Familiaire Hypercholesteraemie: niet wat het lijkt

PETERSON

Lezer Ferdinand meldt dat hij een erg hoog cholesterolgehalte heeft. Het is zonder statine dusdanig hoog dat ik vermoed dat er sprake is van FH, Familiaire Hypercholesteraemie. Hij vraagt mij of hij nu hij paleo leeft kan stoppen met zijn statine.

Daar ga ik natuurlijk geen direct antwoord op geven, Ferdinand😉.

FH is een lastige noot om te kraken. Oppervlakkig beschouwd is FH het ultieme bewijs dat LDL een causale rol speelt in de pathogenese van atherosclerose en coronairlijden. Tieners met FH sterven aan een hartinfarct! Hoe veel duidelijker wil je het hebben? Maar zo simpel is het niet. Er zijn te veel waarnemingen die niet stroken met deze gevolgtrekking. Ten eerste leven mensen met FH gemiddeld net zo lang als mensen zonder FH. Als ze geen hart- en vaatziekte krijgen, zijn ze verder namelijk doorgaans gezonder dan de rest van de populatie. Ze krijgen bijvoorbeeld minder vaak kanker. Ten tweede verschilt de incidentie van coronairlijden binnen deze groep enorm. De één krijgt met een totaal cholesterol van 8 mmol/l een dodelijk hartinfarct op zijn 35ste, de ander wordt met een totaal cholesterol van 12 mmol/l met schone vaten en kerngezond 90. Er moeten dus meer factoren in het spel zijn, factoren die bij mensen met FH vaker voorkomen dan in de rest van de bevolking. En die zijn er. Ze hebben allemaal te maken met de bloedstolling. Veel mensen met FH hebben bijvoorbeeld erg hoge concentraties van de lipoproteïnefractie Lp(a). Lp(a) blokkeert de werking van tissue Plasminogen Activator (tPA), een krachtige natuurlijke stolseloplosser. Wanneer een teveel aan Lp(a) tPA verhindert om plasminogeen te activeren en een stolsel op te blazen, krijg je volkomen ongecontroleerde stolselvorming. Zo zijn er nog een paar minder fijne eigenschappen die vaker voorkomen bij mensen met FH, vooral bij degenen met de homozygote variant, waarbij je de eigenschap van beide ouders hebt meegekregen. Ter verduidelijking, lering ende vermaeck plaats ik hieronder een passage over FH uit het boek ‘De cholesterolhype’ van Dr. Malcolm Kendrick. Ik vertaalde dit boek enkele jaren geleden. Het is niet bedoeld als persoonlijk advies, maar verschaft meer inzicht in deze verwarrende conditie. Het plaatst vooral ook de risico’s in perspectief. Meestal is er namelijk niks te vrezen. Soms helaas wel. Eventueel kan ik Malcolm verzoeken om algemene vragen te beantwoorden.

Het paleoperspectief? FH is zonder twijfel een trade off. Met veel LDL in je circulatie geniet je forse bescherming tegen infectieziekten. Lange tijd bood dat een flink overlevingsvoordeel. Heb je die nare verhoogde stolling er aan vastzitten, dan ben je in het voordeel wanneer je in een omgeving zonder traumazorg flink gewond raakt. Het kan dan voor een jongeling bij verwonding net het verschil betekenen tussen doodbloeden als maagd of doorleven en je geluk mogen proberen in de schiettent der voortplanting. Wie FH heeft, zou dus exact moeten weten hoe het zit met factoren als Lp(a) en eventuele interventies daarop moeten baseren. Maar voor zover ik weet worden die factoren vaak niet eens bepaald. LDL is immers de boosdoener. Waarom? Omdat we dat weten, dombo😉.

Het woord is aan Dr. Kendrick.

Familiaire hypercholesteremie

Genoeg gepraat over mannen en coronaire hartziekte en de eindeloze tegenstrijdigheden in de cholesterolhypothese. Tijd om onze aandacht te richten op een groep mensen die extreem hoge concentraties LDL in hun bloed hebben en die soms al op vijfjarige leeftijd overlijden aan hart- en vaatziekten. Juist, ik bedoel mensen met familiaire hypercholesteremie (FH).

De meeste artsen die ik ken vinden het bewijs dat FH vertegenwoordigt bijzonder krachtig en volledig overtuigend. Het is een feit van het aha-type: ‘Een verhoogd cholesterolgehalte moet de oorzaak zijn van hart- en vaatziekten, want mensen met FH overlijden heel jong aan hart- en vaatziekten en het enige probleem dat ze hebben is een hoog LDL-gehalte. Aha!’

U ook van harte aha gewenst.

Ik beschouw FH wel eens als het ‘Lourdes’ van de cholesterolgelovige. ‘Twijfelt u zo nu en dan ook aan de Waarheid? Heeft u soms ook het idee dat de Cholesterolhypothese op instorten staat en dat nergens redding is? Kom dan naar het Land van de Familiaire Hypercholesteremie.’

‘Hier ziet u kinderen (met ernstige FH), die op hun vijfde sterven aan een hartinfarct. Hier kunnen mannen en vrouwen (met FH) een 9686 maal verhoogd risico hebben om te overlijden aan een hartkwaal. In het Land van de Familaire Hypercholesteremie zijn mannen zelden ouder dan veertig als ze plotseling omvallen en sterven.’ Ach natuurlijk, wat was ik stom. Sorry. Vergeef me mijn afvalligheid. Hoe kon ik ooit hebben getwijfeld aan de cholesterolhypothese. Hij is waar! Hij is waar!

Hier ter illustratie wat cijfers van de Simon Broom Register Group, in Engeland opgericht om mensen met FH te bestuderen en te begeleiden (vergelijkbaar met de Stichting Bloedlink in Nederland, maar dan veel groter en machtiger):

De groep werd gedurende 2234 persoonjaren gevolgd van 1980 tot 1990… De extra sterfte aan coronaire hartziekte was het hoogst in de leeftijdsgroep 20-39 jaar (gestandaardiseerde mortaliteitsratio 9686).

Een 9686 maal verhoogd risico om te sterven aan coronaire hartziekte. Die kun je in je zak steken. Beste Dr Kendrick, je bent een fijne vent, maar nu moet je toegeven, wegwezen, capituleren, je mond houden, je gaan zitten schamen, op een onbewoond eiland gaan zitten, stof eten, inpakken, ten onder gaan, nederig zwaaien en vurig hopen dat je niet terecht wordt gelyncht.

Ehh… dat lag niet geheel in mijn bedoeling. Want zoals altijd in de rare, vertekende wereld van de cholesterolhypothese zijn de feiten niet wat ze lijken – zelfs niet als ze waar zijn.

Hier is bijvoorbeeld een later rapport van dezelfde Simon Broome studie:

…de studie toont dat hoewel de sterfte aan coronaire hartziekte bij FH is verhoogd, de sterfte aan kanker bijna is gehalveerd, zodat de totale sterfte niet hoger is dan onder de algemene bevolking van Engeland en Wales.

Met andere woorden, FH is een dodelijke killerziekte, maar hij brengt je niet om het leven. Misschien is een bijna 10.000 procent verhoogd risico om te overlijden aan coronaire hartziekte wel niet helemaal wat u denkt dat het is. Neem van mij aan, het is nooit zoals het lijkt.

Tijd om een aardig statistisch spelletje te onthullen dat onderzoekers op het gebied van hart- en vaatziekten graag spelen. Het heet ‘Data Inflatie – de Wraak’. Overigens, zoals u later zult zien hebben de statine-onderzoekers dit spel nog aanzienlijk uitgebouwd en verfijnd.

Om een voorbeeld te geven van hoe je onschuldige statistieken om kunt toveren in massavernietigingswapens, stel ik een simpele vraag. Wat is de kans om de hoofdprijs in de loterij te winnen? Ongeveer 1 op 15 miljoen per week. Als ik in staat zou zijn uw kans te vergroten van 1 op 15 miljoen tot maar liefst 1,5 op 15 miljoen, zou ik kunnen beweren dat ik uw kans om te winnen met 50 procent heb vergroot. Die vijftig procent vertegenwoordigt echter de relatieve verhoging van uw kansen. De absolute kansverhoging bedraagt 0,5 op 15.000.000. Ofwel 1 op 30.000.000. In procenten uitgedrukt: 0,000003.

Stel dat ik probeerde mijn loterijkansverhogende dienst aan u te verkopen, welk getal zou ik dan waarschijnlijk gebruiken om u over te halen? Ik zie de advertentie al voor me: ‘Wilt u MILJONAIR worden? Ja? De wereldvermaarde loterij-expert en met een Nobelprijs beloonde wiskundige Dr Kendrick kan uw kans om de jackpot te winnen verhogen met 50 procent. Jawel, met VIJFTIG PROCENT! U KUNT straks de WINNAAR zijn! Het enige wat u hoeft te doen is 20 euro te versturen in een gefrankeerde envelop en u krijgt uw advies! Dit is geen VALSE TRUC, dit advies werkt gegarandeerd.’

Daarentegen zou ik wel uitkijken om mijn diensten als volgt aan te bieden: ‘De wanhopige, eenzame en nogal slecht bij kas zittende Dr Kendrick kan uw miserabel kleine kans om de loterij te winnen met een magere, nauwelijks meetbare 0,00003 procent verhogen. Ja, zielig hè? Maar mocht u zin hebben om 20 euro te verspillen, zend dan een gefrankeerde…’

U zult moeten toegeven dat 50 procent indrukwekkender klinkt dan 0,000003 procent. Echter, beide cijfers kloppen. Ach ja, de waarheid. Glad als een aal, nietwaar?

Terug naar de studie van Simon Broome. In de gehele onderzochte populatie gingen slechts 24 mensen dood, van wie 15 aan hart- en vaatziekten. Hoeveel mensen stierven er aan hartziekten in de groep van 20-39 jaar? Zes, uit het blote hoofd. Daaruit berekenden ze die 9686 procent risicoverhoging. Klabang! Is statistiek geen gein? Nee, ik ga het niet voorrekenen, ik schets dit plaatje met groffe halen.

Dus FH geeft een gigantische verhoging van het risico op hart- en vaatziekten, maar de cijfers zijn, zacht uitgedrukt, niet helemaal wat ze lijken. Een andere verklaring voor de overschatting van de prevalentie van hart- en vaatziekten onder mensen met FH, is dat de mensen met FH die werden bestudeerd al hart- en vaatziekten hadden.

Het risico op vroegtijdig overlijden en voortijdige hart- en vaatziekten bij mensen met familiaire hypercholesteraemie is mogelijk overschat omdat eerdere studies uitsluitend keken naar patiënten en families die medische hulp zochten. Sijbrands et al traceerden alle leden van een Nederlandse familiestamboom van 1800 tot 1989 en berekenden hun risico op overlijden. Ze concludeerden dat veel onbehandelde patiënten een normale levensduur hadden.

Wat gebeurde er met de mensen met FH die niet aan hart- vaatziekten overleden? Doordat ze geen hartziekten ontwikkelden, wisten ze eenvoudig niet dat ze FH hadden. Dus de overgrote meerderheid leefde gewoon zijn leven, ongediagnosticeerd. Hoeveel van zulke mensen er zijn? Moeilijk te zeggen, ze zijn immers niet opgespoord…

Maar gelukkig – althans voor mij – zijn gezonde FH’ers niet altijd ‘ongediagnosticeerd’. In Zuid-Afrika werd een onderzoek gedaan naar de erfelijkheid van FH. De onderzoekers ontdekten dat verschillende leden van dezelfde familie het betreffende gen konden dragen, met volstrekt verschillende gevolgen:

Eén persoon was op 84-jarige leeftijd vrij van hart- en vaatziekten, hoewel hij drager was van de FH Afrikaner-1 mutatie. Zijn zoon daarentegen, die dezelfde mutatie erfde, ontwikkelde coronaire hartziekte voor zijn vijftigste en moest een bypass-operatie ondergaan.

Veroorzaakte de FH de voortijdige coronaire hartziekte bij de zoon? Zo ja, waarom veroorzaakte de FH dan geen coronaire hartziekte bij de vader? Zelfde genetische mutatie, zelfde cholesterolgehalte, volstrekt verschillende uitkomst.

Op het gevaar af ouwe koeien uit de sloot te halen, wil ik nogmaals iets onderstrepen. Als de zoon het enige familielid was geweest dat door artsen was gezien, zou zijn geval zijn neergezet als alweer een bewijs voor de dodelijkheid van FH. De kerngezonde bejaarde vader zou onopgemerkt zijn gebleven. Het FH-onderzoek beschikt over een paar effectieve terugslagkleppen. Alleen waarnemingen die de hypothese bevestigen, worden doorlaten.

