Zoet bloed zet je hart in brand

heart-on-fire

Wat hebben 75 van de 100 mensen die met een eerste hartinfarct het ziekenhuis worden binnengereden gemeen? Een verhoogd cholesterol? Fout geraden. Minstens de helft heeft een ‘normaal’ of zelfs laag LDL. Hoge bloeddruk? Mwa, ook niet echt. Dat ze roken? Zelfs dat is niet meer dan een risicofactor, hele legers zakken in de bloei van hun leven in elkaar zonder ooit een trek te hebben genomen. Nee, wat verdacht veel van deze patiënten gemeen hebben, is een al ver voor die cardiologische crisis optrad verslechterde glucosetolerantie. Na een maaltijd hebben ze meer suiker (en vaak ook meer insuline) in hun bloed dan gezond is en die Ranja blijft vervolgens te lang hangen. Ze hebben geen diabetes, maar lopen na het eten wel vaak een tijdje rond met een bloedsuikerspiegel van 8 of 9 mmol/l. Zoals Hans Hoogervorst, toen hij zich als minister van VWS in het kader van de een of andere diabetesweek eens publiekelijk liet prikken. “U heeft zojuist zeker veel zoetigheid gegeten?” vroeg de verpleegkundige. “Nee hoor,” antwoordde de minster van Volksgezondheid. “Ik heb een paar uur geleden een kroket gehad. Hoezo? Is 9 hoog?” Het was op het Acht uur Journaal, ik had nog een tv en ik moet zeggen, soms leverde het kastje topvermaak.

Hou je bloedsuikerspiegel laag/normaal. Hou je insuline zo laag mogelijk. Voorkom postprandiale pieken. Iedereen die zich langer dan een minuut of twintig heeft verdiept in evolutionaire geneeskunde weet dat piekende, lang na ijlende bloedsuikers ziekteprocessen in gang zetten, in stand houden of beide. Een goed paleodieet geeft een excellente glucosetolerantie en een vlakke bloedsuikerspiegel. Allemaal gesneden koek. Maar is er ook een hard oorzakelijk verband tussen de (tijdelijk) hoge bloedsuikers van al die infarctueuze mensen en hun zieke, met ontstoken, onstabiele atherosclerotische plaques beklede kransslagaderen?

Joe bet mai frend. Bloedsuikerpieken triggeren een inflammatorisch proces. Begin mei publiceerden onderzoekers een baanbrekend artikel in Cell, waarin ze beschrijven hoe het Hoogervorst-effect slagaderwanden ruïneert. Ik zal je de details besparen, want die snap ik zelf niet, maar het gaat kort door de bocht als volgt. Een hoge bloedsuikerspiegel stimuleert de productie van peptiden met de aansprekende namen S100A8 en S100A9. S100A8 en A9 commanderen op hun beurt het beenmerg om als een bezetene monocyten en neutrofielen (immuuncellen) te gaan maken. De monocyten rukken op naar eventuele beschadigingen in de slagaderwanden (die lichte beschadigingen zijn waarschijnlijk normaal, vooral op plekken met een hoge haemodynamische belasting, zoals in de vertakte en bovendien op een krachtig samentrekkende spier gelegen kransslagaderen) en blokkeren het aldaar in gang gezette genezingsproces. Daardoor worden zulke laesies groter, in plaats van netjes uit te helen. De patrouillerende neutrofielen spugen zelf ook S100A8/A9 uit, waardoor het beenmerg nog meer monocyten en neutrofielen aanmaakt, et cetera. Na honderdduizend gezellige neolithische bloedsuikerexcursies breekt de inmiddels complexe, onstabiele plaque open en is het tijd voor een (nogal urgent) bezoek aan de interventiecardioloog. Bolletje en Tarvo Mout houden Mercedes en BMW op de been. Een enkele malen per dag verhoogde bloedsuikerspiegel is raketbrandstof op het vuur van de atherosclerose. Flikker er wat suprafysiologische doses insuline bij en de plaque kan niet meer stuk. Of juist wel, eigenlijk.

PIIS1550413113001435.fx1.lrg

Vanuit het paleoperspectief – daar gaan we weer – is dit tamelijk logisch. Die glucosegeïnduceerde immuunreactie zou je verwachten. Waarom? Iedere traumatoloog kan je vertellen dat fysiek trauma gepaard gaat met massieve (acute) insulineresistentie en (tijdelijk) hoge bloedsuikerspiegels. Een plotselinge bloedsuikerpiek signaleert het immuunsysteem vermoedelijk dat er iets he-le-maal niet goed is gegaan en dat er commandotroepen nodig zijn om het lichaam te beschermen tegen opportunistische indringers. De evolutie kon nooit bevroeden dat we een omgeving zouden creëren waarin we tien niet door trauma opgewekte glucosepieken per dag ondergaan. Waarin het lichaam tien keer per dag (broodje Nutella hier, gezonde viergranen bol daar) onterecht het signaal krijgt dat het gewond is geraakt. Wie vlees, vis, groenten, fruit, eieren, noten en wat knollen eet (nou goed, en heeeeeel af en toe een stuk taart, want we zijn immers geen sekte, bla, bla, bla ;-)), krijgt nooit te maken met het Hoogervorst-effect.

Ann Fernholm, journaliste en schrijfster van het boek ‘Ett sötare blod’ (Zoeter bloed) ontving laatst een mail van een Noor die in 1995 een ischemische beroerte kreeg (een prop dus, geen bloeding). In november 2011 kreeg hij opnieuw TIA-achtige symptomen. Een scan wees uit dat hij een atherosclerotische plaque van 2,5 millimeter dik in een nekslagader had. Dat is aanzienlijk. Niet goed. Zijn LDL-cholesterol was erg hoog, rond de 7 mmol/l . Maar in plaats van een statine te nemen om dat cholesterol omlaag te beuken, besloot de inmiddels behoorlijk geïnformeerde man te volharden in zijn net aangevangen paleo/low carb interventie. En guess what. Anderhalf jaar later blijkt die ‘bom in zijn nekslagader’ te zijn geslonken tot 1 magere, ongevaarlijke millimeter. Zijn cholesterol was al die tijd even hoog, maar zijn HbA1c – als bekend een waarde die de gemiddelde bloedsuikerspiegel over een maand of drie reflecteert – is flink gedaald. Hier is Ann’s post en hieronder het schetsje dat de verheugde arts maakte. Een in het licht van het voorgaande volkomen logisch verhaal.

läkarens-skiss

Dit leek me een aardig antwoord op de on topic vragen die ik onder de vorige post onbeantwoord heb gelaten. Maar vertel het niet tegen je dokter… Hoge postprandiale bloedsuikers zijn volkomen normaal (dat klopt, vrijwel iedereen op het Standard Dutch Crap Diet ervaart ze) en wie iets anders roept is een kwak.

Naschrift

Met dank aan Andre, hier de trailer van Donal O’Neil’s aanstaande productie ‘Cereal Killers’. Starring onder anderen prof Tim Noakes.

En prof Noakes biedt zijn excuses aan voor zijn advies om koolhydraten te stapelen :-):

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

206 reacties op Zoet bloed zet je hart in brand

  1. Andre zegt:

    Gelukkig komen er langzaam aan steeds meer mensen die inzien dat het UnileverVoedingscentrum-advies niet werkt. Ik kwam gisteren deze kickstarter tegen, een project om een film te maken die laat zien dat het gezondevolkorengranen-verhaal niet klopt. Als maar genoeg mensen aan de hand van dergelijke docu’s aan hun huisartsen of dietisten gaan vragen wat en hoe, gaan die zich hopelijk vanzelf afvragen wat er aan de hand is.

  2. Henderina zegt:

    Kijk, da’s nou leuk. Hoef je geen vetloze planteneter te worden om toch schone aderen te krijgen/houden🙂 Kan ik dan ook concluderen dat als ik slecht 3 eetmomenten heb per dag (geen tussendoortjes) in plaats van 10, ik daarmee de glucosestress aanzienlijke verminder?

    En wat is er waar van het verhaal dat zuur en vet de opname van suikers uit koolh. rijke voeding vertragen, waardoor de piek geen echte piek meer is en het lichaam prima de glucose op kan nemen zonder al te veel stress?

    Voor genoemd artikel wensen ze geld. Is er een manier om dat te omzeilen of een manier waarop ik relatief goedkoop toegang heb tot zulke artikelen?

    • Andre zegt:

      Ik meen dat de gedachte achter de vertraagde opname is dat een ‘complete’ maaltijd (dus voldoende vet, eiwitten en wat KH) meer tijd nodig heeft om door de ingewanden te stromen, waardoor inderdaad de opname vertraagd wordt. Of zuur daar nog een rol in speelt, durf ik niet te zeggen.

    • Lennard zegt:

      Via openbare bibliotheken en anders universiteitsbibliotheken zou het mogelijk moeten zijn, alhoewel niet alle tijdschriften toegankelijk zijn en er verschillen zijn tussen de abonnementen van de verschillende universiteiten.

      • Henderina zegt:

        Oké, ik zal hier in de stad wel eens vragen wat de mogelijkheden zijn.

      • Jo tB zegt:

        Lennard en Hendrina, wetenschappelijke tijdschriften zoals Cell zijn alleen op universiteitsbibliotheken beschikbaar omdat ze er een abonnement op hebben. Alle grote universiteiten hebben een elektronisch abonnement op de hele collectie. Dus moet je daar zoeken.

    • Henderina, het lijkt er steeds meer op dat ‘vetloze planteneters’ juist een verhoogd risico op complicerende atherosclerose lopen. Een Zweedse groep heeft gluten geïsoleerd als de marker die (door hyperglycaemische episodes) op hol geslagen immuuncellen richting slagaderwand dirigeert. Niet gerelateerd, eigenlijk een losse flodder, maar tekenend, er is in Nederland een ex-dominee die als ‘De Planteneter’ (of zo) een nieuwe markt voor zichzelf heeft gecreëerd. Hij verkoopt een verschrikkelijke berg onzin, maar goed, daar is hij dan ook grondig voor opgeleid. Theologen kunnen alles verkopen. Als ik autodealer was, zou ik mijn showroom-personeel in Kampen rekruteren. De vent zit onder de skin tags, een rotsvaste tell tale voor insulineresistentie en metabool syndroom.

      Een verlaagde maaltijdfrequentie (‘Intermittent Fasting’) leidt, mits niet overdreven, tot een verbeterde glucosetolerantie (bij heel lang vasten ontstaat fysiologische insulineresistentie, maar dat is weer een heel ander beestje; onschadelijk).

      Wat betreft zuur, vet, groene thee, etc, die geven inderdaad een vertraagde zetmeelafbraak (en dus glucose-opname), maar het enige resultaat is dat je de lading zeg maar slow release voor je kiezen krijgt. Uiteindelijk gaat het om de glycaemische load en nog uiteindelijker😉 gaat het volgens mij niet meer om het aandeel koolhydraten maar om de Spreadbury Factor (acellulair versus cellulair).

      Ik kan momenteel niet inloggen op het kanaal waar ik de meeste achter pay walls verschanste artikelen jat. ‘We don’t recognize the device you are using’. Sorry. Een universiteitsbieb vist hem zo op.

      • Hans zegt:

        Theoloog-autodealer-Kampen …….Geniaal ;-))

      • Janet Noome zegt:

        Dan krijg je dit onder ogen: http://mobiel.nu.nl/gezondheid/3504708/ontbijt-overslaan-verhoogt-kans-diabetes.html en http://diabetes.webmd.com/news/20130616/skipping-breakfast-may-raise-diabetes-risk . Het onderzoek betreft 9 obese vrouwen van 29 jaar. Conclusie: ‘gezond’ ontbijten verlaagt risico op DMT2. Met de conclusie ben ik het (vast) niet eens😉 (want hoe definieer je gezond in deze) maar het mechanisme van verhoogde insulinespiegels na overslaan van het ontbijt is wel interessant.

        • Janet, soms vraag je je af of mensen met ambities in de life sciences worden geselecteerd op de hoeveelheid zaagsel in hun hoofd en een aangeboren weerstand tegen het doen van pubmed searches. Het fenomeen dat ze heeft ‘gevonden’, is al talloze malen aangetoond. Eens in de zo veel tijd wordt het naar voren geschoven als het ultieme bewijs dat niet ontbijten levensgevaarlijk is😉.

          Hier een onderzoekje uit 2005:

          http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15699226

          Het heet ‘fysiologische insulineresistentie’ en het is een normaal overlevingsmechanisme, een functionele reactie op vasten en bedoeld om de glucosevoorziening van de hersenen te garanderen. Gooi deze ‘normale, functionele’ insulineresistentie op een reeds bestaande pathologische insulineresistentie en het effect wordt extra uitgesproken. Voor het lichaam van deze metabool inflexibele, door koolhydraatgrazen obees en diabetisch geworden vrouwen is elke langere periode van niet eten een op handen zijnde hongersnood, die wordt gepareerd met massieve insulineresistentie.

          Ik heb me nog niet in het onderzoek verdiept (zag wel een preliminaire opzet voorbij vliegen), maar volgens mij hebben ze heel slim bij de vrouwen die ontbeten geen bepalingen gedaan direct na dat ontbijt. Ik durf er vergif op in te nemen dat deze vrouwen hun hyperglycaemische en hyperinsulinaemische piek gewoon 4 uur eerder kregen (dus direct na het ontbijt). Vervolgens waren ze iets koolhydraattoleranter, waardoor ze op de volgende verkapte OGTT (de lunch) ‘beter’ scoorden.

          Over langere tijd neemt de koolhydraattolerantie bij IF vaak juist toe, zo hebben ondermeer onderzoeken tijdens de Ramadan aangetoond.

      • Andre zegt:

        Ik ben het er trouwens wel mee eens dat het ontbijt de allerbelangrijkste maaltijd van de dag is, alleen geloof ik niet dat dat aan een tijdstip gebonden is. In het engels is de naam van die maaltijd ook een stuk correcter: break (the) fast🙂

  3. james zegt:

    Mariet gaf de link al in een andere post, maar het sluit prachtig aan. Dit is voor iedereen bijna verplicht lees of luister voer. Het beste is om de transcript te donwloaden en te lezen naast het interview (ruim een uur) Ruim een half uur into the interview maakt Seyfried deze monumentale uitspraak:
    ”too much glucose in the bloodstream is not healthy. It leads to inflammation. It leads to cardiovascular disease, which is linked to triglyceride accumulation. It’s linked to a lot of things. It’s also linked to dysfunctional mitochondria, which is the origin of cancer. ” Seyfried
    Het is een regenachtige zondag dus maar eens even wat bij praten🙂
    Ik had hem natuurlijk ook al binnen zien komen Seyfried/Mercola.
    Boeiend, zeer verlichtend en natuurlijk helemaal in ons straatje, maar laten we maar man en paard noemen. Ben al een hele tijd met deze materie bezig. Eigenlijk al sinds ik Larry McCLeary en het werk aan John Hopkins en de involvements van Meryl Streep.
    Engels te moeilijk? Laat het even weten en vertaal het wel mbv Google en wat edit werk

  4. fran zegt:

    Hahaha, het ‘Hoogervorst-effect’!

  5. Mariet Hoen zegt:

    Wow Melchior, dit zegt alles !
    Met Mercola zeg ik, Waarom is dit geen voorpagina nieuws ?

    “Hoge postprandiale bloedsuikers zijn volkomen normaal (dat klopt, vrijwel iedereen op het Standard Dutch Crap Diet ervaart ze) en wie iets anders roept is een kwak.”

    Bijna iedereen pre-diabeet ! Dan zijn de echte diabeten nog maar het topje van de ijsberg. Hun wordt ook al tot in den treure verteld, dat ze “alles” mogen eten. Wat te verwachten van het advies voor de pre-diabeten ?

    Vandaag weer een verslag van Georgia Ede:
    “I officially love this diet, and if any of you ever hear me so much as whisper about going off of it, you have my permission to tar and feather me.”

    Zij beschrijft hoe gelukkig en helder ze is. Dat kan ik helemaal bevestigen. Want vlakke bloedsuikers brengen, naast gezondheid, ook geluk. Een helder gevoel in je kop🙂
    Al was het alleen maar, omdat je grip hebt op je leven.

    http://diagnosisdiet.com/ketogenic-diet-months-2-and-3/?utm_source=Diagnosis+Diet+Website+Subscribers&utm_campaign=389a4e2203-RSS_EMAIL_CAMPAIGN&utm_medium=email&utm_term=0_9c1de9d3bb-389a4e2203-51507253

  6. waarom het geen voorpagina nieuws is? Dat moge, zeker na de NTR documentaire in het programma Focus, op TV2, toch duidelijk zijn. De industrie, aangevoerd door de suikerlobyy en de graan- en zetmeelindustrie heeft de media in de pocket

  7. Hi Melchior, even iets anders. Wij paleo-adepten hebben natuurlijk nog wel even behoefte aan jouw duiding van de breed opgepakte berichtgeving vorige week over de graanconsumptie van een stuk of 20 ethiopiers 1,5 miljoen jaar geleden. Of zit dat er niet in? Dank, Ernesto

    • Hoi Ernesto. Heb ik volgens mij al enkele malen gedaan. De C14-methode kan geen onderscheid maken tussen gras en koeien😉. Koeien en andere grazers eten gras. Wij aten rond die tijd grazers (en vooral vis, die een vergelijkbare handtekening achterlaat, een belangrijke hindernis voor het doorbreken van de shore based hypothesis). Media als nu.nl en Foodlog negeren de massieve evidence daarvoor en schrijven dat wij graasden, ha, ha, ha.

      • Bedankt, ik kan dus weer rustig gaan slapen😉

        • Ja, de rust. Hier nogmaals een quote uit het originele artikel. Het is onvoorstelbaar hoe ver mensen gaan om maar niet onder ogen te hoeven zien dat we niet zijn aangepast aan de routinematige consumptie van brood en aanverwant crisisvoedsel😉. En stel nou dat we wel granen verzamelden. Stel dat ze zelfs een substantieel onderdeel van ons dieet vormden (een volstrekt idiote fantasie, maar vooruit). Denk je dat we op die voeding zo’n groot brein hadden gekregen? Dat we op die voeding een fermenterende darm hadden ingeleverd voor een supercomputer? De veronderstelling is volledig, totaal, 100 procent, helemaal, oneindig van de pot gerukt en kan feitelijk alleen opkomen in het waterhoofd van een in dichte nevelen rond dolende filosoof.

          The isotope method cannot distinguish what parts of grasses and sedges human ancestors ate – leaves, stems, seeds and-or underground storage organs such as roots or rhizomes. The method also can’t determine when human ancestors began getting much of their grass by eating grass-eating insects or meat from grazing animals.

    • Andre zegt:

      Dr. Cordain heeft een uitgebreide reactie geschreven voor een van de journals waarin de onzin is verkondigd. Ben alleen bang dat we deze uitleg niet in de reguliere media tegen gaan komen…

      http://thepaleodiet.com/paleo-basics-2/rebuttal-to-the-proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-june-2013-papers-early-edition/

    • Alex zegt:

      Dank voor het posten Andre. Nu ook nog even tijd maken om dit interview te beluisteren met Loren Cordain, Why the Paleo Diet Makes So Much Sense.😉

  8. Uitstekend commentaar op het diep imbeciele artikel van Sierra Tishgard in Grub Street:

    http://www.grubstreet.com/2013/06/women-paleo-diet.html

    Unlike some of the commenters here (and some of the women quoted as “not understanding the science behind the paleo diet) this paleo-woman DOES understand the science behind it… I have a degree in physiology and nutrition and a doctorate in nutritional biochemistry.

    And believe me this “diet” (I prefer the term lifestyle because it is more than just a diet) is not only nutritionally sound but biochemically and physiologically sound too. Science does back it up.

    And I may be slim, athletic and healthy, but I wasn’t always that way. At one point in my life before going paleo I was fat (a good 30lb overweight), I was tired all the time, I was sick. I was diagnosed with chronic fatigue and fibromyalgia. Now, I am well within the normal weight range for a woman of my height, I have boundless energy, I feel and look fantastic. At my last doctors check up, my blood work came back at near perfect levels. His comment to me was “I wish my bloods looked like yours” and “whatever you are doing keep doing it because it works”.

    Has the author of this article considered that maybe, just maybe the paleo-women look the way they do is because they eat a healthy diet….

  9. Dirkje zegt:

    hoe fijn is het dat alles wat ik weet en ervaar hier bevestigd wordt. En hoe erg is het dat ik mijn gezin, hartinfarct, overgewicht, vermoeidheid en verdere ongemakken, niet mee krijg in mijn levenswijze. Ik wordt er heel verdrietig van, want ik zie achteruitgang, zowel lichamelijk als mentaal.
    Groet Dirkje

    • Hoe bedoel je, Dirkje?

      Zie je persoonlijk achteruitgang na te zijn overgestapt op paleo? Of zie je achteruitgang bij anderen die niet naar je willen luisteren?

