Vitaminepillen zijn verdacht; deel 1, foliumzuur

Een normale paleovoeding levert voldoende micronutriënten en in de juiste biochemische context.

Een normale paleovoeding levert voldoende micronutriënten en in de juiste biochemische context.

Jager/verzamelaars die gespeend zijn van metabole en auto-immune aandoeningen slikken geen CentroCrimeTotaal, VitaFraud of PlantipenosePerfect. Ze halen hun micronutriënten uit voeding, in sterk wisselende en nooit suprafysiologische (een stoerder woord voor ‘erg hoge’) doses. Daarmee zou ik deze post kunnen beëindigen. Wie paleo leeft, heeft geen voedingssupplementen nodig, bewijst het veldwerk waarop ons paradigma zich beroept.

Maar dan komen er twee tegenwerpingen.

1 De moderne voeding, zelfs als die paleo is, levert mogelijk niet zo veel micronutriënten als de voeding die Piet & Petra Paleo in hun verloren Paradijs bij elkaar scharrelden.

2 Het is beter wat te veel te nemen dan tekorten te riskeren.

Het eerste argument is bullshit en behoeft geen nader commentaar. Supermarktpaleo met geregeld zeevoedsel levert van vrijwel alle micronutriënten (veel) meer dan de Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid, uitgezonderd wellicht thiamine (met dank aan Fien). Thiamine wordt opgeslurpt door een overspannen koolhydraatbelasting, dus het is zeer waarschijnlijk dat de thiamine-behoefte bij een evolutionair correcte voeding lager is dan bij het SDCD.

Waarmee we meteen al zijn aangeland bij argument 2. Onderzoek laat consistent zien dan het slikken van micronutriënten in een hogere dan fysiologische dosis tot meer ziekte en hogere sterfte leidt. Dit is inmiddels aangetoond voor voor calcium (waarvoor de ADH Hollands Hoog ligt), de B-vitaminen en anti-oxidanten en het zal straks mogelijk ook blijken te gelden voor de momenteel Jezus Status genietende vitamine D. Hier komen we in een latere post in deze serie (getiteld ‘Piet Paleo en de missende kaasfactor’) uitgebreid op terug.

Zzzzz. Zzzzzz. Zzzzz.

Het vredige geluid van de 6 in slaap gevallen lezers.

Zoals de titel al suggereert, wil ik hier nader ingaan op foliumzuur. Foliumzuur is nog minder paleo dan de meeste andere geïsoleerde en in een magic bullet verpakte vitaminen en mineralen, want het bestond niet tot 1949. In dat jaar werd het gesynthetiseerd door witte jassen in de Lederley Laboratories in het pittoreske Pearle River, New York. Foliumzuur lijkt op folaat, een stof die ondermeer voorkomt in groene bladgroenten (folia), maar het is niet hetzelfde. Het kan door de lever worden omgezet in de essentiële stof folaat. Een kniesoor die op dat structurele verschilletje let, toch? Toen later werd ontdekt dat een lage folaat-status bij zwangere vrouwen kan leiden tot spina bifida van de vrucht (open ruggetje), werd zo’n beetje alle vruchtbare vrouwen ingepeperd dat ze extra foliumzuur moesten gebruiken. In ondermeer de VS werd en wordt het toegevoegd aan de Healthy Whole Grains.

Er is, gij zult het reeds vermoeden, een probleempje. Van het soort Even Apeldoorn bellen en dan niet de verzekeraar maar de eveneens daar residerende Doodgraver. Het synthetische foliumzuur kan in de lever worden omgezet in het benodigde folaat, maar dat gaat niet 1 op 1. Via allerlei ingewikkelde mechanismen krijgt iemand die foliumzuur slikt een overvloed aan zowel foliumzuur als folaat in zijn of haar circulatie.

En dat is niet goed.

Een overtuigend aantal tamelijk goed uitgevoerde studies suggereert dat foliumzuur (uit pillen of door ‘verrijking’) het risico op borstkanker, prostaatkanker en darmkanker substantieel vergroot. In proefdieren is er een duidelijk dosis-respons effect. Geef ze foliumzuur (in plaats van folaat) en ze ontwikkelen genoemde gezellieheidjes. De link met prostaatkanker werd overtuigend aangetoond in een RCT van de University of Southern California. In dit experiment werden 643 mannen door loting geplaatst in een foliumzuurgroep of een placebogroep. Na negen jaar had 9,7 procent van foliumzuurheren prostaatkanker ontwikkeld, tegen 3,3 procent van de placeboheren. De foliumzuurkankers waren bovendien agressiever.

Soortgelijke studies zijn gedaan naar het effect van foliumzuur op borstkanker en darmkanker, met vergelijkbare resultaten. Een citaat uit het verslag van een dubbelblinde RCT die werd gedaan in Noorwegen: ‘Het slikken van foliumzuur was geassocieerd met een hogere kankerincidentie en een hogere mortaliteit’.

Er zijn ook epidemiologische aanwijzingen dat foliumzuur een causale rol speelt in de pathogenese van autisme, maar daar liggen de zaken nog wat schimmig. Epidemiologie, weet je wel…

Als je een multivitaminepil slikt, confronteer je je antieke lijf dagelijks met een tijdens de Wederopbouw in elkaar geknutselde stof waar het niet goed raad mee weet. Waarom zou je? Als dragende vrouw kun je het risico op een open ruggetje ook verkleinen door gewoon geregeld lever, noten en groene bladgroenten te eten.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

321 reacties op Vitaminepillen zijn verdacht; deel 1, foliumzuur

  1. Karin zegt:

    Maar als je, zoals ik nu nog, knetteroverspannen bent en te ‘lui’ om elke dag héél uitgebalanseerd te eten. Wat dan?

    • Dan nog denk ik dat suppletie geen goed idee is. Piet Paleo at ook niet elke dag héél gebalanceerd, sterker nog, hij at niet elke dag😉.

      Het lichaam verwacht geen statische toevoer, het verwacht onvoorspelbaarheid.

    • Daniel zegt:

      Het klinkt gek maar juist als je lichamelijk en/of mentaal niet 100% bent is juist een paleo voeding en -leefstijl erg belangrijk in mijn optiek. Het kost idd meer tijd en inspanning maar je wordt er lichamelijk sterker van, dus krijg je meer energie. Is het lichaam sterker dan kan de geest ook meer aan en vice versa. Het is imo een soort van vicieuze cirkel waardoor je gaat opknappen.

      Om tijd te besparen kan je ook het volgens het fast-5 principe gaan leven: Al je eten binnen 5 uur naar binnen werken. Zie http://www.fast-5.org/ daar kan je een gratis e-book erover downloaden!

      • Karin zegt:

        Ik loop juist over van de energie. Mijn lichaam zit in een kramp. (minder erg dan het was) en daarom stroomt de energie zeg maar slecht. Ik ben een soort van manisch stuiterend enthousiast op het moment. En ja daar word je wel weer moe van.🙂

    • Henderina zegt:

      Heel uitgebalanceerd eten is echt supersimpel. Elke maaltijd iets van (orgaan)vlees, vis, ei (en in mijn geval rauwmelkse kaas) en groenten. Simpeler kan haast niet. Alles een beetje afwisselen qua soort en je eet gebalanceerder dan de gemiddelde NL-er.

  2. Karin zegt:

    Dat past erg goed bij mijn momentele leven.🙂 Zelfs geen magnesium?

  3. Waarbij ik één kanttekening moet plaatsen.

    Er zijn vermoedelijk uitzonderingen en die komen later uitgebreid aan bod. Ik geef ze vast weg, hoewel de die hards hier precies weten wat ik bedoel.

    1. D3, mits je je spiegel weet. Te laag is geassocieerd met ziekte, maar de hoge spiegels waar sommige health freaks mee opscheppen, zijn dat ook!

    2. K2. Ik herhaal, K2. Dit wordt het thema van Piet Paleo en de missende kaasfactor. Op een echt hard core paleodieet, inclusief insecten en kuit en orgaanvlees, krijg je er genoeg van binnen, maar velen zullen deficiënt zijn.

    3. Mogelijk retinol. In combinatie met de voorgaande twee.

  4. Marijke zegt:

    Het is natuurlijk een aantrekkelijke gedachte dat de ‘juiste’ voeding de gemiddelde gezond levende paleo mens met een perfecte spijsvertering, opname en stofwisseling precies datgene geeft dat hij of zij nodig heeft. Dat geloof ik graag. Maar ik ben geen gemiddelde wat dan ook mens en ik heb zo mijn eigen voorgeschiedenis. Voor mij zijn – natuurlijke – supplementen dan ook nuttig en nodig en ik gebruik ze naar tevredenheid in wisselende hoeveelheden. Wat jullie daar ook van denken.

  5. Karin zegt:

    Ik vertrouw je. En vind slikken toch moeilijk omdat het ingewikkeld is om uit te vissen wat nou goed is en wat niet. En ik vind ook dat het onzin zou moeten zijn dat bijslikken! Ik ben voor oer. Dus wel bewegen maar niet fanatiek gaan sporten en ja ook van eten wat je voor handen komt. Zo puur mogelijk! En zo weinig mogelijk nadenken is nu het beste. Dus alles gewoon lekker in 1 klap loslaten. Wat vweer een rust.

  6. Hans zegt:

    In mijn potje Marmite zit in 4 gram al 50 % foliumzuur van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid………
    Vitamine B12 24 % .

    Is gebruik van Marmite dan een slechte vervanger van Maggi ?
    Dacht tot nu toe dat Marmite gezond was ….

    • Het lijkt me vrijwel onmogelijk dat daar foliumzuur in zit, want daar heb je een lab voor nodig. Het zal vermoedelijk folaat zijn. Ga ik uitzoeken.

      • Another excellent folate source that can be used as a supplement is unfortified brewer’s yeast. Brewer’s yeast flake labels can be confusing, however. Some will list folic acid instead of folate as a key nutrient. They mirror the medical nomenclature confusion just like almost everyone else!

    • Folkert zegt:

      Het volgende en veel meer wat ik niet snap, lees ik bij Wikipedia:

      Folaat in de voeding[bewerken]
      De beste bron voor folaat in de voeding is groene bladgroente, zoals spinazie (het Latijnse folium betekent ook ‘blad’). Maar ook spruitjes, broccoli, kool, asperges, fruit (met name bepaalde citrusvruchten) en gist bevatten folaat. Verder bevatten sommige soorten vlees foliumzuur, vooral lever en (in mindere mate) nier.
      De natuurlijke folaten zoals die in de voeding voorkomen (bijvoorbeeld 5-MTHF), zijn tamelijk instabiel. Ze zijn gevoelig voor licht, zuurstof uit de lucht en opslag. De verliezen tijdens opslag, verwerking en voedselbereiding zijn dan ook hoog. Binnen enkele dagen tot weken na de oogst is alle van nature aanwezige folaat geïnactiveerd.
      Folaat is echter vooral gevoelig voor temperatuur. Geschat wordt dat bij het koken nog eens 50–95% van het aanwezige folaat vernietigd wordt of in het kookvocht verloren gaat. Bij het raffineren van granen worden alle folaten verwijderd.[7]
      Het is erg moeilijk een voedselpakket samen te stellen dat voldoende folaat bevat. Zelfs een volledig volgens de richtlijnen van het Voedingscentrum samengesteld voedselpakket bevat nog minder dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van dit vitamine.[9] Mede om de foliumzuurinname te bevorderen wordt tegenwoordig aangeraden dagelijks 200 gram groente en twee stuks fruit te nuttigen. Dit is ongeveer twee keer zo veel als de gemiddelde Nederlander daadwerkelijk blijkt in te nemen. Van de jongvolwassenen kwam in een onderzoek onder 750 proefpersonen zelfs niemand aan 200 gram groente per dag en slechts 7% at twee stuks fruit per dag.[10] Zelfs wanneer de groente- en fruitinname verdubbeld zou worden, zou 33% van de volwassenen nog niet aan de 200 µg (microgram) folaat per dag komen.[11]
      Voedselverrijking met foliumzuur[bewerken]
      Vanwege de precaire foliumzuurstatus van grote delen van de bevolking, mogen in sommige landen ontbijtgranen worden verrijkt met foliumzuur. De meeste met foliumzuur verrijkte producten bevatten tussen 125 en 200 µg foliumzuur per 100 gram.[7] In de Verenigde Staten is het verplicht dat ontbijtgranen met 25–100% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor foliumzuur worden verrijkt.
      In Nederland is het toevoegen van foliumzuur aan ontbijtgranen verboden. De door de gezondheidsautoriteiten opgegeven reden is dat foliumzuur de symptomen van een vitamine-B12-deficiëntie kan maskeren, waardoor een dergelijke deficiëntie niet opgemerkt wordt en permanente zenuwbeschadiging kan optreden.
      Naar aanleiding van een arrest van het Europese Hof van Justitie d.d. 2 december 2004 is het voor producenten mogelijk om ontheffing te krijgen op dit verbod. Diverse bedrijven hebben gebruikgemaakt van deze mogelijkheid,[12] waardoor ook in Nederland foliumzuur aan ontbijtgranen kan worden toegevoegd. Vrijstelling wordt verleend tot maximaal 100 microgram foliumzuur per 100 kcal.[13] In februari 2008 adviseerde de Gezondheidsraad om ook in Nederland brood en ontbijtgranen standaard te gaan verrijken met foliumzuur.[4]
      In tegenstelling tot folaat, dat behoorlijk instabiel is, is foliumzuur in verrijkte voeding volledig stabiel gedurende maanden tot zelfs jaren.
      Foliumzuur in voedingssupplementen[bewerken]
      Foliumzuursupplementen met meestal 400 µg foliumzuur zijn zonder doktersvoorschrift te koop bij apotheken en drogisterijen. Foliumzuur maakt ook, meestal in lagere doseringen, deel uit vitamine B-complex formuleringen en van multivitamine- en mineralentabletten.

      Sinds enige tijd is ook de in het lichaam actieve vorm van foliumzuur als voedingssupplement op de markt: L-5-methyltetrahydrofolaat (5-MTHF). Deze vorm werkt minstens even goed als foliumzuur zelf bij het verbeteren van de foliumzuurstatus.[4]

  7. Fien zegt:

    Ik klikte op de link in de “missende kaasfactor” en dat boek over K leek me interessant genoeg om te kopen. En toen zag ik de prijs. Wie even wil lachen, moet vooral op de “sellers” klikken en doorscrollen.🙂 De tweedehandsjes van Amazon staan hierom bekend, maar dit is wel heel bar. Heb het boek besteld bij bol.com voor 21 euro, maar de levertijd is 2-3 weken en het zou me niets verbazen als ik morgen de mededeling krijg dat het niet leverbaar is.