Geloof ik, met dit in het achterhoofd, dat FH hart- en vaatziekten kan veroorzaken? Beslist. Maar ik denk dat de afwijking lang niet zo gevaarlijk is als de meeste mensen aannemen. Tenslotte worden mensen met FH ook gewoon tachtig, negentig en zelfs 103 in de Simon Broome studie. Misschien was die arme man 104 geworden als hij niet had geleden aan de dodelijke killerziekte FH.

Alvorens ik ga bespreken hoe FH hart- en vaatziekten zou kunnen veroorzaken, wil ik even afrekenen met één ding. Namelijk met het gegeven dat mensen met homozygote FH, mensen die het ‘foutieve’ gen van beide ouders erven, extreem vroeg sterven aan hart- en vaatziekten. Dit is correct, maar compleet irrelevant voor een zinnige discussie.

Enkele jaren geleden werkte ik op de afdeling spoedeisende hulp van een ziekenhuis toen een langdurig psychiatrisch patiënt werd binnengebracht. Hij was bewusteloos en op sterven na dood. Zijn natriumgehalte was 100 – wat u waarschijnlijk weinig zegt – maar wij vonden het zo laag dat we het Guiness Book of Records wilden mailen. Niet veel later kwam ik nog lagere waarden tegen, dus daar gingen mijn fifteen minutes of fame. Wat was er met deze patiënt gebeurd? Hij was erg overstuur geraakt door de dood van een vriend en was water gaan drinken. Liters water. Dit verdunde zijn bloed dusdanig, dat hij hersenoedeem ontwikkelde, een levensgevaarlijke complicatie.

Onlangs merkte ik dat ook marathonlopers in toenemende mate aan dit gevaar bloot staan. Ze drinken ‘uit voorzorg’ veel te veel water en overlijden. Dit stond in het New England Journal of Medicine:

Hyponatremie (laag natriumgehalte in het bloed) is onder marathonlopers een belangrijke oorzaak van wedstrijdgerelateerd overlijden en levensbedreigende ziekte geworden.

Alstublieft. Als je goed zoekt, kun je bewijs vinden dat water een levensgevaarlijke substantie is. Nou en? Kan ik u vervolgens wijsmaken dat water, dat genuttigd in extreme hoeveelheden dodelijk is, riskant is? Ik kan het proberen, maar ik denk niet dat ik ver kom.

Wellicht herinnert u zich dat ik eerder het Smith-Lemli-Opitz Syndroom (SLOS) noemde. Deze aandoening kenmerkt zich door extreem lage cholesterolspiegels en heeft catastrofale effecten: miskraam, dodelijk multi-orgaanfalen, blindheid, congenitale hartafwijkingen en ander naars. Dit syndroom is vele malen dodelijker dan FH.

Kan ik het extreme voorbeeld SLOS gebruiken om te bewijzen dat matig lage cholesterolspiegels ook dodelijk zijn? Nee, dat kan ik niet doen en dat zal ik niet doen. Als ik dat wel deed, zou ik exact hetzelfde doen als de mensen die beweren dat een extreem LDL-gehalte van 15 mmol/l bij iemand met vroegtijdige coronaire hartziekte bewijst dat ook matig verhoogde cholesterolspiegels hartziekten veroorzaken.

Wanneer we zulke extremen bereiken, hebben we het over een volstrekt andere fysiologische staat. Ik kan geen stof bedenken die niet dodelijk is als hij vijf keer de ‘normale’ concentratie in het bloed bereikt. De meeste zaken, zoals natrium of kalium, helpen je naar de andere wereld als hun concentratie een procent of 20 hoger of lager dan normaal is.

In dit licht bezien is LDL zelfs een erg onschuldige substantie. Je kunt er vijf keer zoveel als normaal van in je bloed hebben en je kunt niettemin 20, 30, zelfs 50 jaar worden. Maar hoe zit het met de meer gematigde vormen van FH – heterozygote FH – waarbij de LDL-spiegels ongeveer twee keer zo hoog als normaal zijn? Dit verhoogt nog steeds het risico op hart- en vaatziekten, maar met hoeveel weet ik niet en ik twijfel er aan of er iemand is die het weet. Maar hoewel FH het risico verhoogt, denk ik dat er geen actieve rol is weggelegd voor LDL.

Tijd om het gordijn opzij te trekken en compleet ander onderzoek naar het ontstaan van hart- en vaatziekten te onthullen. Onderzoek dat kan verklaren hoe FH het risico te overlijden aan hartproblemen verhoogt – en dan niet als gevolg van een verhoogd LDL-gehalte. Tot nog toe heb ik het voor me uitgeschoven, maar nu kan ik niet meer omheen. Ik vermoed dat u me anders niet meer gelooft. Misschien gelooft u me überhaupt niet. Maar ik hoop van wel.

Laat ons binnengaan in de wereld van onderzoekers die denken dat coronaire hartziekte in de kern een reactie op verwonding is. De ‘reactie op verwonding’-hypothese luidt ongeveer als volgt:

  • Een factor (of aannemelijker, meerdere factoren die samenwerken) beschadigt/beschadigen het endotheel (het één cel dikke laagje weefsel waarmee de slagaderwand is bekleed).
  • Dit leidt tot de vorming van een bloedstolseltje, een korstje zo u wilt, over het beschadigde gebied.
  • Endotheel groeit over het korstje, waardoor de schade wordt ‘gerepareerd’.
  • Opgeborgen onder het nieuwe laagje endotheel is het bloedstolseltje letterlijk in de slagaderwand verdwenen, waarna het volledig wordt afgebroken en opgeruimd door witte bloedlichaampjes.

Dit is de gezonde reactie op verwonding, dat wil zeggen, als je een verwonding van het endotheel gezond kunt noemen. Als het endotheel echter door wat voor oorzaak ook telkens opnieuw beschadigd wordt, vormen zich telkens meer stolseltjes over het beschadigde gebied en meer en meer van die stolseltjes verdwijnen in de slagaderwand (nadat er een laagje endotheelcellen overheen is gegroeid). Op een gegeven moment houdt dit genezingsproces het niet meer bij. Er ontstaat een permanente beschadiging. Er ontstaat een plaque, die groeit en groeit. In veel gevallen vormt zich een ‘fibreuze korst’ op de plaque. Als daar een scheurtje in komt, vormt zich een groot bloedstolsel dat de slagader volledig afsluit. Hartinfarct-tijd.

Dit is ongeveer wat de Oostenrijkse patholoog Carl Freiherr von Rokitansky zei. En hij zei het meer dan 150 jaar geleden. U bent waarschijnlijk verbaasd dat dit een verre van nieuwe theorie is. Hij is tenminste zou oud als de cholesterolhypothese en waarschijnlijk een paar jaar ouder. Rokitansky was een compaan van Rudolf Virchow, ook een man die naar mijn mening op het juiste spoor zat. Ik vind het antieke ‘Rokitansky-model’ van coronaire hartziekte overweldigend sterk. Coronaire hartziekte, of om precies te zijn, de ‘vorming van atherosclerotische plaques’, is in eerste instantie een reactie op verwonding/beschadiging. En het bestaat uit twee elementaire processen. Eerst beschadiging van het endotheel, dan de vorming van een bloedstolsel.

Zoals u zich misschien herinnert is dit exact de koers die Pfizer bijna 15 jaar geleden wilde gaan varen, net voor de statines met hun miljardenpotentie de aandacht afleidden. Het is ook het pad dat patholoog Kilmer McCully was ingeslagen, alvorens hij werd gedwongen zijn betrekkingen aan Harvard Medical School en het Massachusetts General Hospital er aan te geven.

Het is ook de onderzoeksrichting die Linus Pauling de laatste 20 jaar van zijn leven volgde. Pauling is de enige persoon die ooit twee Nobelprijzen won. Dat maakt hem in mijn optiek tamelijk slim. In zijn latere jaren daalde zijn status in de wetenschappelijke wereld, omdat hij zich meer en meer concentreerde op vitamine C. Hij claimde dat ascorbinezuur zo’n beetje alles kan genezen. Ik geloof dat niet, maar voor wat betreft de relatie tussen vitamine C en coronaire hartziekte zat Pauling wel degelijk op een machtig interessant spoor. Pauling ging op een bepaald moment samenwerken met een zekere Dr Matthias Rath. Ik vind de inzichten van Dr Rath op het gebied van coronaire hartziekte briljant. Ondanks de reputatie die hij verwierf met zijn extreme en onpopulaire visie op antiretrovirale medicijnen (die hem op sancties kwamen te staan van de AIDS-lobby, de Zuid-Afrikaanse regering en de farmaceutische industrie), wil ik Dr Rath en zijn onderzoeken aanhalen. Een van Dr Rath’s theorieën die Pauling geestdriftig maakten, luidde als volgt. Mensen zijn één van de weinige diersoorten die niet in staat zijn hun eigen vitamine C aan te maken. We delen die exclusieve eigenschap met cavia’s, een fruit-etende vleermuis en de meeste andere apen. Dat betekent dat we alleen voldoende vitamine C binnen kunnen krijgen via de voeding. ‘Voldoende’ vitamine C is mogelijk heel wat – als is het waarschijnlijk niet zo veel als de twee gram per dag die Pauling adviseerde. Hoewel hij wel bijna 100 werd. (Misschien had hij de ApoA-1 Paulingo mutatie.)

Eén van de eerste dingen die gebeuren als we niet voldoende vitamine C binnen krijgen, is dat de bloedvaten gaan lekken omdat de ondersteunende collageenstructuur degradeert. Bloedend tandvlees is vaak het eerste symptoom van scheurbuik. Onbehandeld sterft de patiënt aan interne bloedingen.

Vrij algemeen wordt aangenomen dat onze voorvaderen tijdens de ijstijd werden geconfronteerd met een ernstig tekort aan vitamine C, waardoor velen ten onder gingen aan scheurbuik. Enkelen beschikten echter over een genetische truc. Zij maakten lipoproteïne (a) of Lp(a), een lipoproteïne die ik eerder al kort heb genoemd.

Lp(a) is LDL met een extra eiwit aan zijn jasje en dat eiwit heet apolipoproteïne (a). Dit extra eiwit heeft een aantal interessante eigenschappen. In de eerste plaats heeft het affiniteit met beschadigde delen van het endotheel. Ten tweede hecht het zich krachtig aan deze ‘wondjes’ en helpt vervolgens met het vormen van een sterk, moeilijk te verwijderen bloedstolsel (lees: ‘korst’).

Ten derde, en dat is misschien wel het belangrijkste, lijkt apolipoproteïne (a) als twee druppels water op een enzym met de naam plasminogeen. Iedere eerstejaars geneeskunde kent dit enzym, want het wordt ingebouwd in bloedstolsels, zodra die zich vormen. Als plasminogeen wordt geactiveerd, verandert het in plasmine en dat is vergelijkbaar met een staafje dynamiet. Het splijt het stolsel in stukjes. Zonder plasminogeen zouden alle bloedstolsels waarschijnlijk voor altijd blijven zitten – geen goed idee als zo’n stolsel een slagader afsluit.

Plasminogeen wordt op zijn beurt geactiveerd door een enzym dat internationaal wordt aangeduid als plasminogen activator of tissue plasminogen activator, kortweg tPA. Als u een hartinfarct doormaakt, is de kans groot dat u een injectie met tPA krijgt. Dit stimuleert het plasminogeen om het stolsel dat vermoedelijk een kransslagader blokkeert, op te blazen; tPA wordt daarom ook wel een stolseloplosser genoemd en in het Engels een clot buster.

Bent u daar nog? Fijn. Want het belangrijke punt hier is dat Lp(a), dat tevens wordt ingebouwd in een bloedstolsel, de werking van tPA blokkeert, waardoor het een stuk moeilijker wordt het stolsel te splijten. Dit is natuurlijk een goede zaak als je een holbewoner van 18 in de ijstijd bent, wiens slagaderen als gevolg vitamine C-gebrek dreigen te gaan lekken. We hadden waarschijnlijk robuuste ‘pluggen’ nodig om overdreven bloedverlies tegen te gaan en we hadden geen behoefte aan plasminogeen dat stolsels opblaast. Wij zijn nazaten van deze Lp(a)-makers, die toen immers overleefden, maar niemand kampt vandaag de dag nog met een echt tekort aan vitamine C. Dat betekent dat een hoog Lp(a)-gehalte waarschijnlijk helpt bij de vorming van grote, moeilijk te splijten stolsels in onze slagaders. Een hoog Lp(a)-gehalte zou dus heel goed een fikse risicofactor voor de vorming van atherosclerotische plaques kunnen zijn, nietwaar?