      • Jo tB zegt:

        Melchior, ik lees het dat haar familie niet mee wil gaan met haar nieuwe levenswijze. Niemand zo dom die niet luisteren wil, niemand zo blind die niet zien wil met eigen ogen hoe goed het haar gaat.
        Tragisch, want je staat er zo machteloos bij.

      • Dirkje zegt:

        ja, het laatste, zo triest, want het zou ze zeker goeddoen.

    • mriet zegt:

      Dirkje: hier precies hetzelfde liedje: de dokter en dietiste weten het beter enz. Triest word ik er van, zo droevig. Wanneer komt dat boek nou eens Melchior ? Is het misschien niet meer zo vaag: van internet en zo……….

      • Weinig tijd, mriet. En ik ben hoe dan ook te laat. Het kan niet anders of er staat een golf van paleoboeken op stapel.

        In september komt er een serieus boek. Dat van Remko!

        Daarna kijk ik of ik misschien nog iets heb toe te voegen.

        Overigens is familie vrijwel per definitie niet te overtuigen. Leading by example is het enige dat op termijn mogelijk enig effect heeft.

        Verder mogen we niet vergeten dat lijden een grondrecht is. Maar inderdaad, het kan erg triest stemmen.

    • Keimpe zegt:

      Hier hetzelfde liedje (wat een zielenpieten hier!).

      En drie keer raden wie bijna dagelijks verantwoording voor z’n “afwijkende” gedrag moet afleggen? En op de opmerking “maar dat is helemaal niet bewezen” binnen 10 minuten een pak papier heeft uitgedraaid dat vervolgens niet gelezen wordt?

      En ondertussen maar het goede voorbeeld proberen te geven. ’s Morgens op een nuchtere maag een ultramarathon lopen en ’s middags met zoonlief een potje voetballen? Geen probleem.

      Het is maar goed dat ik zo lekker in m’n vel zit, anders zou je er moedeloos van worden.

      • Ik blijf het raar vinden dat mensen in de war raken van of zich zelfs op hun tenen getrapt voelen door wat een ander (niet) in zijn mond stopt. Wat boeit het in godsnaam! Ik ben nu bij mensen die om de twee uur (echt waar!) een bord muesli, een paar kaneelbollen of een boterham moeten eten vanwege telkens terugkerende geeuwhonger. Ik doe alsof mijn neus bloedt, maar de blikken verraden dat ze me voor gek verklaren. Zojuist geluncht (eerste maaltijd van de dag). Ingemaakte haring, stuk of tien mosselen, geraspte wortel met citroensap en olijfolie, flinke hand hazelnoten, een ei en als toetje een banaan en een kiwi. Opnieuw to-ta-le (zij het discrete) verbijstering, vooral omdat ik pas vanavond weer eet en ik de laatste dagen tussen de bedrijven door vaak een paar best zware klusjes opknap. Opmerking van de dag zojuist: “Wil je echt geen koekje? Deze koekjes zijn ontstekingsremmend, want op de verpakking staat dat er gember in zit.”

        Sterkte, Keimpe :-)!

  10. Irene zegt:

    Mooie documentaire gisteren… http://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1351103
    Over hoe de industrie obesitas veroorzaakt….

    • Jo tB zegt:

      Irene, ik had het al op de BBC gezien. Het is een vierluik. Ik ben het met je eens een goede documentaire. Hij zag er niet dik uit, maar had toch de nodige vet in zijn lichaam.

    • George zegt:

      Dit is een revolutionaire uitzending, niets nieuws voor de 6 lezers hier, maar als iemand dit zich zou aantrekken buiten die zes lezers:…van de beleidsmakers, ouders, kinderen, nieuwsmakers (waarom is dit geen nieuws? we praten over een van de grootste kostenposten van de Westerse wereld !?), dan zou dat een revolutie teweeg brengen…..dit is een uitzending die iedereen zou moeten zien!

    • Andre zegt:

      Aflevering twee is nu te vinden op http://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1351836

      Jammer dat de nadruk in deze aflevering dan weer heel erg wordt gelegd op portiegrootte en CICO terwijl er amper wordt gesproken over de kwaliteit van de voeding in het algemeen (hoewel CICO wel ter discussie wordt gesteld op basis van onderzoek in de UK dat liet zien dat kinderen nog net zoveel bewegen als 30 jaar geleden, maar toch dikker worden). En tegen het eind van de aflevering wordt de Deense vetbelasting als een triomf genoemd… (tenminste, ze hebben het over een Deense belasting op “ongezond eten”, en volgens mij hebben ze dat alleen met verzadigd vet gedaan, toch?)

  11. Cindy zegt:

    Er is zeker ook al gereageerd door een van jullie op dit stukje?:
    http://www.nu.nl/gezondheid/3503544/britten-dikker-ondanks-minder-calorieen.html
    Op de een of andere manier lukt het me niet om goed te zoeken in het commentaar..

    • Cindy zegt:

      Hmm, ondertussen heb ik gezien dat deze link al bij “paleo in een notendop” staat.

      • Geeft niks, Cindy! Erg grappig bericht, vooral omdat we in werkelijkheid helemaal niet zo heel erg veel minder bewegen dan een paar decennia geleden😉. Dat is een ad hoc verklaring van de steeds verwarder wordende CICO-brigade.

      • 1skateguru zegt:

        Eigenlijk ongelooflijk dat als je dit soort berichten al sinds de jaren 80 leest en er jaar op jaar meer obesitas patiënten bij komen en het aantal mensen met gewoon (noem het maar gewoon) overgewicht ook drastisch blijft toenemen, ondanks het schrappen van steeds meer en eiwit vet en het bevorderen van gezonde granen, dan vraag je je inderdaad af of de mensen ziende blind zijn of bewust niet willen zien wat ze niet bevalt. See no evil hear no evil!!

  12. George zegt:

    Deze vind ik in dit en andere kader van deze website te leuk en treffend om jullie te onthouden;
    hopelijk lukt zoals ik wil:

    en anders lukt deze link wel:

  13. Interview met een vrouw die op haar 28ste diabetes type 1 kreeg.

    http://www.paleoinfused.com/?p=2454&utm_source=feedly

    What eating regime have you found to be most helpful in managing stable blood sugars and how did you come to find this diet?

    I was extremely proactive about managing my diabetes after I found out. Sure I was upset at first but at the time I had a 2 ½ year old and a 1 year old and all I could think of was how horrible it would be for me to leave my children with no mom. I discovered paleo early on by doing online research and intentions to keep carbs to a minimum. My A1c went from 8.3 when diagnosed to 5.5 in just a few months. If that’s not proof I don’t know what is!

  14. Ferdinand zegt:

    Heb ook nog een treffende cartoon..maar hoe plaats ik die hier..??

  15. George zegt:

    dat is enerzijds met: Photobucket en anderzijds met de welwillende medewerking van Melchior; maar die krijg je pas als je meer dan 100 bijdragen hier hebt geplaatst😉
    nee, grapje, als hij zin en tijd heeft denk ik……

    • Keimpe zegt:

      Het artikel zet me wel aan het denken. Stel je voor dat iedereen morgen Paleo gaat. Kan de wereld dat wel aan qua verse, gezonde voeding? Misschien moet ik toch maar iets minder enthousiast naar buiten treden met de vreugde en fitheid die ik sinds een paar jaar ondervind. Of een chronisch ziektetje veinzen. Kan deze site ook achter een betaalmuur?

      • Keimpe, volgens sommige deskundologen is paleo de enige manier om niet alleen de mensheid, maar de hele aarde te redden. Hier is nogmaals de TED talk van Allan Savory.

        En als het moet kunnen de Wouter de Heijs onder ons volgens mij een redelijke synthetische variant van paleo maken. Het wordt nooit ‘the real thing’, maar je kunt toch aardig in de buurt komen.

        Een betaalmuur… Lol!!!

      • Je bedoelt waarschijnlijk dat Wouter en zijn jongens en meisjes een variant in de supermarkt kunnen leggen die kan beantwoorden aan “whole food” in plaats van al die voorverpakte volslagen verneukte ingredienten. Indien ja, dan ben ik dat met je eens. Maar voor mij hoeft dat niet, alhoewel ik de grootste bewondering heb voor hun technisch kunnen. Met een Chopper en een Victorinox en een Epinel kom je een heel eind om al die hele producten te kortwieken !

      • Aldert zegt:

        C’est un Opinel chèr Folkert!
        http://www.opinel.com/

      • willem zegt:

        Melchior: ‘En als het moet kunnen de Wouter de Heijs onder ons volgens mij een redelijke synthetische variant van paleo maken.’
        Deze opinie verrast mij, Melchior.
        Om het helder te schetsen: paleo en een synthetisch voedingsmiddel gaan niet samen!
        Wanneer twee, of meer, stoffen op een kunstmatige wijze tot een eenheid gefabriceerd worden, is het resultaat een onnatuurlijk, want niet als zodanig zonder mechanische tussenkomst van de mens tot stand gekomen, product. En ‘paleo’ kent als eigenschap dat de voeding (vis, zeevruchten, vlees, eieren, groenten, fruit, ..) die daaronder valt natuurlijk is.
        De De Heijs kunnen met veel hokuspokus van alles in elkaar prutsen, technisch zeer hoogstaand, petje af, maar de natuur feillos nabootsen, lijkt me een stapje te ver..

        • 1skateguru zegt:

          ik dacht even , ik ga hier even de lans opnemen voor Wouter, maar dat kan hij ongetwijfeld zelf beter, maar whole food, onbewerkt, gewoon, niet synthetisch, maar wel langer houdbaar: wat is daar nou op tegen kom op zeg? De uitdrukking synthetisch is gewoon verkeerd gebezigd en dat zie je als je het herleest…
          Pascalisatie is gewoon een conserveringsmethode, net als koken, pasteuriseren etc en er worden geen conserveringsmiddelen gebruikt. Ik kan daar de onveiligheid of synthetische niet van zien

        • Willem, laat ik mijn verrassende standpunt nader toelichten.

          Uiteraard ben met de beperkte kennis die ik bezit helemaal voor Het Plan Savory, om het zo maar even te noemen. Echt eten, tot stand gekomen in slim beheerde ecosystemen die topsoil produceren, in plaats van vernietigen.

          Maar in het onverhoopte (en wat mij betreft onwaarschijnlijke) geval dat in dit verband niet helemaal achterlijke mensen als Kaput en Van Messel gelijk hebben, vind ik dat we het paleoperspectief moeten toepassen op reactorvoedsel. Met de lessen die de mismatch tussen omgeving en (epi)genoom ons leert, kunnen we ook in het lab een voeding maken die aanzienlijk minder corrosief is dan de voeding die gemiddelde Nederlander nu nuttigt.

          Liever een ei van een wormenpikkende kip en een stukje grassfed beef dus, maar als het nodig is high tech substituten met een vergelijkbaar fysiologisch effect.

      • Hans zegt:

        @ Aldert en Folkert en andere messenfreaks hier , beetje of-topic😉
        Afgezien van mijn Opinel , 8 ? voor onderweg , thuis genoeg aan deze
        http://www.schilmesje.nl/index.php?cPath=31
        Onlangs deze aangeschaft , alleen hier te koop voor de Nederlanders😉 , prachtding , flikker al je messen maar weg , hier heb je je hele leven plezier van
        http://www.schilmesje.nl/product_info.php?cPath=31&products_id=240

      • Aldert zegt:

        @ Hans, die zakmessen heb ik ook, alleen zonder dat ze hun naam er op hebben geplakt. Scheelt 10 euro en gaan even lang mee!🙂

      • willem zegt:

        De vraag of de fors in aantallen toenemende wereldbevolking gevoed kan worden door onze actuele wijze van produceren, wordt op verschillende manieren beantwoord, afhankelijk vaak van de wetenschappelijke omgeving waarin de beantwoorder zich bevindt. Mijn grote vriend Kaput wordt helemaal gek wanneer je stelt, om een voorbeeld te noemen, dat bio de wereld kan voeden. Mensen van organisaties als het Louis Bolk Instituut staan daar met hun beweringen haaks op. Daar tussenin ligt een scala aan meningen.
        De vraag beperkend tot de voeding die we paleo noemen, wordt het nog ingewikkelder.
        Of ontploiingen zoals gepromoot door TOP (Wouter de Heij), via pascalisatie bijvoorbeeld, de ontwikkelingen enigszins kunnen bijsturen (los van de dure productiekosten), is de vraag. Op wereldschaal lijkt me dat vooralsnog niet aan de orde. Dan zal grof geschut moeten worden ingezet: aangestuurde vraag- en aanbodlijnen, betere verdeling van het beschikbare voedsel, een beter benutten van de bodem, etc. Vooral zal aan het bevolkingsvraagstuk wat gedaan moeten worden.
        Zouden we de weg inslaan van high tech substituten, zoals Melchior aangeeft, dan lijkt de weg vrij voor nog veel meer mechanisch bereid voedsel dan waar we nu al over beschikken. Een dergelijke ontwikkeling zal werken als een vliegwiel en uiteindelijk ongeremde, en ongewenste, krachten losmaken. Lijkt mij.
        Hoe dan?
        Laten we eerst maar eens beginnen met een eerlijker verdeling van wat nu al beschikbaar is aan voedsel. Vervolgens de bodem duurzaam (een wat vaag begrip, ik weet het) ontwikkelen. Mensen als Savory niet als wereldvreemd blijven beschouwen, etc.
        En, uiteraard, het bevolkingsvraagstuk aanpakken.
        Ach, het gaat ons waarschijnlijk allemaal boven de pet. Nietwaar, Folkert?

      • George zegt:

        Zulke ontwikkelingen gaan nooit lineair. Daarom kun je deze vraag niet stellen!
        Door de vraagstelling *moet* je uitgaan van de huidige situatie. Stel dezelfde vraag maar eens mbt de luchtvaart vanuit de tijd dat er nog geen vliegtuigen waren. Of: hoe krijg je mensen zo ver dat ze massaal vanaf 20:00 uur in dezelfde richting kijken in hun woonkamer?……… voordat de TV was uitgevonden……
        De creatieve en schoksgewijze vernieuwing/oplossing is niet te voorspellen met behulp van het oude (denken).
        Stel dat er steeds meer mensen Paleo gaan eten, dan gaan er steeds meer mensen nadenken over hoe dat voor hunzelf en voor anderen mogelijk is. Dus individueel, commercieel, bedrijfsmatig, maatschappelijk, politiek etc. etc.

        • Buitengewoon wijs opgemerkt, George. Wij zijn nu wellicht heel in het klein bezig iets te creëren dat allerlei nog niet te voorziene behoeften gaat scheppen. Zoals het Internet ineens allerlei behoeften schiep waar we voorheen nooit aan zouden hebben gedacht.

      • willem zegt:

        Volkomen met jullie eens: alles is relatief.
        We praten met de wijsheid van de dag. Terwijl we weten dat morgen die wijsheid achterhaald is, en overmorgen…
        Toch moeten we het doen met de actualiteit. Anders zou elke discussie onnodig, overbodig en meteen achterhaald zijn.
        Zelfs het begrip ‘lineair’ is betrekkelijk, dus ook ‘nooit lineair’.
        En toch kletsen we lekker door, de waan van de dag volgend, dan wel bekritiserend. Over 30 jaar ziet alles er onvoorstelbaar anders uit. Ben benieuwd hoe dan tegen ‘paleo’ wordt aangekeken.

        • George zegt:

          zo kun je het ook zien @Willem, maar🙂
          het wordt vaak als argument gebruikt om kritiek op Paleo te uiten (niet dat jij dat deed @Keimpe) en dat argument wilde ik ontzenuwen…….

      • Mariet Hoen zegt:

        Ik was Zondag ( samen met Jo ) op het eerste Rawfoodfestival in Nederland ( in de buurt van A’dam ) Een soort markt met info/verkoopkramen, lezingen en ’s avonds dansen.
        Wij zijn alleen naar de markt geweest. Die lezingen en het dansen hebben we links laten liggen.
        En daar zie je heel duidelijk de commercie toeslaan. Naast wat blije amateur rawfood knutselaars, stonden er ook veel professionals met hele dure geprefabriceerde, geknutselde voeding, met schitterende folders, hun waren te verkopen. Kassa !
        Ik hoop dat Paleo nooit zo verwordt😦

        Zoals bv ‘het nieuwe eten’ http://www.gojuvo.nl/maaltijdvervangers.html en deze om af te vallen http://www.gojuvo.nl/maaltijdvervangers/juvo-slim.html
        met 57 granen, groenten, fruit en meer, een volledige maaltijd in 2 minuten🙂 en

        http://us.mannatech.com/products/health/product-ambrotose-complex.html
        bevat suiker uit naaldbomen e.d. zij claimen dat het helpt tegen kanker !?

        en eten zonder schuldgevoel😉 http://www.lifefood.nl/producten.html
        Nóg redelijk onschuldig, voor sommige van de producten. Doet mij een beetje aan de Atkinsknutselrepen denken.

        Wel Keltisch zout gescoord en leuke kruiden- eetbloemplantjes🙂

        • Keimpe zegt:

          Die commercie is er al met een stortvloed aan boeken (waarbij ik geen oordeel geef over de kwaliteit ervan) en die produkten komen vanzelf. En dan is het weer aan ons om door eventuele misinformatie heen te prikken en de dingen eruit te halen die we voor onszelf relevant vinden.

          Ik slik zelf graag de dure Blue Ice Royal capsules van Green Pastures. En dat compenseer ik weer met de spotgoedkope 85% pure chocola van de Aldi.

      • Willem, koffiedik kijken, verder reikt ons inzicht in de toekomst niet. Voor toekomstvoorspellers, die zonder koffiedik of glazen bol kijken, geven trends in de samenleving aanwijzingen wat er zich mogelijk zou gaan ontwikkelen. Nou kan ik die analyses van die futurologen niet helemaal vatten. Ze schrijven wat af die gasten. Met een beetje goede wil, wat slaolie en een hoop fantasie lukt het altijd om een toekomstbeeld te beschrijven. Ik heb het meer begrepen op plaatjes. De gebroeders Das hebben heel wat toekomst in beelden gevat die mijn fantasie aanspreken. Echter , wat is er van gekomen ? Is ” Paleo ” een trend of een tijdelijke mode ? Indien het een structurele ontwikkeling betreft is het niet moeilijk om te voorspellen dat pascalisatie een belangrijke rol gaat spelen in de houdbaarheid van ons voedsel. Evenals het verpakken onder een beschermde atmosfeer dat op dit moment al doet. Pascalisatie zou zomaar een zegen voor de mensheid kunnen zijn. Ongetwijfeld zullen er producenten zijn die dat proces in onze ogen zullen misbruiken. Tot nu toe hebben ze er wat kreeft mee behandeld. Verder een hoop troep, vind ik. Maar de mogelijkheden zijn weergaloos.

      • George zegt:

        Kijk, dit ìs zo’n initiatief/idee van de tweede orde: ongelooflijk revolutionair, een duurzame innovatie, veel voedzamer dan onze huidige planten, helpt alle honger de wereld uit: http://www.plantlab.nl/4.0/?lang=nl

  16. jo tB zegt:

    Ik heb zojuist een post van Jimmy Moore van Living La Vida Low Carb gelezen, dat mij erg aanspreekt. We zouden ook de 10 punten hier ter discussie kunnen stellen, want wij willen dat de Paleo Community in Nederland ook zou groeien niet waar.
    http://livinlavidalowcarb.com/blog/10-critical-issues-the-paleo-community-must-address/17579

  17. Janet Noome zegt:

    Na een kleine afwezigheid ben ik weer terug. Ik heb het nodige gemist en op het gevaar van hoongelach af, toch mijn tip/ vraag: kennen jullie Bill Lagakos met zijn blog: http://caloriesproper.com/?p=2761 ?

    • Jo tB zegt:

      Ik heb nog nooit van Diabulemia gehoord. Interessant blog artikel van Bill Lagakos, dat hij daar aandacht aan besteed. Ik heb even doorgeklikt naar het boek, en daarin het verhaal gelezen van een 28 jarige T1 die daar jaren aan leed en inmiddels een paar tenen moet missen. We moeten beslist niet te ligt over diabetes denken. Dank je wel, Janet, dat je de link geplaatst hebt.

  18. fran zegt:

    Melchior, ik zou je eigenlijk graag per e-mail een vraag willen stellen. Hoe kunnen we dat bewerkstelligen? Zie jij achter de schermen mijn e-mailadres?

  19. Ferdinand zegt:

    Gisteren zag ik in Heerenveen een ‘mobiele winkel’ van De Friesland zorgverzekeraar staan. Ik heb het personeel in de winkel vriendelijk bedankt voor het zonder morren betalen van mijn statines. Daarna heb ik ze verteld van de Paleo gedachte en de verwachting dat daarmee een stuk minder vergoeding van medische kosten nodig zal zijn (in het algmeen, niet op mijn persoon gericht). Puur informatief. Ze leken open minded maar besloten het gesprek met de opmerking dat ze geregeld met de farmaceutische industrie om tafel zitten en dit onderwerp naar voren zouden brengen. Goed bedoeld…😦
    Ik weet dat dit ws een heilloze missie is maar je moet ergens beginnen nietwaar? Heb ze dus ook naar dit blog verwezen..sorry Melchior😉

    • Ferdinand, zelfs ziektekostenverzekeraars hebben zo veel mogelijk ziekte nodig. Ziekte is omzet, is winst. Een werkelijk gezonde bevolking die alleen af en toe voor een beenbreuk of stuitligging komt en op de oude dag gewoon zonder toeters, bellen en een compleet geriatrisch circus de pijp aan Maarten geeft, is een volstrekte nachtmerrie voor deze lucratieve financieringsbusiness.