    • Ha, ha, ha, die sellers zijn gek. Het boek is gewoon nieuw verkrijgbaar voor weinig. En het is goed. Als er één ding is dat je echt moet suppleren als je geen Kerrygold of kaas eet, of als je gewoon zeker wilt zijn, dan is het K2 (MK-4, lees ook die bovenste review). Chimps krijgen een fikse dosis binnen met hun termietensnacks😉.

      • Fien zegt:

        Waarom speciaal Kerrygold? Je hebt het over boter, dacht ik? Ik eet zelf Demeter boter.

      • maan zegt:

        kerrygold is volgens mij in NL slecht verkrijgbaar. “Campina Boer en Land” is denk ik een goed verkrijgbaar alternatief.

        • Precies. Fien vroeg laatst ‘waarom Kerrygold’. Antwoord: omdat alle koeien op het Groene Eiland per definitie jaarrond grazen. De boter van deze grazers bevat dus per definitie een beetje K2 MK-4.

          In de Combi in Bunde is het in de aanbieding😉.

      • Fien zegt:

        Ik las ergens – ja, nu weet ik natuurlijk niet meer waar – dat het gehalte MK-4 in Kerrygold sterk varieert en soms gelijk is aan nul.

        • Ja, dat klopt. De boter moet zijn gemaakt van lentemelk, want koeienmammae synthetiseren alleen K2 in de periode dat er normaal gesproken een kalfje aan hangt…

          Met andere woorden:

          Eet Meer Kuit.

      • Fien zegt:

        Of jaarrond, of alleen in de lente. Beide gaat niet. Maar ik ben tevreden met mijn grasboter van Demeter,

        Net even een bezoekje aan Foodlog gebracht, had ik al lang niet gedaan. Met mijn neus in de grasboter:

        “Paleo is het dieet van de tegenbeweging. In Nederland wordt het – met zware kritiek op andersdenkenden – gepromoot door Melchior Meijer. Niet ten onrechte naar nu blijkt. Unilever, mikpunt van Meijers kritiek vanwege het commerciële belang van het bedrijf bij plantaardige vetten, blijkt op zijn website uiterst positief over paleo. Het bedrijf deed onderzoek naar een menu met rijst, dierlijke eiwitten en groenten en fruit versus een menu zonder rijst en aanmerkelijk meer groenten en fruit.”

        Niet ten onrechte naar nu blijkt…?? Unilever doet een of ander flutonderzoekje en dat bewijst dat Melchior Meijer het al die tijd bij het rechte had? Niet te geloven, die Verschrikkelijke Veerman. http://www.foodlog.nl/artikel/unilever-in-paleo/

      • willem zegt:

        Ja, Fien. En kijk eens naar de reacties van ene ‘verbazingsdeskundige’, die schuilgaat achter een kekke foto. Je slaat stijl achterover..

      • Fien zegt:

        Ja, die verbazingsdeskundige is een echte trol.

      • Fien zegt:

        Ik denk dat de auteur van dat maffe stukje op Foodlog “niet tevergeefs” bedoelde in plaats van “niet ten onrechte”.🙂

    • Frans zegt:

      Kuit en/of hom?

    • willem zegt:

      Trouwens, nu we bij deze aangename temperaturen toch bezig zijn: ‘Het bezingen van de weldaden van het paleo bestaan wekken de indruk dat die meer gebaseerd zijn op romantische wensbeelden dan op gedegen studie.’
      Een opmerking van Jopie Duijnhouwer. Hoeveel aantoonbare fouten zitten in deze ene zin?

      • Fien zegt:

        Taalkundig? Twee fouten (paleo bestaan, wekken). Lelijke zin, vooral een het-constructie als onderwerp… huuuu! Inhoudelijk? Klopt niks van.

        • O, beginnen ze weer? Ach ja, het is rotmaand. Zet al wat je lief is een poosje extra koud, want het ongedierte is gretig.

          Ik exponeer mezelf niet of zo weinig mogelijk aan toxische mensen. Ga ‘daar’ dus niet kijken en zeker niet met dit weer. Om die boer met dat weldoenerscomplex en zorgvuldig gecultiveerde ‘Ik Ben Intellectueel En In Alle Opzichten Redelijk En Trouwens, Ik Heb In Afrika Gewerkt Dus Ik Weet Alles Beter’ imago kun je het beste heel ruim heen zeilen. De blaaskaak vult zijn stuitende kennisleemte met drogredenen en strooien poppen. Heeft zeker net voor het eerst van Marlene Zuk en Christina Warriner gehoord. Hij is hier wel eens binnengevallen met zijn hypocriete maniertjes, maar toen het op argumenten aankwam, verdween hij ogenblikkelijk, verongelijkt suggererend dat met onredelijke mensen geen discussie mogelijk is🙂.

          Ik heb geen boodschap aan zulk tuig. Het (genoemd tuig) zou eens de moeite moeten nemen om te kijken wat de wetenschap werkelijk zegt tot nu toe. En het zou eens moeten lezen hoe implementatie van ‘die romantische fantasie’ een mensenleven kan beïnvloeden. Als het (eerder genoemd tuig) ook maar enig gevoel in de donder had, zou het zich helemaal paars schamen.

      • Hans zegt:

        Na deze duiding ben ik helemaal gerust gesteld , zo is het maar net 🙂

    • Fien zegt:

      Verdomd als het niet waar is, mijn voorspelling is uitgekomen. Er kwam net een mailtje van bol.com binnen. Boek Vitamin K2 and the Calcium Paradox van Kate Rheaume-Bleue niet leverbaar. Melchior, als het echt nog makkelijk te krijgen is, laat svp weten waar? Ik wil het erg graag lezen.

  8. Ellen zegt:

    Ik kan me helemaal vinden in de uitspraak: Wie paleo leeft heeft geen voedingssupplementen nodig, maar dan heb ik wel de vraag: kan je door paleo te (gaan) eten tekorten aan bepaalde vitamines/mineralen wegwerken?

  9. Robert1970 zegt:

    Dankzij fytinezuur hebben alle graaneters toch vitamine(en mineralen) tekorten?

  10. Robert1970 zegt:

    En hoe zit het dan met noten, die onder Paleo gangers zeer gewaardeerd worden, deze zijn ook rijk aan fytinezuur. Ik week ze altijd, en rooster ze daarna droog.

    • Robert, de gevaren van fytinezuur worden naar mijn bescheiden mening overdreven (WAPF). Ze zijn voor mij niet de reden tarwe minder geschikt voor menselijke consumptie te vinden. Fytaat is een essentiële voedingsstof. Noten in megahoeveelheden zullen zo hun potentiële adverse effects hebben😉.

  11. Andre zegt:

    Toen ik een kleine twee jaar geleden begon me te verdiepen in voeding (toen nog in de low-carb hoek, Atkins/Eades), heb ik ook voor enkele honderden euro’s aan allerlei supplementen ingeslagen. Een deel daarvan staat nu alweer een tijdje in de kast stof te happen🙂

    Tegenwoordig slik ik eigenlijk nog maar twee supplementen: cod liver oil (ik ben niet zo’n vis liefhebber, dus dit is mijn manier om daar toch wat van de voordelen van mee te pikken) en butter oil, beide uit het assortiment van http://www.greenpasture.org/ Die laatste natuurlijk om de K2 inname wat te verbeteren🙂

  12. Hanneke zegt:

    Okeee dan:-/ ik heb gisteren avond een bestelling voor Solgar multivitamine met extra foliumzuur de deur uit gedaan… Ik had al wel vooraf bedacht dat ik de dosering ging halveren ivm mijn Paleo voedingswijze, maar bij deze mogelijkheid had ik nog niet stil gestaan.

    Biologische lever is hier trouwens nergens te krijgen. Iemand tips hoe en waar ik daar aan kan komen?

    De dosering volgens de verpakking is 2x daags 1 tablet. Wat nu? Echt beter weglaten of bv een paar x per week een tablet nemen?
    Extra info, ik heb MS ( waar ik sinds de overstap naar Paleo nog nauwelijks last van heb🙂 ).

    • Lekker droog, Hanneke😉.

      “O ja, ik heb MS, maar daar heb ik nauwelijks last meer van.”

      Bijzaak, inderdaad🙂.

      Dat intrigeert velen natuurlijk mateloos. Heb je enige indicatie dat de verbetering niet is te verklaren vanuit het vaak op en neer gaande verloop van MS?

  13. riesjart zegt:

    Weet niet waar je woont maar dit is een aanrader in midden Nederland.
    http://www.freenature.nl/free/p000074/wildernisvlees/afhaalpunten

  14. Abukaliem zegt:

    Aaahh de zon is onder, het vasten van vandaag is weer achter de rug, onze Profeet vrede zij met hem heeft ons geadviseerd om ons vasten te verbreken met verse dadels, en wat zit daar in. Folium:)
    De mens kan nooit iets maken wat de schepper voor ons heeft gemaakt. Ik vind vitamine pillen er raar uit zien geen vorm geen enzymen geen smaak en ik denk dat mijn darmen en maag ook zo denken. Heey wat is dat oh laat maar doorgaan en laat hem de achterdeur nemen, daar spoel je dan een hoop guldens weg:)

  15. Maarten zegt:

    Voor mijn K2 beroep ik me tegenwoordig op kefir (gefermenteerde melk). Elke dag een halve liter, soms een hele liter na een intensieve kettlebellsessie. Dat spul is echt goed, voel me tiptop en ik word zowaar gespierd…

    • Ha Maarten, leuk om weer een bericht uit Ulster te krijgen!

      Ik denk dat ik die K2-post die ik aan het eind van een serie wilde schrijven, eerder moet maken. Het is de ultieme verkeersregelaar en vrijwel iedereen is deficiënt. Er zijn ontzettend veel vragen, ondermeer of het lichaam nu vooral zit te wachten op die MK-4 vorm uit organen, kuit, eierdooier, etc. of op MK-7 uit fermentatieprocessen (natto, Goudse kaas, brie, kefir). Beide schijnen effect te sorteren, maar MK-4 lijkt potenter te zijn. En dat klopt ook meer met het paleoperspectief. Ben er inmiddels achter dat we deze stof echt niet in voldoende mate aanmaken uit K1. De mens verwacht voorgevormde K2.

      Wellicht (wellicht) is één verklaring voor de werking van paleo dat het een nog te identificeren neolithische spaak uit het K2-metabolisme trekt. Diverse mensen melden het verdwijnen van tandsteen op alleen paleo. Tandsteen is een direct gevolg van K2-gebrek (net als verkalking van de hartkleppen ;-)) en reageert dramatisch op invoering van K2 MK-4. Gezond speeksel barst van de K2 (verder concentreert het zich in de alvleesklier, de geslachtsorganen en de hersenen). Het lijkt er dus op dat mensen die alleen paleo gaan of spontaan meer bronnen van K2 tot zich nemen, of hun K2 metabolisme verbeteren en dan plotseling niet meer deficiënt zijn.

      • Marijke zegt:

        Dit vind ik wel heel interessant. Van MK4 had ik nog nooit gehoord. Helaas heb ik nog twee potjes MK7 staan, maar ik ben recent ook weer lever gaan eten.

        Je kunt de spanning er natuurlijk ook nog even in houden.

        • Een K2-post staat al zo lang op mijn to do lijstje, Marijke. Het is alleen zo complex. Hier is wat Stephan er in 2008 over schreef.

        • Een gouden quote van Stephan, destijds:

          I’m not going to go through all the other data on K2 in detail, but suffice it to say it’s very very important. I believe that K2 is a ‘missing link’ that explains many of our modern ills, just as Weston Price wrote. Here are a few more tidbits to whet your appetite: K2 may affect glucose control and insulin release (1, 2). It’s concentrated in the brain, serving an as yet unknown function.

          Hunter-gatherers didn’t have multivitamins, they had nutrient-dense food. As long as you eat a natural diet containing some vegetables and some animal products, and lay off the processed grains, sugar and vegetable oil, the micronutrients will take care of themselves.

      • Maarten zegt:

        Dag Melchior,

        Ja, ik blijf je site volgen, altijd leuk je schrijfsels te lezen en mijn Nederlands wat te onderhouden…
        Ben benieuwd naar je volgende artikel over die MK-4 en zo. Ik probeer alvast elke week lever te eten, met kerriepoeder en witte rijst is dat nog best lekker.
        Ik ben inmiddels meer dan een jaar paleo, zij het tegenwoordig meer de PHD-variant van Jaminet, die ik wel weet te appreciëren vanwege zijn wetenschappelijke aanpak. Ik zit in een interessante ‘fase’. Na het meeste overgewicht kwijtgespeeld te hebben (van 103kg tot 80kg, 183cm) kom ik op de weegschaal weer aan (schommel rond de 83-85), maar daar maak ik me totaal geen zorgen over want het zijn vooral spieren. Leuk gevoel opeens met een kettlebell van 32 kilo te kunnen spelen, ik herinner me nog dat de 16kg en 24kg zo zwaar aanvoelden, nu zijn het net ballonnen.
        Was paar weken geleden nog eens in België en het is interessant de reacties te zien van vrienden en familie. Doordat ze je maar een paar keer per jaar te zien krijgen, zien ze echt een groot verschil. Ben wel gestopt advies te geven, ik heb geleerd mijn eigen ding te doen en “to lead by example”, want de meeste mensen, zelfs je naasten, zien deze levenswijze toch als een soort bedreiging (“Wat? Geen brood? En al die eieren en boter!”. Nee pa, mijn cholesterolwaarden zijn perfect en ik hoef geen statinepilletjes te slikken zoals jij). Jammer, want ze zouden er zoveel baat bij kunnen hebben. Moeder had weer enorm te kampen met overgewicht en darmproblemen, en is weer met Weightwatchers begonnen. Zucht.
        Om terug te komen op die kefir: die week in België zonder was voor mij een n=1 die aantoonde dat ik er echt baat bij heb (maak het zelf op basis van volle melk van de Ierse koeien die hier vrolijk in de wei lopen, zij het wel gepasteuriseerd, maar door de bacteriën er achteraf zelf bij te voegen heb je nog steeds de voordelen denk ik). Mijn tanden voelen steviger en ‘properder’ aan wanneer ik elke dag kefir drink. Zes maand geleden was ik nog puur paleo en was ik wellicht deficiënt.

        • Hoi Maarten,

          Dank voor je update!

          Leuk gevoel opeens met een kettlebell van 32 kilo te kunnen spelen, ik herinner me nog dat de 16kg en 24kg zo zwaar aanvoelden, nu zijn het net ballonnen.

          🙂. Dat gevoel had ik toen ik jaren geleden wilde leren crawlen. Ik stelde mezelf in september het doel om rond kerst 10 of 20 baantjes aaneengesloten te kunnen zwemmen (rest schoolslag). Lange tijd was het amechtig spartelen, maar op een dag aan het eind van oktober zwom ik ‘plotseling’ de volle 80 banen crawl.