Natúúrlijk is het een risicofactor. Om een voorbeeld te noemen, een Spaanse studie liet zien dat mensen met twee genen voor Lp(a)-expressie en hoge Lp(a)-spiegels een 650 procent groter risico op coronaire hartziekte hebben. En Lp(a) komt steeds meer bovendrijven als belangrijke risicofactor onder geëmigreerde Indiërs, de groep met de lage LDL-spiegels en de enorme prevalentie van hart- en vaatziekten.

Ik voeg nog een voorbeeld toe uit het Journal of Lipid Research. Een nogal lang citaat, maar ik vind het fascinerend.

Een bijzonder hoge incidentie van coronaire hartziekte (CHD) wordt waargenomen onder Indiërs die naar de Verendigde Staten emigereren, maar ook onder Indiërs die op het Indische subcontinent blijven. De sterfte aan CHD onder Indiërs in Singapore is vier keer hoger dan die onder Chinezen in Singapore en 20 keer hoger dan die onder zwarten uit Zuid-Afrika. Bovendien ontwikkelen Indiërs hun CHD voortijdig en heeft de ziekte een ernstiger verloop dan in Europeanen…

            Traditionele risicofactoren voor CHD, zoals overgewicht, insuline-afhankelijke diabetes mellitus, roken, hypertensie en verhoogde LDL-spiegels, kunnen de geobserveerde oversterfte aan CHD in Indiërs niet [mijn nadruk] verklaren… [Echter, zo wordt verderop in het artikel gesteld…] Dit onderzoek suggereert dat verhoogde Lp(a)-spiegels Indiërs genetisch predisponeren voor het ontwikkelen van coronaire hartziekte.

Vergeet dat van die genetische predispositie en concentreer u even volledig op Lp(a). Is het mogelijk dat mensen met FH niet alleen hoge LDL-spiegels hebben, maar ook hoge Lp(a)-spiegels? We hebben het tenslotte over hetzelfde molecule. Gut, wat aardig dat u dat vraagt, want dat is onderzocht in Zuid-Afrika, waar de onderzoekers vaststelden…

Er is nauwelijks twijfel dat de LDL-R-mutaties die FH en verhoogde LDL-spiegels tot gevolg hebben, ook gepaard gaan met hyperlipoproteïnemie (a).

Ik kan me goed voorstellen dat het allemaal wat theoretisch lijkt. Kom nou, er is toch goed gekeken naar die atherosclerotische plaques? Ze hebben er LDL in gevonden, geen Lp(a). Eind van de je tegen-hypothese. Inderdaad, oppervlakkig gesproken is het waar dat in plaques LDL gevonden wordt, met het indentificatie-eiwit apolipoproteïne B-100. Maar onthoud dat Lp(a) niets anders is dan een vorm van LDL. Ook Lp(a) heeft B-100 aan zijn jasje hangen. Hoe weet je of je inderdaad LDL observeert in een plaque en niet Lp(a)? Kijken natuurlijk. Kijk of je apolipoproteïne (a) kunt vinden in plaques. Als je het vindt, kan het alleen afkomstig zijn van Lp(a), niet van gewoon LDL.

Dr Rath besloot samen met andere onderzoekers te zoeken naar apolipoproteïne (a) in door atherosclerotische plaques aangetaste slagaders en ze publiceerden hun bevindingen in het European Heart Journal. Raad eens wat ze vonden? Precies. Een hoge concentratie apolipoprotëne (a) in plaques.

En Rath is niet de enige die apolipoproteïne (a) terugvond in plaques. Een studie die in 1989 werd gepubliceerd in Nature vond exact hetzelfde. In de woorden van de onderzoekers (die ik daarna zal uitleggen):

Wij rapporteren hier dat apolipoproteïne(a) interfereert met de endotheelcel-geïnduceerde fibrinolyse, door de plasminogeenbinding en dus de plasmine-productie te remmen. Verder demonstreren we de opstapeling van lipoproteïne (a) in atherosclerotische laesies. Deze waarnemingen suggeren een verband tussen verminderde cel-geïnduceerde fibrinolyse en progressieve atherosclerose.

Ofwel, ook dit team vond apolipoproteïne(a) in atherosclerotische plaques. De onderzoekers bevestigden ook dat apolipoproteïne(a) zowel de binding en activiteit van plasminogeen in een bloedstolsel remt.

Dit is fascinerend onderzoek, maar het is ook onderzoek dat door de powers that be fronsend wordt bekeken. ‘We weten reeds wat de oorzaak is van coronaire hartziekte jongeman, dus wat precies denkt u in het onderzoek dat u voorstelt te gaan aantonen? Budget-aanvraag geweigerd. En trouwens, puur uit belangstelling, heeft u het hier nog naar de zin?’

Ik hoop dat u inmiddels in de gaten heeft dat die Matthias Rath geen domme jongen is. Hij ontwikkelde een compleet nieuwe hypothese betreffende coronaire hartziekte. Een hypothese die met veel van de bekende feiten overeenstemt en die heel wat logischer is dan de LDL-hypothese. Het is niet moeilijk te begrijpen waarom Pauling dacht dat Rath op het juiste spoor zat. Zelf denk ik dat Rath slechts één stukje van de legpuzzel in handen heeft, maar het is wel een heel belangrijk stukje.

Het is echter niet mijn bedoeling om diep in te gaan op Matthias Raths hypothese. Ik wilde laten zien dat het verhoogde risico van mensen met FH niet per se een gevolg hoeft te zijn van hun verhoogde LDL-gehalte. FH kan ook op andere manieren coronaire hartziekte veroorzaken. En dit is geen kwestie van in het wilde weg associëren, het wordt bevestigd door degelijk onderzoek.

Wie er induikt, merkt al snel dat FH samengaat met een lange lijst andere afwijkingen, vooral van de bloedstolling. Een paar snelle quotes uit respectievelijk Atherosclerosis en het British Haematology Journal:

De resultaten suggereren dat de hypercoaguabiliteit een rol speelt in de pathogenese van coronaire hartziekte bij patiënten met familiaire hypercholesteremie.

Plasma-fibrinogeen [een stollingsfactor] was verhoogd in FH…

Ofwel: het is volstrekt niet uitgesloten dat FH het risico op hart- en vaatziekten vergroot doordat het de vorming van bloedstolsels bevordert en niet doordat de lijders een hoog LDL-gehalte hebben.

Toch vind ik het sterkste argument tegen het idee dat FH hart- en vaatziekten veroorzaakt nog altijd de waarneming dat de meeste mensen die overlijden aan hart- en vaatziekten geen verhoogd LDL-gehalte hebben. En de meeste mensen met een verhoogd LDL-gehalte – zelfs de meeste mensen met FH – gaan niet dood aan hart- en vaatziekten. Het is volgens mij niet meer dan redelijk om te vragen hoe een verhoogd LDL-gehalte hart- en vaatziekten kan veroorzaken als… het als factor vaak afwezig is. En hoe kan het aanwezig zijn en geen hart- en vaatziekten veroorzaken? Inderdaad, dat kan niet.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

118 reacties op Familiaire Hypercholesteraemie: niet wat het lijkt

  1. willem zegt:

    Wow! (Zie je wel dat ik met de tijd mee ga). Wat een boeiend stuk tekst.
    Kom van de tuin. Even snel wat krulandijvie geplant, pootaardappeltjes bijgezet op plekken waar de eind maart gepote aardappeltjes verstek laten gaan (nooit eerder gedaan, het weer) en als biet de Egyptische platronde, de Chioggia, de Armeense en een bloedrode soort gezaaid.
    En dan deze tekst gelezen.
    Geen commentaar. Ben daar te onwetend voor, maar ga herlezen en reacties van meer deskundige lezers afwachten. Want dit verhaal is flink tegendraads aan de huidige, gangbare, medische visie op de materie!!

  2. Mariet Hoen zegt:

    Mooie post Melchior ! En ik begrijp het, ha, ha. Ik meen het😉

    Ik heb hier in dat dik jaar, dat ik dit blog volg zoveel geleerd. Dat realiseerde ik me toen ik het boek van Seth Roberts: “The Shangri-La Diet” herlas. ( ga over een tijdje op die post nog eens reageren, denk ik )
    Jouw post over dat boek was de eerste die ik zag. Nu zie ik linken met Paleo, en de oorzaak van obesitas, die ik toen niet zag, Wow !

  3. Bedankt Melchior voor de boeiende post, aangehaalde personen en hun bevindingen. Toch iedere keer weer een belevenis om de ‘waarheid’ te achterhalen waar de reguliere gedachte anders klinkt.

  4. Marijke zegt:

    Hartelijk dank voor deze interessante post. Wel ingewikkeld, maar zo zit de natuur nu eenmaal in elkaar. Er is wel iets dat ik mij al een hele tijd afvraag.

    Vitamine C en het mogelijke gebrek daar aan doordat wij een gen zouden missen, komt even voor. Ik vind het eigenlijk een beetje onwaarschijnlijk dat de evolutie zo zou werken dat onze genetische make-up niet klopt met de in de paleo tijd natuurlijk aanwezige voeding. Mijn eigen n=1 ervaring is, dat ik helemaal geen extra vitamine C meer nodig heb, zelfs niet tijdens mijn griep van vorige week. Ik eet betrekkelijk weinig groente, dus daar komt niet veel vitamine C uit, wel uit het vlees/vis. Zou het niet zo kunnen zijn dat je vooral extra vitamine C nodig hebt als je veel koolhydraten eet? En dat onze genetische make-up zonder vitamine C-gen dus uitstekend geschikt is voor een (koolhydraatarm) paleo dieet?

    • Bastiaan zegt:

      Zeker weten! Omdat insuline nog in je bloedbaan blijft nadat de suikerspiegel is gedaald, worden ook onstekingsreacties veroorzaakt. Daarnaast denk ik dat je vooral ook moet kijken naar de consumptie van moderne ranzige meervoudig onverzadigde vetten, die verharden je celwanden. Vitamine C zorgt er volgens Rath voor dat celwanden soepel blijven. Dus ja, dat gaat samen.

  5. Ron zegt:

    BOÏNGG…
    Deze ga ik nog ’s lezen… en morgen weer.
    Helaas is dit hele cholesterolspook zo’n grote kaskraker, dat ’t wel onuitroeibaar lijkt.
    En je wordt gedwongen erin mee te gaan. Bij mij begon dat verhaal met een hypotheek.
    Hypotheekaanvraag -> medische keuring -> cholesterolcheck-> veel te “hoog” -> dus statines.
    indien u niet meewerkt bij B,C en E dan ook geen A…

  6. Ferdinand zegt:

    In dat hele FH verhaal is het ook nog eens twijfelachtig of het wel werkelijk FH betreft. Mij werd na een bloedonderzoek tussen neus en lippen verteld dat mijn hoge cholesterol erfelijk bepaald is, FH dus? nu lees ik ergens dat voor het vaststellen hiervan een DNA test nodig is waarvan de uitslag een aantal maanden op zich laat wachten. Dit was echter zeker niet de termijn voor mijn uitslag. Ben ik nu toch paranoia of riekt dit naar een belang voor de internist?

  7. Beter dubbel dan helemaal niet! Zelf zou ik het (sterk verdraaide) Nederlandse bericht niet hebben ontdekt😉.

  8. fran zegt:

    306 followers. In mijn hoofd waren het er meer. Maar kan me bijna niet voorstellen dat het aantal naar beneden is gegaan.

    • Ik wel🙂. Laat maar lekker zakken. Opgehoepeld staat netjes. Ik streef naar 6 lezers.

    • Alex zegt:

      😛

      Waarom zou je serieuze lezers/reageerders willen wegjagen?

      • Dat wil ik niet.

        Maar fatsoensrakkers met lange tenen… En werkelijk enge, domme mensen, met wie simpelweg niet valt te praten…

        Anyway, dat hele principe van ‘followers’ snap ik niet. Ik bezoek vrijwel dagelijks talloze blogs, maar ‘volg’ er geen een. Wat is de gedachte daarachter?

