Even een stoffig stukje

1802084,dim-437x380,mode-exact

Paleo rekent af met de gekste ongemakken (daarom gelooft iedereen dat het nonsens is) en verbetert levens. Naar mijn bescheiden mening zou het de standaard basisinterventie moeten zijn van zo’n beetje elk preventieprogramma. Maar er zijn omgevingsfactoren waar we echt niet onderuit komen. Luchtvervuiling, bijvoorbeeld. Met name fijnstof wordt steeds sterker in verband gebracht met hart- en vaatziekten. Intensief bewegen in druk spitsverkeer is dan ook waarschijnlijk geen goed idee.

Wat hebben mijnwerkers, vrachtwagenchauffeurs, verkeersagenten, tolhuiswachters en inwoners van de Indiase stad New Delhi gemeen? Ze worden allemaal buitenproportioneel geplaagd door hart- en vaatziekten. Mijnwerkers in Rusland en China sterven gemiddeld op hun 42-ste een natuurlijke dood. Lijkschouwingen wijzen uit dat ze vaak ongemerkt meerdere hartinfarcten hebben doorgemaakt. Veel bewoners van de binnenstad van New Delhi zijn nauwelijks beter af. De andere groepen hebben ‘slechts’ een vier keer verhoogd risico op een hart- of herseninfarct. Er is één onzichtbare factor die deze onfortuinlijke groepen verbindt: de concentratie fijnstof in de lucht die ze inademen. Ultrakleine deeltjes – kolenstof, vliegas, roet – blijken diep in de longen te kunnen doordringen. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat een hoge fijnstofbelasting niet alleen de longfunctie aantast, maar ook een direct negatieve invloed heeft op de kransslagaderen, die de hartspier van vers bloed voorzien, op het autonome zenuwstelsel en op de bloedstolling.

Fijnstofconcentraties worden uitgedrukt als PM10 in microgram per kubieke meter. PM10 staat voor Particulate Matter kleiner dan 10 micrometer. Russische mijnwerkers doen zwaar lichamelijk werk bij PM10-concentraties die oplopen tot meer dan 5000 microgram per vierkante meter. De gemiddelde PM10 in New Delhi is 2000 microgram per vierkante meter, terwijl het jaargemiddelde op het ‘vuilste’ Nederlandse meetpunt, de Graafseweg in Nijmegen, 38 microgram per kubieke meter bedraagt. Het stoffigste Vlaamse meetpunt is Oostbrozebeke, met gemiddeld 41 microgram/m3. Dit even voor het perspectief.

350px-M10_dagoverschrijdingen_in_Nederland_2006

Nederland en België zijn dus relatief schoon, al had België in december nog te kampen met een hardnekkige fijnstofsmog, waarbij de gemiddelde dagwaarde op alle meetpunten langdurig de alarmwaarde van 75 microgram/m3 overschreed. Toch is het ook buiten smogperiodes wellicht verstandig eens na te gaan hoe ‘schoon’ je loopt of fietst en om paden langs walmende autowegen voortaan te mijden. Leidse cardiologen stelden een paar jaar geleden vast dat mensen aanzienlijk meer atherosclerose en hartklachten hebben, naarmate ze dichter bij een drukke autoweg wonen. Volgens internationaal onderzoek is dat biologisch goed verklaarbaar. Het inademen van fijnstof leidt onmiddellijk tot de aanmaak van een stofje met de weinig prozaïsche naam sICAM-1 in de bronchiën en longen. sICAM-1 spoort op zijn beurt zogenoemde vreetcellen aan om de troep in de longen op te ruimen. Het stofje gaat echter circuleren en activeert witte bloedlichaampjes om de slagaderwand te bewerken, met als ongewenst resultaat schuimcelvorming en atherosclerose. Andere door fijnstof uitgelokte ontstekingsmechanismen frustreren de functie van de slagaderwanden direct, zodat ondermeer de doorbloeding van de hartspier in het gedrang kan komen, vooral bij stevige lichaamsbeweging.