          Ben wel gestopt advies te geven, ik heb geleerd mijn eigen ding te doen en “to lead by example”, want de meeste mensen, zelfs je naasten, zien deze levenswijze toch als een soort bedreiging (“Wat? Geen brood? En al die eieren en boter!”. Nee pa, mijn cholesterolwaarden zijn perfect en ik hoef geen statinepilletjes te slikken zoals jij). Jammer, want ze zouden er zoveel baat bij kunnen hebben.

          Precies. ‘lead by example’ is de enige juiste weg. En familie is bijvoorbaat hopeloos. Ik heb zelf iemand in mijn zeer nabije omgeving die erg vecht met een reumatische aandoening, ondermeer reumatische sarcopenie. Het is verschrikkelijk om te ‘weten’ dat een simpele leefstijlverandering waarschijnlijk groot verschil zou maken, maar nul invloed te hebben.

          Mijn tanden voelen steviger en ‘properder’ aan wanneer ik elke dag kefir drink. Zes maand geleden was ik nog puur paleo en was ik wellicht deficiënt.

          Klassieke waarneming van mensen die K2 introduceren. Tenzij je als standaard paleo geregeld orgaanvlees van grasgevoerde beesten, free range eieren of viskuit eet, loop je volgens mij risico op K2-deficiëntie. Ik wil niet suppleren, dus heb ik extra veel Kalles Kaviar ingeslagen. Zit wat koolzaadolie en aardappelmeel in, maar shit happens😉. In Duitsland koop je pure kuit per kilo voor weinig en de vrouw zegt dat ze het wel pruimbaar kan maken (een of ander Turks recept)🙂.

      • Folkert zegt:

        Koop elke week spekbukkum. Zit de “sex” ( hom of kuit ) in. Moet ik in de schuur opeten en daarna mijn tanden poetsen anders kom ik de deur niet meer in.

      • willem zegt:

        Folkert.Ik: idem!

      • willem zegt:

        Ik bedoel, dat ik de geneugten van Folkert t.a.v. de spekbokking deel. Evenals de schrik die consumptie ervan in de directe omgeving opwekt..
        Toch, een prima product, die koudgerookte haring. En, als je het treft ,ook nog eens gevuld met heerlijk kuit.

      • Goed idee, Folkert, dank voor deze inspiratie.
        Niet duur, lekker én gezond, een spekkie voor het paleobekkie !😀

      • Kefir lijkt ook een goed idee met het oog op K2, kwark lijkt mij echter makkelijker…..🙂
        Ik ga de de turkse joghurt voorlopig maar eens inruilen voor volle kwark, kijken wat er gebeurt.

        Schapen- en geitenkaas hou ik er ook nog even bij: mijn favoriete snack of nagerecht op/met/in blaadjes/rolletjes/pakketjes spitskool.

      • Otto zegt:

        K2-defficiënt zijn zou in de NL toch vrij laag moeten zijn, gezien de yoghurt- en kaasconsumptie?

        Dat van tandsteen is wel interessant, aangezien de mondhygiëniste geen verbetering te melden had, die moet elk half jaar nog bikken bij mij. De tandarts heeft echter nooit meer wat gezegd over die gaatjes die hij ‘de volgende keer’ wel zou uitboren, nu alweer 2,5 jaar geleden, dus die zijn blijkbaar wel weer dicht.

        • Kaas bevat vooral MK-7 uit fermentatie. Het lijkt erop dat MK-4 (dat uitsluitend wordt gemaakt in de organen van beestjes, inclusief termieten) the real deal is. Diverse anekdotes over wegsmeltend tandsteen na invoering K2 MK-4.

      • Andre zegt:

        Vergeet ook niet dat K2 vet-oplosbaar is, dus aangezien mensen bij voorkeur altijd zo mager mogelijk willen eten, kan het best zijn dat dat aandeel K2 nog wel eens tegen kan vallen.

      • Jan Peter van Doorn zegt:

        Mmmmm ganzelever

      • Otto zegt:

        Ah, zit daar ’t verschil. Nou ja, ondanks dat, ik eet al meer dan een jaar wekelijks lever van Groningse Schotse Hooglanders, af en toe afgewisseld met schelvislever, Hausmacher leverworst of de lever van makreel, dus helaas een anti-nekdote van mijn kant betreffende dat dat tandsteen tegen zou gaan..😦

      • Fien zegt:

        Lever. Ik ben dol op lever. Kippenlevertjes, runderlever, schelvislever, leverworst. Maar ik eet het niet vaker dan twee keer in de maand omdat er zoveel vitamine A in zit. Is dat onzin, kan ik het rustig elke week eten?

      • Alex zegt:

        Melchior, ik hoop dat je het me niet kwalijk neemt dat ik dit nu al post in plaats van te wachten op jouw K2-post, maar gezien de vragen die hier gesteld worden ;-):

        “Do you eat grass-fed foods? Do your eggs, butter, and dairy products come from animals that are grazed on pasture? If not, then you’re probably low in vitamin K2. Do you eat certain types of special fermented foods? Natto (it’s a fermented Japanese soybean food) is the highest food in vitamin K2, which virtually nobody is eating here in North America, but certainly in some areas of Japan. Or high amounts of goose liver pâté, brie cheese, or Gouda – these sound like unusual foods, but they are the cornerstones of certain European (very heart-healthy European) diets.
        First of all, an important thing to mention when it comes to cheese (because this becomes an area of confusion), because cheese is a bacterial derived form of vitamin K2, it actually doesn’t matter if the cheese came from grass-fed milk. That would be nice, but it’s not the grass-fed milk that went into the cheese. It’s the bacteria making the cheese, which means it doesn’t matter if you’re importing your brie from France or getting it domestically. Brie cheese, the bacteria that makes brie cheese, will make vitamin K2.”

        Uit het transcript van het interview van Dr. Joseph Mercola met Dr. Kate Rheaume-Bleue http://mercola.fileburst.com/PDF/ExpertInterviewTranscripts/Interview-RheaumeBleue.pdf

        En voor wat betreft MK-4 of MK-7:

        “That’s right. It does get a little bit technical, but this is very important for people to understand that there are different types of vitamin K2. The two big categories of vitamin K2 that you’ll find are something called MK-4, which is menaquinone-4 and which can be found in butter, egg yolks, and animal-based foods. That’s a short-chain form of vitamin K2.
        And then there are longer-chain forms that we find from fermented foods. There’s a variety of these long-chain forms. The most common one that you’ll see is MK -7 or menaquinone-7. This is the one I tend to tell people to look for in supplements, because in a supplement form, the MK4 products that you will find on the shelf are actually synthetic. They are not derived from natural, say, animal-source foods. Those are synthetic, which does create some confusion. Whereas, the MK7 – these long-chain, natural bacterial-derived vitamin K2 – is from a fermentation process. That seems to offer a number of advantages.
        The long-chain form MK-7 stays in the body longer. It has a longer half-life, which means you can just take it once a day in very convenient dosing. That’s the form used in the most current clinical trials on bone density and heart health. That long -chain form is really very useful and practical.”

        Origineel Paleo (Lindeberg/Cordain) geperfectioneerd met boter en een lekker stuk brie, it keeps getting better and better.😉

        • Alex, dank (en dat tijdens je vakantie ;-)).

          Ik ben erg druk, maar wil één ding nogmaals snel aansnijden en benadrukken. Kate met de mooie Franse achternaam redeneert dat MK-7 superieur is omdat het veel langer in de circulatie blijft. MK-7 is de vorm die ontstaat door fermentatie (natto, Goudse kaas, etc.). Ik vermoed op basis van het paleoperspectief dat MK-4 the real deal is. MK-4 wordt gemaakt door beesten en beestjes die wij honderdduizenden jaren hebben gegeten. We aten vroeger geen kaas en natto, we aten eerst termieten (net als chimps) en later vis en (orgaan)vlees. MK-4 blijft veel korter in het bloed omdat het onmiddellijk wordt opgenomen door de machinerie die het nodig heeft en er mooie dingen mee doet. Ik zeg niet dat MK-7 niet effectief is, maar alleen MK-4 produceert spectaculaire anekdotes. Ook het meeste onderzoek is gedaan met MK-4. Het argument dat MK-4 in tegenstelling MK-7 synthetisch is, zegt mij niet veel. MK-4 wordt ‘in de natuur’ gemaakt in de organen van beesten die het zelf kunnen maken. Het stofje dat uit de fabriek komt is exact hetzelfde. Fabrikanten pushen MK-7, omdat bacteriën dat voor nop maken. MK-4 maken is duurder.

          Eet meer kuit😉.

        • Lees voor een beter begrip deze doorwrochte verhandeling van Dr Masterjohn.

        • En tot slot, dit artikel van Stephan vult de missing parts in het epistel van Masterjohn in. Nou ja, bijna😉.

          Bodemlijn:

          I tend to think there’s a reason why animals synthesize MK-4 rather than other forms of vitamin K2. Vitamin K2 MK-4 seems to be able to perform all the functions of vitamin K, including activating Gla proteins, participating in sphingomyelin synthesis, binding SXR, and activating transcription through protein kinase A. That’s what you would expect for an animal that had evolved to use its own form of K2. Investigators haven’t tested whether MK-7 is capable of performing all these functions, but apparently there’s at least one it cannot perform.

          I’d bet my bottom dollar there are other important functions of MK-4 that have not yet been identified, and functions whose full importance has not yet been appreciated. There’s no way to know whether MK-7 can fully stand in for MK-4 as long as we don’t know all of MK-4’s functions. I also think it’s worth mentioning that MK-4 is the only form of vitamin K2 that’s been shown to reduce fracture risk in clinical trials.

          That being said, MK-7 may still have a place in a healthy diet. Just because it can’t do everything MK-4 can, doesn’t mean it has no role. It may be able to fill in for MK-4 in some functions, or reduce the dietary need for MK-4. But no one really knows at this point. Hunter-gatherers would have had a source of longer menaquinones, including MK-7, from livers. So it’s possible that we’re adapted to a modest MK-7 intake on top of MK-4.

      • 1skateguru zegt:

        Kaas, mondgezondheid, geslachtsorganen in dan in die combinatie, dat geeft associaties. K2 , MK-4.
        Otto, Melchior Wat zal ik zeggen: zelf al 1,5 jaar geen gaatjes. Ik wijt het zelf aan het feit dat mijn gebit niet meer de gebruikelijke 7 koolhydraat geïndiceerde zuuraanvallen per dag heeft te verduren sinds ik paleo eet. Een echte kaas eter ben ik niet, alleen kwark en mozzarella gaan er met grote regelmaat, en graagte, in. Ook zo’n leuke paleo bijkomstigheid: s’ morgens geen poepjes in mijn ogen :=).
        Nooit bij stil gestaan dat K2 MK-4 hier een bijdrage in de gezondheid van het gebit leverde. Moet wel hierbij ineens denken aan de tandarts die altijd zegt: wat slecht is voor het gebit is in principe slecht voor het lichaam en andersom. Let wel hij heeft geen notie van paleo en weet alleen uit ervaring wat suiker en zetmeel voor een verwoesting kan aanbrengen in de gebitten. Voor fluor is hij zelf ook huiverig omdat dat natuurlijk een grotere kwaal kan zijn dan de remedie voor een gezond gebit. Hij fulmineert voortdurend over de door de industrie en voedingsbureau en scholen gepromote gezonde tussendoortjes op basis van granen en suikers. Geef zo’n kind een stukje kaas zegt hij dan altijd en als het dorst heeft een flesje water.
        Kaas en gebitten: mijn vader had op 84 jarige leeftijd al zijn eigen tanden nog en slechts twee vullingen. Zelf zei hij altijd dat het kwam omdat hij voor het slapen gaan nog een blokje volle vette Goudse kaas in zijn mond stopte en dat deed hij sinds WOII, dus ongeveer vanaf zijn 12e en hij zijn vaste gebit had. Ook hele oude kaas kon hij vaak niet laten staan.

  16. Jo tB zegt:

    Zzzzzz zzzzz zzzzz (Het vredige geluid van de 6 in slaap gevallen lezers.)
    De 7e is wel wakker!!

    Melchior, je zit ons weer aardig te provoceren met je stukje. Ik licht er even drie digen uit:

    1 De moderne voeding, zelfs als die paleo is, levert mogelijk niet zo veel micronutriënten als de voeding die Piet & Petra Paleo in hun verloren Paradijs bij elkaar scharrelden.

    Het eerste argument is bullshit en behoeft geen nader commentaar.

    Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid

    Zoals ik al in andere posten aangehaald heb is jouw eerste opmerking GEEN bullshit. Integendeel. We leven ruim honderd jaar met grootschalig kunstmest gebruik in de landbouw en schaalvergroting (door ruilverkaveling) en jaar in jaar uit enorme velden monocultuur. Dat mergelt de grond uit (zie de dust storms in the corn belt van Amerika).
    http://science.time.com/2012/11/18/why-the-new-ken-burns-documentary-on-the-dust-bowl-has-lessons-to-teach-us/
    De biodiversiteit is aardig verstoord geraakt en de fertiliteit van de grond is teniet gedaan door de bomen weg te halen en enorme velden van een soort te zaaien/planten be it graan of iets anders. Je haalt jaar in jaar uit er wel van af maar je stopt er niet meer terug. Je moet het bodemleven voeden, en dat doe je niet met kunstmest.
    Dat deed me denken aan een boek dat ik James Pot heb aanbevolen: An Agricultural Testament van Sir Albert Howard. Uitgebracht in 1943!! Daarin beschrijft hij o.a. Nature’s Method of Soil Management en The Restoration of Fertility in Agriculture.
    http://www.zetatalk3.com/docs/Agriculture/An_Agricultural_Testament_1943.pdf
    Dat groente tegenwoordig maar een fractie van de nutrieten heeft van vroeger is al te kust en te kuur wetenschappelijk aangetoond.
    Wie en hoe zijn de aanbevolen dagelijkse hoeveelheden vastgesteld. Dat kan even arbitrair zijn gebeurt als de waarde die ons cholesterol moet hebben om de farmaceutische industrie te spekken (dat heeft Uffe Ravnskov zelf gezegd op zijn website).

    De beste manier om de fertility terug te brengen in de grond is de permaculture richting op te gaan.
    http://permaculturenews.org/
    Dan krijgen we op den duur wel groente die voldoende nutrieten in zich hebben zodat we niet ons toevlucht moeten nemen tot supplementen.

  17. Hanneke zegt:

    Ik heb RRMS dus de klachten nemen na een schub inderdaad vaak weer (wat) af na verloop van tijd. Maar wat ik nu ervaar kan in mijn ogen onmogelijk daaraan liggen. Medicijnen gebruik ik niet (en in het beste geval remmen die alleen, ik ervaar vooruitgang!) Dit is dankzij Paleo, daar ben ik 100% van overtuigd.