      Maar hun knechten doen natuurlijk beleefd alsof ze luisteren😉.

      • Aldert zegt:

        Zelfde premie en 80% minder uitgaven? Voor de zorgverzekeraar denk ik wel interessant, alleen hoe onafhankelijk zijn ze van Big Pharma?

        • Aldert, de cijfers zijn (verplicht) openbaar. De maatschappijen zouden worden gedwongen hun premies drastisch te verlagen. Er zou veel minder geld stromen en dus ook veel minder in hun zakken belanden.

          Toch?

      • Ferdinand zegt:

        Ik denk dat ik hun verdienmodel wel begrijp. Ik heb daarom zelfs aangeboden dat ik, wat mij betreft, wel de premie wil bevriezen zodat hun winstmarge alleen maar kan toenemen. Voor een paar honderd euro per maand een stinkend rijke verzekeraar spekken die weinig hoeft uit te keren zou wat mij betreft zelfs bespreekbaar zijn! Omwille van de algehele volksgezondheid, that is. OK, én als veer in de bips van Paleoísten🙂

    • willem zegt:

      Ach, jongens. Die verzekeraars vormen private instellingen, met de structuren die we wel kennen: werknemers (die gewoon een baan hebben en hun hypotheek moeten betalen), management en de lagen daarboven. Het probleem zit hem in die lagen: commissarissen, aandeelhouders, etc. Daar worden de plannen uitgebroed. Plannen die er op gericht zijn om de winst te maximaliseren, de bonussen te verdelene en mogelijke vertrekpremies vast te leggen: op naar de volgende klus.
      Of het nu gaat om de hier besproken zorgverzekeraars, de farmaceutische industrie, de voedingsindustrie, of de banken, de werkwijze is dezelfde: binnen de bandbreedtes die de wet stelt optimaal floreren. Zelfregulering is uit den boze.
      En ook, of het nu om ziekte, afzet van productie, of kapitaalverstrekking gaat, het incasseren van winsten blijft het doel, niet de verzekerde, de consument, behagen..
      Kortom: de structuren, die we blijkbaar zelf willen, zijn, bekeken vanuit het oogpunt van algemeen welzijn, verrot. En paleo speelt in dit spel geen rol.

      • 🙂. Wat kun je het toch vrolijk brengen, Willem.

      • Hans zegt:

        Willem sombert in een regenachtig Friesland met zijn gelijk ….. , terwijl zijn tuin blij is met deze waterval denk ik.
        Maar… Willem , paleo is ook een levenswijze en negatieve stress dient vermeden te worden ! Op micro-niveau denken , hoi Folkert , is denk ik beter uiteindelijk . Aan die grote ,,machten” kan je indivueel niets veranderen , idealisme is mooi maar ,,we'” kunnen er helaas niks aan doen vrees ik .
        Drama hier , ben zojuist een Groningse Meeuw kwijt aan , ja kweenie …..roofdier .Van de stok gehaald tijdens onweer uit het hok , rest 1 haan en 1 hen. R.I.P. hen en de overgebleven hen sterkte😉

      • Hans zegt:

        Update , stille tocht niet nodig😉
        Kale Nekje was er nog , zit plotsklaps weer op stok … Rare jongens die hennen …
        Excuus voor mijn micro geleuter ….

      • Jan Peter van Doorn zegt:

        Toch raar: ik denk dat het wel meevalt met dat verrotte systeem. Ik denk wel dat het systeem dingen heeft voortgebracht (onrechtvaardige verdeling, zorgkosten, verrijking, ongezonde leefstijlen, obesitas, klimaatproblemen) die we niet hebben kunnen voorzien. Toch denk ik dat ons huidige systeem vele malen beter is dan de systemen die we achter ons hebben gelaten.

        ik denk dat we mensen als Wouter de Heij (en Jaap, Melchior en voorlopers uit het bedrijfsleven om een paar te noemen) hard nodig hebben om het systeem te verbeteren of misschien wel te vervangen voor een nieuw systeem.

        Ik vind het een uitdaging om daar met mijn inzichten en competenties een bijdrage aan te leveren. @Willem, blijf doen wat je doet. Het motiveert😉

      • Onderstreep ik, Jan Peter. De Heij brengt een procedure op de markt, maar bepaalt niet wat er mee wordt aangevangen. Of zou hij dat wel moeten doen ? Zou hij moeten zeggen , nee aan jou lever ik niet. Jouw product staat mij niet aan. Wat denk je daarvan, Willem ?

      • willem zegt:

        Kijk. In mijn optiek (die ik realistisch en niet pessimistisch probeer in te kleuren) is een ondernemer, of dat nu een slager dan wel een verzekeraar dan wel een Bank van Leninghouder dan wel een De Heij is, uit op winst maken met zijn/haar bedrijf(je). Daarbij, dat leert de geschiedenis en de werkelijkheid van iedere dag, worden grenzen opgezocht en vaak overschreden. Die grenzen worden door ons, indirect, bepaald via wet- en regelgeving. Dat vindt een ondernemer hinderlijk. Dat belemmert immers dikwijls een optimale winstopbrengst.
        Die ondernemer is geen filantroop, of hij nu handelt in condooms of gepascaliseerde voeding. Hij wil wat ondernemers willen: winst, groei, aanzien, overnamen, lage lonen (cao, of buitenlandse werknemers), geen toezicht, etc.
        Stel, je hebt een productiemethode als die van Wouter in beheer. Technisch fantastisch, ook qua marketing up to date. Denken we nou echt dat daarmee alle eigenschappen van een ondernemer zoals eerder genoemd plotseling verdwenen zijn omdat het geproduceerde zo ‘gezond, duurzaam, futuristisch’ is? Nee, natuurlijk.
        Uiteraard ben ik het met Jan Peter eens: mensen als, zoals hij noemt, Wouter, Jaap en Melchior hebben we nodig, zitten we om te springen. Maar wel met bovenstaande restricties, want zelfs zij zijn geen engelen….
        En, nee, Hans, ik zit met deze kleine bijdragen me niet te wentelen in negatieve stress. Ik kan redelijk goed relativeren. Meen ik. Maar soms leent een onderwerp, of een bijdrage hier, zich voor een beschouwing waarbij we de grote maatschappelijke lijnen wel in de gaten moeten houden: micro en macro, toch, Folkert?
        En ik zit toch niet alleen aan deze balie, Mariet, hier in een regenachtig Friesland?
        Waar naast de groenten (ook een smak aan roodgloeiende aardbeien komt plotsklaps tevoorschijn op de strodeken) eveneens minder gewenst kruid centimeters per uur lijkt te groeien.
        Regen, even een zegen. Kan ik een artikel, waarvan de houdbaarheidsdatum ras nadert, afmaken. En dit blog nalezen. Ook fijn.

      • Jan Peter van Doorn zegt:

        Natuurlijk Willem zie ik ook dat vaak grenzen overschreden worden of op z’n minst opgerekt. En daar waar de marktwerking misgaat, moeten wij en wij als overheid ingrijpen. Maar ik zie ook andere dingen. Jan Schrijver met zijn biologisch dynamische boerderij die zijn bedrijf ziet als een ‘geschenk aan de maatschappij’. Een prachtige gedachte, waarvan jij waarschijnlijk zal zeggen dat ie volstrekt onrealistisch is. Maar wel een om te koesteren en te helpen.

        ik schreef er een column over: http://www.foodforfood.info/columns/artikel/een-bedrijf-is-een-geschenk-aan-de-maatschappij

      • willem zegt:

        Mooi verhaal, Jan Peter!
        Idealisten moet je koesteren. Ondersteunen ook. Maar hoeveel van de onmisbare idealisten houden op termijn stand in deze door ons blijkbaar zo gewilde keiharde maatschappij, waar niet zedelijke opvattingen leidinggevend zijn, maar het optimaliseren van winst en macht, ten koste van het algemene welzijn.
        Gelukkig ken ik die ook, ondersteun zoveel mogelijk, de idealistische ondernemers. Mensen met een boodschap, een niet-egoistisch doel voor ogen. Witte raven..

  20. George zegt:

    @Aldert Kijk eens naar dit plaatje: http://i1026.photobucket.com/albums/y329/Oerloper/Alternativemedicine.jpg
    en een vitamin C behandeling voor kanker:
    http://www.drstrunz.de/news/2013/06/130617_vitaminctoetet.php
    en hier is het hele behandelingsplan:
    http://www.drstrunz.de/news/2013/06/130617_vitamincschema.php
    Kost (bijna) niets is effectief (bewezen), maar in de vergetelheid geraakt, gelukkig dat Dr. Strunz wel zijn nek uitsteekt met deze optie !

    • Aldert zegt:

      Helaas gelooft niemand dat, vitamine c tegen kanker.
      Maar goed om te weten, samen met het ketogeen van Thomas Seyfried, kun je jezelf genezen.
      Alleen klinkt het zo alsof je met vitamine c nergens druk meer om hoeft te maken: lang leve het standard crap diet! Probleempjes lossen we met een tabletje c zo weer op!

  21. Yvonne zegt:

    Ik wil nog even terugwijzen naar het filmpje van ‘Cereal Killers’. Nu we allemaal geld overhouden aan ziektekostenpremies (yeah right dream on), kunnen we vast wel een handje helpen: http://www.kickstarter.com/projects/835313616/cereal-killers-the-movie. ’t Is een iets ander verdienmodel dan dat van de zorgverzekeraars en hun grote pharma vriendjes….

  22. Jan Peter van Doorn zegt:

    Wat is de invloed van stevia op de bloedsuikerspiegel? Schakelt stevia ook onze leptine uit? Iemand?

    • Deze studie – met een vergelijking van sucrose, aspartaam en stevia – licht een tipje van de sluier op. Op het eerste gezicht lijkt Stevia “het goed te doen”, maar als je verder kijkt, bijvoorbeeld op plaatje 4, valt het m.i. nogal tegen….

      http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2900484/

      Daarnaast mis ik een vergelijking met géén zoetstof, suiker enz., gewoon niks.

      • corrien zegt:

        @Jan Peter. Puur op m’n eigen gevoel doet het hetzelfde als zoetstof. Ik heb twee keer een flesje gekocht en na enkele malen gebruik weer weggegeven.
        Als ik Stevia gebruik in dranken ‘knijpt m’n strot dicht’ op dezelfde manier als bij zoetstofdrankjes als Crystal Clear en Cola Light. Ik krijg alleen maar dorst van dat soort dingen. Wil er altijd een glas water achteraan gooien (denk dat het een soort allergische reactie is).
        Verder heb ik een paar keer zoete dingen ermee gebakken met amandelmeel als vervanger voor gebak en koekjes. En als ik op het lichte gevoel in mijn hoofd en de daarna terugkerende snaaibehoefte afga, geeft het toch een flinke schommel aan de suikerspiegel, wat ik nier ervaar als ik dadels of (gedroogd) fruit gebruik.

        @Gert, ik ben het met je eens; waarom niet gewoon ‘niks’. Als je whoole food eet heb je ook steeds minder behoefte aan iets. En als het zo nodig moet, neem dan maar honing of zoals de mannen/vrouwen van Lovechock kokosbloesemnektar. Gewoon, iets wat je lichaam ‘snapt’ en kan verteren.

    • Yvonne zegt:

      Ik hoorde net via de link van Jo tB naar Jimmy Moore’s “Living da vida low carb” in podcast nr. 180 (zes lezers hebben echt een dagtaak) een zekere Dr. Gundry zeggen dat het lichaam toch glucose gaat aanmaken, omdat de hersenen “zoet” proeven en daarop de pancreas stimuleren. Zou het echt zo simpel zijn?

      • corrien zegt:

        Melchior je kunt je missie stoppen😉 (liever niet), maar deze boodschap heeft toch de reguliere media gehaald.

        Vanmorgen van MSN geplukt;

        Laat die zuurtjes maar liever links liggen. Voor je het weet krijg je last van je hart. Te veel suiker is namelijk slecht voor je rikketik. Dat blijkt uit onderzoek van de University of Texas (VS).

        De boosdoener is glucose-6-fosfaat (G6P), een afbraakproduct van suiker. Van het molecuul raakt het hart in de stress. De spiereiwitten veranderen, waardoor de pompfunctie van het hart verslechtert. Het gevolg is hartfalen.

        De onderzoekers zagen de opgelopen hartschade duidelijk terug in proefdieren en stukjes hartweefsel van hartpatiënten bij wie de stukjes moesten worden verwijderd om een pompapparaatje in hun hart te kunnen installeren. Wanneer het hart al onder druk staat door een te hoge bloeddruk of andere aandoening, kan het te veel aan suiker de genadeklap geven en tot hartfalen leiden.

        De behandeling van hartfalen is lastig. Medicijnen zijn er wel (plaspillen, bètablokkers en ACE-remmers), maar de laatste twintig jaar is er geen nieuwe behandeling bijgekomen. Daardoor sterven elk jaar nog altijd ruim 6000 Nederlanders aan hartfalen.

        De ontdekking van het schadelijk effect van suiker kan wél de deur openen naar nieuwe medicijnen. Zo kunnen rapamycine (een onderdrukker van het afweersysteem) en metformine (een diabetesmedicijn) het schadelijke effect van G6P verstoren en de hartpompkracht herstellen, blijkt uit kleine dierstudies. Maar tot die tijd, rustig aan met snoepgoed! – FAQT

  23. corrien zegt:

    Oké, jouw uitleg is beter…. maar als de boodschap; “VAN SUIKER KRIJG JE HARTKLACHTEN” nu maar blijft hangen, zijn we al op de goede weg. Er zullen toch wel een paar mensen zijn die niet op dat pilletje willen wachten?

    • Dank Corrien! Observeer dat de media opnieuw een merkwaardige conclusie trekken. Iedereen blameert ‘suiker’ (en plaatst beeld van kristalsuiker), maar G6P is een metaboliet van glucose. Alles wat hyperglycaemie geeft (dus niet alleen kristalsuiker, brood is een veel potentere glucosebooster), geeft ook meer G6P.

      De ‘Verenigde Suikerziekten’ verrichten hun sloopwerk via myriaden kanalen.

    • Alex zegt:

      Nog afgezien van de conclusies die wetenschappers zelf uit hun studie(s) trekken…

      http://www.uthouston.edu/media/story.htm?id=020d26f7-c04e-43c3-94a9-1fc4110ef2a7

      HOUSTON – (June 14, 2013) – Too much sugar can set people down a pathway to heart failure, according to a study led by researchers at The University of Texas Health Science Center at Houston (UTHealth).

      A single small molecule, the glucose metabolite glucose 6-phosphate (G6P), causes stress to the heart that changes the muscle proteins and induces poor pump function leading to heart failure, according to the study, which was published in the May 21 issue of the Journal of the American Heart Association. G6P can accumulate from eating too much starch and/or sugar.

      Heart failure kills 5 million Americans a year, according to the Centers for Disease Control. The one-year survival rate after diagnosis is 50 percent and there are 550,000 new patients in the United States diagnosed with heart failure each year.

      “Treatment is difficult. Physicians can give diuretics to control the fluid, and beta-blockers and ACE inhibitors to lower the stress on the heart and allow it to pump more economically,” said Heinrich Taegtmeyer, M.D., D.Phil., principal investigator and professor of cardiology at the UTHealth Medical School. “But we still have these terrible statistics and no new treatment for the past 20 years.”

      Taegtmeyer performed preclinical trials in animal models, as well as tests on tissue taken from patients at the Texas Heart Institute who had a piece of the heart muscle removed in order to implant a left ventricle assist device by O.H. “Bud” Frazier, M.D., and his team. Both led to the discovery of the damage caused by G6P.

      “When the heart muscle is already stressed from high blood pressure or other diseases, and then takes in too much glucose, it adds insult to injury,” Taegtmeyer said.

      The study has opened doors to possible new treatments. Two drugs, rapamycin (an immunosuppressant) and metformin (a diabetes medication) disrupt signaling of G6P and improved cardiac power in small animal studies.

      “These drugs have a potential for treatment and this has now cleared a path to future studies with patients,” Taegtmeyer said.

      • Ja, ik zag het ook😉. Nieuwe medicijnen met nieuwe bijwerkingen moeten er komen. Andere opties bestaan niet eens in de denkwereld van deze mensen. Terwijl een substantieel deel van de huidige epidemie van hartfalen (cardiomyopathie) op het conto van de statines moet worden geschreven🙂.

        Ik kan me de vertwijfeling van een man als Tim Noakes zo goed voorstellen…

  24. Over cardiomyopathie en statines gesproken, bijna tien jaar geleden heb ik een paar nachten behoorlijk slecht geslapen😉. Maar alles (en veel meer) blijkt zich te materialiseren, helaas.

    AD Magazine, januari 2004

    Wondermiddel of tragedie?

    Door: Melchior Meijer

    INTRO

    Statines, medicijnen die het cholesterolgehalte verlagen, worden ook in Nederland uitgeschreven alsof het aspirientjes zijn. Dit jaar slikken we voor 320 miljoen euro en de trend wijst – met dank aan de vergrijzing – steil omhoog. Het gouden kalf van de farmaceutische industrie redt levens. Zegt die industrie. Zeggen ook de meeste artsen. Maar een groeiende groep dwarsliggers speurt onraad. ‘Statines voorkomen misschien een enkel hartinfarct, maar ze werken chronisch hartfalen in de hand,’ aldus een cardioloog. Een collega: ‘Ik denk dat mensen die deze pillen slikken zich heel ongerust moeten maken.’

    BROODTEKST

    Gebruikt u Lipitor? Gefeliciteerd! Met het gebruik van Lipitor (…) bent u op de goede weg naar gezonde cholesterolwaarden. Wie zojuist van de dokter een receptje heeft gekregen voor de populaire cholesterolverlager Lipitor, wordt op de website van fabrikant Pfizer (www.ikgebruiklipitor.nl) aangesproken als uitverkorene. De boodschap, zij het wat subtieler uitgedrukt: volg de adviezen van de farmaceut strikt op – in de praktijk komt dat doorgaans neer op levenslang slikken – en de gevreesde zwarte limousine zal nog lang uw deur voorbij rijden. Vlotte babyboomers fietsen en golfen op de achtergrond dat het een aard heeft. Samen zullen we dat vermaledijde cholesterol wel klein krijgen. Join the club!

    Lipitor (atorvastatine) is een van de vele razend goed verkopende telgen uit de familie van de zogenoemde HMG-CoA reductase remmers, ofwel cholesterolsynthese remmers, ofwel statines. Farmaciegigant Merck was in 1987 de eerste die het middel onder de naam Mevacor (lovastatine) op de markt zette. Mevacor was niets minder dan een revolutie. Eindelijk was het mogelijk zelfs fors verhoogde cholesterolspiegels met een enkel pilletje per dag te ‘normaliseren’. Geen spartaanse diëten meer, weg met de bittere poeders waar je ook nog eens hondsberoerd van werd. En wat nog mooier was: statines bleken het ‘gunstige’ HDL-cholesterol met rust te laten. Inmiddels heeft elk groot farmaceutisch bedrijf zijn eigen statine. De één is wat potenter dan de ander, maar in principe doen ze allemaal hetzelfde. Miljoenen mensen over de hele wereld slikken dagelijks trouw hun Zocor, Lipitor, Lescol, Crestor, Pravachol en binnenkort ook no-name kloons. “Statines zijn de nieuwe aspirine,” verkondigde onderzoeker Rory Collins onlangs zelfs juichend in het medische tijdschrift The Lancet, naar aanleiding van de Heart Protection Study. Uit dit zeven jaar lange, door Merck betaalde onderzoek onder 20.000 Britten bleek namelijk dat statines iederéén enigszins beschermen tegen een hartinfarct. Ouderen, jongeren, mannen, vrouwen, mensen met heel hoge cholesterolspiegels en mensen met normale of zelfs erg lage cholesterolspiegels. Onze eigen Nijmeegse hoogleraar atherogenese Anton Stalenhoef gaat wat minder ver dan Collins, maar is niettemin ‘denderend positief’. Hij noemt statines ‘de nieuwe penicilline’. Het moet dezer dagen leuk werken zijn bij bedrijven als Merck, Astra-Zeneca, Novartis en Pfizer. Alles wijst erop dat hun cholesterolverlagende kuurtjes à 1000 euro per jaar een ongeëvenaarde afzet zullen vinden in onze vergrijzende bevolking.