Epidemiologisch onderzoek laat wereldwijd zien dat het aantal hartinfarcten gelijke tred houdt met de PM10-concentratie in de atmosfeer. Ook voordat de mens op grote schaal fossiele brandstoffen ging verstoken, deed fijnstof zijn verwoestende werk. Vulkanen zaaien na een uitbarsting ziekte en dood op duizenden kilometers afstand. Zo kostte een eruptie van de IJslandse vulkaan Laki in 1738/’39 het leven aan zeker tienduizend Britten. Britten? ‘Kerkelijke archieven geven aan dat van augustus 1738 tot maart 1739 ruim elfduizend Engelsen extra ter aarde werden besteld, voornamelijk langs de oostkust,’ vertelt Dr Clive Oppenheimer, vulkanoloog aan de universiteit van Cambridge. ‘Lange tijd was deze excessieve oversterfte een raadsel. Er heerste in die periode geen zware griep of andere epidemie. Er kwam helderheid in de zaak toen een van onze mensen opmerkte dat deze mysterieuze ‘pest’ had huisgehouden in een strook waar we ook asdeeltjes afkomstig van Laki vinden.’ In het tijdschrift ‘Gentleman’s Magazine’ schrijft een verslaggever in augustus 1738: ‘Een dikke, hete damp hangt sinds enige dagen in het dal en maakt het ademen zwaar. De zon en de maan zijn nog slechts vaag zichtbaar, als gloeiende streepjes.’ Met moderne technieken toonde Oppenheimer aan dat de sterfgevallen te wijten waren aan een extreem hoge fijnstofconcentratie. Tonnen as en zwaveldioxide waren de stratosfeer ingeslingerd, om een paar duizend kilometer zuidelijker neer te dalen. ‘Extreme vulkanische fall out leidt tot sterke toename van luchtwegaandoeningen, beroertes, hartinfarcten en fatale hartritmestoornissen, ook bij jonge mensen,’ weet ook Oppenheimer en gaat nog een stap verder. ‘We hebben aanwijzingen dat de moeilijk te verklaren verspreiding van sommige ziekten over de aarde deels te maken heeft met de relatief bescheiden fall out van normale vulkanische activiteit.’

Forse lichamelijke inspanning maakt blootstelling aan abnormale doses fijnstof exponentieel gevaarlijker. Niet alleen vanwege een eventueel verminderde bloedvoorziening van het hart. Ultrafijne partikeltjes dempen het vermogen van het autonome zenuwstelsel om kleine correcties uit te voeren, waardoor zich vooral in een snel kloppend hart gemakkelijker kortsluiting voordoet: plotse hartdood. Oppenheimer vermoedt dat veel van de slachtoffers in Lancashire landarbeiders waren, druk in de weer met het binnenhalen van de oogst.

Gaan we vandaag hardlopen, skaten of Stadswilderen in het Amsterdamse Florapark naast de deur, of nemen we de loopschoenen liever mee naar tante Jo in Wieringerwerf (sorry, Jo, niet persoonlijk bedoeld)? Als je het zekere voor het onzekere wilt nemen, kijk je voortaan eerst even bij het RIVM. In België raadpleeg je de site van de Vlaamse Milieu Maatschappij. Fijnstofconcentraties worden in Nederland en België voortdurend gemeten, door het RIVM respectievelijk VMM-IRCEL. De waardes van de regionale, stads- en straatstations worden direct weergegeven op de meetnetpagina’s en ieder uur ververst. Kleurenkaarten laten in één oogopslag zien of het bij jou in de buurt aan de stoffige kant is. Hier vindt je ook de dagelijkse fijnstofverwachting. Waar ligt de ‘veilige’ grens? Die is als gezegd nog arbitrair. De Europese Unie heeft bepaald dat de PM10-concentratie – dus de concentratie deeltjes die kleiner zijn dan 10 micrometer en die diep in de longen kunnen doordringen – nergens vaker dan 35 keer per jaar het daggemiddelde van 50 microgram per kubieke meter mag overschrijden. Op de meeste plaatsen in Nederland wordt aan die eis voldaan, maar op drukke straten en vooral langs snelwegen wordt de norm overschreden. Dit is vermoedelijk één van de redenen waarom mensen die erg dicht bij een snelweg wonen ondanks de plaatsing van geluidswallen gemiddeld vijf jaar korter leven. In het Belgische Roeselare werd in 2012 gedurende 79 dagen een te hoge concentratie gemeten. In het Florapark te Amsterdam was het op 40 dagen stoffig, in Wieringerwerf daarentegen slechts op 7 dagen. Op een windstille zaterdag zou het dus zo maar kunnen dat je voor je HIIT baggertraining liever afreist naar tante Jo. Waarmee je natuurlijk wel bijdraagt aan een verhoging van de fijnstofconcentratie. Overigens worden Nederland en België in rap tempo schoner, dankzij steeds schonere motoren en allerlei innovatieve technieken om industriële uitstoot te beperken.