      • Alex zegt:

        Heb er ook al over gedacht om op te zeggen aangezien ik sowieso zo goed als iedere dag hier even langwip vanwege de rooksignalen en dus vaak nieuwe berichten reeds opgemerkt heb voordat ik m’n mail controleer.😉

        Weet ook wel zeker dat je meer dan 306 lezers hebt trouwens. Maar als je dat prettiger vind, dan ‘unfollow’ ik je wel.😀

    • Mariet Hoen zegt:

      Nou Fran, nee hoor ! De lijn is nog altijd stijgend. Vorige week onder de 300. Stel je voor die gingen allemaal wat zeggen😉 Is nu al bijna niet bij te houden. Zeker als de KPN gaat storen en je dan opeens alles tegelijk binnen krijgt. Pffff.

      • fran zegt:

        Klopt, is niet bij te houden. Voor mij nu al niet hoor (of nou ja, alles heeft natuurlijk te maken met eigen keuzes, en mijn keuze is dus om niet alle comments te lezen). Ik volg verschillende blogs, zo bijvoorbeeld ook http://www.huizenmarkt-zeepbel.nl, en daar is het echt helemaal niet te doen (honderden comments per blog).

        • O grappig, een huizenmarktblog. Ik sta op het punt om voor het eerst in mijn leven een huis te kopen. Contant, want ik koop nooit iets dat ik niet direct kan afrekenen😉. Je moet nog steeds belachelijk veel dokken voor zo’n domme stapel stenen, maar het begint ergens op te lijken. Het schijnt dat er mensen zijn die toen het allemaal niet op kon heel hoge hypotheken hebben afgesloten die ze niet eens terugbetalen! En sommigen zitten nu in de problemen. Hoe is het mogelijk dat ze zo’n hypotheek kregen… Je ziet het, ik ben op veel vlakken behoorlijk naïef🙂.

      • fran zegt:

        Ja, je bent op het huizenmarktvlak duidelijk een naïeveling Melchior. Maar, wat mij betreft mag de overheid in deze veel aangerekend worden: door de hypotheekrenteaftrek werd het gunstig om een zo hoog mogelijke lening af te sluiten. Dus ja, dan willen mensen wel hypotheken van 150% vd waarde van het huis en aflossingsvrije en spaarhypotheken en dergelijke. En behalve de HRA waren er nog veel meer maatregelen om mensen de huizenmarkt op te drijven. En daar bovenop kennen we ook nog eens de wet schuldsanering natuurlijke personen, zodat áls je gok om een huis te kopen verkeerd afloopt, je daar ook nog eens relatief makkelijk van je schuld af kunt komen (en de belastingbetaler ervoor opdraait), terwijl je overwaarde natuurlijk wel gewoon in eigen zak kunt steken… Nou ja, je merkt het, ik kan me hier boos om maken. Omdat het een slechte manier van met belastinggeld omgaan is (zoals Arnoud Boot bv. zegt ‘Spaarhypotheken zijn gelegaliseerde diefstal’) en omdat mensen die wel hebben voorzien dat het verkeerd af zou lopen met de huizenmarkt en dus geen huis hebben gekocht, indirect ook benadeeld worden. Trouwens wel grote bewondering voor je Melchior dat je contact een huis kan betalen!

        • O shit, dat had je me niet moeten vertellen Fran, ik ben zwaar allergisch voor dit soort abjecte onrechtvaardigheid. Als je zwak bent, niet over je statusgevoeligheid heen kunt stappen en boven je stand gaat leven, mag je niet op de samenleving terugvallen als het mis loopt.

          Afschuwelijk. Dag verpest. Dat zijn dezelfde mensen die op mij neerkijken omdat ik in een huurhuis woon, een normale derdehands rij (als ik rij), geen behoefte heb aan een TV, laat staan een grotere dan de buren😉, etc.

          Anyway, weinig geld uitgeven is geen kunst hoor. Als je kleine zelfstandige bent, moet je wel, anders bouw je nooit een buffer op en loop je het risico op financiële stress. Dat is een geduchte HPA-as verstoorder.

      • fran zegt:

        Oja, en erger dan de wet schuldsanering is natuurlijk nog de nationale hypotheekgarantie! Sorry mensen, ik vergis me duidelijk in het blog.

      • fran zegt:

        Haha, sorry Melchior. Overigens vind ik dat je met je beschuldigende vinger vooral richting de overheid moet wijzen. Als je risico’s kunt nemen zonder zelf voor de consequenties op te kunnen draaien (WSNP, NHG) en de fiscus een poot uit kunt draaien (HRA, spaarhypotheek) doe je dat natuurlijk. Het is de overheid die dit mogelijk heeft gemaakt. Aan de andere kant heeft het volk wel weer zelf die overheid gekozen.

      • Mariet Hoen zegt:

        Fran, vergeet de banken en verzekeraars niet ! Het kon niet op. Huiswaarde en inkomens 5 keer over de kop, taxatierapporten gemanipuleerd om maar te kunnen afsluiten. Doel : afsluitprovisie, veel afsluitprovisie ( geen punt, kun je allemaal meefinancieren )

        En nú de braverikken uithangen d.w.z. géén leningen meer afsluiten, zodat de huizenmarkt nog meer daalt. De huizenprijzen nóg meer dalen en onder water staan. En wie o wie betaald dat, de domme klant.
        Een overheid die wegkeek, dat wel 😦

      • fran zegt:

        Om eerlijk te zijn verwijt ik de banken ook niet zoveel. Zij willen immers enkel zoveel mogelijk winst maken, en zullen daar alle middelen voor aanwenden, dat moet de overheid zich toch ook beseffen. Je kunt van private partijen niet verwachten dat ze vrijwillig denken aan het algemeen belang. Zouden ze dat namelijk wel doen, dan komen ze vanzelf om in de concurrentiestrijd. Kortom: banken zijn alleen te temmen door wettelijke beperkingen.

      • Het is me altijd ontgaan waarom mensen een stapel stenen willen hebben en dat hun huis noemen. Nu is de fundering van mij en nu het trasraam en nu reikt mijn bezit al tot de eerste verdieping.
        Vergeten wordt dat een huis je groter lichaam is.

        “En zeg mij, …..wat heb je in die huizen? Wat bewaak je toch achter die gesloten deuren?
        Heerst er vrede, de kalme drang die je macht openbaart?
        Zijn er herinneringen, die glinsterende bogen die de toppen van de geest verbinden?
        Bezit je schoonheid, die het hart van houten en stenen vormen wegvoert naar de heilige berg?
        Zeg mij, heb je dit alles in je huizen?
        Of woont er enkel gemak en de begeerte daarnaar, dat sluipende wezen, dat het huis binnenkomt als gast, dan gastheer wordt en ten slotte de baas?
        Ja, het wordt een temmer, die met haak en zweep marionetten maakt van je grotere verlangens.
        Hoewel zijn hand van fluweel is, is zijn hart van ijzer.
        Het wiegt je in slaap om bij je bed te kunnen staan en de waardigheid van het vlees te bespotten.
        Het steekt de draak met onze gezonde zinnen en legt ze als breekbare vazen in dons.
        Voorwaar de begeerte naar gemak vermoordt de hartstocht der ziel en loopt dan grijnzend mee in de begrafenisstoet. ”

        “Je huis zal niet een anker zijn, maar een mast.”

        “” En hoe prachtig en heerlijk ook, je huis zal niet je geheim bevatten noch je verlangen beschutten.”

        Citaten uit De Profeet, Over Huizen, van Kahlil Gibran.

        En dan te bedenken dat het ontwerpen van huizen mijn vak was.

      • willem zegt:

        Ho, ho, dames en heren. Ik beperk me zeer, want dit blog is niet de aangewezen plaats om de huizenmarkt, de catastrofe ervan en de schuldigen daaraan te becommentarieren, maar ik lees wel allerlei veel te kort door de bochtopmerkingen. Complexe materie, maar vergeet de banken niet als oorzakelijk voorwerp!
        En ja, Fran, de overheid hoort op een fatsoenlijke wijze te reguleren, maar sinds de vrije marktjongens (weinig meisjes) voor meester opslaan, staat een politieke meerderheid er vergenoegd naar te kijken. Onze eigen schuld.
        Ook de politiek kun je door de troebele lens van de evolutie bekijken…

        • Mariet Hoen zegt:

          Wat je zegt Willem ! “Ook de politiek kun je door de troebele lens van de evolutie bekijken…”
          Dit meisje, zat er midden in. Zei tegen klanten heel vaak, doe het nu niet, ga liever sparen totdat je een fatsoenlijke hypotheek kunt afsluiten.
          Maar nee hoor, dan gingen ze naar de concurrent en kwamen jaren later bij mij huilen. ‘Greed, greed’ en nogeens ‘greed’ ! Van beiden kanten. Ze wilden de leugens zó graag geloven😦
          Net zo als de leugens van de voedingsindustrie. Daar zie je de paralellen, ons geweten is verziekt. Wie, o, wie kun je nog geloven op zijn woord ?

          Fran, ik vind dat ook private partijen moeten rekening houden met het algemeen belang. Al was het alleen maar om dat je aan uitgemelkte ‘koeien’ ( lees klanten) niets meer kunt verdienen.

          Mijn motto was: “het is heel ‘commercieel’ om niet commercieel te zijn”
          De klanten blijven dan terugkomen ( als ze het begrijpen dan, ha,ha ) en sturen anderen naar je toe !

      • Maan zegt:

        Haha contant betalen, mijn opa deed dat ook maar dat is lang geleden. Ik wilde het ook doen maar mij is uitgelegd dat het me veel geld bespaarde als ik ging lenen.
        Ik snapte de uitleg wel, maar gevoelsmatig kan ik er niet bij. Het geld systeem is heel vreemd.
        Zou de notaris geen last krijgen van een HPA-as verstoring als je met contanten aan komt zetten?😎

      • Lennard zegt:

        Een kleine toevoeging aan de huizendiscussie: Ik begrijp nog steeds niet waarom mensen geloven dat een zo hoog mogelijke lening zo veel mogelijk voordeel geeft. Dit is gewoon niet waar. Hoe hoger de lening hoe hoger de rente. Stel dat de helft van de bruto rente overblijft na hypotheekrenteaftrek, dan heb je nog steeds de andere helft over die evenredig groter wordt met de geleende som. Dus: Netto betaal je alsnog meer.
        Het enige voordeel is te vinden in het verschil tussen rente op spaargeld en rente op de hypotheek (Daarom is banksparen zo populair geweest, sparen tegen de hypotheekrente). Gezien de huidige rente is op dit moment je eigen spaargeld gebruiken dus altijd voordeliger!
        Er zijn dus slechts twee effecten van de hypotheekrenteaftrek. 1: Mensen kopen een huis met als leidraad hun netto lasten, hierdoor konden de huizenprijzen omhoog gaan. 2: Het netto effect is dat de hypotheekrenteaftrek een directe subsidie aan banken is.
        Overigens bestaat er in Zweden ook hypotheekrenteaftrek, en daar is de huizenmarkt (nog) niet zo opgefokt geworden als het hier was, maar ik ken de details niet verder.

        Helaas was ik vijf jaar geleden (een maand voor de bankencrisis!) nog niet zo goed op de hoogte en hebben ook wij een bank gevonden die volledig op de toekomst ons een veel te hoge lening heeft gegeven. Helaas toen niet met Mariet gesproken..😉
        Grootste nadeel vind ik het totale verlies van bewegingsvrijheid door moeilijke verkoop / dubbele lasten.

    • Mariet Hoen zegt:

      Melchior, volgen: bij nieuwe berichten een email ! That’s all😉

      • Ach so😉. Dat maakt het een stuk minder akelig.

        Mariet, moet je voor de grap eens luisteren naar het interview dat Jimmy Moore had met Dr John McDougall. Een instant klassieker. Wat een arrogante dwaas, die kerel.

        • Mariet Hoen zegt:

          Deze is leuk ! Commentaar op het interview van Jimmy met McDougall :

          I used to be a big follower of Dr. McDougall. I was religious about following his plan because I was determined my husband and I would stay healthy. McDougall said, over and over again, that if we followed his diet of mainly carbs and very little fat, there would be no chance of a heart attack. How I wish that we’re true. After 3 years on the diet, my husband had a massive heart attack and spent a month in the hospital having multiple bypass surgery and trying to survive. After another month in a rehab facility, I was told I was taking him home to die! But while he was in the hospital, I had been studying Nourishing Traditions by Sally Fallon and learning another way to understand nutrition and it made so much sense to me. I haven’t been happy with McDougall’s program for a good long time, but after hearing snippets from his interview with you and the extreme rudeness he showed you, I think the man needs a good dose of healthy cholesterol in his diet!
          What a pompous buffoon!