    Er zijn echter dokters die de zegetocht van het lucratieve wondermiddel met argusogen gadeslaan. In vooraanstaande medische tijdschriften waarschuwen ze voor nadelige consequenties bij langdurig gebruik. Hun bezwaren liegen er niet om. Blootstelling aan statines zou ondermeer kanker, chronisch hartfalen en geheugenverlies in de hand werken. Bijwerkingen die uiteraard niet in de bijsluiter staan. Een hartmedicijn dat hartfalen veroorzaakt? Begin 2002 riep een groep Australische cardiologen in het toonaangevende vakblad Journal of the American College of Cardiology op tot een grootscheeps onderzoek naar dat vermeende, paradoxale verband. Chronisch hartfalen, een invaliderende aandoening waarbij de hartspier langzaam maar zeker aan pompkracht inboet, komt in de geindustrialiseerde landen steeds vaker voor. Vaker dan kan worden verklaard door de vergrijzing en het toenemend aantal mensen dat een acute hartaandoening overleeft, menen de auteurs van de oproep. En voegen er aan toe dat ‘oplettende artsen over de hele wereld de kwistig voorgeschreven statines in de verdachtenbank [plaatsen]’.

    Die verdenking komt natuurlijk niet uit de lucht vallen. “Statines maken slachtoffers – véél slachtoffers – en het is onderhand aardig duidelijk hoe dat komt,” luidt het boude commentaar van cardioloog Peter Langsjoen uit Tyler, Texas, USA. Langsjoen hing een begerenswaardige praktijk in een academisch ziekenhuis aan de wilgen om zich geheel te kunnen wijden aan wat hij noemt ‘statine-geïnduceerd hartfalen’. Hij begint een beknopt college medische biologie dat ondanks de Mexicaanse Hond-achtige herrie op de lijn niets aan duidelijkheid te wensen overlaat. “Statines blokkeren de activiteit van het enzym HMG CoA-reductase. Dat is in het lichaam verantwoordelijk voor de aanmaak van mevalonaat, de voorloper van zowel cholesterol als co-enzym Q10. Dat Q10, ook wel ubiquinon genoemd omdat het betrokken is bij talloze fysiologische processen, is essentieel voor het functioneren van de mitochondrieën, de energiefabriekjes in onze cellen. Iemand die een statine slikt, berooft zijn lichaam dus niet alleen van cholesterol, maar ook van de Q10 die het normaal gesproken aanmaakt. Hoe hoger de dosis, hoe minder er van beide essentiële factoren circuleert. De cellen die Q10 het hardst nodig hebben zijn die van het zenuwweefsel, van de skeletspieren, maar vooral die van de hartspier. Hartspiercellen vrèten Q10. Krijgen ze niet voldoende, dan zeggen ze vroeger of later ‘bekijk het maar’ en de patiënt meldt zich met chronisch hartfalen. Oudere statineslikkers ontwikkelen binnen een half jaar tot een jaar een gevaarlijk Q10-gebrek, bij jongere mensen kan het enkele jaren duren. De allereerste symptomen? Vooral extreme vermoeidheid en spierpijn. Later komt kortademigheid. Ik zie in mijn praktijk twee à drie nieuwe gevallen van statine-gerelateerd hartfalen per week en het eerste wat ik dan doe is de Q10-spiegels meten en opkrikken met goedkope pilletjes uit Japan. In Japan is Q10-suppletie een standaard interventie bij hartfalen.”

    Langsjoen publiceerde vorig jaar een eigen onderzoekje waarin hij observeert dat tweederde van de mensen al na een half jaar statine-therapie diastolische dysfunctie vertoont, een eerste teken van hartfalen. “Dokters schrijven deze medicijnen met een verpletterende nonchalance voor. Het gaat echt om uitermate tricky spul.” In de zomer van 2001 bezweken plotseling opvallend veel mensen die de drie jaar eerder geintroduceerde statine Baycol (cerivastatine) slikten. Toen een agressieve ontkenningsstrategie overduidelijk ongeloofwaardig begon te worden, nam farmacieconcern Bayer de pil die haar vlaggenschip had moeten worden van de markt. Was Baycol zoveel gevaarlijker dan haar zusjes van de concurrentie? “Het was waarschijnlijk wat potenter,” zegt Langsjoen droogjes. “Maar een statine is een statine.” Na het Baycol-incident stuurde een groep artsen en wetenschappers onder aanvoering van de Italiaanse arts/biochemicus Gian Paolo Littarru een petitie aan ondermeer de gezondheidsautoriteiten van de EU. Uit die petitie: ‘Het is mogelijk dat de gemelde statine-gerelateerde sterfgevallen het topje van een ijsberg vertegenwoordigen. (…) De omvang en gevolgen van het farmacologisch geïnduceerde Q10-gebrek mogen niet worden onderschat. Er zijn aanwijzingen dat wij dokters met de beste bedoelingen een levensbedreigende toestand creëren bij miljoenen patiënten. Gedegen onderzoek laat zien dat aanvulling met een goed opneembaar supplement de gesignaleerde tekorten volledig kan opheffen.’

    Zouden de farmaceutische bedrijven, met al de competentie en technologie die ze kunnen kopen, werkelijk niet weten wat individuele dokters met eenvoudige middelen vaststellen? Beschikken ze misschien over onbekende data, waaruit blijkt dat de verontruste artsen er falicant naast zitten? Al te grote nieuwsgierigheid van buitenstaanders wordt in de branche niet gewaardeerd. Zonder over te gaan tot illegale methoden krijgen pottenkijkers geen wezenlijke informatie boven tafel. Toch kan veilig worden aangenomen dat de industrie van het ‘manco’ op de hoogte is. Merck & Co Inc. deponeerde namelijk op 29 mei en 12 juni 1990 de patenten US 4929437 respectievelijk US 4933165, beide met de omschrijving: ‘Geïntegreerde combinatie van Co-enzym Q10 en HMG-CoA reductase remmers’. Merck verschafte zich dus het alleenrecht op een combinatiepil met een statine en Q10. De patenten liggen al twaalf jaar ongebruikt in de brandkast. Merck wil kennelijk niet aan die combipil, de concurrentie kan er niet aan. “We staan aan de vooravond van de grootste medische tragedie allertijden,” zegt cardioloog Langsjoen. “Nooit eerder bracht het medische establishment miljoenen gezonde mensen bewust in levensgevaar. Ik beschouw mijn geweldige professie de laatste tijd met een mengeling van medelijden en verachting.”

    Waarom wil de farmaceutische industre een simpele formule die op z’n best een onbeschrijflijke hoeveelheid leed voorkomt en in het slechtste geval geen extra schade toebrengt kennelijk per se van de markt houden? In het beperkte clubje onafhankelijke artsen en wetenschappers dat zich met deze problematiek bezighoudt, voert één verklaring de boventoon. ‘Zo’n combipil moet net als elk ander nieuw medicijn opnieuw klinisch worden getoetst,’ e-mailt de Amerikaanse biochemicus Christian Allen, voormalig medewerker van de National Institutes on Health. ‘Er moeten dan vier groepen worden gevormd. Een placebogroep, een groep die de combipil krijgt, een groep die alleen een statine krijgt en een groep die alleen Q10 slikt. Extra Q10 heeft in kleinere studies bewezen gunstige effecten te hebben op de conditie van hart- en bloedvaten. Het zou dus kunnen dat de mensen in de Q10-groep het net zo goed of beter doen dan de groepen die de combi of de statine slikken. Dat moet voor de fabrikanten een spookscenario zijn. Ze zouden dan zelf aantonen dat een ‘waardeloos’ voedingssupplement werkzamer en vooral veiliger is dan hun astronomische winsten genererende designerdrug.’ Intussen, zo verklaren ongeruste wetenschappers de enorme professionele desinteresse, hebben veel dokters er geen benul van dat Q10 een cruciale rol speelt bij de energieproductie in de cel. Cardioloog Langsjoen: “Ze denken dat het een tovermiddeltje uit de damesbladen is, in dezelfde categorie als haaienkraakbeen en appelazijn.”

    Voor alle duidelijkheid, statines bieden wel degelijk een zekere bescherming tegen doodsoorzaak nummer één, het hartinfarct. Dat effect is echter onafhankelijk van de mate van cholesterolverlaging, want mensen met lage cholesterolwaarden profiteren evenzeer als mensen met hoge waarden, terwijl degenen bij wie het LDL het minst zakt, de beste vooruizichten hebben. Statines blijken ‘toevallig’ ook krachtige ontstekingsremmers te zijn, in staat om de atherosclerotische plaques die een infarct kunnen uitlokken te stabiliseren. Dat redt inderdaad levens. Maar geneesmiddelenfabrikanten verstaan de kunst van het marskramen. Zonder te liegen, geven ze een voorstelling van zaken die de argeloze burger – artsen helaas niet altijd uitgezonderd – om de tuin leidt. Een kwestie van goochelen met cijfers. Een aardig voorbeeld is de WOSCOPS-studie, waarin gekeken werd naar het effect van pravastatine bij gezonde mensen met een erg hoge cholesterolspiegel. Deze groep wordt in Nederland vrijwel standaard behandeld met een statine. In zijn promotiemateriaal rept de fabrikant van een indrukwekkende 25 procent risicoverlaging. Maar wat betekent dat? Dat in de niet behandelde groep 25 procent meer hartdoden vielen? Geenszins. Van de ‘patiënten’ die Pravachol gebruikten, was 98,8 procent na 5 jaar nog vrolijk in leven. Bij de patiënten die het met een placebo hadden moeten doen, zette ‘slechts’ 98,4 procent na 5 jaar nog elke ochtend de voeten op het koude zeil. De relatieve risicoverlaging – het verschil tussen 1,2 en 1,6 – is inderdaad 25 procent. Een verschil dat nog net statistisch relevant is.

    Tegenover deze bescheiden winst staat dat nogal wat studies een sinistere oversterfte aan vooral kanker laten zien. Berucht is de zogenaamde CARE-studie, waarbij dertien vrouwen in de statinegroep borstkanker ontwikkelden, tegen slechts één in de controlegroep. Een andere enorme studie, het EXCEL project met in de hoofdrol Merck’s lovastatine, werd voortijdig gestaakt toen na een jaar wel erg veel Mevacor-slikkers het loodje bleken te leggen. In dierproeven leidt langdurige blootstelling aan statines vrijwel per definitie tot kanker en een ontijdig einde, maar volgens de industrie is het onverantwoord dergelijke ‘harde eindpunten’ te extrapoleren naar mensen. Hetzelfde verweer gebruikt ze ten aanzien van een in Nature Medicine gepubliceerde Zwitserse studie, waaruit blijkt dat Lipitor, Mevacor en Pravachol in diermodellen de T-Helper cellen, de elitetroepen van het immuunsysteem, knock-out slaan. De auteurs achten de afweer-onderdrukkende capaciteit van statines zo groot, dat ze er een toepassing voor zien bij de behandeling van transplantatiepatiënten. Prachtig! Jammer alleen dat een gecompromitteerd immuunsysteem allerlei vormen van kanker meer kans geeft. Zit een gezonde babyboomer met een wat verhoogd cholesterol daar op te wachten? Ruim zes jaar geleden schreven de onderzoekers Newman en Hulley in het Journal of the American Association ten aanzien van het kanker-risico: ‘Experimenten met dieren en mensen suggereren dat statinegebruik moet worden vermeden, behalve bij patiënten met een hoog en onmiddellijk risico op [een hartinfarct].

    Dr. Jørgen Vesti-Nielsen, een internist uit het Zweedse Karlshamn, opperde onlangs tijdens een lezing nog twee mogelijke verklaringen voor het gesuggereerde kankerverwekkende effect. “Statines stimuleren in lage doses angiogenese, de aanmaak van nieuwe bloedvaatjes. Tumoren hebben voedingsstoffen en dus bloed nodig voor hun groei. Ze zijn afhankelijk van een uitgebreid netwerk van bloedvaatjes. Zonder de snelle aanleg van zo’n netwerk kunnen ze niet eens ontstaan. Elke stof die de aanmaak van nieuwe vaatjes stimuleert, werkt het ontstaan en de verspreiding van kanker in de hand. Fins onderzoek suggereert bovendien dat statines de lichaamscellen minder gevoelig maken voor insuline. Wie van u, collegae, ontkent nog dat insulineresistentie een belangrijk mechanisme is achter vele vormen van kanker?” In erg hoge doses blijken statines de vorming van nieuwe bloedvaatjes juist tegen te gaan. Mensen met een matig risico op cardiovasculaire narigheid worden doorgaans echter levenslang op een lage dosis gezet.

    Voormalig astronaut en NASA-arts Duane Graveline uit Florida raakte tot zijn ontzetting twee keer ‘volledig de weg kwijt’ vlak nadat hij na zijn jaarlijkse vliegerkeuring op Lipitor was gezet. Twee keer werd hem op de EHBO verteld dat hij een episode van Transient Global Amnesia (voorbijgaand algemeen geheugenverlies) had doorgemaakt. Een zeldzame aandoening, die in de literatuur niet wordt genoemd als relevante bijwerking van statines. De arts maakte zich dus ernstige zorgen over een mogelijk op handen zijnde dementie. Tot hij in contact kwam met dr. Beatrice A. Golomb, een epidemiologe die speurt naar onbekende bijwerkingen van statinegebruik. Toen werd hem duidelijk dat hij beslist niet de enige statineslikker is die plotseling, zonder enige waarschuwing in een ‘volstrekt zwart gat van enkele uren’ belandde. Golomb kreeg na een oproep honderden reacties van patiënten en artsen en staat nu voor de ingewikkelde klus het eventuele verband tussen statinegebruik en tijdelijk geheugenverlies hard te maken.

    Zien Graveline, Golomb en andere dokters spoken? In de onderzoeken die geneesmiddelenfabrikanten moeten overleggen alvorens een medicijn wordt toegelaten, wordt algemeen geheugenverlies niet genoemd als serieuze bijwerking. Een zo ingrijpend probleem zou toch aan het licht gekomen zijn? Biochemicus en lipidendeskundige Joel M. Kauffman van de Universiteit van Philadelphia nam de onderzoeksrapporten onder de loep en vond een weinig koosjere verklaring. “Farmaceutische bedrijven hebben de gewoonte om een ernstige bijwerking die de introductie van een nieuw middel kan dwarsbomen, op te delen in zes of zeven verschillende categorieën. Dat is een beproefde methode om echt onrustbarende bijwerkingen onder de 1 procent-drempel te houden. Algemeen geheugenverlies kan bijvoorbeeld worden opgesplitst in categorieën als verwarring, geheugenzwakte, seniliteit, dementie en verminderd cognitief functioneren. Je maakt van één onrustbarend vaak optredende bijwerking simpelweg meerdere zeldzame bijwerkingen.” Een slimme verdwijntruc, die de controlerende instanties kennelijk niet altijd doorzien.

    Slikken of niet slikken? Nefarma, de overkoepelende organsiatie van onderzoek bedrijvende farmaceutische bedrijven in Nederland, zegt bij monde van een woordvoerster niet van eventuele bezwaren op de hoogte te zijn. Geconfronteerd met de brandbrief van biochemicus Littarru en collega’s, verwijst zij naar het hoofd Communicatie en Public Relations, mevrouw Meijsing. Waarom zijn er patenten aangevraagd op een combinatiepil? Waarom zijn die twaalf jaar lang niet gebruikt? Mevrouw Meijsing blijft het antwoord schuldig, want ze is dagen achtereen ‘net even de deur uit’. Ook op e-mail wordt niet gereageerd.

    “Als de dokter het voorschrijft, kun je gerust aannemen dat de noodzaak ruimschoots opweegt tegen de eventuele risico’s,” zegt een woordvoeder van het Nederlands Huisartsen Genootschap. “Het is maar hoe je het bekijkt,” pareert dr. Marshall E. Deutsch, een cholesterol-expert die onderzoek deed naar het nut van een vetarm dieet bij kinderen. “De totale mortaliteit in behandelde groepen is – alle bombarie ten spijt – niet lager dan die in groepen die geen statine krijgen. Zelfs voor mensen met erg hoge cholesterolspiegels is de winst mager. Alles wijst er bovendien op dat de totale sterfte na een jaar of vijf behandeling juist stijgt. Als je per sé niet met een hartinfarct bij Petrus wilt aankloppen – maar liever met kanker, chronisch hartfalen, een beroerte, een strop om je nek of wat dan ook – kun je het gebruik van een statine overwegen. Als het je weinig uitmaakt waaráán je gaat, als je meer belangstelling hecht aan de kwaliteit van je resterende jaren, kun je beter van een statine afzien. Zonder parachute uit een vliegtuig springen, biedt uitstekende bescherming tegen kanker. Het heeft echter zulke drastische consequenties voor de totale mortaliteit, dat geen arts het als behandeling inzet. Ik hoop dat deze vergelijking in de toekomst misplaatst zal blijken te zijn. Maar ik vrees van niet.”

  25. corrien zegt:

    Dank Melchior. Voor de bondige verklaring. Zal het mijn ouders laten lezen; al lezen ze maar alleen de laatste vier alinea’s😉

  26. George zegt:

    Vanavond deel 2: “Wie maken je dik?”

    Nederland 2,
    zondag 23 jun 2013; 19:20 – 20:20

    In de hele wereld neemt het overgewicht toe. Er zijn nu meer mensen te dik dan er ondervoed zijn. Journalist Jacques Peretti doet onderzoek naar de revolutie in onze eetgewoonten in de afgelopen veertig jaar, en hoe de industrie daar munt uit heeft geslagen. In de Verenigde Staten komt hij meer te weten over een zoetstof die in de jaren zeventig werd gepropageerd om het maïsoverschot in de landbouw te benutten, een stof die nu schadelijk blijkt te zijn voor het hormoon dat je eetlust regelt. Hij vertelt over ‘supersizen’, een concept dat ervoor zorgde dat de voedselconsumptie en de winsten stegen. En hij praat met professionals uit de voedingsindustrie over de invoering van voordelige menu’s, king-size snacks en stunten met gratis producten. Peretti onderzoekt ideeën over wat wel en niet gezond is, ontwikkelingen op het gebied van voedingsadviezen en de invloed van marketing en reclame op de keuzes die je maakt.

  27. Matthijs zegt:

    Veel verwijzingen die ik tegen kom in discussies over paleo eten gaan naar andere weblogs, podcasts, presentaties of n=1 verhalen. Of studies bij dieren of mensen die al een bepaalde aandoening hebben (incl overgewicht, diabetes, etc). Zijn er al interventie studies gedaan bij verder gezonde mensen, liefst van iets langere duur, om te zien wat de effecten zijn van het verminderen van koolhydraatinname? Ik kan me bijvoorbeeld heel goed voorstellen dat er een belangrijke interactie is tussen verschillende factoren als overgewicht, te weinig beweging, slechte voeding, etc. En dat het verminderen van de suikerinname bij iemand die weinig beweegt, overgewicht heeft, al een zekere mate van insulineresistentie, een totaal ander effect heeft dan het verminderen bij iemand die gezond is, veel sport, verder gezond eet, etc.

    • Andre zegt:

      Matthijs, je noemt eerst paleo en vervolgens lowcarb. Die twee zijn zeker niet noodzakelijk hetzelfde! Bij paleo is de focus vooral om ‘echt eten’ te eten met beperkte consumptie van granen, toegevoegd suiker en beschadigde vetten. Paleo kan lowcarb zijn, maar is dat zeker niet per definitie.

      Ik weet zogauw geen gedegen onderzoeken naar de effecten van paleo voeding in gezonde mensen. Er is al wel het een en ander aan onderzoek gedaan naar lowcarb, onder meer door Drs. Phinney en Volek (zie http://www.artandscienceoflowcarb.com/). Een van die onderzoeken was in gezonde atleten die een paar maanden op een lowcarb dieet hebben getraind en gesport en daarbij in ieder geval geen verlies in uithoudingsvermogen bemerkten (zie https://melchiormeijer.wordpress.com/artikelen-4/dieselpower/)

      • Matthijs zegt:

        Andre, bedankt voor de links. Zal ze bekijken. Begrijp dat er een verschil is tussen “paleo” en lowcarb. Maar zoals je zelf ook al aangeeft hangt dat weer af van welke definitie je precies hanteert.

    • Alex zegt:

      @Andre, Matthijs heeft het in zijn vraag enkel en alleen over paleo. Verminderen van koolhydraatinname gebeurt automatisch bij paleo althans in vergelijking met SAD/SDCD, maar echt niet noodzakelijkerwijs in dezelfde mate als lowcarb.

      @Matthijs, er zijn wel studies bekend bij gezonde proefpersonen, bijvoorbeeld Frassetto, maar voor zover ik weet nog niet direct op langere termijn. http://yaboga.com/paleo-metabolic.pdf

      Verder zijn er genoeg boeken over volkeren die leven volgens paleo principes, zoals van Staffan Lindeberg / Kim Hill and Magdalena Hurtado, waar allerlei welvaartsziektes gewoonweg niet voorkomen o.a. dankzij het gebrek aan ‘man-made’.