    Na 6 mnd Paleo:
    5 jaar heb ik me elke ochtend afgevraagd hoe ik het in vredesnaam ging redden tot de avond. Werken ging niet meer, mijn huishouden werd grotendeels door mijn moeder en schoonmoeder gedaan. Doodmoe was ik, altijd.
    Nu vraag ik me elke ochtend af wat ik eens zal gaan doen vandaan. Ik heb mijn leven terug! Aan het eind van de dag ben ik moe, maar ik heb een dochtertje van 20 maanden dus ik weet waar ik moe van ben😉

    Jarenlang had ik helemaal geen gevoel in mijn voeten. Dat heb ik nu meestal wel. De verbinding stottert nog een beetje, soms valt ie nog uit. Maar dat wordt steeds minder vaak.

    De kracht in mijn hele linker zijde was jarenlang verminderd, die is nu beduidend beter. Niet helemaal hetzelfde als rechts, maar ik ben rechtshandig. Aan mijn linker been merk ik niks meer, knijpkracht hand is verbeterd maar dus nog iets minder dan rechts.

    Zicht rechter oog was wazig door een oogzenuwontsteking 2 jaar geleden (hoe moest, hoe waziger).
    Is verbeterd (nog niet 100%) en niet meer onderhevig aan vermoeidheid, dus altijd stabiel.

    En als leuke bijkomstigheid ben ik 18 kg afgevallen. Dat wordt waarschijnlijk nog wel wat meer, maar al zou ik geen gram meer afvallen, zoals je ziet heb ik redenen genoeg om groot Paleo fan te zijn🙂

    • Tering (excusez le mot), wat een mooi verhaal, Hanneke. Dank voor het delen. Ik hoop, hoop, hoop dat deze ontwikkeling doorzet. Zet hem op!

      • Hanneke zegt:

        Bedankt Melchior, ik hoop het ook.
        De MS verpleegkundige gaat zich inlezen en wellicht andere mensen adviseren het te proberen🙂

        Vorige maand MRI gehad en die liet zelfs voor t eerst in 5 jaar geen achteruitgang zien. Nou zou dat toeval kunnen zijn, maar daar geloof ik in dit geval niet meer in😉

        • Precies wat Terry Wahls bij zichzelf en de patiënten in haar onderzoek ziet. MRI laat na enkele maanden paleo zien dat er geen verdere laesies bijkomen. De eenmaal bestaande laesies verdwijnen niet, maar de patiënten ervaren desalniettemin geleidelijk steeds meer functieherstel.

          Heel positief overigens dat de MS-verpleegkundige nieuwsgierig is en je steunt! Ik ken verhalen van diabeten die op paleo perfecte waarden bereiken, maar door hun medische begeleiders worden geïntimideerd zodra die horen hoe een en ander zo gekomen is😉.

      • Hanneke zegt:

        Ja zeker positief🙂 zeker omdat ze het erover had dat ze andere patiënten ook op deze mogelijkheid wilde wijzen.

        Van mij zijn ze ondertussen wel gewend dat ik mijn eigen weg volg😉
        Medicijnen heb ik 2 jaar geprobeerd, maar dat werkte niet en van de overige beschikbare medicicatie ben ik ook niet overtuigd dat ze iets voor mij kunnen betekenen.

        De neuro ging niet in op het Paleo gebeuren, maar vond dat medicijnen op dit moment geen meerwaarde zouden zijn. Dus zijn we het op dit moment eens🙂 (Aardige man trouwens hoor, hij heeft me nooit wat opgedrongen. Hij geeft zijn mening en ik mag daar zonder problemen mee doen of laten wat ik wil.)

    • Jo tB zegt:

      Wow, geweldig dat je zo’n vooruitgang geboekt hebt na 6 maanden paleo. Jij realiseert je dat je niet in een maand kan teniet doen wat je jaren al onder de leden hebt. Ik ben ervan overtuigd, dat de verbetering doorzet met paleo. De vooruitzichten zien er rooskleurig uit. Gefeliciteerd.

      • Hanneke zegt:

        Dank je wel🙂
        We zullen zien waar t naar toe gaat, maar ik ben ondertussen echt overtuigd dat ik dit voor de rest vanmijn leven blijf doen!

  18. Edwin den Boer zegt:

    Interessant Melchior, dank! Ben ook erg benieuwd naar je post ‘de missende kaasfactor’! Zelf gaf ik nog niet zo heel erg lang geleden kapitalen uit aan vitaminepillen en poeders, maar de quote van Cynthia Kenyon zit voor altijd in mijn systeem: “Hoe minder insuline het lichaam nodig heeft om alle processen goed te laten verlopen, hoe gezonder het is, hoe langer het leeft, en (hier gaat het om:) hoe minder micronutrienten het nodig heeft”. Sinds mijn eetpatroon Paleo/LC is, voor mij geen multivitaminen, vitamine C, etc. meer… Kaas ben ik Gek Op, dus wellicht zit het met de K2 wel snor.😉 Maar ik wacht met spanning op het vervolg…

  19. Wil iemand met mij meedenken? In november te horen gekregen dat ik dunne vezelneuropathie heb (februari 2013 is dit bevestigd via een biopt) en te horen gekregen ‘mevrouw zorg ervoor dat uw diabetes goed onder controle is’. Diabetes was altijd perfect onder controle vanwege low carbs levenstijl (inmiddels paleo, geen granen meer voor mij). In november 2012 ook een gastric bypass ondergaan en moet daarvoor supplementen slikken. Internist denkt niet aan diabetes als oorzaak van de dunne vezelneuropathie. Juni jl. bloed laten prikken. Foliumzuur verhoogd, B12 hetzelfde gebleven, B6 verhoogd (209). Begin deze maand, via de neuroloog, zoeken naar mogelijke oorzaken van de dunne vezelneuropathie en B6 + B1 worden weer geprikt. B1 is nu verhoogd en B6 is gedaald tot 186. B6 wordt niet gezien als oorzaak en ik duik in de wondere wereld van de voedingssuplementen.

    Is het heel raar dat ik nu het volgende denk?

    Ik slik al sinds 2003 voedingssuplementen en mijn B12 is altjd laag terwijl foliumzuur altijd goed was (is nu dus verhoogd). Na de gastric bypass is mijn B12 hetzelfde gebleven (340) en is foliumzuur verhoogd.

    B6 was in juni verhoogd en in juli met 25 punten gedaald (7 maanden na de gastric bypass) ben ik een roepende in de woestijn als ik denk dat mijn B6 voor de gastric bypass vermeerderd kan worden met 6×25 en dat die toen ruim 300 was (of mogelijk hoger omdat ik ook B complex slikte).

    Uiteraard ben ik nu gestopt met het innemen van supplementen. Eerst maar eens kijken wat er zal gebeuren nu ik helemaal over ben op Paleo. Ik krijg wel een oergevoel om de artsen die mij behandelen met een knuppel te gaan slaan en muurtekeningen achter te laten in hun spreekkamers van ‘beware, bad medicine’.

    Om weer terug te gaan on topic. Ik lees broodbuik met veel interesse en het gaat mij om de boodschap en de puzzelstukjes vallen langzaam op hun plek. Grain brain staat op mijn verlanglijstje.

    • Hoi Carin,

      Even snel (on the road).

      Vraag 1. Slik je een statine?

      • Daar ben ik 1,5 jaar geleden mee gestopt.

        • Statinegeïnduceerde polyneuropathie komt relatief veel voor en is soms helaas irreversibel. Het kan ook ontstaan nadat iemand gestopt is met de statine, omdat sommige onherstelbare mitochondriële schade pas lang nadat die schade is aangericht manifest wordt.

          Maar laten we er even optimistisch van uitgaan dat het dat niet is. De gastric bypass compliceert een en ander behoorlijk. Uit een ‘normale’ voeding neem je niet voldoende micronutriënten op, vandaar dat je supplementen moet slikken. Ik kan je natuurlijk geen advies geven, maar ik zou in jouw geval experimenteren met een extreem micronutriëntrijke vorm van paleo. Wat volgens mij wel een heel gedoe is. Dat je nu een belangrijke spaak (gluten, WGA) uit een toch al gecompromitteerd metabolisme hebt getrokken, kan alleen maar helpen. Tarwelectinen verrichten hun kunstjes op meer plekken dan alleen in de darm en er zijn anekdotische aanwijzingen dat ze ook zand strooien in het extreem gecompliceerde B12-metabolisme. Mensen met coeliakie hebben bijvoorbeeld vaak hoge doses B12 nodig, ondanks normale bloedspiegels.

          Chris Kresser schrijft:

          http://chriskresser.com/what-everyone-especially-vegetarians-should-know-about-b12-deficiency

          Although most labs define deficiency at <200 pg/mL, it is well documented that many people experience signs and symptoms of B12 deficiency at levels between 200 pg/mL and 350 pg/mL. (8) Also, be aware that a high serum B12 does not necessarily rule out functional/active B12 deficiency. In fact, I have come to view a high serum B12 in the absence of supplementation as a potential red flag for active B12 deficiency.

        • Many of the neurological complications associated with bariatric surgery can be ascribed to metabolic abnormalities, which, in turn, can often be traced to poor nutritional status, particularly vitamin B1 and vitamin B12 deficiencies, Dr. Berger said.“But studies show that peripheral neuropathies related to vitamin deficiencies develop even in patients who are given oral vitamin supplementation,” he said. “It is insufficient to simply give oral vitamins to these patients,” Dr. Berger stressed. “Repletion should never be by the oral route alone.”

          http://journals.lww.com/neurotodayonline/Fulltext/2003/06000/Neuropathy_Is_A_Common_Complication_of_Bariatric.3.aspx

        • @Melchior. Ik heb al in 2009 te horen gekregen dat ik polyneuropathie had. Verder onderzoek werd niet gedaan want diabetes (die dus altijd fantastisch was gereguleerd) in 2012/2012 bleek het dus om dunne vezelneuropathie te gaan en kwam de diabetes weer als hoofdschuldige om de hoek kijken. Misschien is het een combi van statines en supplementen. Ik geloof er gewoon niet in dat het diabetes kan zijn en helemaal niet als oorzaak (fantastische glucosewaardes) en eventueel herstel (fantastische glucosewaardes) hetzelfde zijn dan kijk ik toch ergens waar mijn behandelaars niet kijken en dat is in de hoek van de supplementen. Ik heb inmiddels met een neuroloog gesproken die het met me eens is om te stoppen met de supplementen en verder onderzoek gaat doen naar die B6/B12/Folium. Ik ga me ondertussen verdiepen in welke voedingsmiddelen ik tot me moet nemen om zoveel mogelijk op een normale (weliswaar gemankeerde vanwege de gastric bypass) binnen te krijgen. Bizar blijft wel dat ik een gastric bypass heb ondergaan om de dunne vezelneuropathie tot stilstand te brengen (want diabetes) en dat ik nu paleo doe vanwege de reactieve hypoglykemie. De klachten zijn verergerd en nadat ik vorige week mijn labwaardes opvroeg zag ik de B6 en ben ik gaan googlen. Denk niet dat er een simpele oplossing zal komen maar die komt er wel en ik heb net een spijkerbroek maat 38 gekocht (die me perfect past) en met Paleo is de glucosebitch stabiel. Linksom of rechtsom. Het komt goed. Melchior bedankt!

        • Holy crap, Carin, dat is wel heel zuur. Polyneuropathie is een veelvoorkomend ‘adverse effect’ van gastric bypass en in de bariatrische wereld is dat al heel lang een hot item. Als je destijds zo goed als normoglycaemisch was, wat was dan het argument voor een gastric bypass?

          Hoe lang heb je statines gebruikt? Statinegeïnduceerde polyneuropathie wordt heel vaak te lang onterecht op het conto van de diabetes geschreven.

          Al is er ook ‘iets’ aan diabetes dat zelfs bij ‘tight control’ het risico op neuropathie vergroot.

          Het wordt een complexe puzzel. Sterkte. Laat ons weten hoe het gaat!

        • De reden , voor mij was een BMI van 35 en dunne vezelneuropathie (op dat moment dacht ik zelf dat het ook kwam door de diabetes). Inmiddels 30 kilo lichter en een stuk mobieler. Groot was mijn teleurstelling dat ik niet werd ontslagen uit poliklinische controle wat betreft de diabetes (want daar kan je blijkbaar niet van genezen) maar nog groter was mijn teleurstelling toen bleek dat mijn neuroloog nooit aan een andere oorzaak heeft gedacht. Eenmaal dik + diabetes is in de medische wereld voornamelijk een probleem dat jezelf hebt gecreëerd en alles wordt opgehangen aan diabetes. Ik spoot insuline maar alleen als ik de pasta echt niet kon laten staan voor het overige gebruikte ik geen medicatie omdat niets hielp en ik bij de diagnose (2003) eigenlijk al aan de insuline had gemoeten, gelukkig kwam toen net Dr. Atkins weer helemaal terug en dat is mijn ‘redding’ geweest. In 2009 bleek ik dus polyneuropathie te hebben en moest ik weer aan de insuline maar alleen spuiten op koolhydraten. Tot ik dunne vezelneuropathie bleek te hebben en besloot dat een gastric bypass me kon helpen de DVN tot stilstand te brengen. Pas sinds vorige week (bij het opvragen van mijn labwaardes) is de mist opgetrokken en denk ik aan B6/B12. Ik heb sinds 2003 (ik was toen 42) Lipitor geslikt tot ik geen enkele verbetering zag in HDL of triglyceriden en me toen weer ben gaan inlezen en daar begin 2012 mee gestopt, zeer tegen de zin van mijn endocrinoloog🙂 Zelf beschouw ik de gastric bypass nog steeds als een fantastisch middel om slank te worden en te blijven want met paleo lukt het me nu wel om de glucosebitch onder controle te houden (geen reactieve hypoglykemie meer) en van low carb + spelt naar paleo is eigenlijk maar een kleine stap (ben benieuwd hoe de diëtiste hierop gaat reageren) maar dat mijn motivatie anders is geweest dan die van het bariatrisch team is me nu wel duidelijk. Ik wist niet dat polyneuropathie common business is na een gbp. Nooit verteld en ik heb niet alles gelezen op pubmed. Wel veel, maar duidelijk net dat ene artikel gemist. Vermoedelijk had ik het dan ook laten doen trouwens want werkelijk alles werd opgehangen aan mijn overgewicht en bij mij was de grens al lang geleden overschreden dat ik dat nog langer kon aanhoren.

      • Jo tB zegt:

        Ja Carin, zoals jij ook al ontdekt heb, zodra het woordje diabetes valt kijken ze niet verder dan hun neus lang is en alles wordt opgehangen aan de diabetes. En je diabetes medicijnen wordt aangepast, alsof “meer van hetzelfde” helpt. Je bent eigenlijk gedwongen eigenwijs je eigen gang te gaan zelf doktor te spelen (via het internet) en maar tegen hun ja en amen te zeggen.
        Jouw verhaal is zeer heftig, maar fantastisch dat je je eigen weg vindt om van je kwalen af te komen (voor zover dat nog kan) en niet klakkeloos alles wat de medici spuien voor zoete koek aannemen. (De goede niet nagelaten, je begrijpt wat ik bedoel). Zodra ze wat voorstellen zelf onderzoek doen op internet en daar je eigen conclusies uittrekken en naar handelen. Als ik dat niet had gedaan was ik ook al aan de insuline geweest en had al de nodige complicaties opgelopen.

