R, et al.: Mammalian target of rapamycin up-regulation of pyruvate kinase isoenzyme type M2 is critical for aerobic glycolysis and tumor growth.
          Proc Natl Acad Sci USA 2011, 108:4129-4134. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Treins C, Giorgetti-Peraldi S, Murdaca J, Semenza GL, Van Obberghen E: Insulin stimulates hypoxia-inducible factor 1 through a phosphatidylinositol 3-kinase/target of rapamycin-dependent signaling pathway.
          J Biol Chem 2002, 277:27975-27981. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Piret JP, Mottet D, Raes M, Michiels C: CoCl2, a chemical inducer of hypoxia-inducible factor-1, and hypoxia reduce apoptotic cell death in hepatoma cell line HepG2.
          Ann N Y Acad Sci 2002, 973:443-447. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Hitosugi T, Kang S, Vander Heiden MG, Chung TW, Elf S, Lythgoe K, Dong S, Lonial S, Wang X, Chen GZ, et al.: Tyrosine phosphorylation inhibits PKM2 to promote the Warburg effect and tumor growth.
          Sci Signal 2009, 2:ra73. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Anastasiou D, Poulogiannis G, Asara JM, Boxer MB, Jiang JK, Shen M, Bellinger G, Sasaki AT, Locasale JW, Auld DS, et al.: Inhibition of pyruvate kinase M2 by reactive oxygen species contributes to cellular antioxidant responses.
          Science 2011, 334:1278-1283. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Macip S, Igarashi M, Fang L, Chen A, Pan ZQ, Lee SW, Aaronson SA: Inhibition of p21-mediated ROS accumulation can rescue p21-induced senescence.
          EMBO J 2002, 21:2180-2188. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Pankratz SL, Tan EY, Fine Y, Mercurio AM, Shaw LM: Insulin receptor substrate-2 regulates aerobic glycolysis in mouse mammary tumor cells via glucose transporter 1.
          J Biol Chem 2009, 284:2031-2037. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Elstrom RL, Bauer DE, Buzzai M, Karnauskas R, Harris MH, Plas DR, Zhuang H, Cinalli RM, Alavi A, Rudin CM, Thompson CB: Akt stimulates aerobic glycolysis in cancer cells.
          Cancer Res 2004, 64:3892-3899. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Cairns RA, Harris IS, Mak TW: Regulation of cancer cell metabolism.
          Nat Rev Cancer 2011, 11:85-95. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Bluemlein K, Gruning NM, Feichtinger RG, Lehrach H, Kofler B, Ralser M: No evidence for a shift in pyruvate kinase PKM1 to PKM2 expression during tumorigenesis.
          Oncotarget 2011, 2:393-400. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Asai Y, Yamada K, Watanabe T, Keng VW, Noguchi T: Insulin stimulates expression of the pyruvate kinase M gene in 3T3-L1 adipocytes.
          Biosci Biotechnol Biochem 2003, 67:1272-1277. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Komazawa N, Matsuda M, Kondoh G, Mizunoya W, Iwaki M, Takagi T, Sumikawa Y, Inoue K, Suzuki A, Mak TW, et al.: Enhanced insulin sensitivity, energy expenditure and thermogenesis in adipose-specific Pten suppression in mice.
          Nat Med 2004, 10:1208-1215. PubMed Abstract | Publisher Full Text

          Panasyuk G, Espeillac C, Chauvin C, Pradelli LA, Horie Y, Suzuki A, Annicotte JS, Fajas L, Foretz M, Verdeguer F, et al.: PPARgamma contributes to PKM2 and HK2 expression in fatty liver.
          Nat Commun 2012, 3:672. PubMed Abstract | Publisher Full Text | PubMed Central Full Text

          Hsu IR, Kim SP, Kabir M, Bergman RN: Metabolic syndrome, hyperinsulinemia, and cancer.
          Am J Clin Nutr 2007, 86:s867-s871. PubMed Abstract | Publisher Full Text

        • Goede overzichten, maar van niet geheel onpartijdige bron :-):

          http://www.sciencemag.org/content/335/6064/28

    • Peter van Scorel zegt:

      Zeven,
      Het is wel geen bewijs, maar de de universiteit van Würzburg (hier op de site ook al eens een paar keer langsgekomen) heeft deze “alleraardigste” folder over ketogeen dieet bij kanker online staan. Wel in het Duits.

      http://krebszellen-lieben-zucker-patienten-brauchen-fett.de/wp-content/uploads/2012/09/InfoBroschuereKetogen1011.pdf

      Sorry als het ergens al gemeld is. Met die (verschrikkelijke) non-lineaire comments zie ik wel eens iets over het hoofd (:

      • Ja verrek, natuurlijk Peter, dank voor het herplaatsen van de link naar die brochure van Würzburg. Er staan ook referenties onder.