      Ook kun je niet noodzakelijkerwijs volhouden dat iemand die denkt gezond te zijn dat ook daadwerkelijk is (bijvoorbeeld Jacques Perretti TOFI) en zijn er genoeg n=1 die paleo gaan eten/leven om toekomstige problemen te voorkomen. Vele n=1 vormen weliswaar geen studie, maar toch een niet te negeren bewijslast.😉

      • Andre zegt:

        Oops, late night reading fail😉

        Zie mijn links dan maar als een onderbouwing dat als zelfs beperking van carb inname tot ver onder het paleo niveau geen probleem is in gezonde mensen, het paleo niveau zeker goed moet gaan😉

      • Matthijs zegt:

        Alex, dank voor je reactie. Ik ga die pdf lezen. De reden dat ik specifiek vraag om interventiestudies is dat alle n=1 verhalen en ander indirecte aanwijzingen (‘wat aten onze voorouders?’) weliswaar voldoende grond kunnen zijn om tot theorievorming te komen, maar nog geen hard bewijs voor een of ander.

        Probleem van alle ervaringsverhalen is bijvoorbeeld dat je een enorm grote kans op outcome bias hebt. Je hoort de succesverhalen, maar die kunnen best het gevolg zijn van een bepaald selectieproces of zelfs toeval. Om even een fictief voorbeeld te bedenken: stel dat 1% van de bevolking een bepaalde voedselallergie heeft of een bepaald vitaminetekort. Als die mensen overgaan op een bepaald dieet en daarmee hun specifieke probleem verhelpen (die allergie of tekort), dan betekent dat nog niet dat de andere 99% van de bevolking net zo’n baat heeft bij diezelfde verandering van dieet. Dan is dit even een verzonnen voorbeeldje, maar er zijn vele manieren te bedenken waarop ongecontroleerde waarnemingen vertekenend of zelfs misleidend kunnen zijn.

        En zoals ik al aangaf vraag ik me af of er sprake is van bepaalde dosis-respons relaties. Iemand met overgewicht en insulineresistentie, die ontbijt met wit brood en hagelslag, lunched met weer een lading voorverwerkt zoet brood, avondeet met de McDonalds en tussendoor nog een paar chocoladerepen en koekjes eet, nauwelijks groente en fruit eet (een vrij normaal westers dieet dus) zal totaal anders reageren op een dieetverandering dan een gezonde sporter die al veel gezonder en gevarieerder eet. Iemand van 8 glazen bier per dag naar 4 brengen heeft een groot effect. Van 4 naar 2 heeft misschien ook nog een effect, maar is al veel kleiner. Van 2 naar 1 is het effect misschien al niet meer te meten. Etc.

      • Alex zegt:

        Graag gedaan.😉 De behoefte aan interventie-studies begrijp ik heel goed, heel wat jubelverhalen te vinden over wat voor leefwijze dan ook op het internet. Zou best kunnen dat bijv. Lierre Keith vooral opknapte door paleo doordat ze een onvermoede granen/glutenintolerantie had. Niet dat ik wil beweren dat vegan zo gezond is, verre van dat.

        Meen je die laatste alinea serieus? Jouw voorstelling van ‘normaal eten’ is zo mogelijk nog negatiever dan die van Melchior. Ik ken weinig mensen die zo eten als jij beschrijft, maar genoeg die toch overgewicht hebben (al dan niet overduidelijk zichtbaar), ondanks een overdaad aan groente en fruit en over het algemeen redelijk gezond eetpatroon met voldoende variatie; maar die eten wel allemaal (volkoren) brood, al dan niet met zaden en pitten, en niet te vergeten margarine/halvarine en vloeibare onverzadigde vetten…

        Het feit dat iemand sport sluit alleen een extra risico-factor uit, maar betekent niet automatisch dat zijn leefwijze optimaal is.😉

      • Matthijs zegt:

        Ja, mijn voorbeeld van een ‘normaal’ westers dieet was iets overdreven😉

    • Alex zegt:

      http://vimeo.com/28587622 Dr Lynda Frassetto – Should everyone eat a paleo diet?

  28. Alex zegt:

    Super Human Radio # 1215 Research Reveals How High Blood Sugar Levels Make You Age Faster Carl Lanore interviewt Antoine Roux.

    http://www.plosgenetics.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pgen.1000408
    Pro-Aging Effects of Glucose Signaling through a G Protein-Coupled Glucose Receptor in Fission Yeast

  29. AbuKaliem zegt:

    Ik ‘vond’ koekie monster van sesam straat altijd vet stoer, nu begrijp ik dat hij gewoon last had van cravings🙂
    Aaah gelukkig is de maand Ramadan weer in aantocht, vasten van zonsopgang tot zonsondergang. En na de maand vasten ‘eid al Fitr’ vertaald “feest van het ontbijt’ krom vertaald SUIKERfeest hahaha
    Wie heeft het suikerfeest genoemd? Suiker bestond toen helemaal niet? What the FATWA! Thanks for the reminders Prof. Dr. MSc. Melchior.

  30. Jo tB zegt:

    Kun jij bij een universiteit? Die hebben wel een abonnement en kun je het downloaden en/of printen bij de universiteitsbibliotheek.

    • riesjart zegt:

      Nee dus, dat is geen optie, normaal gesproken doe ik dat op het werk maar ik kan deze niet downloaden vandaar. Nou hoop ik dat ieman dat hier wel kan en zo vriendelijk is om het dan naar mij op te sturen🙂

  31. Jan Peter van Doorn zegt:

    Net van de dokter. Virusje in de longen. Teveel hoesten, wat pijn in de borst. Hartslag meten. ‘Niet schrikken dokter, ik heb een stoornisje’. Filmpje maken: boezemfibrilleren. ‘Wel eens last van, meneer (was nieuwe dokter)?’ ‘Nee ik geloof het niet’. ‘Ik wil toch uw cholesterol checken’. ‘Maar dokter, cholesterol heeft daar toch niet veel mee te maken?’ ‘Ja zeker, waarom denkt u dat al die cardiologen dat graag willen weten’. ‘Ik denk omdat ze de vrij traditioneel zijn en de laatste wetenschappelijke onderzoeken op dat gebied niet lezen of serieus nemen, ik kan u wel een paar linkjes sturen’. ‘Zullen we het er een andere keer over hebben, meneer’.

    • George zegt:

      ‘Ik denk omdat ze de vrij traditioneel zijn en de laatste wetenschappelijke onderzoeken op dat gebied niet lezen of serieus nemen, ik kan u wel een paar linkjes sturen”
      😉

      wat een beleefd antwoord, ik erger me altijd aan zulke dokters en laat dat ook merken;
      bedankt voor de tip, mocht ik ooit naar een arts moeten……

  32. Mariet Hoen zegt:

    Ha, ha, Jan Peter en George .
    Deze discussie heb ik iedere 3 maanden.
    Mijn dokter vindt mijn cholesterol nog te hoog. Hij móet mij eigenlijk op statines zetten.
    Protocol/ teamdruk. Hij weet dat ik dat niet wil. Zijn oplossing ? Niet meer meten onder het motto: Niet weten, niet behandelen ! Hij is meer bezig met zijn eigen beoordeling in het team, dan met mijn fantastische vorderingen en hoe ik dat dan doe !

    Volgende week ga ik het eens anders aanpakken. Ik heb ‘Before and after’ foto’s gemaakt ( voor een ander doel ) Die ga ik hem eens onder de neus houden, om eens een ondersteunende reactie te ontlokken😉

    • corrien zegt:

      Hahaha Mariet; een tulp op haar retour; van vervallend naar stralend😉
      Nog even, dan kan je naast Patries in de Playboy Schoemacher versus echt mooi.

    • Hans zegt:

      Jan Peter en Mariet’ ,
      Was bij de huisarts onlangs voor een akkefietje , kom er weinig…
      Op mijn vraag of hij bekend was met Paleo kreeg ik het antwoord : ,, Heb er wel eens iets van gehoord ” terwijl ik over http://www.nvve.nl eigenlijk met hem wilde spreken
      Artsen , je moet het maar treffen😉

  33. Mariet Hoen zegt:

    Ha Corrien, zo ver zal het wel niet komen😉 Maar voor de facebook ers: Ik sta wel op de pagina van
    https://www.facebook.com/ThePaleoMiracle?fref=ts Vandaag ! Dus even liken😉

  34. riesjart zegt:

    http://www.drbriffa.com/2013/06/26/massive-diabetes-study-seems-to-completely-sidestep-the-issue-of-carbohydrate-in-the-diet/
    Commentaar van Dr. Briffa op het afbreken van de LOOK AHEAD studie waarin diabetici (type 2) op een energiebeperkt dieet werden gezet en de lichamelijke inspanning werd opgevoerd. De bedoeling was dat de patienten hiervan flink zouden opknappen natuurlijk!
    Deze studie is na 11 jaar afgebroken omdat er onvoldoende verschil was tussen de diabetici in de interventiegroep (je weet wel minder eten en meer bewegen het aloude devies!!!) en de controlegroep.
    Kijk vooral in het artikel even naar de glykemie controle (HbA1c) die aangeeft wat de bloedglucosespiegel was in de afgelopen maanden, een interessante metric voor diabetici en niet bepaald indrukwekkend dacht ik zo….
    Hier is een hoop geld in verdwenen, zou beter een trial met Paleo uitgevoerd worden?
    ZIE: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23790149

    • Jo tB zegt:

      Hoe lang moeten we nog dit soort onzin studies onze strot ingeramd krijgen? We weten toch zo langzamerhand dat een laag vet, beperkt eiwit, koolhydraat rijk dieet NIET werkt. Hoe vaak moeten we de boodschap herhalen voordat het doordringt in de hersens van onderzoekers. Het werkt NIET. Miljoenen verspild geld dat veel beter besteed had kunnen worden. Hoe lang blijven wetenschappers met oogkleppen oplopen?

    • Alex zegt:

      http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jhn.12138/full
      A Mediterranean diet improves HbA1c but not fasting blood glucose compared to alternative dietary strategies: a network meta-analysis.

      “Independently, none of the studies examined showed significantly detrimental effects of dietary modification on fasting blood glucose, fasting insulin or HbA1c. The Palaeolithic diet in the study by Lindeberg et al. (2007) demonstrated the most positive effect on fasting blood glucose of all of the studies included in the analysis. We considered this study to be of higher quality; the article provided explicit details about the different dietary interventions, as well as details of contact time and the education received. This elegant study is well reported, which likely reflects the rigorous study procedures. However, caution should be taken with regard to recommending this diet, in that the results are only obtained from one study, which only included a small number of participants, and standards may be difficult to reproduce in a real-life setting. Furthermore, the diet may not be complete in all nutrients; a limitation of dairy products could increase the risk of calcium or other mineral deficiencies. In addition, if lean meats are not specifically selected, cardiovascular risk may be increased.”

      Lindeberg is echt geen lowcarb, integendeel zelfs.😉

      • Matthijs zegt:

        het stukje daarvoor in de tekst gaat ook over paleo
        “The inclusion of studies that specifically restricted calorie intake increased the precision of estimate effects. The only change in outcome was the increased effect size of the Palaeolithic diet compared to other dietary interventions. A potential beneficial effect of this diet is the lower carbohydrate content of the diet. It is well accepted that the carbohydrate load in a diet exerts the greatest effect on post-prandial blood glucose (Kirk et al., 2008). Recommendations for high carbohydrate intake have been questioned multiple times (Garg, 1994), yet low carbohydrate diets remain controversial. A meta-analysis of high-fat, low carbohydrate versus low-fat high carbohydrate diets in those with T2DM demonstrated a greater 2-h glucose in those on the high carbohydrate diet but found no difference in fasting blood glucose or HbA1c (Kodama et al., 2009). Mixed effects on cardiovascular risk factors were also seen in a further meta-analysis on low carbohydrate diets for weight loss (Nordmann et al., 2011). Thus, it is still accepted that there is insufficient evidence to recommend carbohydrate-restricted diets to those individuals with T2DM (Kirk et al., 2008). The plethora of conflicting data suggests that the debate may continue for some time.”

        Ze concluderen dus dat het allemaal nog niet zo duidelijk is wat betreft low-carb.

      • Jo tB zegt:

        Matthijs, verwacht jij anders? Ik niet. De standaard slotzin van alle onderzoeken is dat de bevindingen inconclusive zijn en verder onderzoek is vereist. Ze moeten wel wil het onderzoekstroom niet opdrogen. Stel je voor dat er niets meer te onderzoeken valt…

      • Matthijs zegt:

        @Jo tB: ok, maar wat wil jij dan beweren? Dat het onderzoek wel conclusive is? Ik lees: “A meta-analysis of high-fat, low carbohydrate versus low-fat high carbohydrate diets in those with T2DM demonstrated a greater 2-h glucose in those on the high carbohydrate diet but found no difference in fasting blood glucose or HbA1c (Kodama et al., 2009). Mixed effects on cardiovascular risk factors were also seen in a further meta-analysis on low carbohydrate diets for weight loss (Nordmann et al., 2011). ”
        Als ik dit lees, dan kun je toch concluderen dat het allemaal nog niet zo duidelijk is.

      • riesjart zegt:

        Nee, het is niet echt duidelijk vwb low-carb. Het is echter wel heel duidelijk vwb high carb😉 dat blijkt nou dus uit de LOOK AHEAD studie. High carb en lichaambeweging heeft ongeveer nul effect op gewicht, vetmassa en trend op HbA1c.
        Dus wat is de volgende stap…….

      • riesjart zegt:

        De high carb kan trouwens ook heel goed high crap/carb zijn. Dat zou ook een rol van betekenis zijn verwacht ik.

    • Alex zegt:

      Om nog even terug te komen op de Look AHEAD studie: http://www.medscape.com/viewarticle/772429 Why We Halted Look AHEAD

      “The Look AHEAD trial looked at the benefits of weight loss and exercise in the treatment of type 2 diabetes.[1] I can tell you from the outset that we were successful. We got our patients to lose weight, increase their physical activity, and do it over a long period of time — for up to 11 years. I think that is important: We were able to reach our lifestyle goals. But the primary outcome of this study was a macrovascular event outcome. It consisted of nonfatal myocardial infarction, nonfatal stroke, death, or hospitalization for angina. In terms of the primary outcome, we did not see a difference between the 2 groups at 11 years.”

      “Look AHEAD will now change into a cohort study in which we follow patients over time. There will be a lot more data coming from Look AHEAD that can be interpreted in the future.”

  35. Mariet Hoen zegt:

    Gestimuleerd door deze post ben ik nu wat vaker mijn BS aan ’t meten. Meestal prik ik alleen de Fasting BS en als ik denk/voel dat ik laag of hoog zit.

    Niet echt leuk, dat lek prikken zo vaak. Maar om inzichtelijk te maken hoe de BS schommelt door de dag en na maaltijden, is het de enigste methode.

    Over de HbA1c zijn er de laatste tijd van allerlei inzichten gecommuniceerd, die een ander licht laten schijnen, dan tot nou toe door mij als vaststaand werd aangenomen. Aangezien mijn dokter ( volgende week een afspraak ) nog alleen maar mijn HbA1c meet, de moeite waard om me in te verdiepen.

  36. Mariet Hoen zegt:

    Error 492, Ik moet de post in drie of vier stukjes hakken, !?

    En dan nog deze post van Chris Kresser over de invloed van hemoglobine op de A1c waardes : ” Why hemoglobin A1c is not a reliable marker”
    http://chriskresser.com/why-hemoglobin-a1c-is-not-a-reliable-marker

    Dus een overzicht van de dagelijkse fluctueringen meenemen is geen overbodige luxe😉

  37. Mariet Hoen zegt:

    Twee links kon ik niet posten ? Jammer ! Was een reguliere HbA1c kaart en een van Ellis Toussier, met een heel ander uitgangspunt. Die houden jullie nog te goed😉

  38. Mariet Hoen zegt:

    Goed idee Hielkje, ga het proberen !

    1 healthy-ojas.com/diabetes/a1c-glucose-chart.htmlr
    2. http://www.rajeun.net/HbA1c_glucose.html

  39. Mariet Hoen zegt:

    Jaaaaa, gelukt Hielkje.😉
    De eerste is de reguliere en de tweede de meer alternatieve

    • Hielkje zegt:

      Joepie! Dank je wel.

    • Hielkje zegt:

      laatste letter (r) achter punt 1 healthy-ojas weglaten! Dan komt het goed.

      • Mariet Hoen zegt:

        Hielkje, Oh, die was er per ongeluk achter gekomen. Maar het is gelukt. Blij toe. Laat even weten wat je er van vindt ( twee weten er meer dan een )

      • Jo tB zegt:

        Mariet, mij is het ook gelukt de tabellen te voorschijn te toveren door de tekst in mijn zoek machine te zetten en www. er voor te zetten. In mijn url verscheen de website zonder de www ervoor, dan wordt het beschouwd als platte tekst. En dan komt de link niet door wanneer je copieert en plakt in een post hier..

        Ik heb het belangrijk gevonden om na het eten een paar keer te meten om te kijken hoe snel/langzaam de glucose weer zakt. Zo heb ik geleerd dat ik vooral niet moet snacken, want als het bij mij 2 1/2 uur duurt voordat mijn glucose weer op basaal niveau is, heb ik weer gegeten, dat ie weer omhoog schiet en moet weer zakken, eet weer wat en hup hetzelfde verhaal. Wanneer je dat 6 keer per dag doet: 3 maaltijden en 3 snacks, dan begrijp je wel dat je glucose de hele dag hoog is en dat verhoogt de A1C, De A1C is een gemiddelde van alle pieken en dalen. Hoe langer de dalen duren hoe beter je A1C is. En als ik zuivel eet blijft ie gewoon 24 uur hoog hangen, en dus niet bevorderlijk voor mijn A1C.

  40. Mariet Hoen zegt:

    Jo, er zat een duiveltje in ’t doosje. Later lukte ’t gewoon weer, de linken te plaatsen. Ik zet ze in een conceptemail aan mezelf en kon ze gewoon gebruiken. Dus lag aan deze site. Ik kon helemaal geen bericht plaatsen op dat moment, met of zonder linken.

    Klopt, het duurt zeker een paar uur, voordat de BS weer zakt. Daarom eet ik ook maar twee keer per dag, meestal met 5 uur tussenpoos. Daarom denk ik dat grazen, de hele dag door een aanslag op de bloedsuiker is.

    Maar A1c zegt niet alles, zeggen de bovengenoemde linken. Hemoglobine beïnvloedt de meting. Daarom wou ik eens een curve bijhouden.

    • Jo tB zegt:

      Het is hoeveel glucose dat zich hecht aan de hemoglobine dat zegt of het goed is of te hoog.
      Rode bloedcellen met daarin het hemoglobine circuleren zo’n 80 tot 120 dagen in het bloed alvorens te worden afgebroken. In bloed kan glucose zich hechten aan het hemoglobine. Eenmaal gehecht aan het hemoglobine laat het glucose niet meer los. Het HbA1c geeft daarom een goed idee over de gemiddelde glucoseconcentratie in het bloed gedurende de 2-3 maanden ervoor.
      Dus hoe meer glucose zich hecht aan de hemoglobine hoe hoger je HbA1c is. Wanneer ik roerei eet, stijgt mijn glucose maar 2 punten (b.v. van 5 naar 7). Eet ik suiker dan stijgt mijn glucose van 5 naar 12, wat nadeliger is voor mijn HbA. Dan je aanvoelen als je 6 keer per dag eet en je glucose constant tegen de 10 aanhangt of hoger hoe slecht dat voor je is.

      • Mariet Hoen zegt:

        Jo, dit is de standaard verklaring voor A1c, die ken ik wel.
        Waar ik op doel is de post van Chris Kesser, waarin hij zegt dat A1c niet altijd is wat ’t lijkt.
        Dus als mijn dokter nú alleen nog maar wenst naar mijn A1c te kijken en daarop te behandelen, wil ik weten hoe het zit en mij niet weer als een willoos slachtoffer naar de slachtbank te laten leiden😉

        Why is hemoglobin A1c unreliable?

        While this sounds good in theory, the reality is not so black and white. The main problem is that there is actually a wide variation in how long red blood cells survive in different people. This study, for example, shows that red blood cells live longer than average at normal blood sugars. Researchers found that the lifetime of hemoglobin cells of diabetics turned over in as few as 81 days, while they lived as long as 146 days in non-diabetics.

        This proves that the assumption that everyone’s red blood cells live for three months is false, and that hemoglobin A1c can’t be relied upon as a blood sugar marker. In a person with normal blood sugar, hemoglobin will be around for a lot longer, which means it will accumulate more sugar. This will drive up the A1c test result – but it doesn’t mean that person had too much sugar in their blood. It just means their hemoglobin lived longer and thus accumulated more sugar. The result is that people with normal blood sugar often test with unexpectedly high A1c levels.

        This confused me early in my practice. I was testing blood sugar in three different ways for all new patients: fasting blood glucose, post-meal blood sugar (with a glucometer) and A1c. And I was surprised to see people with completely normal fasting and post-meal blood sugars, and A1c levels of >5.4%.