      • Mariet Hoen zegt:

        Ja, die volg ik ook😉 Maar KPN, he !
        Gekeken ! McDougall, What a prick 😦

  9. AbuKaliem zegt:

    Koran vers,.
    “Allah zal de rente (volledig) teniet doen.”
    (Surah al-Baqarah: vers 276)
    Als Paleo Moslim kan ik alleen een huis kopen als ik het geld heb en ik moet als zoon van Adam verre weg blijven van rente.
    De schepper van de mensen weet het beste wat goed en wat slecht voor ons is, En één van de slechte zaken is rente. Rente is ook de boosdoener van bijna alles! vraag maar aan de antiglobalisten. Wat een mooie wereld zouden we hebben als er geen rente zou bestaat. Paleo en rente rijmt niet met elkaar:)
    rente is echt oneerlijk, je maakt de armen armer, en de rijken rijker! vraag maar aan IMF

    top dat je geen koophuis hebt melchior en geen nieuwe auto en geen tv. ik mag je nu nog meer🙂

    • corrien zegt:

      We zouden het ook op z’n Joods kunnen doen; ook die hebben in hun originele wetten een perfecte manier bedacht om het “de rijken worden alleen maar rijker en de armen worden alleen maar armer”-principe tegen te gaan: Het Jubeljaar (bron: Wikipedia)

      Jubeljaar

      Ga naar: navigatie, zoeken

      Het Jubeljaar is een Bijbelse instelling betreffende beheer en eigendom van het land. Het jubeljaar wordt eens in de vijftig jaar gevierd. In Leviticus 25 worden de gebruiken rond het jubeljaar beschreven. Het doel van het jubeljaar is om al het land aan de rechtmatige eigenaar terug te geven en werd als heilig beschouwd.

      Inhoud
      [verbergen] 1 Situering
      2 Geboden
      3 Huidige situatie
      4 Heilig Jaar

      Situering [bewerken]

      Het jubeljaar wordt beschreven in Leviticus 25, samen met het sabbatsjaar. Het sabbatsjaar werd elk zevende jaar gevierd. Elk zevende jaar mochten akkers niet ingezaaid worden en wijngaarden niet bijgehouden worden. Men moest leven van wat het land spontaan opbracht. Het jubeljaar is een uitbreiding hiervan.

      Geboden [bewerken]

      Als er zeven sabbatsjaren gevierd waren, dan was het jaar daarna een jubeljaar. In de zevende maand op de tiende dag werd door middel van bazuingeschal aangekondigd dat het jubeljaar was begonnen. Evenals in een sabbatsjaar mocht het land niet worden bewerkt. Toch zou men geen armoede kennen, omdat het land in het zesde jaar genoeg op zou brengen voor 3 jaren. Alle bezittingen keerden terug naar de oorspronkelijke eigenaars. Land mocht namelijk niet voor altijd verkocht worden. Het idee hierachter was dat op deze manier blijvende verarming werd voorkomen en de verdeling van de 12 stammen intact bleef. Ook kon men zo op deze manier herdenken dat al het land uiteindelijk aan God toebehoorde. Het jubeljaar beïnvloedde de prijzen van het land. Als het jubeljaar nog ver weg was, dan moesten de prijzen hoger zijn dan als het jubeljaar aanstaande was.

      Huidige situatie [bewerken]

      Nergens in de Bijbel wordt er melding van gemaakt dat het jubeljaar ook daadwerkelijk in ere is gehouden. Ook na de Bijbelse periode is het jubeljaar niet meer gevierd.

    • Rente heb ik ook nooit gesnapt, Abu. Ik begrijp überhaupt niet waarom er mensen zijn die geld verdienen door vage dingen te doen met (andermans) geld. Waarom we dat toelaten. Zij produceren niets, hun gangen zijn ondoorzichtig. Het zijn parasieten. Inderdaad, heel erg onpaleo🙂.

  10. corrien zegt:

    Wat hier niet vermeld wordt trouwens; behalve een herverdeling van goederen kregen ook slaven hun vrijheid terug en daarmee de kans om een eigen zelfstandig bestaan op te bouwen.
    Dus verder dan 50 jaar kon de boel niet uit de hand lopen, maar hier zijn we al minstens vanaf de industriële revolutie bezig zonder herverdeling, dus al gauw zo’n 150 jaar. Tja dan wordt het tijd dat de aarde het zelf maar doet bv met het onlangs beschreven ‘stofwolkje’ 😉

    https://melchiormeijer.wordpress.com/2013/05/05/even-een-stoffig-stukje/

  11. Ferdinand zegt:

    @Melchior en on topic:

    Bedankt voor het schrijven mbt FH. Na het stuk een aantal keren doorgelezen te hebben denk ik dat het nu begrijp🙂
    Het vraagt enig denkwerk om het beeld compleet te krijgen maar het begint er op te lijken. Misschien is het toch wel gemakkelijker een echte ‘follower’ te zijn dan (kritisch) te volgen. je moet dan alleen een beetje mazzel hebben dat je de juiste goeroe pikt🙂

    • Ferdinand (en anderen), de reden dat ik zo langzaam (of eigenlijk helemaal niet ;-)) reageer, is dat FH en de diverse sub-entiteiten te complex zijn voor mijn beperkte hersentjes. Ik heb tijd nodig om aan bovenstaande nog iets zinnigs toe te kunnen voegen. Wat me de laatste jaren wel duidelijk is geworden, is dat er waarschijnlijk een groep is die op basis van alleen een erg hoog cholesterol met FH wordt gelabeled, maar dat mogelijk niet heeft.

      De hoge LDL-concentraties in het bloed van mensen met FH zijn een gevolg van een (sterk) verminderd aantal LDL-receptoren op hun cellen. Die cellen kunnen het LDL niet binnenlaten. Een inzicht dat nooit aandacht krijgt, is dat FH dus paradoxaal genoeg best eens een aandoening zou kunnen zijn van een tekort aan cholesterol op celniveau. Cholesterol is zo belangrijk dat de meeste cellen het zelf kunnen aanmaken, maar die LDL-receptoren zitten er niet voor niets. De extra cholesterol-supply van de lever (via het bloed, verpakt in LDL) is noodzakelijk.

      Bij echte FH brengt geen enkel dieet het totaal cholesterol noemenswaardig omlaag. Ook met een statine houdt iemand met echte FH een ‘verhoogd’ LDL-gehalte. Wat zien we echter? Een vloed aan ‘FH-patiënten’ die hun torenhoge ‘cholesterol’ op paleo tot ‘normale’ waarden zien dalen.

      Hebben die mensen geen echte FH? Vermoedelijk niet. Of… we hebben te maken met de zoveelste neolithische ‘aandoening’ die zich laat corrigeren met een paleolithische interventie. Stel nou dat iets in de moderne voeding bij sommige mensen leidt tot uitdunning van de LDL-receptoren. Hun LDL stijgt krachtig. Neem de trigger weg, de receptoren keren terug, de cel krijgt weer voldoende LDL en de bloedconcentratie ‘normaliseert’.

      Dit is niet onderzocht, maar eerder genoemde waarneming suggereert dit.

      Wat betreft die stollingsafwijkingen. Zo’n beetje de enige manier om je Lp(a) te verlagen is méér verzadigd vet te eten😉. En veel aspecten van paleo hebben een gunstig effect op zaken als fibrinogeen, fibrinolyse en homocysteïne. Statines hebben ook een (sterk) antistollings effect. Helaas doen ze nog veel meer en het meeste valt in de categorie medische horror voor gevorderden.

      Helpt dit iets?

  12. De bewijslast groeit ook in De Zaak Vet. Je zult maar bij het Voedingscentrum werken, of conventioneel denkend en werkend diëtiste zijn, of hoogleraar humane voeding… Moge de voorzienigheid deze blinde handlangers van Magere Hein bijstaan in deze zware tijd.

    http://advances.nutrition.org/content/4/3/294.long

    Dietary Fats and Health: Dietary Recommendations in the Context of Scientific Evidence

    Glen D. Lawrence*

    Department of Chemistry and Biochemistry, Long Island University, Brooklyn, NY

    Abstract

    Although early studies showed that saturated fat diets with very low levels of PUFAs increase serum cholesterol, whereas other studies showed high serum cholesterol increased the risk of coronary artery disease (CAD), the evidence of dietary saturated fats increasing CAD or causing premature death was weak. Over the years, data revealed that dietary saturated fatty acids (SFAs) are not associated with CAD and other adverse health effects or at worst are weakly associated in some analyses when other contributing factors may be overlooked. Several recent analyses indicate that SFAs, particularly in dairy products and coconut oil, can improve health. The evidence of ω6 polyunsaturated fatty acids (PUFAs) promoting inflammation and augmenting many diseases continues to grow, whereas ω3 PUFAs seem to counter these adverse effects. The replacement of saturated fats in the diet with carbohydrates, especially sugars, has resulted in increased obesity and its associated health complications. Well-established mechanisms have been proposed for the adverse health effects of some alternative or replacement nutrients, such as simple carbohydrates and PUFAs. The focus on dietary manipulation of serum cholesterol may be moot in view of numerous other factors that increase the risk of heart disease. The adverse health effects that have been associated with saturated fats in the past are most likely due to factors other than SFAs, which are discussed here. This review calls for a rational reevaluation of existing dietary recommendations that focus on minimizing dietary SFAs, for which mechanisms for adverse health effects are lacking.

  13. Alex zegt:

    “Misschien is het toch wel gemakkelijker een echte ‘follower’ te zijn dan (kritisch) te volgen. je moet dan alleen een beetje mazzel hebben dat je de juiste goeroe pikt🙂 ”

    Gelukkig is het zo dat diegenen met de meest interessante en tot nadenken aanzettende blogposten/uitgangspunten van zichzelf vaak al aangeven geen goeroe-materiaal te zijn, juist vanwege de tot een kritische houding dwingende inhoud. Blindelings volgen doet hier volgens mij niemand, sorry Melchior😉 al zou dat inderdaad het leven zoveel simpeler maken.🙂

  14. Ferdinand zegt:

    Precies Alex.

    Omgekeerd is het ook nog zo dat als iemand zich wel als goeroe opstelt, of de volgers inderdaad eng volgzaam zijn, ik de neiging heb om helemaal niks meer aan te nemen. Zal ook wel niet goed zijn.
    Het lijkt mij hier op dit blog wel een leuke verzameling objectieve volgers, alle 6😉

    • Alex zegt:

      Juist Ferdinand.😉

      Het zijn meestal diegenen die dit blog niet echt lezen die er gemakshalve van uitgaan dat alle 6 lezers alles klakkeloos aannemen. Alleen al het aantal reacties wijst op het tegendeel.😛

      Niet dat dit blog wat mij betreft onder leesvoer valt. Net als bij onze favoriete dierenarts is het eerder een kwestie van lezen, laten bezinken en vaak nog eens bestuderen. Houdt het verstand scherp.😀

  15. Alex zegt:

    http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3170517/?tool=pubmed

    Dietary Carbohydrate Modifies the Inverse Association Between Saturated Fat Intake and Cholesterol on Very Low-Density Lipoproteins

  16. Weinig blogtijd de laatste tijd, sorry. Vandaag weer de hele dag op pad. In het Angelsaksische taalgebied is momenteel sprake van een stortvloed aan anti-paleo artikelen. Het stuk van Ferris Jabr in Scientific American heeft iedereen inmiddels wel gelezen, denk ik. Hier is nog zo’n vreselijk beroerd onderbouwd stuk. Vol met straw men en idiote aannames. Lees vooral ook de commentaren.

    http://www.grubstreet.com/2013/06/women-paleo-diet.html

    Gelukkig zijn er ook goede journalisten, die de moeite nemen wat research te plegen of zelfs participerend te werk te gaan. Journalisten zijn vaak metabole wrakken, dus in dat laatste geval krijg je doorgaans een (niet door de auteur voorzien) halleluja verhaal😉. Meer bij Julianne.

    http://paleozonenutrition.com/2013/06/10/paleo-articles-in-north-and-south-magazine-new-zealand/

  17. @Mariet

    Voor ik de paden op en de lanen in ga, heb jij er wel eens gedacht een ‘reset’ van een week of 8 te proberen? Er komen steeds meer aanwijzingen dat mensen met diabetes type 2 (een wat misleidende term, want het gaat vermoedelijk om meerdere entiteiten) betacelfunctie terug kunnen krijgen door tenminste 6 weken slechts 600-800 kcal per dag te eten. Eerst die reset (liefst onder professionele begeleiding, lijkt me) en dan paleo. Het schijnt te kunnen werken!

    http://paleozonenutrition.com/wp-content/uploads/2013/06/Reversal-of-type-2-diabetes-normalisation-of-beta-cell-function-in-association-with-decreased-pancreas-and-liver-triacylglycerol.pdf

    • Jo tB zegt:

      Melchior, jouw comment is weliswaar aan Mariet gericht, maar omdat ik ook een type 2 ben, heb ik het artikel gelezen. Een paar punten: diabeten op insuline waren uitgesloten. Alle testpersonen zaten op tabletten en hadden diabetes minder dan 4 jaar. Ik zou zeggen dat ze nog in de honeymoon periode zaten. Ze kregen Optifast drankjes te drinken plus wat groente te eten. Ik ken Optifast als Modifast en heb jaren geleden onder dokters begeleiding zo’n kuur gedaan (lang voordat diabetes bij mij werd vastgesteld). Ik heb het 6 weken volgehouden. De eerste 2 weken viel ik (dacht ik) 6 kilo af en daarna was er geen beweging in te krijgen. Ook mijn huisarts vond dat het geen zin had om er mee door te gaan.