De IJslandse vulkaan Laka zorgde voor een gigantische toename van de fijnstofconcentratie in Engeland. Maar als een echt grote vulkaan gaat spugen, is fijnstof in eerste instantie nog het minste probleem. Amerika’s meest explosieve vijand zit vermoedelijk niet in Bagdad, Teheran of Kandahar, maar in haar eigen bodem. Onder het adembenemend mooie nationaal park Yellowstone, jaarlijks goed voor miljoenen bezoekers, ligt een tijdbom die wanneer hij afgaat mogelijk de mensheid wegvaagt. Pas sinds de jaren ’70 weten wetenschappers dat dit gebied van 70 bij 30 kilometer niets anders is dan de ‘krater’ van een gigantische vulkaan. Ze kwamen daar achter toen NASA vanuit de ruimte testfoto’s van de aarde maakte. Alleen vanaf grote hoogte is duidelijk te zien dat het enorme gebied een zogenoemde ‘caldera’ (vulkaanbodem) is. Onder een ‘dun’ schilletje gestolde lava pruttelt een gloeiend hete magmakamer van 20.000 kubieke kilometer. Gassen uit het diepste van de aarde hopen zich op in die taaie soep en zorgen dat de druk langzaam maar zeker stijgt. Deze bubbelende massa van gesmolten steen en metaal veroorzaakt vrijwel elke dag aardbevinkjes en is verantwoordelijk voor de duizenden geisers, die met de regelmaat van de klok duizenden liters kokend water spuiten. Yellowstone, zo berekenden wetenschappers, komt elke 600.000 jaar tot uitbarsting. De laatste eruptie had 640.000 jaar geleden plaats. Hij is dus over tijd. Nou komt het niet aan op een paar duizend jaar, maar feit is dat 22 seismologische stations in het gebied steeds meer onrust waarnemen. “Alles wijst er op dat deze slapende reus langzaam maar zeker aan het ontwaken is,” zegt professor Robert Christiansen van de US Geological Survey, de waakhond die de activiteit van Yellowstone met argusogen in de gaten houdt. “Als hij ontwaakt, hebben we een ramp op wereldschaal. Alles in de buurt van het park verbrandt. En de rest van de wereld krijgt te maken met een vulkanische winter.”

Zodra de druk van gas en magma een bepaalde kritische grens bereikt – niemand weet precies wanneer – explodeert de boel. Het zal de luidste knal zijn die moderne mensen ooit hebben gehoord. De kracht van de explosie is vergelijkbaar met de inslag van een flinke asteroïde. Kubieke kilometers steen, as, stof en zwaveldioxide worden de stratosfeer ingespoten en verpreiden zich binnen enkele dagen rond de aarde. Deze laag rommel houdt een deel van de zonnestraling tegen. Het gevolg is een plotseling intredende mini-ijstijd. “De gevolgen van zo’n vulkanische winter zijn ronduit apocalyptisch,” zegt geoloog Michael Rampino van de universiteit van New York. “Je krijgt een globale temperatuurdaling van 5 graden. Dat betekent dat de zomers op hogere breedten zo’n 15 tot 20 graden kouder worden. De winters worden ijskoud. Hele ecosystemen worden vernietigd. Zeker tien jaar lang zullen landbouwgronden niets opleveren. Het achterland van Yellowstone is met bijna vijftig procent van de globale graanproductie de broodmand van de wereld. Dat verandert letterlijk in een graankachel. Als overheden geen enorme voorraden aanleggen, zal na een superuitbarsting in korte tijd wereldwijd hongersnood ontstaan. Zelfs als de helft van de bevolking onmiddellijk wordt uitgeroeid door ziekte.”