        In fact this is not abnormal, when we understand that people with normal blood sugar often have longer-lived red blood cells – which gives those cells time to accumulate more sugar.

        On the other hand, if someone is diabetic, their red blood cells live shorter lives than non-diabetics. This means diabetics and those with high blood sugar will test with falsely low A1c levels. And we already know that fasting blood glucose is the least sensitive marker for predicting future diabetes and heart disease. This is a serious problem, because fasting blood glucose and hemoglobin A1c are almost always the only tests doctors run to screen for diabetes and blood sugar issues.

        Another condition that affects hemoglobin A1c levels is anemia. People who are anemic have short-lived red blood cells, so like diabetics, they will test with falsely low A1c levels. In my practice, about 30-40% of my patients have some degree of anemia, so this is not an uncommon problem.

        http://chriskresser.com/why-hemoglobin-a1c-is-not-a-reliable-marker

    • 2, 3 keer eten per dag is inderdaad zat. Al die tussendoortjes zijn killing denk ik.

      Ik struikelde over een recent onderzoek, met maar weer eens spectaculaire resultaten.
      Mooie resultaten binnen enkele weken; de controlegroep met een “klassiek” vetarm dieet bleef daar ver bij achter; maar de leuke crossover was dat ze na 3 weken ook low carb mochten: en hup daar gingen ze ook ….

      Een fragment:

      Low-glycemic diet seen to reverse diastolic dysfunction of diabetes

      APRIL 22, 2013

      From baseline to three weeks, patients on the low-carb diet reduced their use of conventional oral antidiabetic medication by 86%. Those on the low-fat diet reduced them by only 6% by the end of three weeks, but intake went down another 57% by the end of their two-week low-glycemic diet phase. “And still they had improvements in glucose,” von Bibra said.

      http://www.theheart.org/article/1531861.do

  41. Pingback: Leo goes Paleo – Een bonkige aap

  42. riesjart zegt:

    http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23803881
    Compared with an isocaloric low-GI meal, a high-GI meal decreased plasma glucose, increased hunger, and selectively stimulated brain regions associated with reward and craving in the late postprandial period, which is a time with special significance to eating behavior at the next meal.

    haha, net zoiets als dat je na een flinke “maaltijd” van de afhaalchinees na een paar uur weer honger hebt.

    • Matthijs zegt:

      Wie zijn die mensen die een paar uur na een maaltijd alweer (denken) honger (te) hebben? En waarom? Ik heb daar zelf nog nooit last van gehad. Of ik nu 2 uur niks eet of 8 uur, of ik nu een banaan, een paar boterhammen of anderhalf bord pasta naar binnen werk, ik heb nog nooit honger gehad ná het eten. De enige momenten waarop ik wel gezonde trek heb (honger zou ik het niet willen noemen) is als ik echt flink gesport heb of een dag fysieke arbeid heb geleverd oid.

      In de studie waar je naar linkt riesjart, gaat het om mensen met overgewicht. Het is bekend dat bij overgewicht de glucoseregulatie niet meer helemaal op orde is. Bevindingen bij dat soort studies zou ik dus niet doortrekken naar gezonde mensen zonder overgewicht.

      • riesjart zegt:

        Matthijs, mensen met overgewicht en verstoorde glucoseregulatie; dat is een zeer aanzienlijk deel van de bevolking lijkt me.
        Misschien heb jij een bovengemiddelde hoeveelheid spiermassa om dit op te vangen, en heb je een lage vetmassa. Als dat zo is hoor je bij een minderheid toch?

      • Matthijs zegt:

        Riesjart, maar dat is dus het punt: de “gevaren” van granen worden in de paleoverhalen wel doorgetrokken naar iedereen. Er is geen enkele ruimte voor nuance. Alsof het zwart wit is. Terwijl het met bijna alle voeding/voedingsmiddelen nooit zo zwart wit is. Bijna altijd zie je dosis-respons relaties. Te weinig is niet goed, te veel is ook niet goed. En bijna altijd zie je dat effecten ook afhangen van de context. En het individu. Wat voor de een goed is, is voor de ander slecht. Wat voor een persoon in de ene situatie goed kan uitpakken, kan in de andere situatie slecht uitpakken.

        • Matthijs, iedereen moet helemaal zelf weten wat hij eet en niet eet. Het paleoperspectief voorspelt dat granen bij een groot deel van de mensen problemen zullen opleveren en steeds meer fundamenteel onderzoek bevestigt die voorspelling. That’s it.

          Klik je wel eens door?

        • George Diggs, evolutiebioloog en botanicus, schreef een tekstboek (The Hunter/Gatherer Within) met argumenten voor artsen in opleiding. Zeer lezenswaardig, vooral voor nay sayers die ad nauseum met de complottheorie troefkaart zwaaien (zucht). Maar dan moet je het wel lezen😉.

      • Matthijs zegt:

        Waar is dan dat “fundamenteel onderzoek”? Je bedoelt onderzoek bij ratten in een kooitje die zich vol moeten vreten aan ongelimiteerde ladingen suikers e.d.? Of het onderzoek bij mensen met overgewicht en diabetes?

        Ik klik meestal niet meer door als het weer een link naar een webblog of praatje van een ‘gelover’ is. Dan zit je toch alleen maar in het cirkeltje/ de omgeving van gelovigen, die net als religieuze fanatici geen enkel ander perspectief meer kunnen en willen zien en alleen maar het bewijs voor eigen gelijk bij elkaar zoeken.

  43. Matthijs, heb je het werk van Spreadbury bestudeerd? Dat van Alessio Fasano? Dat van Staffan Lindeberg? Dat van Lynda Frassetto?

    Je aantijging dat hier alleen gelinkt wordt naar dierstudies en weblogs is pertinent onjuist.

    • Matthijs zegt:

      Geen idee, ik let meestal niet op de auteurs. Over welke studies heb je het?
      (ik heb gekeken bij de pagina Paleo in een notendop maar daar staat ook geen lijstje links naar wetenschappelijke publicaties)

      • Weet ik veel waar het allemaal precies staat…

        Hier is een begin (copy/paste van de site van Cordain).

        Cordain, L., Hickey, M. , Kim K. Malaria and rickets represent selective forces for the convergent evolution of adult lactase persistence. In: Biodiversity in Agriculture: Domestication, Evolution and Sustainability, Gepts P, Famula T, Bettinger R et al. (Eds.), Cambridge University Press, Cambridge, UK, 2011, pp 299-308.
        Download PDF

        O’Keefe JH, Vogel R, Lavie CJ, Cordain L. Exercise Like a Hunter Gatherer: A Prescription for Organic Physical Fitness. Progress in Cardiovascular Disease, 2011;56:471-479.
        Abstract: A large proportion of the health woes beleaguering modern cultures are because of daily physical activity patterns that are profoundly different from those for which we are genetically adapted. The ancestral natural environment in which our current genome was forged via natural selection called for a large amount of daily energy expenditure on a variety of physical movements. Our genes that were selected for in this arduous and demanding natural milieu enabled our ancestors to survive and thrive, leading to a very vigorous lifestyle. This abrupt (by evolutionary time frames) change from a very physically demanding lifestyle in natural outdoor settings to an inactive indoor lifestyle is at the origin of many of the widespread chronic diseases that are endemic in our modern society. The logical answer is to replicate the native human activity pattern to the extent that this is achievable and practical. Recommendations for exercise mode, duration, intensity, and frequency are outlined with a focus on simulating the routine physical activities of our ancient hunter-gatherer ancestors whose genome we still largely share today. In a typical inactive person, this type of daily physical activity will optimize gene expression and help to confer the robust health that was enjoyed by hunter-gatherers in the wild. (Prog Cardiovasc Dis 2011;53:471-479)
        Download PDF

        Carrera-Bastos P, Fontes Villalba M, O’Keefe JH, Lindeberg S, Cordain L. The western diet and lifestyle and diseases of civilization. Res Rep Clin Cardiol 2011; 2: 215-235.
        Abstract: It is increasingly recognized that certain fundamental changes in diet and lifestyle that occurred after the Neolithic Revolution, and especially after the Industrial Revolution and the Modern Age, are too recent, on an evolutionary time scale, for the human genome to have completely adapted. This mismatch between our ancient physiology and the western diet and lifestyle underlies many so-called diseases of civilization, including coronary heart disease, obesity, hypertension, type 2 diabetes, epithelial cell cancers, autoimmune disease, and osteoporosis, which are rare or virtually absent in hunter-gatherers and other non-westernized populations. It is therefore proposed that the adoption of diet and lifestyle that mimic the beneficial characteristics of the preagricultural environment is an effective strategy to reduce the risk of chronic degenerative diseases.
        Download PDF
        Back to Top

        Cordain L, Friel J. The Paleolithic Athlete: The Original Cross Trainer. In: Anthropology of Sport and Human Movement, Sands R. (Ed.), Lexington Books, 2010, pp. 267-276.
        Download PDF
        O’Keefe JH, Vogel R, Lavie CJ, Cordain L. Organic Fitness: Physical Activity Patterns Compatible with our Hunter Gatherer Genetic Legacy. Physician and Sports Medicine 2010, 38 (4):11-18.
        Abstract: Many of the pervasive health concerns in modern society are the result of diet and lifestyle choices that are at odds with the evolutionary milieu for which we remain genetically adapted. This systematic displacement from a very physically active lifestyle in a natural outdoor environment to a sedentary indoor lifestyle may be at the root of many chronic diseases that are endemic in our culture. A proposed solution is to simulate indigenous human activity patterns in such a way that is possible and practical for individuals to achieve. Suggestions for exercise mode, duration, intensity, and frequency are outlined, with a focus on realigning our daily physical activities with the archetype that is encoded within our genome. In a sedentary individual, this type of daily physical activity should help confer the robust vigorous health that enabled our ancestors to survive and thrive as hunter-gatherers in the wild.
        Download PDF

        Kuipers RS, Luxwolda MF, Janneke Dijck-Brouwer DA, Eaton SB, Crawford MA, Cordain L, Muskiet FA. Estimated macronutrient and fatty acid intakes from an East African Paleolithic diet. Brit J Nutr , 2010 Dec;104(11):1666-87.
        Abstract: The systematic displacement from a very physically active lifestyle in our natural outdoor environment to a sedentary, indoor lifestyle is at the root of many of the ubiquitous chronic diseases that are endemic in our culture. The intuitive solution is to simulate the indigenous human activity pattern to the extent that this is possible and practically achievable. Suggestions for exercise mode, duration, intensity, and frequency are outlined with a focus on realigning our daily physical activities with the archetype that is encoded within our genome.
        Download PDF

        Eaton SB, Konner MJ, Cordain L. Diet-dependent acid load, Paleolithic nutrition, and evolutionary health promotion. Am J Clin Nutr 2010;91:295-97.
        Download PDF
        Back to Top
        Brand-Miller J, Mann N, Cordain L. Paleolithic nutrition: what did our ancestors eat? In: ISS 2009 Genes to Galaxies. Eds: Selinger A, Green A. The Science Foundation for Physics, University of Sydney. University Publishing Service, University of Sydney, Sydney, 2009; 28-42.
        Download PDF

        Ramsden CE, Faurot KR, Carrera-Bastos P, Sperling LS, de Lorgeril M, Cordain L. Dietary fat quality and coronary heart disease prevention: a unified theory based on evolutionary, historical, global and modern perspectives. Curr Treat Options Cardiovasc Med; 2009;11:289-301.
        Abstract: A large and growing body of evidence indicates that dietary fatty acids regulate crucial metabolic processes involved in the pathogenesis of coronary heart disease (CHD). Despite this evidence, optimal dietary fatty acid intakes for CHD prevention remain unclear. Significant gaps in the modern nutrition literature and contradictions in its interpretation have precluded broad consensus. These shortcomings can be addressed through the incorporation of evolutionary, historical, and global perspectives. The objective of this review is to propose a unified theory of optimal dietary fatty acid intake for CHD prevention that integrates critical insights from evolutionary, historical, global, and modern perspectives. This broad approach may be more likely than previous methods to characterize optimal fatty acid intakes.
        Download PDF

        Eaton SB, Cordain L, Sparling PB, Cantwell JD. Evolution, body composition and insulin resistance. Preventive Medicine, 2009;49:283-285.
        Abstract:
        Objective. Better understanding of the relationships between body composition and insulin resistance.
        Results. Average human adiposity and sarcopenia have attained unprecedented levels and the resultantly abnormal body composition distorts insulin receptor balance. Compared to evolutionary norms we now have too many adipocyte insulin receptors (in adipose tissue and liver) and too few myocyte insulin receptors. The body’s insulin receptors can be conceptualized as competing for insulin molecules released from the pancreas. When an insulin molecule docks on an adipocyte receptor, substantially fewer glucose molecules are cleared from the blood than when an insulin molecule docks on a myocyte insulin receptor. Populational insulin receptor imbalance would seem to parallel the secular rise in insulin resistance and offers an attractive pathophysiological explanation for the accompanying type 2 diabetes epidemic.
        Conclusion. An evolutionary perspective regarding body composition, insulin receptor imbalance, and the consequent impact on carbohydrate metabolism should enhance public acceptance of recommendations to increase physical activity.
        Download PDF
        Back to Top

        Treloar V, Logan AC, Danby FW, Cordain L, Mann NJ. Comment on acne and glycemic index. J Am Acad Dermatol. 2008 Jan;58(1):175-7.
        Download PDF
        Back to Top
        Eaton SB, Cordain L, Sebastian A. The Ancestral Biomedical Environment In: Endothelial Biomedicine. W.C. Aird (Ed), Cambridge University Press, 2007, pp. 129-134.
        Download PDF

        Cordain L, Gotshall RW, Eaton SB, Eaton SB III. Actividad fisica, gasto energetico y forma fisica: una perspective evolucionista. IRREC 2007;3: 3-9. Spanish language translation of: Cordain L, Gotshall RW, Eaton SB, Eaton SB III. Physical activity, energy expenditure and fitness: an evolutionary perspective. Int J Sports Med 1998; 19:328-335.
        Download PDF
        Back to Top
        Cordain L. Dietary implications for the development of acne: a shifting paradigm. In: U.S. Dermatology Review II 2006, (Ed.,Bedlow, J). Touch Briefings Publications, London, 2006.
        Download PDF

        Cordain L. Implications of Plio-Pleistocene Hominin Diets for Modern Humans. In: Early Hominin Diets: The Known, the Unknown, and the Unknowable. Ungar, P (Ed.), Oxford University Press, Oxford, 2006, 363-83.
        Download PDF

        Cordain L. Saturated fat consumption in ancestral human diets: implications for contemporary intakes. In: Phytochemicals, Nutrient-Gene Interactions, Meskin MS, Bidlack WR, Randolph RK (Eds.), CRC Press (Taylor & Francis Group), 2006, pp. 115-126.
        Download PDF

        Cordain L., Hickey MS. Ultraviolet radiation represents an evolutionary selective pressure for the south-to-north gradient of the MTHFR 677TT genotype. Am J Clin Nutr 2006;84:1243.
        Download PDF

        O’Keefe JH Jr, Cordain L, Jones PG, Abuissa H. Coronary artery disease prognosis and C-reactive protein levels improve in proportion to percent lowering of low-density lipoprotein. Am J Cardiol. 2006 Jul 1;98(1):135-9.
        Abstract: This editorial outlines the data supporting aggressive lipid goals and options for treating low-density lipoprotein (LDL) cholesterol to a range of approximately 30 to 70 mg/dl. The physiologically normal cholesterol range is approximately 30 to 70 mg/dl for native hunter-gatherers, healthy human neonates, free-living primates, and virtually all wild mammals. Randomized statin trials in patients with recent acute coronary syndromes and stable coronary artery disease have demonstrated that cardiovascular events are reduced and cardiovascular survival optimized when LDL cholesterol is reduced to low-density lipoprotein. Am J Cardiol. 2006 Jul 1;98(1):135-9.
        Download PDF
        Back to Top
        O’Keefe J, Cordain L, Harris WH, Moe RM, Vogel R. Response to letter to the editor: RE: The optimal low-density lipoprotein is 50 to 70 mg/dl. J Am Coll Cardiol 2005;45:1732.
        Download PDF

        Abuissa H, O’Keefe JH, Cordain, L. Realigning our 21st century diet and lifestyle with our hunter-gatherer genetic identity. Directions Psych 2005;25: SR1-SR10.
        Download PDF

        Cordain, L. Implications for the role of diet in acne. Semin Cutan Med Surg 2005;24:84-91.
        Abstract: Within the dermatology community, a general consensus has emerged that diet is unrelated to the etiology of acne. Except for two poorly designed studies, now more than 30 years old, there are few objective data to support this notion. In contrast, a large body of evidence now exists showing how diet may directly or indirectly influence the following five proximate causes of acne: (1) increased proliferation of basal keratinocytes within the pilosebaceous duct; (2) incomplete separation of ductal corneocytes from one another via impairment of apoptosis and subsequent obstruction of the pilosebaceous duct; (3) androgen-mediated increases in sebum production; (4) colonization of the comedo by Propionibacterium acnes; and (5) inflammation both within and adjacent to the comedo. This article will provide a review of the currently available literature on the association between diet and acne vulgaris as well as a discussion of the physiologic principles that may underlie this association.
        Download PDF

        Hoyt G, Hickey MS, Cordain L. Dissociation of the glycaemic and insulinaemic responses to whole and skimmed milk. Br J Nutr 2005;93:175-177.
        Abstract: In most carbohydrate-containing foods, the blood insulin response is predictable and is closely linked to the food’s glycaemic index (GI). A single study, examining whole milk and fermented milk products made from whole milk, recently reported a large dissociation between the GI and insulinaemic index (II) in healthy normal adults. Because the fat component of a food may influence the GI and II, it is unclear if a similar dissociation may exist for skimmed milk in normal adults. We determined the GI and II of both skimmed and whole milk in nine healthy, male (n 6) and female (n 3) subjects (23·6 (SD 1·4) years). No significant (P.0·05) differences existed between GI and II for skimmed and whole milks. Significant (P,0·05) differences were observed between the actual and predicted areas under the insulin curves for both skimmed milk (predicted 1405 (SD 289) pmol £ min/l; actual 6152 (SD 1177) pmol £ min/l) and whole milk (predicted 1564 (SD 339) pmol £ min/l; actual 5939 (SD 1095) pmol £ min/l). Consequently, a large and similar dissociation of the GI and II existed for both whole milk (42 (SD 5) and 148 (SD 14)) and skimmed milk (37 (SD 9) and 140 (SD 13)). It is concluded that the dissociation of the GI and II in milk is not related to its fat content.
        Download PDF

        Cordain L, Eaton SB, Sebastian A, Mann N, Lindeberg S, Watkins BA, O’Keefe JH, Brand-Miller J. Origins and evolution of the western diet: Health implications for the 21st century. Am J Clin Nutr 2005;81:341-54.
        Abstract: There is growing awareness that the profound changes in the environment (e.g., in diet and other lifestyle conditions) that began with the introduction of agriculture and animal husbandry 10,000 years ago occurred too recently on an evolutionary time scale for the human genome to adjust. In conjunction with this discordance between our ancient, genetically determined biology and the nutritional, cultural, and activity patterns of contemporary Western populations, many of the so-called diseases of civilization have emerged. In particular, food staples and food-processing procedures introduced during the Neolithic and Industrial Periods have fundamentally altered seven crucial nutritional characteristics of ancestral hominin diets: 1) glycemic load; 2) fatty acid composition; 3) macronutrient composition; 4) micronutrient density; 5) acid-base balance; 6) sodium-potassium ratio; and 7) fiber content. The evolutionary collision of our ancient genome with the nutritional qualities of recently introduced foods may underlie many of the chronic diseases of Western civilization.
        Download PDF