      Dus ik vind er wel de nodige maren aan vast hangen om het breedschalig toe te passen bij diabeten. Alle testpersonen hadden overgewicht (gezien hun BMI) en als het de eerste keer was dat ze een dieet gevolgd hadden dan zou het kunnen werken. Maar als ze zoals ik al jaren met hun gewicht worstelen, dan zou het niet lukken. Het enige wat je bereikt is dat jouw stofwisseling nog zuiniger gaat werken en dat je nog harder vet op gaat slaan. Het is fijn dat de beta cell functie normaliseert maar als je insuline resistent bent helpt het niet. Het probleem bij type 2 is dat ze te veel insuline aanmaken, maar dat het z’n werk niet meer naar behoren doet. Als ze bedoelen met normaliseren dat de beta cellen terug gaat naar normale productie en dat de resistentie reduceert, dan prima, maar dat gaat ook als je meteen op een paleo dieet gaat (of koolhydraatbeperkt voor de anderen).

      Dus wat hebben ze nou bewezen?

    • Mariet Hoen zegt:

      Bedankt Melchior voor de info.
      Maar ik denk, dat Jo gelijk heeft met haar bevindingen over dat artikel. Ik ben/was te ver heen😉
      In het laatste 1.5 jaar ben ik 21 kg afgevallen. Ik moet er nog zo’n 20.

      Mijn metabool systeem was helemaal verknoeid. Door de grote hoeveelheden insuline spuiten, de actos/avandia en bloeddrukverlagers/plastabletten. De statines had ik er een paar jaar daarvoor al uitgegooid.
      Het enige wat mij lukte de laatste 7 à 8 jaren hiervoor was, niet meer dikker worden. Ik at een ‘sort of Atkins’ ± 1100 calorieën per dag en … ik rookte nog ! De dokter wilde dat ik stopte, maar ik durfde dat niet, uit angst weer dikker te worden. Lopen was een kwelling, vastschieten in de rug. Bij het schillen van een ui moest twee keer even zitten😦

      De druppel, die de emmer deed overlopen was een vernederende ervaring in het vliegtuig uit Spanje, door mijn reisgezel en de medepassagiers. Na mijn wonden gelikt te hebben, ben ik begonnen met Cesartherapie, zo’n 2 jaar geleden. Ik wilde weer normaal kunnen lopen. De eerste maanden waren vreselijk pijnlijk. Maar ik zette door en de resultaten waren er. Hoop aan de horizon.

      En toen ben ik begonnen met Shangria-La Diet van Seth Roberts, via jouw post: https://melchiormeijer.wordpress.com/?s=seth+roberts
      Zijn theorie over het setpoint gaf mij een idee dat, dat het was waarom ik ondanks weinig eten niet afviel. Maar de Eloo verdroeg ik niet, ook niet na een paar maanden wennen. ( Spreadburry ? ) http://paleodiabetic.com/tag/ian-spreadbury/

      Maar de weegschaal bewoog en het sporten ging steeds beter.
      Tot maart 2013 hoofdzakelijk cardio. Daarna hoofdzakelijk krachttraining. Lopen werd huppelen en uien schillen werd een hobby. Ik heb zelfs al spontaan achter de kat gerend en schrok ervan, he, ik ren😉 Nu ren ik ook even op de loopband, tot vreugde van de hele sportschool.

      Lang verhaal kort: Paleo, IF, HFLC, ketose en 21 kilo later.

      En nu stoppen met roken en in 3 maanden, 4 kg erbij ! Daar was ik al bang voor. Wat nu ?
      Mijn reuk en smaak kwam terug en honger. Ik kon mijn wekelijkse IF niet meer volhouden.
      Seth Roberts ! Shangria-La Diet, boek weer gelezen en weer naar het forum.
      Eloo gekocht en geslikt. Nu nog ergere bijverschijnselen, zoals stopverfpoep. Niet goed ! Eloo is rotzooi, dat weet ik nu intussen wel (bewerkt, bijgemengd met plantaardige oliën)
      Maar op het forum zaten nu Paleo mensen, die ook kritiek hadden op de olijfolie en adviseerde MCT te gebruiken. MCT is ook geurloos en wordt net als kokosolie niet opgeslagen maar meteen verbruikt. Vandaar dat bodybuilders deze nemen. En denk maar aan de Bulletproof koffie.
      De weegschaal beweegt weer naar beneden, de honger is weer normaal. Dus hoera.

      Mijn toekomst beeld ? Een ‘lean’ e, barefoot lopende oma met wapperde witte haren, rennend langs de Vecht ;-))))

      En Seth Roberts ? Kijkt van uit een heel ander perspectief naar obesitas, het ontstaan en het nut van de setpoints. Als een behaviorist.
      Hij zegt dat de jager/verzamelaar in goede oogst en vang tijden, waarin het voedsel goede ‘flavor’ had, door middel van de flavor/calorieën associatie het setpoint omhoog zetten kon waardoor zij honger kregen en vet gingen opslaan.
      In slechtere tijden smaakten het voedsel ‘blend’ en ging het setpoint naar beneden, waardoor het vet weer gebruikt kon worden.

      De verslaving aan fastfood ( wat hij dittofood noemt ) komt volgens hem, doordat dit fabriekseten altijd met dezelfde flavor gefabriceerd wordt. En de flavor/calorieën associatie is/wordt het sterkst hoe vaker je het ervaart. En hoe sneller de calorieën worden opgenomen. ( lage glycemische waarde )
      Dan wordt het setpoint hoger en wil het gewicht daar naar toe. Setpoint is een soort van thermostaat. Staat hij hoger dan het gewicht : honger. Staat hij lager dan het gewicht: geen honger. Voorbeeld: cola ( en ook bier ), wordt pas ‘lekker’ na verschillende keren. De eerste keer vinden veel mensen het vies.

      Hij raadt dus ‘homecooking’ aan, omdat dat vaker blender is en altijd een beetje anders. Dus geen dittofood.
      In zijn verhaal past m.i.z. Paleo als een blender eten, zeker met gehele of gedeeltelijke IF erbij. Dit zou weleens het setpoint kunnen verlagen.
      Alleen, hij legt die link niet. Ook niemand in de Paleo wereld niet. Wat ik een gemis vind.

      • Jo tB zegt:

        Mariet, bedoel je met “blend” eigenlijk bland: not highly flavored; mild; tasteless: a bland sauce. ??

        Blender = mengbeker.

        • Mariet Hoen zegt:

          Oeps, Jo, verkeerd opgeslagen, denk ik. Hij, Seth, bedoeld inderdaad bland, not flavored food.
          Flauw in het Nederlands.

          Opmerkelijk vind ik overigens ook nog dat hij suiker ook flavorless food noemt. Veel suiker eten, kán alleen als er flavor aan toegevoegd is. ( zoals Cola, vruchtensap, fruit, honing, enz. ) Als je suiker opgelost in water drinkt vindt je het moeilijker om daar veel van te drinken.
          Dan wordt het setpoint ook omlaag gezet.( WEL in een window van twee uren, 1 uur ervoor en 1 uur erna niets eten, niets drinken, niet bv roken, geen enkele flavor, alleen water )
          Niet aan te bevelen voor diabeten, zegt hij 😉

      • Fantastisch verhaal Mariet, petje af voor je doorzettingsvermogen.

        Veel herkenning, o.a. dat je smaak en reuk verandert. Ik heb veel minder behoefte aan het `opleuken´ van groente met een saus of kruiden. Gewoon een flinke klont roomboter smelten, er over heen gieten en klaar. Veel rijker van smaak dan in het `vorige leven´🙂

        Dat ‘setpoint’ : kan een goed mentaal hulpmiddel zijn. Ik geloof niet dat het bestaat, maar dat maakt niet uit, het kán werken !😀

        • Mariet Hoen zegt:

          Toepasselijk ?

          Zondag ochtend gedachte van Jack Kruse😉

          Are you destined to be a chicken or an eagle? On the farm there was a little eaglet who fell into a chicken coop . He grew up thinking he was a chicken. He scratched the ground like chickens all day looking for worms. All he knew was the farm and his chicken friends. One day a man saw this beautiful bald eagle in the chicken coop. He decided to take him up the mountain. He held the eagle up to the wind. The eagle looked at the other eagles flying in the sky. He stretched out his wings and flew into the sky. The eagle is a king of the air but all his life he was limited because he did not know who he was. We allow the labels that people put on us define us way too often. We allow media and popular culture define us. We allow are circumstances and past failures to define us. Our past is a chicken coop with fences. Our future has no boundaries when you know what you are. If you know and create your identity then all you need to know is your path, see your vision, execute your plan, and become a person of an uncanny destiny. You are an ‘eagle’; stop acting like a chicken tonight. You are the king of your air. Spread your wings and fulfill your destiny. Sleep on it, dream on it, then create it in the morning.

  18. Mariet Hoen zegt:

    Humor😉

    Hoe weten merels, met hun kleine hersenen, dat ze regenwormen moeten eten ? En hoe ze een nestje moeten groot brengen ?
    En hoe kan het dat merels slimmer zijn dan vegans ?
    ( Vrij vertaald, naar Richard Nikoley )

    http://freetheanimal.com/2013/06/photographic-evidence-bird-brained-birds-are-smarter-than-vegans.html

  19. Irene zegt:

    Ik ben van het weekend zo geschrokken. Mijn moeder vertelde me dat een achterneefje van 14 aan de cholesterol verlagende middelen zit. Net als zijn vader…de opa van deze jongen is op jonge leeftijd overleden aan…? Maar volgens de familie ook aan een te hoog cholesterol gehalte. Ik werd een beetje opstandig omdat ik hier al er over gelezen had. Ik had niets in te brengen het was familiair en van de dokter moet hij medicijnen slikken dus wat ik zei was onzin! Ik heb mijn mond maar verder gehouden…maar ik zat me behoorlijk op te winden (is niet goed ik weet het)
    Die jongen is veel te dik trouwens net als zijn vader. Zijn moeder probeert op zijn eten te letten maar vind in zijn kamer lege chips zakken…
    Ik word daar treurig van…

    • Irene, bij FH moet je echt oppassen. Niet mee bemoeien, zou ik zeggen. FH kan gevaarlijk zijn, alleen weet je niet wanneer en bij wie. Veronderstel dat die jongen op jouw aanraden geen statine neemt, in zijn SDCD blijft hangen en over vijf jaar een infarct krijgt… Dan kun je hoog en laag springen en zeggen dat hij met een statine waarschijnlijk ook aan de beurt zou zijn gekomen, maar dat zal weinig indruk maken. Bijwijs jezelf een dienst en blijf er af, is mijn advies. Bovendien is er een mogelijkheid dat statines dankzij de pleiotrope effecten enigszins beschermen. Ze zuigen niet alleen het leven uit de mitochondriën, maar werken toevallig ook trombolytisch en vaatverwijdend (net als nitrogycerine).

      • Ferdinand zegt:

        Is FH een absolute diagnose? Zoals ik eerder heb gepost is mij alleen tussen neus en lippen door gemeld dat mijn hoge cholesterol waarde (ws?) familiair bepaald is. In mijn families van beide kanten komen eigenlijk geen hartkwalen voor, zeker niet op jonge leeftijd. Hoe aannemelijk is FH dan?