En dan zijn we terug bij het fijnstof. Wie bij een Yellowstone-eruptie ver genoeg van het epicentrum verwijderd is om niet onmiddellijk door lava, puin, gas of dodelijke concentraties zwavel en CO2 te worden vernietigd, loopt zonder beschermende maatregelen een groot risico om in een tijdsbestek van enkele dagen te creperen. Aan een longaandoening waarbij vergeleken de vogelgriep een koutje is. De van oorsprong Nederlandse paleontoloog Mike Voorhies ontdekte begin jaren ’70 bij toeval dat de uitbarsting van een supervulkaan ook elders op aarde adembenemende consequenties moet hebben. Voorhies: “Op een dag was ik wat aan het struinen aan de rand van het stadje Orchard, in het middenwesten van de States. Plotseling stond ik oog in oog met de stille getuigen van een gigantische prehistorische catastrofe. Zware regenbuien hadden op een helling de fossiele resten van 200 rhinosauriërs blootgelegd. Toen we gingen graven, vonden we ook skeletten van kamelen, paarden en schildpadden. Het was duidelijk dat de dieren plotseling en vrijwel tegelijk waren gestorven. De meeste in de kracht van hun leven. Een datering wees uit dat ze zo’n tien miljoen jaar geleden inderdaad plotseling aan hun eind waren gekomen. Maar hoe? Waaraan?” Collega’s van Voorhies ontdekten op alle beenderen een merkwaardige witte afzetting. “Bij nadere bestudering bleek het geen afzetting te zijn, maar weefsel dat op botten gaat groeien als een dier of mens langzaam stikt,” zegt Voorhies. “Waren de dieren misschien gestikt in vulkanische as? Het leek ons onmogelijk. De dichtstbijzijnde plek waar ooit vulkanische activiteit is geweest, lag bijna 2000 kilometer verderop, in het gebied Bruneau Jarbridge. We dachten eerder aan de inslag van een meteoriet, maar ook daarvan was geen spoor.” Al snel vonden de onderzoekers uit dat de laatste eruptie van Bruneau Jarvik wel degelijk precies samenviel met de prehistorische massaslachting bij Orchard. Ze besloten bodemmonsters van beide plekken met elkaar te vergelijken. Voorhies: “Nou, dat was dus bingo. De grond in Orchard bevatte asresten die met honderd procent zekerheid afkomstig waren van Bruneau Jarbridge. De ontnuchterende feiten staarden ons recht in het gezicht. Vulkanen kunnen op grote afstand doden.”

Wetenschappers vergelijken Yellowstone met een gigantische champagnefles die al een flinke poos is geschud. Robert Christiansen van de US Geological Survey: “De kurk is zelfs al een stukje omhoog gekomen. Het hele park is in korte tijd meer dan een meter gestegen. Helaas is het onmogelijk om precies te voorspellen wanneer ‘ie er echt af knalt. Honderd jaar is niets in geologisch perspectief.”

Laten we hopen dat het de woelende reus onder het nationale park Yellowstone zich nog even koest houdt. Want een eruptie heeft gevolgen voor alles wat er op aarde leeft. De aarde heeft maar een handjevol supervulkanen en de laatste, Toba op Sumatra, liet alweer 74.000 jaar geleden van zich horen. Wetenschappers weten al een poosje dat Toba een forse vulkanische winter veroorzaakte, maar wat voor impact deze knal precies op de mens had, was tot voor kort een slag in de lucht. Het antwoord kwam onlangs uit onverwachte hoek: uit ons eigen DNA. En het is verbijsterend.