        De vraagstelling van Zeven is een tikje tricky. Dat glucose en insuline de groei van kankercellen bevorderen, staat buiten kijf. De enorme glucosebehoefte van kankercellen vormt de basis van de PET-technologie waarmee kankerhaarden in beeld worden gebracht. De kankercellen nemen de radioactief gelabelde glucose veel en veel gulziger op dan de gezonde cellen, en lichten daardoor op. De logische vervolgvraag die mensen die niet met deze biologische werkelijkheid kunnen leven zullen stellen, is of ook is bewezen dat verlaging van bloedsuikerspiegel en insuline therapeutisch is. Het punt is dat je (gelukkig) altijd een bloedsuikerspiegel hebt😉. Ik heb inmiddels ruim 18 uur niets gegeten, heb zojuist een heerlijk rainrunnetje gedaan, ik draai vermoedelijk vooral op vet en ketonen, maar ik heb gelukkig ook bloedsuiker.

        Die bloedsuiker is voor eventuele kankercellen voldoende.

        Er is ook altijd wat insuline. En omdat kankercellen veel meer insulinereceptoren hebben dan normale cellen, is ook een beetje insuline al voldoende voor eenmaal gesettelde kanker.

        Het veronderstelde en in kleine studies aangetoonde therapeutische effect van koolhydraatrestrictie, vasten en zelfs de toediening van ketonzouten zit hem vooral in het feit dat ketonen de meeste kankercellen destabiliseren en daarmee kwetsbaarder maken voor bijvoorbeeld hyperbare zuurstoftherapie. Het ROS-bombardement dat zo’n zuurstofdouche in de kankercellen genereert, is dan vaak voldoende om de toch al verzwakte mutanten over de kling te jagen, terwijl gezonde cellen in een ketonenrijk milieu juist worden beschermd tegen oxidatieve stress..

      • willem zegt:

        Is er ook in het Engels, Peter. Gaf deze hier ergens al eens.
        Een prachtig vertoon van aangepast wetenschappelijk denken en werken, daar in Wurzburg!

      • Daniel zegt:

        Hier de folder in het Engels: http://krebszellen-lieben-zucker-patienten-brauchen-fett.de/wp-content/uploads/2012/09/booklet-ketogenic-diet-for-cancer-patients.pdf

        Melchior, je zei: ” […] kankercellen destabiliseren en daarmee kwetsbaarder maken voor bijvoorbeeld hyperbare zuurstoftherapie. Het ROS-bombardement dat zo’n zuurstofdouche in de kankercellen genereert, is dan vaak voldoende om de toch al verzwakte mutanten over de kling te jagen, terwijl gezonde cellen in een ketonenrijk milieu juist worden beschermd tegen oxidatieve stress..”

        ooit heb ik een boek gelezen over zuurstof therapie. Het drinken van geozoniseerd water of het drinken voor food-grade waterstof peroxide heeft vele gezondheidsvoordelen en kan virale- en bacteriële aandoeningen genezen. Maar uit wat jij zei begrijp ik dat het eigenlijk ook een aantasting voor het lichaam is (teveel ROS-sen zorgt voor oxidatieve stress), tenzij je ketogeen bent? Weet je hier meer over? Want ik heb alleen maar voordelen kunnen vinden van zuurstof therapie en nergens worden eventuele nadelen genoemd terwijl die er wel zijn, lijkt me. (het lijkt me niet gezond om het lichaam dagelijks te bombarderen met een overload aan zuurstof)

      • Daniel zegt:

        Thanks voor de links en info Melchior. Ik reageer een beetje laat omdat ik wat internet probleempjes had.

  33. Paula zegt:

    Sinds enkele jaren lees ik veel over voeding en ik ben begin augustus overgestapt op Paleo. Een prima keuze, want ik voel me er goed bij.
    Ook in mijn omgeving zijn er mensen met kanker. Mijn ervaring is dat zij óf geen voedingsadvies krijgen óf via een diëtiste te horen krijgen dat ze veel koolhydraten moeten eten om goed aan te sterken voor de behandeling die gaat volgen.
    Mijn ervaring is dat mensen klakkeloos een advies opvolgen en zich niet verder verdiepen in hun ziektebeeld en wat ze er zelf aan kunnen bijdragen. Met als gevolg dat er niets verandert in hun voedingspatroon.

    • Fijn dat je je er goed bij voelt, Paula!