        • Nogmaals, een hele goeie vraag, Ferdinand. Momenteel wordt bij een TC van 8 mmol/l vaak klakkeloos het label FH uitgedeeld, vooral als er uiterlijke kenmerken zijn, zoals een witte ring om de iris en xanthomen en als er een familiegeschiedenis van vroegtijdig vaatlijden is. In het grijze gebied tussen 6,5 en 8 wordt soms een DNA-test gedaan.

          Bij echte FH kan het TC met leefstijlmaatregelen niet drastisch zakken. Zelfs met combinatietherapie (bijvoorbeeld statines en fibraten) blijft het vaak nog verhoogd. Maar ik heb nu twee gevallen in mijn omgeving gezien van mensen met de diagnose FH die op paleo een normale en zelfs lage cholesterolspiegel bereikten. Helaas was hun diagnose niet gesteld op basis van de DNA-test.

          Mocht het zijn dat het LDL bij ‘echte’ FH ook begint te schuiven op paleo, dan lijkt me dat behoorlijk hot🙂. Dat zou betekenen dat het FH genotype alleen in een neolithisch milieu een pathologisch fenotype geeft. Maar dat zal wel niet.

      • Irene zegt:

        Ik zal me er niet mee bemoeien…;-) Maar wat meer paleo eten bij deze familie kan geen kwaad denk ik… Waar ik me vooral over zat op te winden was de reactie op wat ik zei…Hoe die werd gebracht.

    • Jo tB zegt:

      Irene, ik leef met je mee in je frustratie, maar ik ben het eens met Melchior, je moet je handen ervan aftrekken anders ga je er zelf onder door. Als kinderen zakgeld krijgen kunnen ze zelf beslissen wat ze willen eten en dat zal veelal chips, cola en al dat andere troep zijn. Hij beseft niet dat hij verslaafd aan junk food is, dus kun je hem niet overtuigen dat hij verkeerd bezig is. Maar zijn vader wel, die kan wel onder ogen zien dat hij verkeerd bezig is als hij ook veel junk food eet, het goede voorbeeld geven dat de HELE familie anders moet gaan eten.
      Laten we nou eerlijk zijn, eetgewoontes gaan vaak over van ouder op kind, en ook op kleinkinderen. Als je ouders zo eten (welke dan ook) doe jij het ook, je weet niet beter of het hoort zo. Een kind van 14 jaar denkt dat hij/zij al volwassen zijn, (ik was vroeger ook zo) maar volgt blindelings de eetgewoonte van de ouders/omgeving. Als jouw hele omgeving zo eet, zal je je niet afvragen of het wel gezond is of niet.
      Irene, jij eet wel duidelijk anders dan jouw familie/omgeving. Wees er van bewust dat dat bedreigend over kan komen. Niemand wil er op gewezen worden dat ze verkeerd bezig zijn. En bij angst vallen ze terug op hun oude vertrouwde eetpatroon.

  20. Ferdinand zegt:

    Laten we het proberen🙂
    Mijn laatst gemeten waarden (2012) waren allemaal ‘goed’, ondanks dat het dieet (zeer) koolhydraat rijk was. Hulde aan de statines dus😦
    Ik begin te denken dat TC in eerste instantie zo hoog was (icm xanthomen) dankzij de vele koolhydraten uit granen. Wat nou als dat zo is, en er dus helemaal geen sprake is van FH. De laatste maanden ‘ben’ ik paleo en sinds een paar weken zonder statines. Ik wil nu binnenkort weer eens bloed monsteren en zal dan ook vragen om een DNA test (daar hebben Friezen toch iets mee..). es kijken hoe eea verloopt. Als er vanaf nu geen posts meer komen dan weet je het dus ook…😉

    • Jo tB zegt:

      Ferdinand, goed dat je het wil uitzoeken of het inderdaad FH is/was of dat het toch aan je dieet lag.
      Mijn vader was als baby bijna gestorven aan ondervoeding. Hij was een van een tweeling en zijn broer werd als eerste wakker en aan de borst gezet. Tegen de tijd dat mijn vader wakker werd waren de borsten nagenoeg leeg. Wat heeft dat met zijn DNA gedaan, welke knoppen werden aangezet en welke werden uitgezet, weet je niet. Hij is zijn hele leven broodmager geweest (vel over been) en overleed aan een hartinfarct toen hij 52 was en zijn tweeling broer werd 89 jaar. Of hij hoge cholesterol had weten we niet, want in die tijd (1957) werd er niet over gesproken. Zijn lichaam heeft wel duidelijk een opdoffer gehad door de ondervoeding. Dan leefde bij mijn broer en ik de angst, dat ons eenzelfde lot zou overkomen op jonge leeftijd, maar nee wij leven allebei nog. Het zit in de familie vind ik een dooddoener omdat ze het niet weten.

  21. Een update in het FH verhaal, na ongeveer een jaar zonder statine, mét paleo:
    TChol 12,4 –> 6,7
    HDL 1,24 –> 1,29
    LDL 5,9 –> 4,7
    Triglyceriden 5,5 –> 1,65
    HDL-LDL ratio 4,7 –> 3,6

    Is het aandeel VLDL te bepalen uit TChol-HDL-LDL?

  22. Gert van der Hoek zegt:

    Ferdinand/Dairy Soluitions: is’t ie mooi of is ’t ie fraai !

  23. Gert/meneer van der Hoek: Ik moest even een tijdje studeren op de cijfers en het interpreteren daarvan, maar het ziet er inderdaad mooi uit geloof ik🙂 Dank voor je leuke reactie!

  24. Aldert zegt:

    Ziet er goed uit Ferdinand! Daar doe je het voor!
    Wat zei je arts van de uitslagen?

  25. Ferdinand, dat is een spectaculair resultaat en ‘officieel’ kan het niet🙂 .

    Triglyceriden en VLDL zitten sterk aan elkaar vast (zijn feitelijk zo goed als gelijk). Je VLDL is dus fors gedaald.

    http://www.medscape.org/viewarticle/569664

    Je bent overigens in goed gezelschap. Deze vaatchirurg deed precies hetzelfde, met een vergelijkbaar resultaat.

    http://www.westerndailypress.co.uk/ways-change-diet-stopping-statins/story-22762699-detail/story.html

  26. Ik zie dat die Medscape link een password vereist, dus hier een copy/paste van de tekst:

    Very-low-density lipoproteins (VLDL) are complexes of lipids and proteins assembled in the liver in response to nutrients and hormones. When VLDL are secreted, they carry almost all of the triglyceride in the blood-stream (they are about 85% triglycerides themselves). Their function is to carry triglycerides from the liver, possibly to avoid the development of fatty liver, taking them to the peripheral tissues for storage in adipose tissue or for use in skeletal muscle. When we are overweight, in positive caloric balance, insulin resistant, or have diabetes, our livers secrete more VLDL with more triglycerides on every VLDL particle (they are larger). Because VLDL carry most of the triglyceride in plasma, the VLDL triglyceride and plasma triglyceride levels are almost the same (there is a bit of triglyceride in low-density lipoprotein and high-density lipoprotein) during fasting. In the postprandial period, plasma triglycerides are also found significantly in chylomicrons and their remnants.

  27. Royal Lord, dat is echt een vet resultaat! Ik zou er een post van moeten maken.

    Hoe heb je in dat jaar gegeten, Ferdinand? Paleo volgens het bierviltje/Lindeberg, of meer Noakes/LCHF?

    En inderdaad, wat zegt je dokter?

  28. guidovogel zegt:

    De daling van Triglyceriden is het meest veelzeggend. Van de cholesterol zou je willen weten hoeveel small dense LDL-particles er zijn, te meten met ApoB test. Verlaging van de gegeven cholesterolcijfers zou best wel eens niet zo gezond kunnen zijn.

  29. Aldert, Melchior:🙂

    Morgen heb ik hierover overleg met mijn (volgens mij neutrale) arts. Hij is het er niet mee eens dat ik de pillen laat staan ‘want voeding kan bijna geen verschil maken’. Ik ben heel benieuwd wat hij nu vindt van deze waarden in absolute zin en ten opzichte van de vroegere waarden. Ook zal het mij benieuwen of hij de DNA test nog nodig acht, maw kunnen deze waarden passen bij iemand met FH?

    @Melchior: Vooral goed geluisterd maar MM🙂
    Zonder gekheid, met perioden van wisselende discipline is het vooral een jaar geweest van lezen, denken, zoeken, proberen. Het bierviltje is hierbij duidelijk mijn leidraad!! hoewel de laatste maanden LCHF steeds meer naar voren kwam en dat voelt ook erg goed moet ik zeggen. Naast Noakes is ook Perlmutter een bron van inspiratie. In de praktijk betekent eea voor mij (lui van aard als ik ben) vooral eieren, vlees, vis, kokosolie, groente. Beetje kaas en regelmatig wijn.

    ‘Nothing in biology makes sense, except in the light of evolution ‘ en ‘Paleo = Vlees (het hele beest), vis (het hele beest), eieren, schaaldieren (garnalen!), zetmeelrijke knolgewassen (enkele gekookte aardappelen per dag horen hier volgens mij bij als je glucosemetabolisme intact is), groenten, fruit, (kokos)noten, kortom alles dat ooit liep, kroop, zwom, vloog, in de grond zat of aan een boom hing en niet giftig is’ spoken continue door mijn hoofd, waarvoor dank.

  30. @Guido, wat bedoel je met je laatste zin?

  31. Even voor alle zekerheid, je maakt een geintje toch Guido🙂 ?

    Voor wie de grap niet ziet, Ferdinands lipoproteïnenprofiel is in een jaar tijd veranderd van indicatief voor ernstige metabole dysregulatie naar in de buurt van normaal. Zijn risico op allerlei pathologische gezelligheid is dramatisch gedaald.

  32. Gert van der Hoek zegt:

    De cijfers laten een fantastisch goede ontwikkeling zien. Ook de waarden nu is niets mis mee. Maar je zal de artsen de kost moeten geven die rustig zeggen: ” 6,7 is te hoog, mag max 5 zijn, ik schrijf statines voor”. 😦

  33. Janet Noome zegt:

    LDL waardes zeggen niks over risico’s op HVZ als je niet weet over welk type LDL je het hebt. Dit verschil wordt heel duidelijk uitgelegd door de Ijslandse cardioloog Axel Sigurdsson http://www.docsopinion.com/health-and-nutrition/lipids/ldl-p/ Het filmpje van dr. Dayspring (even omlaag scrollen) is ook helder hierover. Alhoewel ik vermoed dat dr. Dayspring’s eigen cholesterolprofiel ook niet geheel optimaal is😉

  34. Mee eens, maar bij een TC van >12 (!) en trigs van tegen de 6 (!) is vrijwel zeker sprake van een giga particle count, Daysprings grote boosdoener…

  35. Janet Noome zegt:

    Ja, daar kun je wel van uit gaan. Meten is weten.

  36. Zou zijn dokter al van een NMR-profiel gehoord hebben🙂 ? Bij dit soort enorme trigwaarden is Fiedewald notoir onbetrouwbaar, in die zin dat het LDL-C te laag wordt ingeschat.

    • Kijk, deze jongens zijn alvast heel erg niet blij met wijsneuzen als Ferdinand. Die haalt zijn informatie op de verkeerde plek en wordt ernstig misleid🙂 !

      PERSBERICHT

      Tilburg, 7 augustus 2014.

      Hartpatiënten krijgen eigen social media platform: hart.volgers.org

      1 op de 4 Nederlanders sterft als gevolg van een hart- of vaatziekte. In 2013 waren dat bijna 39.000 mensen. Per dag overlijden 107 mensen als gevolg van deze aandoeningen en worden er nog eens duizend mensen opgenomen voor een behandeling. Meer dan 1 miljoen mensen lijden in Nederland aan een hart- of vaatziekte, wat betekent dat minstens een kwart van alle Nederlanders direct of indirect te maken heeft met een hart- of vaatziekte. Cardioloog Lukas Dekker: “Dit zijn enorm veel mensen. Uit onderzoek blijkt dat meer dan 55% van personen tussen de 45 en 65 jaar medische informatie op internet en social media zoekt. Bij jongeren, 18-24 jaar, is dat zelfs 90%. Zo ook hartpatiënten en hun naasten. Daarnaast willen deze patiënten graag hun ervaringen delen met lotgenoten. Daarom is hart.volgers.org ontwikkeld.”