“Sinds kort weten we dat het DNA in de energiefabriekjes van onze cellen, de mitochondriën, een nauwkeurige tijdbalk van de geschiedenis van een soort vormen,” zegt professor Lynn Jorde, geneticus aan de universiteit van Utah. “Mitochondriaal DNA wordt uitsluitend doorgegeven door de moeder en verandert maar heel langzaam. Daardoor kun je grote gebeurtenissen, zoals bevolkingsgroei, bevolkingsafname terugzien in de compositie ervan. Vergelijk het met de jaarringen van een boom.” Twee jaar geleden ontdekten Lynn en haar Nederlandse collega Jan Bol (universiteit van Washington) iets vreemds. Bol: “Gegeven de honderdduizenden jaren dat de mens al bestaat, zou je in ons mitochondriale DNA een flinke variatie moeten aantreffen. Maar dat is niet zo. Alle zes miljard mensen op aarde hebben vrijwel hetzelfde mitochondriale DNA. We zijn in feite allemaal broers en zussen. We zijn voortgekomen uit een paar moeders die ook weer zusjes waren.” Dat betekent volgens Jorde en Bol dat we allemaal direct afstammen van één, nauw verwante groep van hooguit 5000 personen. Lynn Jorde: “De boodschap is glashelder: de mensheid is relatief kort geleden vrijwel volledig uitgeroeid. Er moet een gigantische catastrofe hebben plaatsgehad, die slechts een handjevol mensen hebben overleefd. Wij zijn nazaten van die overlevenden.” Jorde en Bol kunnen aan de genetische tijdbalk ook vrij precies aflezen wanneer die massaslachting zich moet hebben voltrokken: tussen de 70.000 en 80.000 jaar geleden.

Het borrelt onder het Yellowstone Nationaalpark

Het borrelt onder het Yellowstone Nationaalpark

De door Toba veroorzaakte vulkanische winter heerste 74.000 jaar geleden, midden in de door Jorde afgebakende periode. Professor Rampino: “Keihard bewijs ontbreekt, maar dit zijn feiten die niemand kan ontkennen. Yellowstone is van een nog wat groter kaliber dan Toba destijds was. Als hij afgaat – en dat doet ‘ie – zal de beschaving kraken in zijn voegen. Tenzij we groteske maatregelen nemen, denk aan schuilkelders en voedselvoorraden, gaan we naar de filistijnen.”

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

39 reacties op Even een stoffig stukje

  1. Aldert zegt:

    Hoeveel procent van de wereldbevolking zou naar de filistijnen gaan? Heel het westers gevoerde deel met een hoog niveau van lage graad ontsteking? Te vadsig om te vluchten?
    Waarschijnlijk overleven de traditionele regenwoudbewoners, waar elke dag de fijnstof uit de lucht geregend wordt.
    Is dat de invulling van de belofte: een nieuwe hemel en een nieuwe aarde?

  2. Tijdens mijn studie kwam ik al in aanraking met fijn stof problematiek (ik heb nog een proefschrift liggen over asbest en over andere fijnstof aspecten). Geluid overlast en fijn stof zijn echt grote irritaties en bedreigingen.

  3. Ron zegt:

    Wellicht zie ik ’t verkeerd, maar wat heeft fijnstof met een vulkanische winter te maken?
    Fijnstof wordt opgenomen in ’t lichaam en verricht daar z’n verwoestingen. Een vulkanische (of nuceaire) winter wordt veroorzaakt door enorme hoeveelheden stof in de atmosfeer, waardoor zonlicht geblokkeerd wordt, de temperatuur op de aarde keldert en daardoor de biologische systemen ontregeld raken met als gevolg een in elkaar stortende voedselketen.