  20. Beetje in de zijlijn, of helemaal OT: fluoride. Ik lees dat je ongemerkt teveel fluoride binnen kunt krijgen door thee te drinken; vasten kan het nog erger maken.

    Fluoridegehalte in thee is o.a. afhankelijk van: hoe lang laat je de thee trekken, goedkope supermarkt thee heeft hoger gehalte, groene thee heeft hoger gehalte dan zwarte thee.

    Het is een Engels onderzoek, geldt dat ook voor Nederland?

    Highlights
    ► Fluoride concentrations were determined in UK tea infusions and products. ► UK economy tea contained elevated fluoride, comparable to Chinese brick tea. ► Fluoride concentration significantly varies depending upon the type of tea. ► We report a risk of high exposure to fluoride if consuming 1L/day of Economy tea. ► Tea consumption alone can exceed the dietary reference intake of fluoride.

    http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0963996913000446

  21. Peter zegt:

    Dit is niet echt een reactie…. maar meer een einde aan een zoektocht…!

    Want wij hebben ooit met elkaar gewerkt voor een Haags project dat ergens in Frankrijk mislukte.

    Ik zoek je al heel lang, en hoop dat je reageert.

    Groene groeten van Peter🙂

    (en waar is toch dat verdomde email-adres van jou? – nergens te vinden)

  22. Jan Peter van Doorn zegt:

    Wil experimenteren met K2 MK-4. Het is te koop via Amazon VS, maar die levert niet in NL af. Heeft iemand een oplossing?

  23. Nou, in des hemelsnaam dan maar wat reclame voor de goede zaak😉.

    Zo’n flesje is duur, maar je doet er een jaar mee.

    http://www.smeetsengraas.nl/thorne/vitamine_k_(vloeibaar)

  24. Jan Peter van Doorn zegt:

    Bij Amazon was het 64 dollar. Maar evengoed bedankt😉

    • Ja, ik weet het… Zelf gok ik op kuit. Maar voor een rijkaard als jij moet dit toch te doen zijn.

      • CushiHuaira zegt:

        http://www.boerenslak.nl/de-escargot/geschiedenis-escargots-consumptie Zou er in escargot-kaviaar ook K2 zitten? Over de gehaltes in foie gras twijfel ik niet, maar of het nou echt zo gezond is? Op het Franse gemengde bedrijf waar ik ooit stage liep, besloot men de inkomsten wat op te krikken met foie gras de canard. De jonge eendjes (alleen mannetjes, want vrouwtjes zijn te zwak voor het proces van gavage) lopen vrolijk vrij rond. Ze krijgen volop maïs en graan en zullen daarnaast ook wel eens een slakje eten. Als ze groot genoeg zijn, worden ze in kooien gestopt en dan is het 2 weken force feeding op maïspap waarbij de lever van 50 g naar zo’n 500 g kan gaan. Daarbij komen overige organen zoals de longen behoorlijk in de verdrukking. En zeker in een hete zomer zie je de beesten naar adem happen. Er wordt dus preventief antibiotica gegeven om infecties aan het luchtwegsysteem te voorkomen en dat komt ook allemaal in die lever terecht. Vroeger werd er alleen tijdens de winter gemest, maar tegenwoordig is dat het jaarrond en worden er veel meer medicijnen gebruikt.
        Er is een Spanjaard die op natuurlijke, diervriendelijke wijze foie gras produceert, hoewel dit door de Fransen natuurlijk niet als foie gras wordt erkend.

  25. Jan Peter van Doorn zegt:

    Ook hier crisis in relatie tot ganzenlever zullen we maar zeggen.
    Overigens Thorne adviseert 15 mg per dag. Met 3 mg doe je er idd een jaar mee.

    • Hielkje zegt:

      Hij heeft een eigen wegsite: http://paul-offit.com/

    • Otto zegt:

      Persoonlijk ben ik bezig met een experiment betreffende vitamine C, 1 a 2 gram per dag. Ben nu een jaar bezig, nog geen griep of verkoudheid gezien, in tegenstelling tot de jaren daarvoor, zelfs onder het ‘paleo-regime’. Dus dat lijkt hoopvol. De 2x dat ik wat had bleef het latent, als in: 2 dagen dat je je wat minder fit voelt, vreemd gevoel in de keel, en daarna was ’t weer weg. Als ’t een rasecht placebo-effect betreft, dan graag meer placebo’s op de markt brengen😉
      Nog een jaar of 2 ga ik ’t volhouden en daarna stop ik, kijken of ik dan minder, gelijk of vaker last heb van verkoudheid/griep.

      Over kanker enzo valt dan weinig te zeggen. Er zijn nog meer effecten gemeld bij vitamine C, bijv. dat de kwaliteit van leven van stervende kankerpatiënten verbeterde. Dat is ook al wat waard. En als je ik dan zo deze case reports lees (http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1405876/) dan krijg ik het idee dat het misschien niet zo revolutionair is als Pauling promootte, maar nochtans het kind ook niet met het badwater weggegooid hoeft te worden.

      • Jo tB zegt:

        Otto, bij mij is het vitamine D die het effect heeft die jij beschrijft. Al ruim 6 jaar heb ik geen verkoudheid opgelopen, zelfs toen zware griep epidemieën heerste. Daarvoor werd ik wel verkouden wanneer een griep epidemie rondwaarde. Ik schrijf het toe, dat mijn immuunsysteem in optima forma verkeert door een goede vitamine D niveau.

  26. Robert1970 zegt:

    Dit zie ik bij iHerb: Vitamin K2 is a series of molecules known as menaquinones, some of which are found naturally in fermented soybeans.

    Helemaal natuurlijk is het dan om gefermenteerde soya saus en Natto te eten. Wel van biologische oorsprong i.v.m. GMO troep.

  27. Marijke zegt:

    Melchior,

    Ik las ergens dat jij gefermenteerde producten niet paleo vindt. Maar volgens mij is fermentatie een hele oude manier om bederfelijke producten te conserveren. Is dat niet oud genoeg voor jou?

    • Marijke, dat behoeft een nuancering.

      Ik had het over het verschil tussen K2 MK-7 (een fermentatieproduct) en K2 MK-4 (dat wordt gesynthetiseerd in insecten, vissen en bepaalde zoogdieren). MK-4 laat in onderzoek een groter en breder effect zien dan MK-7. MK-7 blijft bovendien rondhangen, hetgeen erop zou kunnen duiden dat onze machinerie er niet zo goed raad mee weet. Vanuit paleoperspectief is dit logisch, want we zijn geëvolueerd met een dieet van insecten, vis en zoogdieren, niet met een dieet van nattto.

      • Marijke zegt:

        Ik begrijp wat je bedoelt. Maar de insecten, vis en vlees die in de steentijd gegeten werden, waren waarschijnlijk ook gedeeltelijk gefermenteerd door de aanwezige bacteriën, vooral als men iets ving dat niet meteen in zijn geheel geconsumeerd kon worden. Dan heb je zowel MK-4 als MK-7.

        Die bacteriën waren er eerder dan de insecten, vissen en zoogdieren.

        • Daar zit wat in, Marijke. Maar nu wordt erg gefocust op MK-7, terwijl MK-4 alles kan wat MK-7 kan en nog een paar dingen meer. Wie alleen MK-7 veiligstelt (door gefermenteerde producten te eten), mist mogelijk MK-4, terwijl juist die essentieel is.

      • Marijke zegt:

        Ik eet niet alleen gefermenteerde producten, maar ook en keer in de week lever, zo heb ik ze allebei. Ik zou ook graag viskuit eten, maar dan liefst zo onbewerkt mogelijk. Dat heb ik nog niet gevonden in een betaalbare variant.

  28. Jo tB zegt:

    Wilde planten cruciaal voor divers eten volgens bioloog Gisella Cruz Garcia die hierop gepromoveerd is aan de Universiteit Wageningen. Dus wij die-hard paleo’ers moeten wilde planten gaan zoeken en inpassen in ons leefstijl !! 😀
    De lanen in en de paden op.

    http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Archief/archief/article/detail/3256199/2012/05/16/Wilde-plant-cruciaal-voor-divers-eten.dhtml

  29. Volstrekt willekeurige tip van twitter geplukt (geen idee wie dat stuk heeft gemaakt ;-)):

    Pedicure Haren ‏@HennieGerbes 1 augustus
    interessant artikel in @margriet over de schuld van de @schildklier. Zijn er mensen met #steentijddieet ervaring?

  30. George zegt:

    @Melchior ik neem aan dat je oorspronkelijk kranten al gelezen hebt?
    http://www.docsopinion.com/2013/08/04/accused-of-a-crime-that-never-happened-lchf-on-trial/

    waar ik nou benieuwd naar ben welke impact dat nou werkelijk heeft/had in Zweden…

    • Hi George, ik volg het op de voet en het is on ge lo fe lijk. Mai-Lis Hellénius en consorten hebben een frontale, full media aanval geopend op paleo/low carb. De statistiek die ze gebruiken toont exact het omgekeerde van wat deze moronen roepen, maar de media nemen het kritiekloos, bijna smachtend over. Het debatartikel van Hellénius et al in DN leidde tot een stroom van vernietigende reacties van collega’s. Die werden vervolgens niet afgedrukt in de papieren krant, maar weggeduwd in een lastig te vinden hoekje online. Ook saillant: Hellénius heeft geen tijd voor TV-programma’s als haar opponenten ook komen, maar rent midden in de nacht in haar onderbroek naar de studio als ze alleen wordt uitgenodigd. En dat is vaak.

      Ik zou er een dagtaak aan hebben om deze oorlog (want dat is het) in het Nederlands te verslaan. Mocht ik er aan toekomen dan vertaal ik de reactie van wetenschapsjournalist Ann Fernholm (Ett sötare blod). Zij is optimistisch en ziet paralellen met een stuiptrekkend keizerrijk, aan de directe vooravond van de totale ondergang.

      Hellénius, Marcus, Rössner et al zijn extreem gevaarlijke mensen, bereid alle grenzen te overschrijden teneinde de leugen die ze hebben gecreëerd en geëxploiteerd tot de laatste snik te verdedigen.

      • Perfecte samenvatting van Axel Sigurdsson. Dank, George!

        • Ann Fernholms brief (met dank aan Google translate):

          Gerepliceerd bij DN debat: verzadigd vet is neutraal voor het hart

          Geplaatst door Ann Fernholm 3 augustus 2013.

          Het besef dat het volvette oorlog (zoals Aftonbladet noemen), is doorgesijpeld in mijn hersenen sommardvalande. Vijf wetenschappers beweerden eergisteren op DN debat dat de incidentie van hartaanvallen en beroertes worden steeds: De populaire vet diëten zijn een bedreiging voor de volksgezondheid. De onderzoekers geloven dat de oorzaak waarschijnlijk dat we begonnen te eten meer boter.

          Er zijn een flink aantal bezwaren tegen hun redenering. Andreas Eenfeldt hebben erop gewezen dat de incidentie van beroerte en een hartaanval is juist afgenomen op een algemeen niveau, zoals hij was met de TV 4 als Lowlands. Het was misschien wel de belangrijkste bezwaar.

          Ik heb ook geschreven een antwoord op DN discussie over verzadigd vet is neutraal voor de bloedvaten. Hoewel beroerte en hart-en vaatziekten neemt toe onder jongeren, kan je niet kwalijk nemen het vet. Er is geen wetenschappelijke basis om te zeggen dat verzadigd vet is gevaarlijk. Er is een verwijzing naar het antwoord op de huidige papieren dagboek, maar helaas is het nog niet op het net. Ik hoop dat het zal later op de dag te komen. Er zullen ook twee extra replica’s waarvan de titels klinken veelbelovend: “Er zijn verschillende soorten van vet” door Professor Birgitta Strandviksvägen en “De suiker is de boosdoener” door Chief arts Tore Persson.

          Ik schreef een zoetere bloed omdat ik wilde vet debat uit te leggen. Er zijn velen die staan verbaasd voordat de barre soundbites en de tegenstrijdige beelden. Het boek vertelt hoe onderzoekers in de jaren 1950 nam een beslissing die verkeerd geleid: de totale niveaus van cholesterol in het bloed zou de belangrijkste graadmeter voor de gezondheid zijn. Het is deze beslissing die vandaag achtervolgt. In de wetenschap theorie meestal praten over paradigma (een theorie over hoe de wereld in elkaar zit), en de crisis die optreedt wanneer een paradigma gelegd om te rusten. Dergelijke gevechten plaatsgevonden zoals Galileo Galilei verhuisd van de aarde van het centrum van het universum en laat het uitgegroeid tot een planeet onder alle anderen. Nu is het paradigma dat zegt dat verzadigd vet gevaarlijk zou zijn op de pauze. Het is spannend om zo’n grote en dus belangrijke paradigmaverschuiving te beleven. Ik denk dat deze tijd als de “vette oorlog” zal de geschiedenis ingaan.

        • Sigurdsson vertaalde dit stukje uit de brief van arts Tore Persson erg aardig:

          “The fact that an increasing number of people – all over the world – choose to stay away from sugar, refined carbohydrates, and low-fat varieties, and instead revert to old, honest and well tested food, is made suspicious in their article, in an uncomfortable and challenging manner”.

          Verder sloot Person zijn repliek als volgt af:

          Man må tycka vad man vill. Men när artikelförfattarna väljer att slira på sanningen och vända upp-och-ner på vetenskapligt erkända begrepp, fakta och grafer, passeras ett slags gräns. Fett är inte problemet. Socker är problemet.

          Så vad ska man göra?

          Rör på Dig. Drick vatten. Ät mat. Om något smakar sött; spotta ut det.

          Vertaling:

          Ieder mag vinden wat hij wil. Maar wanneer de auteurs van dit artikel er voor kiezen de waarheid een slinger te geven en wetenschappelijk erkende begrippen, feiten en grafieken op hun kop te zetten, wordt een soort grens overschreden. Vet is niet het probleem. Suiker is het probleem.

          Dus wat moet je doen?

          Beweeg. Drink water. Eet eten. Als iets zoet smaakt: spuug het uit.

      • Folkert zegt:

        Beweeg. Drink water. Eet eten. Als iets zoet smaakt: spuug het uit.

        Daar heb je het mee gezegd. Ik wantrouw zelfs appels en sinaasappels die zo zoet zijn. Kan me herinneren dat dezen ooit zuur waren.

  31. Dirkje zegt:

    @Melchior, even off topic, maar ik zag het zojuist voorbijkomen, statines. Kan je hier gewoon mee stoppen of moet je het afbouwen?