      Wat kanker betreft, het is natuurlijk logisch dat de meeste patiënten klakkeloos accepteren en doen wat de deskundigen zeggen. Ze zijn kwetsbaar en ontberen doorgaans de meest elementaire kennis, wat ze niet kwalijk valt te nemen. Ik denk dat er weinig kankerpatiënten zijn die kritisch vragen waarom ze telkens als ze worden opgenomen automatisch een infuus met glucose krijgen. Totaal bezopen, maar zo staat het in het protocol. En dat koolhydraten laden tegen cachexie – een puur inflammatoire catabole complicatie die alleen maar erger wordt van een inflammatoir dieet – is zuiver crimineel (of laten we zeggen ‘achterlijk’), maar zo staat het in het in 1632 uitgegeven boekje van de doorgaans helaas volstrekt ignorante diëtiste.

      Ik denk niet dat deze trieste status quo te doorbreken is.

  34. Zeven zegt:

    Melchior, Peter, Willem en Daniël,
    Ongelooflijk bedankt voor deze beknopte en duidelijke informatie. Denk wel dat je rustig kunt stellen dat glucose/insuline de groei van kankercellen stimuleert. Als iemand dan ketogeen gaat betekent dat niet automatisch dat diegene geneest, maar suiker in de pap adviseren is wel erg onlogisch. Voedingsinterventies bij kanker bungelen ergens onderaan de lijst, geldt dat ook voor hyperbare zuurstoftherapie in combinatie met chemo?

  35. maartje zegt:

    kennen jullie vervangingen voor nutridrink die wel goed zijn o.a. voor je darmen

  36. Tije zegt:

    sardines….

  37. Louise zegt:

    @Maartje,
    Misschien gewoon zo snel mogelijk met die gore flesjes weer op gewicht komen, en dan weer lekker helemaal paleo gaan eten? Heb ik gedaan, ik kon ook niks anders verzinnen en er moest toch echt wat gebeuren….

    • maartje zegt:

      bedankt, ik doe mijn best twijfel alleen of ik tegen caseïne kan vanwege ernstige darmproblemen..overigens…verder ist ook al te laat teveel schade maar ik doe mijn best

  38. Tije zegt:

    maartje, misschien is het handig wanneer je aangeeft wat je doel is. Wat wil je bereiken?

    Nutridrink bevat Soja zie ik. Loren Cordain schrijft daar het volgende over:
    ” If we only eat legumes occasionally, saponin damage to our intestines will quickly repair itself, however when legumes or soy products are consumed in high amounts as staples or daily supplements, the risk for a leaky gut and the diseases associated with it is greatly increased.”

    • maartje zegt:

      aankomen om mijn botten die al ernstige osteoporose hebben in veiligheid te stellen en ik eet al heel anders dan “voedingscentrum” maar nog wel nutri’serbij als ondersteuning (en dus ook “pds”)

  39. Gert van der Hoek zegt:

    Waar op te letten met voeding en beweging als je je botten sterk wilt maken en houden: dan vind ik dit overzicht redelijk plausibel:

    http://paleoleap.com/paleo-bones-joints/

    • maartje zegt:

      Bedankt meneer van der Hoek, ik heb het bekeken, waar doe ik nu echt goed aan…want (of mag ik dat nu niet hier schrijven omdat het een beetje afwijkt? Dan sorry) ik ben veel meer aan het eten (moet nog aankomen) en heel anders maar ben bij alles bang
      – als ik dingen weglaat : is dat dan schadelijk, en als ik die dingen wel eet : is dat dan schadelijk..snapt u mijn dilemma?
      – verder de Ca suppletie hoeveel etc
      – de angsten voor een wervelbreuk
      – welke fysio oefeningen nu echt goed zijn etc.

      sorry ik dwaal af

  40. Hielkje zegt:

    Hoi Maartje, ik ben een grote fan van Katy Bowman, Hier op het blog van Melchior is er ook wel het een en ander te vinden over haar. Heb je dit http://www.katysays.com/5-things-you-probably-didnt-know-about-osteoporosis/ al eens gezien? Ik ben benieuwd wat je er van vindt!

  41. Corrien zegt:

    @ Maartje:

    in ieder geval Bottenbouillon*, daar kan je met groenten de meest uiteenlopende soepen van maken.

    * http://www.evertberkelaar.nl/paleorecepten/zelf-bouillon-maken/

    • maartje zegt:

      Bedankt voor uw reactie.
      Ik heb na een maand buikpijn vrijdag voor het laatst pijn gehad.
      Bij de huisarts kwam er wel een amoebe uit dus een kuurtje met daarnaast probiotica (volgens de huisarts nergens voor nodig maar ja…de zegt ook dat ik voormijn ernstige osteoporose vooral melk moet drinken…..dus neem haar advies niet zo serieus).
      De kuur moet ik nog starten.
      Vrijdag nam ik voor het laatst zuivel (ik eet amper zuivel alleen wat volle geitenmelk (voorheen ook volle kwark), en verder plantaardige zuivel (amandel/kokosmelk). Vanmiddag probeerde ik een paar lepels en mijn buik leek wat onrustig. dus mogelijk is dat het.
      Gluten eet ik al niet meer (brood) ook gezien de fytinezuren (ergens ben ik dan bang kom ik dan niet tekort maar ik eet wel boekweit/havermout/soms gierst, wel voorgeweekt).