  4. James Pot zegt:

    Maar wie wil er nou werkelijk 1 van de 5000 overlevenden zijn?? Dat is ongeveer hetzelfde als wakker worden in een nachtmerrie.
    Ik zou trouwens maar niet gaan sporten in Wieringerwerf wanneer de boeren druk bezig zijn op het land. Zeker niet wanneer ze ‘behandelde’ mais zaaien. Die gif wolken zijn zo dodelijk dat de bijen op kilometers afstand er nog van omvallen. Die laatste opmerking van Melchior : slim om de granen mijlenver te laten liggen… en dan en masse , globaal, zou heel wat fijnstof uit de lucht halen. Denk ik. Back to the grasslands. Die zijn fijnstof negatief.

  5. James Pot zegt:

    Ik geloof dat mij reacties tegenwoordig in de spam folder belanden. Tussen de andere compost. Misschien eigenlijk wel terecht. Dit was mijn reactie.
    Maar wie wil er nou werkelijk 1 van de 5000 overlevenden zijn?? Dat is ongeveer hetzelfde als wakker worden in een nachtmerrie.
    Ik zou trouwens maar niet gaan sporten in Wieringerwerf wanneer de boeren druk bezig zijn op het land. Zeker niet wanneer ze ‘behandelde’ mais zaaien. Die gif wolken zijn zo dodelijk dat de bijen op kilometers afstand er nog van omvallen. Die laatste opmerking van Melchior : slim om de granen mijlenver te laten liggen… en dan en masse , globaal, zou heel wat fijnstof uit de lucht halen. Denk ik. Back to the grasslands. Die zijn fijnstof negatief.

  6. James Pot zegt:

    Net een zwaar grifformeerde dominee , als je het maar vaak genoeg herhaalt onthouden ze het wel. Shit!

  7. Jo tB zegt:

    Een beetje off-topic en mogelijk nog een nail in the coffin van HFCS.
    http://www.wired.co.uk/news/archive/2013-04/30/natural-honey-better-for-bees

  8. AbuKaliem zegt:

    ik woon in fris en stofvrij Heerhugowaard, maar ik laat mijn bloed jaarlijks verversen, net zoals mijn auto ook een olie verversbeurt krijgt. Hijama (Arabische benaming), Koppen, of cupping. het ziet er apart uit, maar het werkt perfect en zonder littekens. k raad het je aan Melchior, haalt de toxines uit je bloed inclusief de fijnstof.

    http://www.ahealth.co.uk/2009/07/perspective-on-effects-and-benefits-of.html

  9. Ron zegt:

    Heb ’s even gecheckt, maar volgens de gegevens zit Falun, de enige stad met gegevens, op zo’n 30km afstand op 15 microgram per kubieke meter en da’s een uitschieter in negatieve zin. De andere jaren zat men daaronder. Hier op het platteland zal dat vast niet hoger zijn. Over dat fijnstof maak ik me dus weinig zorgen. En ach… als die vulkaan ploft…. Dan gaan we allemaal terug naar De Bron en begint het hele evolutiefeest weer van voren af aan. Of er dan nog homo-varianten op het menu staan??

    • Nee, dit was ook eigenlijk puur een stukje lering ende vermaeck, Ron. Ik vind die flessenhalstheorie wel aardig en dat is natuurlijk pure paleoantropologie. Bovendien past de post in mijn voornemen om saaie, niet tot debat aansporende postings te maken, dus dat ‘vermaeck’ moet je relatief zien.

  10. fran zegt:

    Geen leuk stukje Melchior!

  11. fran zegt:

    Ik word altijd een beetje depri van dit soort onheilspellende berichten.

    • Joh, dat maken wij vast niet mee. En als het wel gebeurt, dan maken we het toch gewoon zo gezellig mogelijk zo lang als het duurt ;-)? Om de een of andere reden vind ik het vooruitzicht van totale vernietiging minder bedreigend (of zeg maar helemaal niet bedreigend) dan de gedachte aan het persoonlijk verscheiden (terwijl de rest doorleeft). Hoe ik zou reageren als bekend werd dat de aarde morgen zou worden verzwolgen, weet ik niet, maar nu doet het me niets. Het idee een hartinfarct te krijgen daarentegen… jasses😉. Hebben anderen dat ook?