    • Hoi Dirkje,

      Eén van de vele effecten van statines is dat ze de neiging van de bloedplaatjes om te klonteren verlagen. Beperkt onderzoek suggereert dat er bij abrupt stoppen een kleine kans is dat de bloedplaatjes tijdelijk reageren met een abnormaal hoge activiteit (rebound effect). In die fase zou het risico op trombotische incidenten verhoogd kunnen zijn. Er wordt gesproken van een klein maar reëel risico.

      Overleg met een goede arts.

  32. W. K. v. Stuijvenberg zegt:

    Metafolin of Quatrefolic. Probleem opgelost!

  33. Mariet Hoen zegt:

    Dit overzicht/studie van ‘nutrition’ in vlees enz. door een lid van ketogenic diabetics op FB. Interessant !?
    “Sickness is the vengeance of nature for the violation of her laws.”

    Elisabeth Leitch- DevIin: I first created a menu designed to satisfy the USDA RDAs completely carnivore, then decided to see how the RDAs would actually be different for a ketogenic diet.
    I’m don’t work in the field, this is just a hobby/passion of mine.

    http://mostlymeatiswhatieat.blogspot.co.uk/2013/08/carnivore-rda-chart-end-of-long-road.html

  34. Even een relevant persbericht.

    ‘Vitamine D-aanbevelingen Gezondheidsraad vallen internationaal uit de toon’

    Gendringen, 20 augustus 2013. In Duitsland en de Verenigde Staten zijn, evenals in Nederland, nieuwe aanbevelingen vastgesteld voor suppletie met vitamine D. Voor het overgrote deel van de bevolking in perioden van weinig blootstelling aan de zon betekent dit respectievelijk een suppletie van 20 en 15 mcg per dag. De Nederlandse Gezondheidsraad komt echter uit op de helft van die van onze oosterburen: 10 mcg.

    In een kritisch commentaar wordt tegen het Nederlandse advies stelling genomen door Nederlandse wetenschappers die deskundig zijn op het gebied van vitamine D. Zij doen dit in het Nederlands Tijdschrift voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde, dat nu ook online toegankelijk is. Eerste auteur is klinisch-chemicus prof. dr. Frits Muskiet van de Rijksuniversiteit Groningen.

    Eind 2012 verscheen van de Gezondheidsraad een nieuw advies over de voedingsnormen en suppletie van vitamine D. Daarnaast bevatte het rapport een aanbeveling voor de wenselijke vitamine D-status (lees: bloedwaarden) van de algemene bevolking. In het nu verschenen commentaar worden klinisch-chemische collega’s aangespoord om dit advies van de Gezondheidsraad over de norm voor de vitamine D-bloedwaarden níet te volgen. De kritische wetenschappers pleiten er voor om tenminste aan te sluiten bij de Duitse en Amerikaanse normen van tenminste 50 nmol/l voor alle leeftijden. De Gezondheidsraad heeft haar norm gesteld op bijna de helft: 30 nmol/l (alleen voor 70 jaar en ouder is het 50 nmol/l). Zou ook de Gezondheidsraad tot een hogere bloedwaarde zijn gekomen, dan zou dat zeer waarschijnlijk ook tot een hoger suppletie-advies van vitamine D hebben geleid.

    Muskiet en zijn collega’s hebben gemeend deze opmerkelijke stap – namelijk ingaan tegen het advies van de Gezondheidsraad – te moeten nemen vanwege het grote belang van een adequate vitamine D-voorziening voor de Nederlandse bevolking. Zij voelen zich in goed gezelschap van gezaghebbende organisaties in het buitenland.

    F.A.J. Muskiet, G.E. Schuitemaker, E. Van Der Veer, J.P.M. Wielders. Een kritische beschouwing van de aanbevelingen en de rationale van het Gezondheidsraad rapport ‘Evaluatie van de voedingsnormen voor vitamine D’. Ned Tijdschr Klin Chem Labgeneesk 2013; 38: 169-185

    http://www.nvkc.nl/publicaties/tijdschrift-index2013.php [http://ow.ly/nWCWi]

    Gezondheidsraad. Evaluatie van de voedingsnormen voor vitamine D. Den Haag: Gezondheidsraad, 12 september 2012; publicatienr. 2012/15. ISBN: 978-90-5549-931-1 [http://ow.ly/nWR08]

  35. Carin zegt:

    Ik heb het als e-boek bij bol.com proberen aan te schaffen. Betaald maar de downloadlink deed niets. Kreeg een mededeling te zien dat hebt boek niet in onze regio aangeschaft/gedownload kan worden. Uiteindelijk mijn geld wel retour ontvangen maar ik baalde ook als een stekker.

    • Fien zegt:

      He, wat jammer! Nou, Melchior, je zult jouw exemplaar aan heel wat mensen moeten uitlenen.🙂

      • Fien zegt:

        Zag op de website van de auteur het volgende staan (11 mei): “My book was available directly through Amazon until just a few weeks ago when Harper Collins bought the rights to the book from my original publisher, Wiley. This is a very exciting development since it means the book will be revised, updated and re-released – no ETA yet. However, in the meantime primary book sales have been halted and the book is only available through any secondary sellers who still have copies.”

        Over de e-boek versie schrijft ze: “The book will be re-released in July at the usual cover price and for Kindle, Kobo, etc. I have had several requests for an e-book version, though, so I will follow up with my publisher on that possibility.”

        In juli! Kom nou, dat is ongeloofwaardig snel als er eerst van alles herzien en bijgewerkt moet worden door de auteur. Die bovendien hoogzwanger was en in juli bevallen is. Ik reken voorlopig nergens op.

  36. Carin zegt:

    Ik bedoel het boek Vitamin K2 and the Calcium Paradox van Kate Rheaume-Bleue want zo lijkt het net of ik aan het malen ben, ben ik ook wel maar….laat maar🙂

  37. Fien en Carin, erg merkwaardig. Ik heb het boek afgelopen lente in Zweden gekocht via Adlibris, maar helaas uitgeleend. Nu zal het zeker wel even duren voor ik het terugkrijg🙂.

  38. George zegt:

    Hier nog twee tegenstrijdige verhalen (en alvast voer voor Melchior’s tweede artikel in deze serie🙂 )
    over calciumsupplementen en wat gepasteuriseerde melk met je doet:
    http://preventdisease.com/news/13/082113_Why-Calcium-In-Milk-And-Most-Supplements-Are-A-Huge-Detriment-To-Your-Health.shtml
    en een artikel van dr. Strunz, die atleten behandelt die een deficiet hebben aan ijzer, arginine en magnesium en kijk naar de resultaten:
    http://www.strunz.com/news.php?newsid=2308

  39. George zegt:

    @Melchior stof tot nadenlen ivm vitaminenpillen:
    Dr. Strunz haalt een studie aan over Finland, waar heel duidelijk aangetoond wordt dat er een verband is tussen Diabetes 1 (1 !) en het innemen van vitamine D pillen (boven de 2.000 i.E):
    http://www.drstrunz.de/news/2013/08/130826_haarstraeubend.php

    (Ja, de zon is belangrijk, veel beter dan een pil, maar in Finland schijnt de zon nauwelijks in de winter, dus als je kind dan geboren wordt…..)

  40. George zegt:

    @Melchior ik blijf jou voeden met artikeltjes voor je volgende deel in deze serie:
    http://www.wddty.com/omega-3-oils-good-for-diabetes-and-hyperactivity.html
    zoals je ook hebt kunnen lezen in de pers: omega 3 visolie zou prostaatkanker kunnen veroorzaken. Tevens is dit artikel wee een voorbeeld hoe verwarrend het kan zijn voor leken zoals ik om nu uit te maken wat er wel en niet goed is aan voeding, supplementen en artikelen over gezondheid etc.
    Voor de mensen die daar (“What doctors don’t tell you”) niet willen inloggen:
    “Although a headline-grabbing piece of research has claimed that omega-3 supplements cause prostate cancer, plenty of other independent studies continue to show the benefits of the fish oils. They can help fight diabetes and heart disease, and reduce hyperactivity in teens, two recent trials have discovered.
    Omega-3 fatty acid supplements increase levels of adiponectin, a hormone that helps reduce the risk of heart disease and type 2 diabetes, usually brought on by a poor lifestyle, researchers from the Harvard School of Public Health found.
    And the fatty acids could help ward off anxiety and hyperactivity in teenagers, a separate study has suggested. Certainly, the converse is true: teenagers who are low in the acids suffer anxiety, hyperactivity, memory problems and cognition skills. Worse, say researchers from the University of Pittsburgh, the problem seems to pass down through the generations, so parents who are deficient in omega-3 are more likely to have children who are also deficient.
    The deficiency started to appear in the 1960s when corn and soy oils started to replace oils rich in omega-3s, and farm animals moved from eating grass to grain.
    These beneficial effects are at variance with a study that claimed the fish oils caused prostate cancer. It suggested that men with high levels of the fish oil in their blood were 71 per cent more likely to develop aggressive prostate cancer.
    However, the study has been criticised for finding an association, but not a cause, and other lifestyle factors were not taken into account, which would have nullified any effect from omega-3 levels.
    (Sources: Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 2013; 98: 2451-9 (diabetes study); Biological Psychiatry, 2013; doi: 10.1016/.j.biopsych.2013.06.007 (hyperactivity study); Journal of the National Cancer Institute, 2013; doi: 10.1093.jnci/djt174 (prostate cancer study)”.

  41. Appelvrouw zegt:

    Maar even twee kritische vragen, Wie draagt al die tassen vol groenten en vlees?
    Hoe vaak moet je wel naar de winkel voor zoveel eten!
    Mij gaat dat lichamelijk al niet eens lukken.
    En hoeveel tijd hebben jullie om al die onsen groenten te wassen en te snijden?
    Als ik alleen al op dit blog lees heb ik geen tijd meer om te koken.

    En hoe vertel ik het mijn diëtiste die me een voedingscentrum-dieet voorschreef boordevol tarwe.
    Als ik haar dieet niet opvolg krijg ik een strafpunt, dan zegt mijn ziektekostenverzekeraar dat ik niet meewerk aan mijn herstel (ik maak geen grapje). Ongetwijfeld wordt je dan tzt extra belast.
    En mocht ik toch een hartaanval krijgen zeggen ze misschien wel: eigen schuld, had je je maar vol moeten proppen met ons voorgeschreven dieet.

    Ik raak een beetje geobsedeerd, wie zegt wat en wat is waar. De oertijd is voorbij, dat weet ik dan nog wel.

    • willem zegt:

      Leuk: ‘De oertijd is voorbij, dat weet ik dan nog wel’
      Enig idee hoe je genoom daar over denkt?

      • Appelvrouw zegt:

        Jawel, mijn genoom is geavalueerd.
        Volgens “mijn dietiste” moest ik nodig weer tarwe gaan eten want mijn energiegebrek komt door tekort aan dat goedje. Dus ik eet nu volop wat ik lekker vind en mijn genoom is nog nooit zo gelukkig geweest, heus waar. We vormen steeds meer een eenheid.
        Dat neemt niet weg dat ik hier af en toe graag lees om wat info tot me te nemen, maar ik geloof niets meer, ook mijn dietiste niet.

    • Fien zegt:

      En wat lees ik op jouw blog…?

      “(ik ben 10 jaar geleden op advies gestopt met brood en veel granen, en ben toen enorm opgeknapt!)”

  42. J. Boer zegt:

    Sinds men alles kan ‘meten’ en ‘onderzoeken’ blijken we van alles ‘nodig’ te hebben en is veel ‘essentieel’. Eet veel vruchten en groente op 1 dag en je immuunsysteem ligt direct op z’n gat. Ik houd me er aan dat ik alleen dierlijke eiwitten en vetten eet, weinig vis,(te mager etc.) af en toe 50g laag koolhydraat bevattende bessen of 1 om mijn slagroom op te peppen, matig amandelen voor de beet, soms een glaasje droge wijn. Er komt geen pil, prik of supplement mijn lichaam in. Mijn portemonnee en ik zijn heel erg tevreden. Nog bedankt voor de url website Dr. G. Ede.

  43. Cecile zegt:

    Wederom een buitengewoon interessant artikel! Vorige maand voor het eerst gelezen… Ik ben toen gelijk gestopt met het slikken van foliumzuur. Ik probeer zwanger te worden en had op advies van mijn arts pillen gekocht.
    Nu probeer ik zoveel mogelijk folaat-rijke groenten te eten. Ik eet bijvoorbeeld elke week wel een hele venkel en daarnaast diverse bladgroenten.
    Kan iemand mij aangeven of je met paleo voldoende folaat binnenkrijgt ivm een eventuele zwangerschap? En zo ja, hoeveel en welke groenten kun je het beste eten?
    Na ook alle reacties gelezen over K2 heb ik bij een lokale veeboer geïnformeerd naar grasgevoed vlees en lever. Ik heb gelezen dat het niet verstandig is om te veel lever te nuttigen bij zwangerschap, maar heeft iemand enig idee hoeveel je wel kan/mag gebruiken?
    Bedankt!!

    • Hanneke zegt:

      Goede vragen, ik volg even mee🙂

    • Fien zegt:

      Misschien heb je iets aan deze link. Onderaan staat advies voor zwangere vrouwen.
      http://chriskresser.com/folate-vs-folic-acid
      Ik zou wat lever betreft het advies van de Gezondheidsraad wel serieus nemen. Er zit echt ontzettend veel vitamine A in een onsje. Ik weet niet hoeveel folaat er nog in een bewerkt product als leverpastei zit, maar in ieder geval niet zo’n smak vit. A. Zelf maak ik paté in een behoorlijke hoeveelheid en bewaar het in de vriezer.

      • Ik ook, Fien. Die adviezen kloppen wel. Het was een grapje.

      • Cecile zegt:

        Bedankt voor jullie snelle reacties…
        Als ik het zo begrijp kan ik beter andere producten gebruiken om aan voldoende K2 te komen. Visseneitjes is niet echt iets voor mij, maar krijg ik voldoende binnen als ik gewone biologische eieren eet? Zo ja, hoeveel zou volstaan?
        @Fien, bedankt voor de doorgestuurde link. Ik zal eens op zoek gaan naar folaatpillen.

        • Hoi Cecile,

          Eieren zijn qua K2 nogal onbetrouwbaar volgens mij, net als boter. Ik snap je aversie voor viseitjes. Zelf ben ik als gezegd een echte Lidl-jager (ook al proberen enkele anonieme druiven me op mijn eigen blog in de hoek van de naïeve would be stadsjagers te duwen, wat een miezerige losers), met de normale ‘geciviliseerde’ afkeer van orgaanvlees als nieren, hersenen et al, ze verrie zings zet meed us joemen, bla, bla, bla🙂. Viseitjes zijn een betrouwbare bron van K2 en ik heb ontdekt dat je ze kunt binnenkrijgen zonder dat je het merkt. Zelf doe ik ze door mijn standaard epi-paleo (coastal dweller) lunch, die ik als volgt in malkander ros.