      Toevallig heb ik onlangs bouillon gemaakt. eerst van een mergpijpje en schenkel maar dit geleerde niet
      De tweede keer van een kniestuk en ik heb dikke gelei waar ik bij buikpijn dagelijks wat van neem.

      Bedankt !!

      Corien ook bedankt! als het aanhoud (ook na bovenstaande maatregelen) laat ik een keer een ontlastingsonderzoek doen bij een lab dus verder dan de huisarts

      Bedankt voor uw reactie

  42. Corrien zegt:

    Als je PDS heel erg is en je zelfs geen bottenbouillon verdraagt, misschien helemaal teruggrijpen op een GAPS-dieet (heb ik zelf geen ervaring mee)
    http://www.gapsdieet.nl/gapsdieet/gapsdieet-stappenplan/

    En gefermenteerde groenten natuurlijk ZUURKOOL, KIMCHI e.d….. om je darmflora weer op orde te krijgen

  43. Daniel zegt:

    Maartje, als je “gewoon” je groente en (dierlijke) eiwitten eet en wat koolhydraten krijg je geen tekorten. En ik zou het boek van Katy Bowman kopen “move your DNA” Dat is echt een fantastisch boek over hoe je goed kan bewegen en door die oefeningen te doen wordt je lichaamshouding vanzelf weer goed.

    En probeer voorzichtig iets uit, niets werkt voor iedereen (dat weet iedere arts ook). En als iets goed werkt tegen buikpijnen dan is het raadzaam om het niet alleen dan te nemen maar altijd.

    En succes met alles!!!

    • maartje zegt:

      BEDANKT,
      Weet u, ik ben gewoon bang mbt de ernstige osteo en nog zo jong! Helaas kan ik het boek me niet veroorloven en daarnaast als je al zoveel schade hebt?…… (ik wil graag mijn rug en polsen (pijnlijk)(schijnen ook gevoelig te zijn voor osteo)en botten goed verzorgen nu, helaas te laat :-(…en daarom ook de twijfels over de voeding.
      Buik gaat nu al een paar dagen goed!! Ik moet wel een kuurtje voor een amoebe maar ga er probiotica bij nemen en misschien een keer een ontlastings onderzoek naar verteringsenzymen en glutenallergie (dus dat gaat verder dan intolerantie).Maar voor osteo zijn er veel voedingsvragen zeg maar…hee l moeilijk..
      maar ja ik dwaal af.
      Bedankt voor uw reactie

  44. marcel zegt:

    Maartje, ik volg je bijdragen een aantal dagen, maar heb geen tijd om ze, en de reacties, te lezen. Ik gooi even een voor de hand liggende tip in de groep. Elke dag naar buiten en zoveel mogelijk zonneschijn opvangen op de blote huid (niet verbranden natuurlijk). Als je daarbij ook nog eens veel en gevarieerd beweegt (pas op mag risicovolle activiteiten qua vallen) kan het niet slecht zijn voor je botten.
    Succes verder.
    Trouwens, wijk maar lekker af hoor (van wat eigenlijk?), je mag doen wat je wilt.🙂

  45. Hans zegt:

    @ maartje ,

    Ongevraagd reageer ik , maar liep er over na te denken…..

    Een vraag , heb je https://melchiormeijer.wordpress.com/paleo-in-een-notendop/ gelezen ?

    En alle info bovenaan doorgeploegd en aangeklikt daar op het blog , en de reactie’s , ook leerzaam ,……. ben je een paar maand verder 😉 maar wel met gezonder worden , klik ook op de tags rechtsonder , schat aan info !
    Ook ik ben onzeker begonnen aan e.e.a. maar ben na 3 jaar gezonder en veel jonger ,:-)) en zekerder over wat voeding doet !

    Lezen / studeren en ZELF keuze’s maken in alle opzichten !

    Wens je veel sterkte maar vooral wijsheid toe .

    Groet , Hans

  46. Tije zegt:

    maartje, “Ik moet wel een kuurtje voor een amoebe”. Je bedoelt antibiotica? Dat is devastating voor je darmflora.

  47. Louise zegt:

    Tije,
    Een amoebe kan devastating zijn voor je gezondheid. Parasieten krijg je niet altijd weg met kruiden. Soms moet je van twee kwaden het beste kiezen.
    Probiotica erbij gebruiken is natuurlijk erg verstandig. Een heel sterke (maar wel wat dure) is VSL#3.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s