      • fran zegt:

        Dank voor je steun Melchior😉

        Weet niet waarom maar ik heb het dus juist andersom. Ik vind dat idee van een enorme natuurramp beangstigender/deprimerender dan het idee van een hartinfarct. Ben wel ook gewoon bang voor dat hartinfarct hoor (ik leef niet voor niks zo (in mijn eigen ogen) gezond), maar toch minder.

      • Ron zegt:

        Neuh…
        Als het einde der tijden daar is, nou ja… so be it. Kan d’r niks aan doen, dus druk er over maken doe ik me niet.
        Mijn persoonlijk verscheiden? Eveneens een neuh. Over het hoe en waarom laat ik me niet uit, want dat neigt naar religie. Waar ik de kriebels van krijg, is vrouw en kinderen alleen achter laten of een lange en vooral pijnljk weg te moeten gaan voordien. Kan best veel pijn hebben, maar ben er als de dood voor. Wellicht een beetje een vreemde woordenkeuze.

      • fran zegt:

        “Kan best veel pijn hebben, maar ben er als de dood voor. Wellicht een beetje een vreemde woordenkeuze.”
        🙂

      • Je herinnert mij met je verhaal aan Genesis en andere epos, die verhalen over een wereldvernietiging en een wederopstanding via een paar mensen.

  12. Melchior, even off topic. Ik zit met een vraag over fytinezuur. Ik lees elke keer allerlei verontrustende verhalen over fytinezuur en dat we dat moeten mijden omdat het o.a. de opname van mineralen zou beperken. Het zit, zoals je weet, noten en laat dat nu net mijn ‘staple’ zijn. Ik eet dagelijks zo’n 50 tot 100 gram (veelal rauwe) noten. Kan ik daar beter mee stoppen of kan ik beter kiezen voor geroosterde noten? What’s the deal?

    • Alex zegt:

      Niet dat je mij iets gevraagd hebt😉, maar fytinezuur zit ook in chocola en groene bladgroenten. Geen idee of je veel vlees eet, maar fytinezuur zou helpen bij teveel ijzeropname, dus dan hoef je niet zo vaak bloed te doneren.🙂

      Verder nog de volgende link die wellicht een ander zicht geeft dan bijv. Rami Nagel et al: http://chriskresser.com/rhr-what-science-really-says-about-the-paleo-diet-with-mat-lalonde

      “So, you’re telling us that phytic acid is normal to most plants and that it’s actually usually bound and the majority of it’s bound to a mineral already, and that unless we were actually taking it already separated, it’s not actually gonna leach anything, and therefore are you actually saying that we shouldn’t worry about this anymore, that it’s not gonna hurt us just because it’s inside of a plant?

      Mat Lalonde: There are bigger fish to fry. No, you should not be worrying about this, in my opinion.”

      En mocht dit je niet overtuigen, dan kun je je rauwe noten nog altijd weken en weer laten drogen.

      Als je al minder noten en dan met name minder gemalen noten (amandelmeel ed.) zou moeten eten, dan is dat vooral vanwege de PUFA (omega 6), maar al met al denk ik persoonlijk dat af en toe een handvol noten lekker en gezond is.

      • Hoi Leonie,

        Ik sluit me aan bij Alex, maar plaats graag nog wat extra kanttekeningen. In de eerste plaats moeten we onderscheid maken tussen fytinezuur en fytaat. De twee begrippen worden door elkaar gebruikt, maar zijn niet hetzelfde. Fytaat is een zout van fytinezuur en mineralen als calcium en magnesium, fytinezuur (myo inositol 1,2,3,4,5,6 hexakis dihydrogen fosfaat ;-)) is ‘vrij’ en wil zich binden aan mineralen. Granen zitten vol met fytinezuur, noten bevatten vooral fytaat.