          1 geraspte wortel (verantwoording: geen)
          halve gesnipperde ui (zwavel, Stefanie Seneff)
          handvol mosselen uit het zuur (goedkoop bij Aldi)
          2 hard/zacht gekookte eieren
          eetlepel mosterd (verantwoording: toevallig geplukte en gegeten brassica)
          ruim olijfolie (verantwoording: zelfde vetzuurprofiel als beenmerg)
          snippertjes zeewier
          paar gebroken walnoten
          ruime theelepel viskuit

          Prak, roer, mix en eet🙂. Je merkt helemaal niks meer van die eitjes, je ziet ze zelfs bijna niet meer. Je hoeft ook, niet zoals Folkert, de rest van de middag in de garage door te brengen, want voor zover ik weet riekt het niet.

          Aanvankelijk haalde ik mijn viskuit bij de Combi in Duitsland, maar laatst ontdekte ik dat de Jumbo potjes ‘imitatiekaviaar’ heeft staan! Dit is gewoon prima viskuit. Klein nadeel van het Jumbo-spul is dat er wat conserveertroep in zit, maar een kniesoor die daar op let😉.

        • Cecile zegt:

          Geweldig Melchior! Dank je wel. Ik ga dat zeker proberen. Eerst eens kijken of er een Jumbo in de buurt is of dat wellicht een andere winkel de viseitjes verkoopt!

        • Cecile, ik vond ze stom toevallig in een Jumbo, omdat wij daar komen voor de goedkope oploskoffie😉. Heel goed mogelijk dat ze ook elders liggen.

      • Fien zegt:

        Ik was ijverig aan het tikken toen jij je reactie postte, Melchior, dus die had ik nog niet gelezen.🙂

      • Otto zegt:

        Qua vitamine A, tsja, de adviezen kloppen. Al moet ik zeggen dat menig zwangere vrouw liever een blokje omloopt bij het zien van een stuk lever. Dat is dan weer hoe het ontvangen wordt, ‘pas op met teveel lever’ wordt ‘eet geen lever!!!!111oneoneone’ en dan missen ze een bron vol met vitamines en mineralen die nou juist zo handig is.

      • Hanneke zegt:

        Ik heb eens een stukje gelezen over een vrouw die walgde van lever. Daarom sneed ze bevroren lever in heel kleine stukjes en nam er 3-4 per dag in met wat water. Zij voelde zich daar super bij. Wellicht zou dat ook een oplossing kunnen zijn voor zwangere dames? Als de stukjes maar zo groot zijn als een pil, dan gaat t waarschijnlijk maar om een paar gram per dag.
        Hoe denken jullie daarover?

  44. Hans zegt:

    Beste Melchior , lieve Fien ,
    Willen jullie je recepten van de pate ,hier plaatsen en hoe je dat dan allemaal doet , ,, tot het nut van het algemeen ” ? 😉
    Alvast dank .

    • Fien zegt:

      Aan mij heb je niks, want ik doe altijd maar wat, Hans. Met paté kan zo ongeveer alles.🙂 Je kunt tig recepten vinden via Google. Ikzelf gebruik een kleine cakevorm (bekleed met lapjes spek die je laat uitsteken en over de goed fijngemaakte inhoud heen vouwt), maar probeer het eerst eens met een klein rond ovenbakje. Au-bain-marie in de oven. Bijvoorbeeld half kipfilet, half kippenlevertjes, kruiden, lepeltje wijn of cognac, enzovoort. Je kunt er allerlei extra’s instoppen, noten bijvoorbeeld, Of varkenslever met ander varkensvlees. Runderlever is minder geschikt.

      • Hans, dan moet je bij mijn vrouw zijn. Maar die is fel anti paleo🙂. Ik zal kijken of ik een recept uit één van haar verhalen kan stelen, ha, ha, ha. Even geduld aub.

        • Hans, here you go. Niet verder vertellen, want als mijn vrouw merkt dat ik haar culinaire stuff gebruik op mijn blog zwaait er wat. Zij is mordicus tegen eten in de context van ‘gezondheid’. Dat is absolute heiligschennis🙂. Je moet alleen iets verzinnen voor die rijstpanade.

          XXX van XXX is zo vriendelijk om zijn basisrecept voor paté prijs te geven. “Hiermee kun je zelf experimenteren. Ga naar een slager om je eventueel te laten adviseren over de soorten vlees die je kunt gebruiken. Verander de smaakmakers eens en voeg gedroogde appelstukjes, gevijzelde steranijs en een scheutje Pastis toe. Gemalen stukjes noten doen ook wonderen. Voor een Italiaanse touch meng je er gedroogde stukjes tomaat, rode wijn, basilicum en olijven door.” Bon Appetit!

          Ingrediënten

          350 gram mager varkens- of kalfsvlees
          350 gr varkenslever (voor een zachtere smaak kippenlevertjes)
          350 gr vet spek (kinnebak of speklappen)
          1 ui, gesnipperd
          1 el boter
          1 borrelglas cognac of eau-de-vie
          2 eieren, losgeklopt
          19 gr zout
          100 gram rijstpanade (zie apart recept)
          ruim 3 gr peper
          1 el gehakte verse tijm
          1 tl geraspte verse gember
          1 teentje knoflook, geraspt
          Voor de vorm: plakjes vetspek, netvet (vraag aan de slager) of ontbijtspek

          Ontdoe de lever van de witte draden (galgangen) die erdoorheen lopen. Snijd lever, vlees en spek in stukken. Draai vlees en lever door de grove plaat van de gehaktmolen. Doe hetzelfde met het spek, maar gebruik de fijne plaat. Fruit de ui glazig. Voeg de drank toe en laat tot de helft inkoken. Laat afkoelen. Meng (niet kneden!) vlees, lever, ei en zout kort tot er binding/samenhang ontstaat. Voeg spek en overige ingrediënten toe. Meng kort tot een homogene massa. Vet de vorm (ca 1,2 l) licht in en bekleed met spek. Vul de vorm (druk de luchtbellen eruit). Dek af met netvet of spekplaten. Gaar au-bain-marie op 95 – 110 graden tot een kerntemperatuur van 68 graden is bereikt. Laat 30 minuten afkoelen. Zet met een licht gewicht erop 24 – 48 uur in de koelkast. Op kamertemperatuur serveren.

          Tip van XXX: “Voor een nog smaakrijker paté laat je het vlees 12 uur marineren in sterke drank met jeneverbessen, een laurierblaadje en een takje rozemarijn.”

          Rijstpanade: 75 gr witte rijst zachtjes goed gaar laten koken in 250 ml bouillon. Voeg desnoods tussentijds extra vloeistof toe. Rijst samen met 1 ei en 100 ml melk/room pureren. Vries het overschot in.

      • Fien zegt:

        Ik voeg eraan toe dat het gewicht erop (blikje uit de voorraadkast) bedoeld is om de paté wat samen te persen. Anders heb je kans dat hij bij het aansnijden uit elkaar valt. Als bekleding van de vorm gebruik ikzelf liever geen ontbijtspek maar het traditionele ongezouten wit spek, dat de slager voor je van achteren moet halen.🙂 Gember doe ik er zelf nooit in, maar wel meer knoflook. Kwestie van smaak. Succes, Hans.

      • Fien zegt:

        O ja, en dat van die kerntemperatuur vind ik iets voor meesterkoks en dat ben ik niet. Dus gebruik ik gewoon de aloude huisvrouwentruc: breinaald insteken, moet er schoon uitkomen.

        • Excuses daarvoor Fien. Maar ter verdediging van de maakster, je zult maar een pedante eindredactrice hebben🙂. En dit is een recept van een prof (Mr. X), dus ze liet het exact zo. Dank voor de breinaaldtip, die ik alleen ken van deegwaren.

      • Gert van der Hoek zegt:

        Wel leuk af en toe een receptje er tussendoor. Ik hou het meestal qua visvoer – gemakzucht – op sardientjes of makreel door de gemengde salade bij de lunch. In het weekend lekker luxe garnalen (biologische bij de AH, of Hollandse)..

        Viseitjes, toch maar eens een expeditie naar de Jumbo 15 km verderop.

        Paleo/LCHF is voor mij (ook) een goeie smoes om extra lekker te eten. Mosselen (Lidl): vers , roergebakken in de koeke(n)pan met gehakte mierikswortel, of ui/paprika/knof of de klassieke mosselgroenten. Bak extra mosselen om koud te laten worden, is heerlijk bij de lunch later in de week.

        Die 19 gr zout in de paté is wel grappig, even bij de apotheek laten wegen 😉
        Lever in de paté is lekker, maar zelf maken daar ben ik te lui voor. Gewoon bakken en opeten – al dan niet met wat ui en/of paddestoelen en knof – is prima voor mij. De overgebleven koude lever is ook lekker. Ik vind lever een beetje eng, ivm het ijzergehalte.
        Mijn ferritine gaat de goede kant op – omlaag via de bloedbank – ik doe toch een beetje rustig aan met lever.

    • Hans zegt:

      Dank voor de heerlijke recepten en tips !
      Vervelend voor je Melchior,zo’n vrouw die dol is op lekker eten😉 Heb trouwens bij Ikea 4 tubes met kuit gehaald : Kalles Original ,gerookte viskuitpasta( tip van jou) , Pastej lax,zalmpasta,Pastaj krabba,krab pasta en Smorgaskaviar ,ook viskuitpasta. Helaas zit er ,,uiteraard” weer suiker in en andere zooi , maar vooruit met de geit……
      Fien , zo’n kernthermometer vindt ik reuze handig,juist als je geen beroepskok bent zoals ik.Meten is weten is de uitdrukking. Vooral bij kip is het juist ook veilig zo’n ding en ook bij lamsvlees-merques van de bbq weet ik nu…..Geen thermometer gebruikt ,niet gaar genoeg en/of bedorven (?) , week buikkramp en de substantie die mijn lichaam kwijt moest te pas en vooral te onpas is met geen pen te beschrijven laat staan de stank , de parfumkar van de boer naast mij was er Chanel no. 5 bij.
      Ideaal dus , de Fantast van Ikea kost geen drol 😉 Meen €9,- , gaat tot 130 graden , meestal voldoende.
      Bij mijn smoker gebruik ik twee , een voor de temp. in de smoker , andere in het gerecht.

      • Fien zegt:

        Je hebt gelijk, Hans, ik geef het schoorvoetend toe. Thermometer is beter en ik zou er eigenlijk ook aan moeten. Maar ik ben een hatseflats kokkin, kan ook nooit onthouden hoe lang iets in de oven moet.

  45. George zegt:

    De titel van dit is artikel is dat vitaminepillen (coenzyme Q10 antioxidants in dit geval) verdacht zijn, maar weet je dat ze soms echt kunnen helpen en veel beter dan statines (duuuhh dat kan al gauw).

    en het blijft alarmerend dat:
    “…the researchers discovered that some had *never been published* because the results were so alarming, while others had obscured the real risks. One study, the Illuminate trial, was *shelved* after researchers discovered the statin drug increased the risk of cancer and sudden death….”
    Lees verder op: http://www.wddty.com/hidden-evidence-reveals-statins-do-more-harm-than-good.html

    voor diegenen die niet willen inloggen aldaar:
    Hidden evidence reveals statins do more harm than good
    16 September 2013
    Cholesterol-lowering statin drugs are doing more harm than good, and should be abandoned as the primary therapy for heart disease prevention, a major review has concluded.
    Instead, coenzyme Q10 antioxidants are more effective and with fewer—or no—side effects, say researchers at University College Hospital in Galway.
    Statins dramatically increase the risk of diabetes and cataracts in younger patients, and cancer and neuro-degenerative diseases in the elderly. And the benefits don’t outweigh the risks, say the researchers. Even for patients with advanced heart disease, the drugs may extend life by a further nine months at best if the drug is taken for 30 years.
    Analysing previous studies on statins, the researchers discovered that some had never been published because the results were so alarming, while others had obscured the real risks. One study, the Illuminate trial, was shelved after researchers discovered the statin drug increased the risk of cancer and sudden death. But it’s unlikely the researchers will be heard: the statin market is worth £20bn a year and rising.
    (Source: Journal of Endocrine and Metabolic Diseases, 2013; 3: doi: 10.4236/ojemd.2013.33025).

    • George, ik worstel me momenteel des avonds voor de haard en tussendoor kijkend naar de vleermuizen door het briljante werk van Stefanie Seneff, die min of meer bomvrij uitlegt dat coronaire atherosclerose een uiterste noodmaatregel van het lichaam is om het hart bij een tekort aan cholesterolsulfaat (waar het hart absoluut niet buiten kan) toch van deze essentiële stof te voorzien. Macrofagen in coronaire plaques maken het cholesterolsulfaat dat het hart nodig heeft. Zonder deze noodmaatregel krijg je hartfalen (cardiomyopathie) en/of plotselinge hartdood.

      Het slikken van een statine – en dus het kappen van de mevalonaatboom en de cholesterolproductie – is vanuit haar zeer plausibele model gezien absoluut ca-ta-stro-faal. Hoe krijg je voldoende cholesterolsulfaat? Door veel dierlijke producten te eten (met name schelpdieren) en dagelijks onder blote hemel te vertoeven. Zonlicht (niet alleen UV-B) zet onderhuids cholesterol om in cholesterolsulfaat. Buiten zijn is als aan de acculader liggen.

      Vitamine D suppletie werkt mogelijk averechts. Het zijn namelijk geen hoge doses vitamine D die het lichaam nodig heeft, maar hoge doses cholesterolsulfaat. Door de zon geïnduceerde D is slechts een proxy voor het eveneens verhoogde cholesterolsulfaat. Vandaar dat de grote D3-trials tot ieders verbazing niet leveren.

      Never fool around with evolution. De D3-hype is vermoedelijk een doodlopende weg, zoals ik al eerder aangaf.

    • Gert van der Hoek zegt:

      Andreas Eenfeldt is ook enthousiast over de Q10:

      Cholesterol-lowering drugs, known as statins, are used by almost all people with heart disease. Interestingly enough, statins also reduce the production of the cholesterol-like substance Q10, and deficiency in Q10 has been shown to worsen the prognosis in heart failure.

      So what happens if you supplement with the substance? Lees verder:

      http://www.dietdoctor.com/spectacular-study-on-heart-failure-and-supplement-coq10

  46. sigme zegt:

    Oeh, waar ligt die viskuit bij de Combi, Melchior?
    Ik zag trouwens dat de tegenovergelegen Lidl tegenwoordig ook Ierse roomboter verkoopt.

    In ruil voor de Combikuittip heb ik er ook een voor jou: de grote Jumbo (Euroborg) heeft kilozakken mosselvlees -gekookte mossels zonder schelp- van Klaas Puul in de diepvries liggen. 5 euro voor een kilo! Dat is nog goedkoper dan de ingemaakte zure mossels van de Aldi/Lidl.
    Ik kan bakken in roomboter aanraden. Overigens liggen in diezelfde Jumbo ook goedkope kilozakken garnalen (ook K.P.). Ik meen 7 euro de kilo, maar dat kan ook 8 zijn.