      Dekker: “Veel patiënten hebben vragen over medicatie, hoe een bepaalde behandeling of ingreep verloopt, of leven met angsten. Ik maak mee dat patiënten hele pakketten bij zich hebben met informatie gehaald van internet. Het probleem is dat mensen vaak niet kunnen zien welke informatie die op internet wordt aangeboden betrouwbaar is. Daarnaast hebben zij vaak behoefte aan het delen van ervaringen. Binnen de bestaande gezondheidszorg is daarvoor niet echt iets georganiseerd.”

      Kwaliteitsbewaking en directe toegankelijkheid medisch experts
      Om dit probleem op te lossen heeft een groep vooraanstaande cardiologen en cardiochirurgen in Nederland het social media platform hart.volgers.org ontwikkeld. Op het platform kan iedereen, in het bijzonder patiënten en hun omgeving, informatie en ervaringen delen. De kwaliteit van de informatie wordt continu bewaakt door de medisch experts. Bovendien kunnen gebruikers van het platform direct vragen stellen aan vooraanstaande specialisten op het gebied van hartproblemen. Cardioloog Dekker: “Hart.volgers.org lost hiermee een belangrijk probleem op. Betrouwbaarheid van informatie is verzekerd, vragen kunnen rechtstreeks aan experts worden gesteld, en het platform biedt de mogelijkheid om onderling ervaringen uit te wisselen.”

      De Hart&Vaatgroep en Hartstichting
      In Nederland is hart.volgers.org het eerste platform waar social media, moderne wetenschap, medische ethiek en specialistische kennis op deze manier bij elkaar komen. Het is toegankelijk via een computer, smartphone en tablet, waardoor het voor iedereen mogelijk is om informatie en ervaringen te delen. De patiëntenvereniging De Hart&Vaatgroep en de Hartstichting ondersteunen dit initiatief. Een woordvoerder van De Hart&Vaatgroep: “Het feit dat bij hart.volgers.org zowel patiënten als medisch specialisten betrokken zijn is voor ons als De Hart&Vaatgroep belangrijk. Daarmee waarborg je de kwaliteit en dat maakt het platform voor patiënten een betrouwbaar medium”.

      Ervaringen delen
      De openheid van hart.volgers.org garandeert dat veel van de informatie die gedeeld wordt voor iedereen beschikbaar is waardoor de bezoekers maximaal van elkaar kunnen leren en hun ervaringen kunnen delen. De privacy van mensen die vragen stellen aan de medisch experts is gewaarborgd. Informatie en advies door de medisch experts is altijd van algemene aard, er worden geen individuele behandeladviezen gegeven.

      __________________________________________________________________________________

      Einde persbericht

      Noot voor de redactie (niet voor publicatie):

      Bijlages bij dit persbericht:

      – visual gebruik hart.volgers.org op desktop, mobile en tablet
      – foto dr. Lukas Dekker, portret
      – foto dr. Lukas Dekker, actie
      – visual hart.volgers.org
      – visual hart.volgers.org

  37. Louise zegt:

    Maar hij kan zijn verhaal er wel op kwijt. Ik ben wel benieuwd wat dat voor reacties geeft😀.

  38. Daniel zegt:

    “Vette BS en reclame voor Lipitor e.d.” was mijn eerste reactie. Maar ik denk dat 90% van de mensen die er aan meewerken erin geloven. En sommige geloven er niet in maar ze weten niet dat de informatie die ze geven fout is. Dan zal er nog een klein percentage overblijven weet dat ze onzin verkopen en doen dit bewust omdat ze er bakken met geld voor krijgen.

  39. Janet Noome zegt:

    Ja hoor, ik dacht het al: http://hart.volgers.org/forum/onderwerp/224/ Het is een platform waar krampachtig de mythe in stand wordt gehouden dat verzadigd vet slecht is.😦 Niks waarborgen kwaliteit. Niks zoeken naar de laatste onderzoeken en die bespreken. Het aloude vet mantra. Ze zijn waarschijnlijk helemaal niet op de hoogte van de laatste inzichten. Om te huilen dus. Wat loopt Nederland achter. Mag ik zeggen dat als je weet wie de partners zijn ik wel genoeg weet? Hun belangen liggen elders. http://hart.volgers.org/over-hart-volgers-org/?page=73

  40. Louise zegt:

    Maar dan nog: als iemand zijn verhaal vertelt, dan staat het er toch op en dan krijg je mssn een interessante discussie, zeker als je er wat onderzoek bij haalt. Lijkt me wel spannend.

  41. Helaas ontbreekt het me aan tijd nu, een update mbt de mening (of het gebrek daaraan) van de dokter (huisarts) volgt zsm, met als bonus wat opmerkingen van een vaatchirurg.

    Het is wmb inderdaad een prima idee om deze ervaring te delen op heb.het.hart.org
    Ga ik doen, kijken of de moderators dat toelaten.

    Tot zover deze teaser🙂

  42. Hans zegt:

    Ferdinand, geweldig resultaat !
    Rol op dit blog en via er van bijv. Mariet van de ene in de andere verbazing in de andere . Verbazingwekkend , nee ongelofelijk ……
    Ga ook jouw vorderingen hier met buitengewone belangstelling volgen , dank al vast .
    Prachtig dat je het zelf uit zoekt met een resultaat dat staat als een huis !

  43. Guido Vogel zegt:

    Nee, was geen grapje. Ik weet weinig van al die gepresenteerde waarden, maar de waarde die we niet weten is LDL-P (de small dense particles). Je veronderstelt dat dit er veel zijn. Misschien. NMR is niet zo makkelijk aan te komen, ApoB wel. Als Ferdinand/DairySolutions dat laat meten, dan is het speculeren voorbij en weet hij het.

  44. Dank Hans
    Vandaag 44 geworden, ben ik op de helft gok ik🙂

  45. Dayspring: “De traditionele lipidewaarden zijn gedateerd en waardeloos. Maar als ik er één moest uitpikken om mijn hoed aan op te hangen, dan koos ik trigylceriden.”

    Ik wil niet opscheppen, maar dat roep ik ook al sinds 1979🙂 .

  46. Guido Vogel zegt:

    Deel 1 uit de 9-delige serie van Peter Attia (hevig leunend op Dayspring):
    http://eatingacademy.com/nutrition/the-straight-dope-on-cholesterol-part-i

    Zoveel geweldige, gratis, informatie krijg je niet snel (alleen hier op dit blog zou ik zeggen :-))

    ApoB is het vehikel (karretje) waar een LDL-P (smalle dense LDL particle) in zit. Weet je het aantal ApoB, dan weet je het aantal LDL-P. Geen afgeleide berekeningen zoals Friedewald.

    http://www.uwbloedserieus.nl/aanvraagformulier.php?id=155

  47. Mijn huisarts kreeg het niet over zijn lippen om te iets te zeggen over de shift in bloedwaardes. Het gesprek werd uitsluitend toegespitst op het benoemen van de waarden welke nog niet binnen de gewenste kaders passen (LDL te hoog, Tchol te hoog). Hij heeft in het 10 minuten durende gesprek 3 keer genoemd dat een statine gewenst is in dit geval en zijns inziens een toegevoegde waarde zou leveren. Ik heb vriendelijk geweigerd in dit advies mee te gaan. We hebben afgesproken dan toch via een diëtist te gaan proberen de waardes verder te optimaliseren. Ben benieuwd🙂

    Verder: Met moeders was ik bij de vaatchirurg om haar (moeders) status mbt haar vaatproblemen te bespreken. Een slagader in het ene been laat iets verwijding zien maar het ging nu om de stents die in het andere been zijn geplaatst: Die zien er prima uit en de nu nog aanwezig atherosclerose is op korte termijn geen probleem. Ik vroeg haar (vaatchirurg) naar de onderliggende oorzaak van de problemen in beide benen en ze wist me te vertellen dat het 2 totaal verschillende problemen betrof . Op mijn suggestie dat de onderliggende oorzaak mogelijk ‘ zoet bloed’ zou kunnen zijn (op het beeldscherm stonden de flink te hoge glucose waarden in rood, maar die bleken niet nuchter te zijn gemeten dus niet interessant) was haar (vaatchirurg) reactie: …….(stilzwijgen)…..’Daar heb ik geen verstand van’. Echt.

  48. Gert van der Hoek zegt:

    Je maakt een fantastische positieve ontwikkeling door, te meten via je bloedwaarden, huidige bloedwaarden niets mis mee en je huisarts negeert dat en komt met door de wetenschap achterhaalde adviezen.

    Dumpen ?😀

  49. Haha Gert, misschien niet zo’n gek idee. Ik heb geen moeite met de beste man maar heb er dus in dit verhaal ook niet zo veel aan. Hoe vind ik een nieuwe arts die wel meerwaarde kan leveren?

  50. Gert van der Hoek zegt:

    Ik heb een keer geprobeerd mijn duim er af te snijden, was bijna gelukt… De arts heeft heel geduldig alles weer aan elkaar gemaakt. De duim doet het nog steeds fantastisch. Dus alle respect voor artsen die dat soort dingen kunnen.

    Chronische ziekten, dat is lastig. “Wij” hebben een andere visie, dan de meeste artsen hebben. Het huidige heersende beleid lijkt te zijn “pappen en nathouden” , “managen” van de ziekte. Ja en supermodern is “selfmanagement” door de patient met high-tech snufjes.

    “Paleo every day, keeps the doctor away”.

    Maar je kunt toch wel advies gebruiken in een aantal situaties. Je hebt lijsten van “natuur”-artsen” en -tandartsen. Maar hoe scheidt je het kaf van het koren? ( Shit , hoe zeg je dat op z’n paleo’s) .Ook in de orthohoek zou je gehoor kunnen vinden, maar voor je het weet koop je je arm aan pillen. En wat die allemaal teweeg brengen, dat weet niemand.

    Er zou een initiatief moeten komen : een stichting of vereniging bijvoorbeeld waar moedige artsen en diëtisen zich kunnen aansluiten.

    Aan de andere kant: als je een goede reguliere arts hebt, die hoort respect te hebben voor zijn patienten / klanten en hun ideeën. Communicatie en het inlevingsvermogen is moeilijk, voor iedereen, zeker voor artsen die een bepaalde denkwijze en cultuur meekrijgen in hun opleiding.

  51. Kijk, de cardioloog (Pim Tonino) is onder de indruk! En geïnteresseerd. En nu verder praten!

    ***

    Beste Ferdinand,

    Dat zijn indrukwekkende veranderingen.
    Je kunt (buiten medicatie) je cholesterol verlagen op een aantal manieren:
    – meer bewegen
    – stoppen met roken
    – afvallen in gewicht
    – juiste voeding

    De laatste 2 manieren zijn belangrijk bij een dieet. Door het afvallen zakt je LDL-cholesterol en kan je HDL-choelsterol stijgen. Het dieet dat je beschrijft kan daarnaast door een verschuiving van verzadigde naar onverzadigde vetten leiden tot verdere afname in het cholesterol.

    Ben je ook afgevallen met dit dieet en blijf je momenteel op gewicht? Dat laatste lukt namelijk niet altijd bij of na een koolhydraat-arm dieet.

    ***

    Nogmaals sorry voor mijn sporadische reacties. Als gezegd, op pad.

  52. Tije zegt:

    Katan in Nutrition Action, mei 2014:
    “Just buy one of those do­it­yourself cholesterol measuring kits, eat a lot of butter—which is high in saturated fat— for a couple of weeks, and you’ll see your LDL cholesterol go up. Then eat a lot of polyunsatu­ rated oils for a couple of weeks, and you’ll see your LDL choles­ terol go down.”
    Heeft Katan gelijk? Ik zou deze proef wel willen doen, met daarna een combinatie met neolithisch en paleolithisch.

  53. Alex zegt:

    http://talkfeed.co.za/cholesterol-bombshell-lchf-diet/

    “Prof Tim Noakes: This is one of the most contentious issues and it is really really complex to answer in a simple way. It is true that there are some people who have very high cholesterols of 14, 15 or 20.

    They have other associated abnormalities, and they are at risk for early heart attacks. We don’t know whether it’s the cholesterol or the other factors that cause the heart attacks.”

    “If she has a family history of family dying at 30, 40 or 50, then yes, she may have it. It is quite true that that is the only population that I would advise to take statins because they have some effect. It is a small effect, but it is probably worthwhile.”

  54. Dairy Solutions zegt:

    Duidelijk en recent verhaal mbt belang van een aantal bloedwaarden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s