        Binnen een paleovoeding vind ik fytinezuur een beetje een non item, omdat de correcte humane voeding – met vlees, vis, schaaldieren, eieren, etc. – letterlijk uit zijn voegen barst van de mineralen die fytinezuur eventueel bindt, terwijl de inname van fytinezuur per definitie lager is. Binnen een (armetierig) SDCD of vegetarisch dieet is het wel een punt van zorg, omdat het reeds bestaande tekorten nog groter maakt.

        Overigens heeft fytaat – waaraan we gedurende onze evolutie periodiek zijn blootgesteld – beschermende effecten. Je kunt je wel afvragen of het evolutionair ‘normaal’ is om jaarrond noten te eten. Maar ik denk dat er ergere dingen zijn.

    • Jo tB zegt:

      Leonie, ik zou me niet al te bezorgd zijn over fytinezuur. Het zit vooral in zaden en is een natuurlijke bescherming zodat het zaadje kan ontkiemen. Dus de noten en zaden weken en weer drogen is voldoende om de fytinezuur onschadelijk te maken. Een goede plaats om te zoeken naar zulke antwoorden is op Leefbewust.com de site van Ron Fonteine.

      Roosteren is eigenlijk niet het goede woord, want noten worden in zonnebloemolie “gefrituurd” om dan geroosterde noten te heten. Dus als je alles rauw koopt is het goed. Je kunt ook je eigen notenmeel maken nadat je ze geweekt en gedroogd hebt. Ik heb het zelf nog niet geprobeerd, maar het lijkt mij dat het meel “natter” is en dus kan er minder vocht toegevoegd worden om muffins te bakken.
      http://www.leefbewust.com/themas/fytinezuur.html

      Trouwens ik vond daar een mooie compliment over Melchior (now don’t get a swelled head!)
      Mensen zoals Gert Schuitemaker, Joop Bouma (Trouw) en Melchior Meijer (AD, Men’s Health), Professor Smalhout moeten we koesteren omdat zij taboe thema’s aan durven te snijden en zich niet laten afschrikken door wetenschappers die niet meer zijn dan een propaganda verlengstuk van de industrie.

      • willem zegt:

        Wat doet Smalhout in hetzelfde rijtje als Meijer?? ‘k Zou maar uit zijn buurt blijven, Melchior..

      • Jo, ik gebruik niet graag kapitalen, maar ik werk NIET, ik herhaal NIET meer voor de afschuwelijke titel Men’s Health.

      • Corrien zegt:

        @Willem. Hierin wil ik Jo toch steunen, Hoewel hij dan wel erg in de rechtse hoek zit (maar drie maal rechts is ook links ;-)) heeft hij heel wat klokken geluid en heilige huisjes omgeschopt. Bovendien koos hij voor de waarheid ipv voor eigen baan en veiligheid en daarmee vind ik dat hij best in eenzelfde rijtje mag als Melchior.

  13. Jo tB zegt:

    Hoe gek kan het worden? A Vaccine for vaccine damage?!?!?!
    http://thinkingmomsrevolution.com/a-vaccine-for-vaccine-damage/

    • Corrien zegt:

      Bbrrrr best wel griezelig verhaal, eigenlijk veel erger dan met z’n aallen tegelijk ‘de pijp uit op z’n Pompeïsch’ zoals hierboven staat.

  14. George zegt:

    alle 6 bloglezers weten dit, maar het is toch weer leuk om hetzelfde verhaal met een andere titel te lezen🙂
    America: A Big, Fat, Stupid Nation:
    http://www.huffingtonpost.com/justin-stoneman/post_868_b_720398.html

    Uw archivaris

  15. Alex zegt:

    Vers van de pers.🙂

    Published online July 10, 2013: http://press.thelancet.com/lungcancer.pdf

    • Alex zegt:

      “Air pollution and lung cancer incidence in 17 European cohorts: prospective analyses from the European Study of Cohorts for Air Pollution Effects (ESCAPE)”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s