        O’Keefe J, Cordain L, Harris WH, Moe RM, Vogel R. Response to letter to the editor: RE: Optimal lipids, statins, and dementia. J Am Coll Cardiol 2005;45:964-65.
        Download PDF
        Back to Top
        O’Keefe JH Jr, Cordain L, Harris WH, Moe RM, Vogel R Optimal low-density lipoprotein is 50 to 70 mg/dl: lower is better and physiologically normal. J Am Coll Cardiol. 2004 Jun 2;43(11):2142-6.
        Abstract: The normal low-density lipoprotein (LDL) cholesterol range is 50 to 70 mg/dl for native hunter-gatherers, healthy human neonates, free-living primates, and other wild mammals (all of whom do not develop atherosclerosis). Randomized trial data suggest atherosclerosis progression and coronary heart disease events are minimized when LDL is lowered to <70 mg/dl. No major safety concerns have surfaced in studies that lowered LDL to this range of 50 to 70 mg/dl. The current guidelines setting the target LDL at 100 to 115 mg/dl may lead to substantial undertreatment in high-risk individuals.
        Download PDF
        Lindeberg S, Ahren B, Cordain L, Rastam L. Serum uric acid in traditional Pacific Islanders and in Sweden. J Intern Med 2004; 255:373-378.
        Abstract:
        Background. In some western populations, increased serum uric acid has been positively associated with cardiovascular disease, possibly because hyperuricaemia could be an untoward part of the insulin-resistant metabolic syndrome. However, there is evidence that uric acid is a free radical scavenger capable of inhibiting LDL oxidation. Amongst the traditional horticulturalists of Kitava, Trobriand Islands, Papua New Guinea, cardiovascular disease, hypertension, hyperinsulinaemia and abdominal obesity are absent or rare. In contrast, serum triglycerides are similar to Swedish levels.
        Objective. To compare serum uric acid between nonwesternized and westernized populations.
        Methods. Fasting levels of serum uric acid were measured cross-sectionally in 171 Kitavans aged 20–86 years and in 244 randomly selected Swedish subjects aged 20–80 years.
        Results. There were small differences in serum uric acid between the two populations, although a slight increase with age was found only in Swedish males (r 1= 0.20; P 1= 0.03) and females (r 1= 0.36; P < 0.0001). Above 40 years of age, uric acid was approximately 10 % lower in Kitavans, a difference which was statistically significant only in males, possibly because of the limited number of females. Regarding hyperuricaemia, two Kitavan males had uric acid above 450 lmol L)1 whilst none of the females was above 340 lmol L)1. Amongst the Swedish subjects, five of 117 males and 19 of 127 females had hyperuricaemia according to these definitions.
        Conclusion. The rather similar uric acid levels between Kitava and Sweden imply that uric acid is of minor importance to explain the apparent absence of cardiovascular disease in Kitava.
        Keywords: diet, epidemiology, humans, insulin resistance, Papua New Guinea, uric acid.
        Download PDF

        Cordain L, O’Keefe J.H. Reply: The hunter-gatherer diet. Mayo Clin Proc 2004; 79:703-04.
        Download PDF

        O’Keefe J.H., Cordain L. Cardiovascular disease as a result of a diet and lifestyle at odds with our Paleolithic genome: how to become a 21st century hunter-gatherer. Mayo Clin Proc 2004;79:101-108.
        Abstract: Our genetic make-up, shaped through millions of years of evolution, determines our nutritional and activity needs. Although the human genome has remained primarily unchanged since the agricultural revolution 10,000 years ago, our diet and lifestyle have become progressively more divergent from those of our ancient ancestors. Accumulating evidence suggests that this mismatch between our modern diet and lifestyle and our Paleolithic genome is playing a substantial role in the ongoing epidemics of obesity, hypertension, diabetes, and atherosclerotic cardiovascular disease. Until 500 generations ago, all humans consumed only wild and unprocessed food foraged and hunted from their environment. These circumstances provided a diet high in lean protein, polyunsaturated fats (especially omega-3 [ω-3] fatty acids), monounsaturated fats, fiber, vitamins, minerals, antioxidants, and other beneficial phytochemicals. Historical and anthropological studies show hunter gatherers generally to be healthy, fit, and largely free of the degenerative cardiovascular diseases common in modern societies. This review outlines the essence of our hunter gatherer genetic legacy and suggests practical steps to realign our modern milieu with our ancient genome in an effort to improve cardiovascular health.
        Download PDF
        Back to Top
        Lindeberg S, Cordain L, Eaton B. Biological and clinical potential of a Palaeolithic diet. J Nutr Environ Med 2003;13:149-160.
        Abstract: To explore the possibility that a Palaeolithic diet, i.e., one that corresponds to what was available in any of the ecological niches of pre-agricultural humans (1.5 million-10,000 years BP), is optimal in the prevention of age-related degenerative disease.
        Design: Literature review.
        Materials and Methods: Between 1985 and December 2002, more than 200 scientific journals in medicine, nutrition, biology and anthropology were systematically screened for relevant papers. Computer-based searches and studies of reference lists in journals and books provided a vast number of additional papers.
        Results: Increasing evidence suggests that a Palaeolithic diet based on lean meat, fish, vegetables and fruit may be effective in the prevention and treatment of common Western diseases. Avoiding dairy products, margarine, oils, refined sugar and cereals, which provide 70 % or more of the dietary intake in northern European populations, may be advisable. Atherosclerosis is highly dependent on dietary manipulation in animal experiments. Atherogenic dietary factors include fat (any type) and casein, and hypothetically cereals. Stroke, ischaemic heart disease and type 2 diabetes seem largely preventable by way of dietary changes in a Palaeolithic direction. And insulin resistance, which may have far-reaching clinical implications as a cause of unregulated tissue growth, may also respond to an ancestral diet.
        Conclusions: Lean meat, fish, vegetables and fruit may be optimal, rather than a strictly vegetarian diet, in the prevention of cardiovascular disease, diabetes and insulin resistance.
        Keywords: Palaeolithic diet, evolutionary medicine, nutrition, health promotion, cardiovascular disease, metabolic syndrome.
        Download PDF

        Cordain L, Response to omega-3 fatty acids and acne. Arch Dermatol 2003;139:942-3.
        Download PDF

        Lindeberg S, Ahren B, Cordain L, Nilsson-Ehle P, Vessby B, Nilsson A. Determinants of serum triglycerides and high-density lipoprotein cholesterol in traditional Trobriand Islanders – the Kitava Study. Scand J Clin Lab Invest 2003;63:175-180.
        Abstract: To analyse variables explaining the variation between serum triglycerides (TGs) and high density lipoprotein cholesterol (HDL-C) in a non-western population characterized by unfavourable TG and HDL-C levels despite marked leanness, low blood pressure and low fasting serum insulin. The study subjects included traditional Pacific Islanders from Kitava, Trobriand Islands, Papua New Guinea and a population in Sweden.
        Methods: The study was designed as a cross-sectional survey. Fasting serum lipoproteins and apolipoproteins, insulin, blood pressure and anthropometric measurements were analysed in 122 male and 47 female Kitavans aged 20 – 86 years and in a control population of 729 healthy men and women aged 20 – 66 from Uppsala. Main outcome measures were determinants of TG and HDL-C using a simple and multiple linear regression analysis.
        Results: A negative association was found between TGs and HDL-C in Kitava (r~20.38, pv0.0001) and Sweden (r~20.46, pv0.0001), while TGs were positively associated with non-HDL-C and ApoB in both groups. In contrast to what was found in the Swedish subjects, TG and HDL-C levels were not associated with body mass index, waist circumference, glucose, insulin or systolic blood pressure in the Kitavans.
        Conclusion: Despite an apparent absence of cardiovascular disease and the metabolic syndrome in the Kitavans, the relationship between TGs and HDL-C was similar to that observed in Caucasians, while neither of the variables was associated with markers of insulin sensitivity in the Kitavans. Whether the findings can be explained by normal physiology or partially reflect the high intake of carbohydrates and saturated fat in Kitava is uncertain.
        Download PDF

        Cordain L, Eades MR, Eades MD. (2003). Hyperinsulinemic diseases of civilization: more than just syndrome X. Comp Biochem Physiol Part A:136:95-112.
        Abstract: Compensatory hyperinsulinemia stemming from peripheral insulin resistance is a well-recognized metabolic disturbance that is at the root cause of diseases and maladies of Syndrome X (hypertension, type 2 diabetes, dyslipidemia, coronary artery disease, obesity, abnormal glucose tolerance). Abnormalities of fibrinolysis and hyperuricemia also appear to be members of the cluster of illnesses comprising Syndrome X. Insulin is a well-established growth-promoting hormone, and recent evidence indicates that hyperinsulinemia causes a shift in a number of endocrine pathways that may favor unregulated tissue growth leading to additional illnesses. Specifically, hyperinsulinemia elevates serum concentrations of free insulin-like growth factor-1 (IGF-1) and androgens, while simultaneously reducing insulin-like growth factor-binding protein 3 (IGFBP-3) and sex hormone-binding globulin (SHBG). Since IGFBP-3 is a ligand for the nuclear retinoid X receptor a, insulin-mediated reductions in IGFBP-3 may also influence transcription of anti-proliferative genes normally activated by the body’s endogenous retinoids. These endocrine shifts alter cellular proliferation and growth in a variety of tissues, the clinical course of which may promote acne, early menarche, certain epithelial cell carcinomas, increased stature, myopia, cutaneous papillomas (skin tags), acanthosis nigricans, polycystic ovary syndrome (PCOS) and male vertex balding. Consequently, these illnesses and conditions may, in part, have hyperinsulinemia at their root cause and therefore should be classified among the diseases of Syndrome X.
        Download PDF
        Back to Top
        Cordain L, Lindeberg S, Hurtado M, Hill K, Eaton SB, Brand-Miller J. Acne vulgaris: a disease of Western civilization. Arch Dermatol. 2002 Dec;138(12):1584-90.
        Abstract:
        BACKGROUND: In westernized societies, acne vulgaris is a nearly universal skin disease afflicting 79% to 95% of the adolescent population. In men and women older than 25 years, 40% to 54% have some degree of facial acne, and clinical facial acne persists into middle age in 12% of women and 3% of men. Epidemiological evidence suggests that acne incidence rates are considerably lower in non-westernized societies. Herein we report the prevalence of acne in 2 non-westernized populations: the Kitavan Islanders of Papua New Guinea and the Aché hunter-gatherers of Paraguay. Additionally, we analyze how elements in non-westernized environments may influence the development of acne.
        OBSERVATIONS: Of 1200 Kitavan subjects examined (including 300 aged 15-25 years), no case of acne (grade 1 with multiple comedones or grades 2-4) was observed. Of 115 Aché subjects examined (including 15 aged 15-25 years) over 843 days, no case of active acne (grades 1-4) was observed.
        CONCLUSIONS: The astonishing difference in acne incidence rates between non-westernized and fully modernized societies cannot be solely attributed to genetic differences among populations but likely results from differing environmental factors. Identification of these factors may be useful in the treatment of acne in Western populations.
        Download PDF

        Eaton SB, Eaton SB III, Cordain L. Evolution, diet and health. In: Ungar PS, Teaford MF (Eds.), Human Diet: Its Origins and Evolution. Mawah, New Jersey, Greenwood Publishers, 2002, pp. 7-17.
        Abstract:
        BACKGROUND: In westernized societies, acne vulgaris is a nearly universal skin disease afflicting 79% to 95 % of the adolescent population. In men and women older than 25 years, 40 % to 54 % have some degree of facial acne, and clinical facial acne persists into middle age in 12 % of women and 3 % of men. Epidemiological evidence suggests that acne incidence rates are considerably lower in nonwesternized societies. Herein we report the prevalence of acne in two nonwesternized populations: the Kitavan Islanders of Papua New Guinea and the Aché hunter-gatherers of Paraguay. Additionally, we analyze how elements in nonwesternized environments may influence the development of acne.
        OBSERVATIONS: Of 1200 Kitavan subjects examined (including 300 aged 15-25 years), no case of acne (grade 1 with multiple comedones or grades 2-4) was observed. Of 115 Aché subjects examined (including 15 aged 15-25 years) over 843 days, no case of active acne (grades 1-4) was observed.
        CONCLUSIONS: The astonishing difference in acne incidence rates between nonwesternized and fully modernized societies cannot be solely attributed to genetic differences among populations but likely results from differing environmental factors. Identification of these factors may be useful in the treatment of acne in Western populations.
        Download PDF

        Cordain L, The nutritional characteristics of a contemporary diet based upon Paleolithic food groups. J Am Neutraceut Assoc 2002; 5:15-24.
        Download PDF

        Cordain L, Eaton SB, Brand Miller J, Lindeberg S, Jensen C. An evolutionary analysis of the etiology and pathogenesis of juvenile-onset myopia. Acta Opthalmolgica, 2002,80:125-135.
        Abstract: The available evidence suggests that both genes and environment play a crucial role in the development of juvenile-onset myopia. When the human visual system is examined from an evolutionary perspective, it becomes apparent that humans, living in the original environmental niche for which our species is genetically adapted (as hunter-gatherers), are either slightly hypermetropic or emmetropic and rarely develop myopia. Myopia occurs when novel environmental conditions associated with modern civilization are introduced into the hunter-gatherer lifestyle. The excessive near work of reading is most frequently cited as the main environmental stressor underlying the development of myopia. In this review we point out how a previously unrecognized diet-related malady (chronic hyperinsulinaemia) may play a key role in the pathogenesis of juvenile-onset myopia because of its interaction with hormonal regulation of vitreal chamber growth.
        Download PDF

        Cordain L, Eaton SB, Brand Miller J, Mann N, Hill K. The paradoxical nature of hunter-gatherer diets: Meat based, yet non-atherogenic. Eur J Clin Nutr 2002;56 (suppl 1):S42-S52.
        Abstract:
        Objective: Field studies of twentieth century hunter-gathers (HG) showed them to be generally free of the signs and symptoms of cardiovascular disease (CVD). Consequently, the characterization of HG diets may have important implications in designing therapeutic diets that reduce the risk for CVD in Westernized societies. Based upon limited ethnographic data (n = 58 HG societies) and a single quantitative dietary study, it has been commonly inferred that gathered plant foods provided the dominant energy source in HG diets.
        Method and Results: In this review we have analyzed the 13 known quantitative dietary studies of HG and demonstrate that animal food actually provided the dominant (65 %) energy source, while gathered plant foods comprised the remainder (35 %). This data is consistent with a more recent, comprehensive review of the entire ethnographic data (n = 229 HG societies) that showed the mean subsistence dependence upon gathered plant foods was 32 %, whereas it was 68 % for animal foods. Other evidence, including isotopic analyses of Paleolithic hominid collagen tissue, reductions in hominid gut size, low activity levels of certain enzymes, and optimal foraging data all point toward a long history of meat-based diets in our species. Because increasing meat consumption in Western diets is frequently associated with increased risk for CVD mortality, it is seemingly paradoxical that HG societies, who consume the majority of their energy from animal food, have been shown to be relatively free of the signs and symptoms of CVD.
        Conclusion: The high reliance upon animal-based foods would not have necessarily elicited unfavorable blood lipid profiles because of the hypolipidemic effects of high dietary protein (19-35 % energy) and the relatively low level of dietary carbohydrate (22-40 % energy). Although fat intake (28-58 % energy) would have been similar to or higher than that found in Western diets, it is likely that important qualitative differences in fat intake, including relatively high levels of MUFA and PUFA and a lower ω-6/ω-3 fatty acid ratio, would have served to inhibit the development of CVD. Other dietary characteristics including high intakes of antioxidants, fiber, vitamins and phytochemicals along with a low salt intake may have operated synergistically with lifestyle characteristics (more exercise, less stress and no smoking) to further deter the development of CVD.
        Download PDF

        Cordain L, Watkins BA, Florant GL, Kehler M, Rogers L, Li Y. Fatty acid analysis of wild ruminant tissues: Evolutionary implications for reducing diet-related chronic disease. Eur J Clin Nutr, 2002;56:181-191.
        Abstract:
        Hypotheses: Consumption of wild ruminant fat represented the primary lipid source for pre-agricultural humans. Hence, the lipid composition of these animals’ tissues may provide insight into dietary requirements that offer protection from chronic disease in modern humans.
        Method: We examined the lipid composition of muscle, brain, marrow and subcutaneous adipose tissue (AT) from 17 elk (Cervus elaphus), 15 mule deer (Odocoileus hemionus), and 17 antelope (Antilicapra americana) and contrasted them to wild African ruminants and pasture and grain-fed cattle.
        Results: Muscle fatty acid (FA) was similar among North American species with polyunsaturated fatty acids=saturated fatty acids (P=S) values from 0.80 to 1.09 and n-6=n-3 FA from 2.32 to 2.60. Marrow FA was similar among North American species with high levels (59.3-67.0 %) of monounsaturated FA; a low P=S (0.24 – 0.33), and an n-6=n-3 of 2.24 – 2.88. Brain had the lowest n-6=n-3 (1.20 – 1.29), the highest concentration of 22:6 n-3 (elk, 8.90 %; deer, 9.62 %; antelope, 9.25 %) and a P=S of 0.69. AT had the lowest P=S (0.05 – 0.09) and n-6=n-3 (2.25 – 2.96). Conjugated linoleic acid (CLA) isomers were found in marrow of antelope (1.5 %), elk (1.0 %) and deer (1.0 %), in AT (deer, 0.3 %; antelope, 0.3 %) in muscle (antelope, 0.4 %; elk, trace), but not in brain.
        Conclusions: Literature comparisons showed tissue lipids of North American and African ruminants were similar to pasture-fed cattle, but dissimilar to grain-fed cattle. The lipid composition of wild ruminant tissues may serve as a model for dietary lipid recommendations in treating and preventing chronic disease.
        Download PDF

        Eaton SB, Cordain L. Evolutionary Health Promotion. A consideration of common counter-arguments. Prev Med 2002;34:119-123.
        Abstract: The proposal that Late Paleolithic (50,000-10,000 BP) ancestral experience might serve as a model for prevention research and even, if justified by experiment, as a paradigm for health promotion recommendations is sometimes discounted, before critical assessment, because of reservations based on unjustified preconceptions. Most often such biases involve comparative life expectancy, potential genetic change since agriculture, the heterogeneity of ancestral environments, and/or innate human adaptability. This paper examines these topics and attempts to show that none of them justifies a priori dismissal of the evolutionary approach to preventive medicine. Evolutionary health promotion may ultimately be invalidated because of its falsification by experiment or because another theory accords better with known facts, but these commonly held prejudices should not forestall its thoughtful consideration and investigative evaluation.
        Download PDF

        Eaton SB, Strassman BI, Nesse RM, Neel JV, Ewald PW, Williams GC, Weder AB, Eaton SB 3rd, Lindeberg S, Konner MJ, Mysterud I, Cordain L. Evolutionary health promotion. Prev Med 2002;34:109-118.
        Abstract: Health promotion’s promise is enormous, but its potential is, as yet, unmatched by accomplishment. Life expectancy increases track more closely with economic prosperity and sanitary engineering than with strictly medical advances. Notable achievements in the past century – the decreased incidences of epidemic infections, dental caries, and stomach cancer – are owed to virologists, dentists, and (probably) refrigeration more than to physicians. Prevention speaks against tobacco abuse with a single voice, but in many other areas contradictory research findings have generated skepticism and even indifference among the general public for whom recommendations are targeted. Health promotion’s shortcomings may reflect lack of an overall conceptual framework, a deficiency that might be corrected by adopting evolutionary premises: (1) The human genome was selected in past environments far different from those of the present. (2) Cultural evolution now proceeds too rapidly for genetic accommodation – resulting in dissociation between our genes and our lives. (3) This mismatch between biology and lifestyle fosters development of degenerative diseases. These principles could inform a research agenda and, ultimately, public policy: (1) Better characterize differences between ancient and modern life patterns. (2) Identify which of these affect the development of disease. (3) Integrate epidemiological, mechanistic, and genetic data with evolutionary principles to create an overarching formulation upon which to base persuasive, consistent, and effective recommendations.
        Download PDF
        Back to Top
        Mickleborough TD, Gotshall RW, Kluka E, Miller CW, Cordain L. Dietary chloride as a possible determinant of the severity of exercise-induced asthma. Eur J Appl Physiol 2001;85:450-56.
        Abstract: Dietary sodium chloride (NaCl) has been shown to alter the severity of exercise-induced asthma, but it is not known if the sodium and chloride ions have independent effects in this regard. The hypothesis tested in the present study was that both a low sodium, low chloride diet and a high sodium, low chloride diet would improve post-exercise pulmonary function in subjects with exercise-induced asthma (EIA) compared to a normal NaCl diet (NSD); but that neither of these diets would have an effect on post-exercise pulmonary function in control (non-EIA) subjects. Eight subjects who suffered from EIA and eight subjects who did not (control) took part in a double-blind crossover study. Pre- and post-exercise pulmonary function was assessed after 2 weeks on a NSD, a low NaCl diet (LSD, low sodium, low chloride) or a sodium bicarbonate diet (NaHCO3 diet, high sodium, low chloride). A 1 week washout period occurred between diets. Altering dietary sodium or chloride had no effect on pre-exercise (baseline) pulmonary function in either group or on post-exercise pulmonary function in control subjects. However, both the LSD and the NaHCO3 diet lessened the deterioration in post-exercise pulmonary function in EIA subjects. Comparing results from pre- to post-exercise, forced expiratory volume in 1 s (FEV1) at 15 min post-exercise differed significantly (P<0.05) between diets [mean (SEM) 7 (4)% on the LSD, 14 (4)% on the NaHCO3 diet, and 19 (2)% on the NSD]. Similar patterns were observed for forced vital capacity (FVC), forced expiratory flow rate at 25%–75% FVC and peak expiratory flow rate. The NaHCO3 diet lessened the deterioration of post-exercise pulmonary function, but not to the extent of LSD. These data suggest that both sodium and chloride contribute to the worsening of EIA symptoms seen after consuming a normal or high NaCl diet.
        Download PDF

        Mickleborough TD, Gotshall RW, Rhodes J, Tucker A, Cordain L. Elevating dietary salt exacerbates leukotrienes-dependent hyperpnea-induced airway obstruction in guinea pigs. J Appl Physiol 2001, 91:1061-66.
        Abstract: Previous studies have indicated that increased dietary salt consumption worsens postexercise pulmonary function in humans with exercise-induced asthma (EIA). It has been suggested that EIA and hyperpnea-induced airway obstruction (HIAO) in guinea pigs (an animal model of EIA) are mediated by similar mechanisms. Therefore, the purpose of this study was to determine whether altering dietary salt consumption also exacerbated HIAO in guinea pigs. Furthermore, the potential pathway of action of dietary salt was investigated by blocking leukotriene (LT) production during HIAO in guinea pigs. Thirty-two male Hartley strain guinea pigs were split into two groups. One group (n = 16) of animals ingested a normal-salt diet (NSD) for 2 wk; the other group (n = 16) ingested a high-salt diet (HSD) for 2 wk. Thereafter, animals were anesthetized, cannulated, tracheotomized, and mechanically ventilated during a baseline period and during two dry gas hyperpnea challenges. After the first challenge, the animals were administered either saline or nordihydroguaiaretic acid, a LT inhibitor. Bladder urine was analyzed for electrolyte concentrations and urinary LTE(4). The HSD elicited higher airway inspiratory pressures (Ptr) than the NSD (P < 0.001) postchallenge. However, after infusion of the LT inhibitor and a second hyperpnea challenge, HIAO was blocked in both diet groups (P < 0.001). Nonetheless, the HSD group continued to demonstrate slightly higher Ptr than the NSD group (P 50% (≥56–65% of energy) of their subsistence from animal foods, whereas only 14% of these societies derived >50% (≥56–65% of energy) of their subsistence from gathered plant foods. This high reliance on animal-based foods coupled with the relatively low carbohydrate content of wild plant foods produces universally characteristic macronutrient consumption ratios in which protein is elevated (19–35% of energy) at the expense of carbohydrates (22–40% of energy).
        Download PDF

        Cordain, L., Brand Miller, J., Eaton, S.B. & Mann, N. (2000). Hunter-gatherer diets – a shore based perspective (letter). American Journal of Clinical Nutrition,72: 1585-86.
        Download PDF

        Gotshall RW, Mickleborough TD, Cordain L. Dietary salt restriction alters pulmonary function in exercise-induced asthmatics. Medicine and Science in Sports and Exercise, 2000;32:1815-19.
        Abstract
        PURPOSE: Exercise-induced asthma (EIA) occurs in approximately 90% of persons with asthma. The mechanism has not been delineated. Epidemiological studies have suggested that dietary salt may play a role in airway responsiveness. Therefore, the purpose of this study was to determine the influence of both elevated and restricted salt diets on pulmonary function in subjects with EIA.
        METHODS: Eight subjects with EIA and eight subjects without EIA (control) participated in a double-blind crossover study. Pulmonary function was determined pre- and post-exercise challenge before and after 2 wk on a normal salt, sodium chloride, diet (NSD), a low salt diet (LSD), and a high salt diet (HSD). A 1-wk washout occurred between diets.
        RESULTS: Diet had no effect on preexercise pulmonary function values in either group and had no effect on postexercise pulmonary function values in control subjects. However, LSD improved and HSD worsened postexercise pulmonary function values in EIA subjects. Forced expiratory volume in 1 s (FEV1) decreased by at least 10% in EIA subjects with exercise. In EIA subjects, FEV1 decreased by 14+/-6% on LSD, 20+/-7% on NSD, and 24+/-6% on HSD at 15 min postexercise. Similar patterns were observed for forced vital capacity and peak expiratory flow rates. Although LSD did not normalize pulmonary function in EIA, it did improve it.
        CONCLUSIONS: These data suggest that individuals with EIA might benefit from lower salt diets.
        Download PDF

        Ho R, Cordain L. Biotin insufficiency and cardiovascular disease. Nutrition Research, 2000; 20:1201-12.
        Abstract: Among the many contributors to the development of cardiovascular disease are inadequate levels of essential fatty acids. Although the prevalence of essential fatty acid deficiencies (EFAD) have rarely been regarded as problematic in developed nations, studies have shown that insufficient levels of essential fatty acids (EFA) can impact the etiology of cardiovascular disease. Numerous animal studies have shown that clinical symptoms resulting from biotin deficiency are similar to that of EFAD. Many of these studies have also shown low biotin bioavailability in cereal grains. Because the USDA Food Guide Pyramid encourages high carbohydrate intakes and lower consumptions of fat, oil, and protein, not only may EFA level be compromised, but adequate absorption of biotin could be overestimated as well. While static biotin measurements have led many to believe that nutritional status is adequate, functional biotin status may be accommodated. Due to the coenzymatic activity of biotin in the holocarboxylase complexes, insufficient amounts of exogenous biotin could affect elongation and desaturation of EFA, contributing to endothelial cell dysfunction. The authors suggest that there may be a substantial link between cereal grain intakes and cardiovascular disease stemming from both biotin and EFA insufficiencies.
        Download PDF

        Mickleborough TD, Cordain L, Gotshall RW, Tucker A. A low sodium diet improves indices of pulmonary function in exercise-induced asthma. Journal of Exercise Physiology Online 2000;3(2): http://www.css.edu/users/tboone2/asep/April2000.html
        Abstract: The purpose of this study was to determine if manipulation of dietary sodium could influence the severity of exercise-induced asthma (EIA). Fifteen clinically-diagnosed EIA subjects participated in a double-blind, crossover trial. Subjects entered the study on a normal salt diet (NSD), and then were placed either on a low salt diet (LSD) or high salt diet (HSD) for two weeks. Each diet was randomized with a 1-wk washout between diets before crossing over to the alternative diet. Subjects performed a treadmill test to 90% of age-predicted maximum heart rate, which was held for 5 min. Pre- and post-exercise pulmonary function tests were performed following each treatment period. 24-hr urinary sodium excretions were different (p 50 % (≥56-65 % of energy) of their subsistence from animal foods, whereas only 14 % of these societies derived >50 % (≥56-65 % of energy) of their subsistence from gathered plant foods. This high reliance on animal-based foods coupled with the relatively low carbohydrate content of wild plant foods produces universally characteristic macronutrient consumption ratios in which protein is elevated (19-35 % of energy) at the expense of carbohydrates (22-40 % of energy).
        Download PDF
        Back to Top
        Cordain L, Miller J, Mann N. (1999). Scant evidence of periodic starvation among hunter-gatherers (letter). Diabetologia, 42: 383-84.
        Download PDF

        Cordain L, (1999). Cereal grains: humanity’s double edged sword. World Review of Nutrition and Dietetics, 84: 19-73.
        Download PDF
        Back to Top
        Eaton SB, Eaton SB Jr, Cordain L, Mann N, Sinclair A. (1998). Dietary intake of long chain polyunsaturated fatty acids during the paleolithic. World Review of Nutrition and Dietetics, 83: 12-23.
        Download PDF

        Cordain L, (1998). Atherogenic potential of peanut oil based MUFA diets (letter). Lipids, 33: 229-30.
        Download PDF

        Cordain, L., Gotshall, R.W. and Eaton, S.B. (1998). Physical activity, energy expenditure and fitness: an evolutionary perspective. International Journal of Sports Medicine, 19(5): 328-335.
        Abstract: Similar to all other organisms, human structure and function (and consequently our exercise potentials and needs) are genetically determined and were shaped over eons of evolutionary experience by selective pressures of the environmental niche in which our species evolved. Since the emergence of our genus (Homo) more than 2 million years ago until the agricultural revolution of 10,000 years ago, humans have occupied a hunter-gatherer niche. Because the portion of our genetic constitutions which determine fundamental anatomy and physiology have remained relatively unchanged over the past 40,000 years, the exercise capacities and needs of modern humans remain similar to those which had been originally selected by evolution for stone age men and women living as hunter/gatherers. The sedentary nature of contemporary humans living in industrialized societies is vastly at odds with the activity levels required of our ancestors. Present day guidelines for minimal physical activity levels fall 65 % below those observed among living hunter-gatherers. This discordance between our genetically determined exercise requirements and those encountered in present day industrialized societies has been implicated in a wide variety of chronic diseases including obesity, non-insulin dependent diabetes mellitus, coronary heart disease, hypertension and osteoporosis.
        Download PDF
        Back to Top
        Eaton, S.B., Cordain, L. (1997). Old genes, new fuels: Nutritional changes since agriculture. World Review of Nutrition and Dietetics, 81: 26-37.
        Download PDF
        Cordain, L., Gotshall, R.W., Eaton, S.B. (1997). Evolutionary aspects of exercise. World Review of Nutrition and Dietetics, 81: 49-60.
        Download PDF

        • Hier is die al 20.000 keer gelinkte cross over studie van Frassetto:

          http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19209185

        • Geen RCT, wel interessant, Pruimboom en De Punder, onlangs:

          http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23482055

        • Ik weet dat studies in zieke populaties voor jou niet tellen, maar ik kan het niet helpen deze klassieker van Lindeberg toch wel erg interessant te vinden.

          http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2724493/

        • Fasano et al, overzicht glutengemedieerde problemen:

          http://www.biomedcentral.com/1741-7015/10/13

          Conclusions
          It is now becoming apparent that reactions to gluten are not limited to CD, rather we now appreciate the existence of a spectrum of gluten-related disorders. The high frequency and wide range of adverse reactions to gluten raise the question as to why this dietary protein is toxic for so many individuals in the world. One possible explanation is that the selection of wheat varieties with higher gluten content has been a continuous process during the last 10,000 years, with changes dictated more by technological rather than nutritional reasons. Wheat varieties grown for thousands of years and mostly used for human nutrition up to the Middle Ages, such as Triticum monococcum and T. dicoccum, contain less quantities of the highly toxic 33-mer gluten peptide [65]. Apparently the human organism is still largely vulnerable to the toxic effects of this protein complex, particularly due to a lack of adequate adaptation of the gastrointestinal and immunological responses.

          Additionally, gluten is one of the most abundant and diffusely spread dietary components for most populations, particularly those of European origin. In Europe, the mean consumption of gluten is 10 g to 20 g per day, with segments of the general population consuming as much as 50 g of daily gluten or more [66,67] All individuals, even those with a low degree of risk, are therefore susceptible to some form of gluten reaction during their life span. Therefore, it is not surprising that during the past 50 years we have witnessed an ‘epidemic’ of CD [68,69] and the surging of new gluten-related disorders, including the most recently described GS [44,62]. This review provides some rationale to explain these epidemiological phenomena and expands our current knowledge to gain more insights into gluten-related disorders.

        • Het stuk ‘Clues to solving auto-immunity’ waarnaar ik nota bene linkte in mijn aan jouw vraag gewijde post. Gelezen?

          http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=celiac-disease-insights

          In het kort:

          Celiac disease (CD) is an autoimmune disorder triggered by ingestion of gluten, a major protein in wheat, or of related proteins in other grains.

          Research into the root causes indicates that the disorder develops when a person exposed to gluten also has a genetic susceptibility to CD and an unusually permeable intestinal wall.

          Surprisingly, essentially the same trio—an environmental trigger, a genetic susceptibility and a “leaky gut”—seems to underlie other autoimmune disorders as well. This finding raises the possibility that new treatments for CD may also ameliorate other conditions.

      • Matthijs zegt:

        Even snel doorlezend is het overgrote deel wel weer heel indirect, vooral theorievormend of specifiek gericht op bepaalde ‘zieke’ subpopulaties (mensen met bepaalde allergien e.d.), wat weer niet door te trekken is naar andere, gezonde mensen. Maar zal eea wat beter bekijken. Bedankt voor de links.

  44. Dank, Matthijs.

    Verontrustend vind ik dat gliadinen een ieders darm (dus ongeacht genetische make up) langer ‘open’ zetten dan functioneel mag worden genoemd. Nu bestaat zonuline natuurlijk niet voor niets, maar de expressie ervan hoort kort te zijn.

    Scandinavian Journal of Gastroenterology, 2006; 41: 408 Á/419

    Gliadin, zonulin and gut permeability: Effects on celiac and non-celiac

    Objective. Little is known about the interaction of gliadin with intestinal epithelial cells and the mechanism(s) through which gliadin crosses the intestinal epithelial barrier. We investigated whether gliadin has any immediate effect on zonulin release and signaling. Material and methods. Both ex vivo human small intestines and intestinal cell monolayers were exposed to gliadin, and zonulin release and changes in paracellular permeability were monitored in the presence and absence of zonulin antagonism. Zonulin binding, cytoskeletal rearrangement, and zonula occludens-1 (ZO-1) redistribution were evaluated by immunofluorescence microscopy. Tight junction occludin and ZO-1 gene expression was evaluated by real-time polymerase chain reaction (PCR). Results. When exposed to gliadin, zonulin receptor-positive IEC6 and Caco2 cells released zonulin in the cell medium with subsequent zonulin binding to the cell surface, rearrangement of the cell cytoskeleton, loss of occludin-ZO1 protein Á/protein interaction, and increased monolayer permeability. Pretreatment with the zonulin antagonist FZI/0 blocked these changes without affecting zonulin release. When exposed to luminal gliadin, intestinal biopsies from celiac patients in remission expressed a sustained luminal zonulin release and increase in intestinal permeability that was blocked by FZI/0 pretreatment. Conversely, biopsies from non-celiac patients demonstrated a limited,transient zonulin release which was paralleled by an increase in intestinal permeability that never reached the level of permeability seen in celiac disease (CD) tissues. Chronic gliadin exposure caused down-regulation of both ZO-1 and occludin gene expression. Conclusions. Based on our results, we concluded that gliadin activates zonulin signaling irrespective of the genetic expression of autoimmunity, leading to increased intestinal permeability to macromolecules.

  45. riesjart zegt:

    Wat handig!
    Door suiker te injecteren in de bloedbaan kunnen tumoren heel gemakkelijk zichtbaar worden gemaakt met MRI.
    Dat komt aldus de onderzoekers omdat de tumor meer glucose opneemt om te groeien!!!!!!!!!!!!
    http://www.itnonline.com/article/sugar-makes-cancer-light-mri-scanners?goback=.gde_2482516_member_258423405

    • Sarcasm alert🙂.

      Ik heb de koppen voorbij zien komen, Riejsart… Kanker gedijt op suiker! Wereldnieuws! Geen journalist die even meldt dat gelabelde glucose al sinds jaar en dag wordt gebruikt om kanker met PET in beeld te brengen…

  46. Geinig. De legendarische Dr Pennington in 1953

    http://ajcn.nutrition.org/content/1/5/343.full.pdf

    A DIET FOR OBESITY

    With this diet you follow a definite routine which is as important as the diet
    itself. Have a regular hour for going to bed. Set your alarm clock for eight hours sleep, never a minute more than that, and allow time for a thirty-minute walk before breakfast. It is not necessary to walk fast, but it is necessary to walk the full thirty minutes regularly.

    Breakfast, lunch, and dinner are all the same type. You eat three big meals a
    day and lose seven pounds of excess weight a month.

    First course of each meal: One-half pound or more of fresh meat with the fat.
    This part of the diet is unlimited. You can eat as much as you want. The proper proportion is three parts of lean to one part fat. Most of the meat you buy is not fat enough, so get extra beef kidney fat, slice and fry it to make up the proper proportion. Good meats are roast beef, steak, roast lamb, lamb chops, stewed beef, fresh pork, and pork chops. Hamburger is all right if you grind it yourself just before it is cooked. Season the meat with black pepper before it is cooked or use paprika, celery seed, lemon, chopped parsley, or celery tops, or use other flavoring which does not contain salt.

    Do not use the least particle of salt. Do not use foods which contain salt, such as soup, bacon. smoked ham, canned chicken, or fish containing salt, frankfurters, bologna, canned or spiced meat, or salted butter.

    Second course of each meal: This part of the diet is strictly limited. At each
    meal you have a choice of an ordinary portion of any one of the following: white potatoes, sweet potatoes, boiled rice, half grapefruit, grapes, slice of melon, a banana, a pear, raspberries or blueberries.

    At the end of each meal have a cup of black coffee or tea without sugar. Do
    not use saccharine.

    Be sure to drink six glasses of water every day before five o’clock. Your only
    other beverage is half a lemon in a glass of water if you desire it.
    This diet contains no bread, flour, salt, sugar, alcohol, or anything else not mentioned.

    • Pennington had kennelijk iets tegen zout😉.

      • Jan L. zegt:

        Laatst Loren Cordain gelezen: die heeft het ook niet zo op zout. De zuur-base-balans wordt er volgens hem door verstoort. Hij claimt zelfs dat je er beter door slaapt als je je potje zout in de keuken laat staan.

        • Ja Jan, ik weet het. Cordain heeft een enorme zoutfobie. Ik vind de evidence die hij aandraagt niet zo sterk. Erg veel meer zout dan fysiologisch strikt noodzakelijk is, is waarschijnlijk niet goed, maar een beetje extra lijkt vooral voordelen te hebben. Cordain is een echte aanhanger van de savannetheorie en weigert te kijken naar de in mijn ogen veel plausibeler coastal dweller theorie (waarin aanpassing aan meer zout voor de hand ligt).

  47. Er is een nieuw medicijn ‘tegen’ diabetes type 2 op de markt: Forxiga.

    http://www.ema.europa.eu/docs/nl_NL/document_library/EPAR_-_Summary_for_the_public/human/002322/WC500136025.pdf

    Het blokkeert de heropname van glucose in de nieren. Suikerziek? Pis nu nog meer van uw overtollige suiker uit met Forxiga!

    For kraist seek.

  48. Ferdinand zegt:

    Oh jee…’oorzaak, zwangerschapsdiabetes met extreme hyperinsulinaemie’
    Kun je daar ook al zwanger van worden??🙂

  49. Ferdinand zegt:

    Hij is het al! Zwanger, bedoel ik..

  50. Ferdinand zegt:

    Melchior, misschien is het een idee om een soort paleo-marktplaats te organiseren binnen dit blog. Ik trap bij deze wel af door het aanbieden van:

    5 sachets Power Gel, long lasting energy, 40 gram
    (smaak lemon lime)
    – Razendsnel nieuwe energie
    – Geleidelijke afgifte
    – Makkelijk in gebruik
    – Bevat palatinose
    – Stevige, handige verpakking
    – Gemakkelijke opening
    – Zeer scherpe prijs

    Bevat glucose-fructose siroop, sucrose, palatinose, etc.
    Prijs komen we wel uit..ik heb ze niet meer nodig.

    🙂

    • Hi, hi, ik doe altijd een veel wredere suggestie aan de hand: schenk je neolithische bagger aan de voedselbank.

      • Ferdinand zegt:

        Goed idee!
        wel een moreel dilemma..

        • Laatst stonden buiten een supermarkt twee medewerkers van de voedselbank die aan de mensen die naar binnen gingen vroegen of ze een paar boodschappen mee wilden brengen voor de armen (soms moet ik mezelf even in de arm knijpen om te weten dat we echt in 2013 en in Nederland leven, maar goed). Ik doneerde (goeie daad van de dag, dacht ik) 5 blikjes tonijn in water, 2 dozen eieren, 2 kilo winterpenen, 5 pakken zuurkool, 1 zak uien en 2 zakken walnoten. Ik zou zweren dat ze beteuterd, bijna teleurgesteld keken toen ik mijn waren in hun kratje legde. Zo van: nou ja, evengoed bedankt. Andere mensen gaven koeken, chocopasta, macaroni, Fristi-troep, etc.

        • George zegt:

          ook bij een supermarkt: Dochtertje van een jaar of 4 stapt de auto uit met papa en zegt (niet vraagt): ik wil snoep, chips, ijs (en nog meer junk), wat opviel was dus dat ze het alleen maar over junkfood had en vooral ook dat ze dat op die leeftijd al precies wist en wilde…….papa stond er overigens beteuterd bij en weet er niet op te reageren….

    • Alex zegt:

      “It seems like every time I study an illness and trace a path to the first cause, I find my way back to sugar.”

      Richard Johnson, a nephrologist at the University of Colorado Denver, was talking to me in his office in Aurora, Colorado, the Rockies crowding the horizon. He’s a big man with eyes that sparkle when he talks. “Why is it that one-third of adults [worldwide] have high blood pressure, when in 1900 only 5 percent had high blood pressure?” he asked. “Why did 153 million people have diabetes in 1980, and now we’re up to 347 million? Why are more and more Americans obese? Sugar, we believe, is one of the culprits, if not the major culprit.”

  51. riesjart zegt:

    Over de negatieve invloed van toegevoegde suikers uit bewerkte voedingsmiddelen op de levensverwachting in muizen.

  52. Waarom mensen als Kok, Brouns en Schaafsma altijd zullen blijven deelnemen aan door de suikerindustrie georganiseerde feestjes en tot hun dood zullen blijven volhouden dat suiker helemaal okay is:

    http://www.newsweek.com/report-sugar-lobby-threatens-organizations-buries-science-health-effects-256529

  53. Heb al die jaren de omcircelde afkorting in de schets gelezen als LOL, zie nu dat het ws LDL moet zijn. Perceptie is a bitch🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s