  47. Bij de weg, ik probeer die debiele discussie onder dat rare stukje van Van Berkum over Van Velpen op Foodlog te volgen, maar die reacties laden niet. Ligt dat probleem bij mij of hebben anderen het ook?

    • willem zegt:

      Bij mij geen probleem.
      Maar ik woon ook niet zo afgelegen als jij…

      • Shit, dat zal het zijn Willem🙂. Alleen de jongste reacties laden. Ik steek eens in de paar weken een peilstok in die mestvaalt en de laatste paar keren kom ik niet diep genoeg in de stront om een goed beeld van de toestand te krijgen.

        Waar Guido trouwens de energie vandaan haalt… Ik ben blij dat ik daar geroyeerd ben, want ik vrees dat ik anders ook zou gaan reageren en mijn tijd verdoen.

        Overigens, luistert allen naar dit prachtige interview met neuroloog Dr. David Parelmoer, auteur van ‘Grain Brain’, bij Robb Wolf. Vooral die neuroloog die dat bizarre stukje voor de Suikerstichting schreef (een ‘weerwoord’ op Van Velpen) zou eens naar deze aanzienlijk beter geïnformeerde collega moeten luisteren.

        http://robbwolf.com/2013/09/17/episode-200-guest-dr-perlmutter/

    • Gert van der Hoek zegt:

      Guido doet zijn stinkende best, maar …

      Het alarm gaat steeds af bij het “commentaar” van de heer V., je mist er niks aan…🙂

      • willem zegt:

        Laatste commentaar van V., tenminste volgens mij:
        ‘Guido, ik heb me er buitengewoon in verdiept. M.n methodologisch. Ben er dezer dagen overigens weer zeer mee bezig. Juist vandaar.
        Ik denk overigens dat ik methodologisch dichter bij de sociologie en sociale psychologie van Jaap sta, dan bij Frank die meer nadruk legt op wetenschap. Maar dat voert hier veel te ver.’

        Kenmerkend voor V.: arrogante en ongrijpbare lulkoek..

        • Ja, dat is echt absoluut gebakken lucht. Zou Dick daar dronken zijn? Of is het zijn Grain Brain, ha, ha, ha.

          Dat vindt hij natuurlijk een zeer flauw grapje, niet beseffend hoe veel waarheid er in schuilt.

      • Gert van der Hoek zegt:

        Beetje woordenspelletje daarginder of suiker nu wel of niet verslavend is. Dit onderzoek (een echte RCT, blinded en crossover dames en heren😉 ) laat zien dat het consumeren van koolhydraten met een hoge GI iets oproept wat je verslaving zou kunnen noemen. En je krijgt er meer honger van…

        Compared with an isocaloric low-GI meal, a high-GI meal decreased plasma glucose, increased hunger, and selectively stimulated brain regions associated with reward and craving in the late postprandial period, which is a time with special significance to eating behavior at the next meal.

        http://ajcn.nutrition.org/content/early/2013/06/26/ajcn.113.064113

        Folkert: je kan het zo mooi brengen !

    • sigme zegt:

      klik bij een van de wel getoonde reactie eens op de link met de datum & tijd. Dan wordt de pagina herladen met all_comments. Hoef je niet meer te laden.
      Ik vind de reactiestructuur hier op het paleoperspectief onmogelijk – ik probeer discussies pas te lazen als ze uitgewoed zijn, anders mis ik de helft (kan dat nou niet eens normaal chronologisch worden?).
      Maar de structuur op foodlog is zo mogelijk nog onmogelijker, met dat laden, het lezen van boven naar beneden in 1 reactie maar van beneden naar boven in de lijst reacties..?

  48. De simpele ziel die ik ben, houdt het op geen suiker. Heb ook niet zo in de gaten wat ik nou mis.

  49. Andre zegt:

    Hielkje, ik lees inderdaad niet zelf de xml, ik gebruik een RSS reader waarin ik al m’n interessante feeds binnenhaal en deze comments feed is er daar gewoon 1 van🙂 Op deze pagina staat een en ander uitgelegd, met een paar mogelijke RSS readers: http://techland.time.com/2013/07/01/r-i-p-google-reader-hello-four-best-rss-reader-replacements/ (de mijne (http://tt-rss.org/) staat daar niet bij, maar dat is vooral om die meer geschikt is voor een nerd zoals ik😉

    @Melchior: mij doe je er in ieder geval geen plezier mee om nesting uit te schakelen, maar dat is misschien omdat mijn combinatie van RSS om de nieuwe comments te lezen en website om draadjes te overzien anders werkt dan anderen🙂

  50. En als ik nesting oneindig maak? Wordt het dan overzichtelijker?

  51. sigme zegt:

    Ik kan een discussie alleen volgen als de reacties chronologisch geordend zijn. Als er tussen reeds geplaatste reacties weer nieuwe reacties verschijnen, heb ik geen idee hoe ik weet dat er nieuwe reacties zijn. Toen ik begon met het doorlezen van dit complete blog- met alle reacties- viel me dat niet zo op. Maar bij lopende discussies ben ik voortdurend de weg kwijt. Misschien ben ik er gewoon te dom voor😉
    Maar ik ben heel benieuwd hoe *geen* nesting wordt ontvangen. Wat oneindig nesten doet met de structuur kan ik niet overzien.

  52. Nu komt elke reactie gewoon op zijn beurt. Mensen zullen dus vaker moeten aangeven op wie op wat ze reageren. Zelf vind ik dit eigenlijk duidelijker.

  53. Hielkje zegt:

    Andre, 3.20 pm: dank je wel.

  54. Wooo heeft een goede post over de zin en vooral onzin van vitamine D-bepalingen en de potentiële gevaren van suppletie.

    http://itsthewooo.blogspot.nl/2013/10/pt-2-vitamin-d3-supplements-lead-to.html

  55. Absolute nachtmerriecombinatie: hoge dosis vitamine D plus hoge calciuminname (uit zuivel of supplementen). Wie is meegegaan in de D-craze en op een dag ‘out of the blue’ een hypertensieve crisis beleeft zonder dat er sprake is van een vernauwde nierslagader, moet in de eerste plaats zijn hormoonvervangende therapie (want dat is het) verdenken. Nogmaals, meer dan 1000 IU in de winter is volgens mij niet veilig.

  56. Gert van der Hoek zegt:

    Wooo verwijst naar een studie die – zoals ik het abstract lees – zegt dat vit D3 op verschillende wijze het immuunsysteem beïnvloedt. Aan de ene kant een lagere immuniteit, aan de andere kant een hoger. Een lagere autoimmuun reactie, gunstig voor patienten met een transplantaat.. Tegelijkertijd ook “upregulating” van het immuunsysteem voor de aanvallen van buitenaf via bacteriën of virussen. Klinkt anders ?

    Deze recente studie – RCT – met een flinke doses van ca 4666 IU per dag gedurende 12 weken – laat geen rare dingen zien. Je weet niet wat ze verzwegen hebben OK, maar toch, lastig om een duidelijke conclusie te trekken.

    Als je de conclusie van Wooo volgt, zou je helemaal niet moeten suppleren? Ik kan niet uit haar verhaal halen wat de onderbouwing is om toch te suppleren. Dat haal ik ook niet uit jouw verhaal Melchior.

    Mijn uitgangspunten: ’s winters heeft de zon onvoldoende kracht, internationaal wordt een streefwaarde van 75 nmol/l aangehouden.
    Muskiet e.a. pleiten ervoor om dat ook in Nederland aan te houden. Hij heeft in zijn verhaal een sommetje staan hoeveel je “moet” suppleren om een bepaalde verhoging te bereiken.
    De relatie met kalk en K2 lijkt er te zijn. Dat lijkt met een evenwichtige voeding te regelen. Dat lukt niet denk ik met vit D: is heel lastig om dat via voedsel op peil te houden ’s winters?

    Beetje voorzichtig lijkt mij zeker een goed advies. Maar hoe onderbouw je voor jezelf om al of niet te suppleren . Ik denk toch via een bloedtest. Ookal wordt die ook onderuit gehaald door Woo. Wat moet je dan? Zo maar 1000 IU nemen? Dat is toch niks?

    • George zegt:

      meten is weten; in feite moet je dus eerst meten en als je dan weet dat je onder een bepaalde norm ligt (daarover verschillen de meningen; dr. Strunz houdt het op: 60 – 120 ng/l , zie op blz 3 “Frohwerte”: http://www.drstrunz.de/media/frohmedizin_082-091.pdf), dan kan je maatregelen nemen en dan om de zoveel tijd het effect meten. Al het andere is speculatie en wsl. zeer onverstandig om zo maar wat in het wilde weg te doen….

  57. Andre zegt:

    Voor mezelf neig ik naar: niet suppleren voor specifieke micronutrienten, wel (heb ik hierboven ergens ook al gezegd) als steuntje in de rug levertraan en boterolie. Geen idee hoeveel IU dat van van alles oplevert🙂

  58. Gert, grote studies leveren tot ieders verbazing niet. En vaak zie je paradoxale dingen, zoals:

    http://www.ajconline.org/article/S0002-9149(11)02748-2/abstract

    Vanuit het paleoperspectief kan het niet normaal zijn om 365 dagen per jaar met abnormaal hoge 25(OH)D-spiegels rond te banjeren. Ik denk dat verblijf op onze breedte fluctuatie ‘eist’ en dat er anders iets spaak loopt. Onze voorouders hielden de neolithische ziekten buiten de deur en hadden geen supplementen.

    Overduidelijke tekorten vereisen aanvulling, maar de huidige houding van ‘het is niet snel te veel’ gaat zich wreken. Voor één keer ga ik mee met de oerconservatieve Gezondheidsraad. Ik zou niet meer vitamine D nemen dan een shore based voeding kan leveren en zoals André al aangaf altijd in combinatie met K2 (en af en toe A).

  59. Hans zegt:

    Melchior, die studie waarnaar je verwijst, staat vol met achterhaalde onzin. Bijvoorbeeld dat alleen D(1,25OH) iets doet. Terwijl allang bekend is dat de meeste weefsels – misschien wel alle – direct zelf D(25OH) kunnen metaboliseren. En ook bijvoorbeeld macrofagen hebben D(25OH) nodig om hun werk te kunnen doen. Dit is duidelijk het werk van iemand die een middagje wat studies over vitamine D leest, denkt dat hij er dan verstand van heeft en vervolgens met de meest fantastische theorieën erover komt.

    Wat betreft die seizoensfluctuaties is mijn hypothese dat de oermens de D in de zomer uit de zon haalt en in de winter uit zijn lichaamsvet. Hij teert dan immers in op zijn lichaamsvet, en daar is gedurende de zomer vitamine D opgeslagen. De tegenwoordige mens wordt in de winter juist eerder dikker dan dunner, dus bij ‘ons’ werkt het anders, en moeten we bijslikken om geen D-tekort te krijgen.

  60. Hans zegt:

    Hee , een naamgenoot,nieuw hier ? Hoi Hans . Om verwarring te voorkomen is het wellicht beter om iets aan je naam toe te voegen/veranderen.

    Over vitamine D3 , ik slik 2 x daags 2000 ie , nu ruim een jaar net als mijn dochter. Zij heeft pas bloed laten prikken op o.a. D-3 , bleek aan de krappe kant…….
    Wat mij tot nu toe opvalt is dat o.a. mijn humeur beter is , vorig jaar sinds heugenis geen herfst/winter depressie , helderder in mijn hoofd en beter zijn . Kan ook zijn dat het paleo hier debet aan is of een combinatie.
    Slikte eerst D-3 uit visolie (Solgar) nu heb ik D-3 dat van UV doorstraald wolvet komt (NOW). Geen idee of je dat ,,hormoon” moet noemen.

  61. Eekhoorn zegt:

    @Hans van oktober 3 8:17 AM: idd, bekend probleem…😉 ik noem mezelf hier voortaan wel Eekhoorn, net als op http://www.vitamineD-forum.nl.

    4000IE per dag is het maximum dat de EFSA in 2012 heeft aanbevolen voor personen vanaf 10 jaar (http://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/2813.htm). Je D(25OH) (dat is wat het lab prikt) zou daarmee wel over de 100 nmol/l moeten gaan.

    Begrijp ik dat je dochter onlangs een krappe D-waarde had ondanks dat zij toen al een tijd D3 slikte? Sowieso vreemd, een D-tekort in deze tijd van het jaar, net na de zomer.

    Wat de bron van je D3 is maakt in principe niet uit. Het is dezelfde stof, cholecalciferol. D3 is absoluut geen hormoon: het is na omzetting naar D(25OH) de *grondstof* voor een hormoon, D(1,25OH) alias calcitriol. De omzetting naar dat hormoon gebeurt erg precies. Er is geen correlatie tussen het slikken van vitamine D en het calcitriol-niveau, behalve bij mensen bij wie het omzettingsmechanisme is verstoord. Je auto gaat ook niet harder rijden als je ‘m volgetankt hebt.

  62. Hans zegt:

    Dank voor je uitleg en naamsaanpassing Eekhoorn , zal op een later tijdstip eens in het vit.D -forum duiken , weet ik alvast wie je daar bent 😉

    V.w.b. mijn dochter , die overigens voldoende buiten is, slikt wel andere medicijnen vanwege Borderline, de huisarts had geen verklaring maar vond het goed de dosis aan te houden en over een half jaar nog eens te prikken .
    Mijn hoop was/is dat ze minder last heeft van depressie door verhoogde inname.Gelukkig is ze (ook) besmet met het paleo-virus 😉 Ben ervan overtuigd dat het positieve invloed heeft op haar ziekte.

    Wat mijzelf betreft was ik vergeten te zeggen dat ik afgelopen jaar geen verkoudheid en griep heb gehad , toeval ?

    Staat me bij dat James hier meerdere malen het over K2 en D3 heeft gehad i.v.m breedtegraad,kan het helaas niet terug vinden.

  63. Eekhoorn zegt:

    @Hans: sommige vormen van medicatie kunnen inderdaad de halfwaardetijd van D(25OH) verkorten. Ik neem aan dat je ook haar andere psycho-gerelateerde vitaminen hebt laten checken, zoals foliumzuur en B12?

  64. Hans zegt:

    @Eekhoorn, mijn dochter is 28 ( dus heb als ouder niet zoveel ,,macht” meer😉 ) en heb haar zojuist gebeld ,foliumzuur was goed B12 ook , B3 was aan de lage kant , wat haar verbaasde vanwege goed voedingspatroon .
    Vraag me af of een huisarts niet weet dat andere medicijnen van invloed zouden kunnen zijn op de meting.
    Dat veel huisartsen niets tot weing van voeding weten was me al duidelijk…….

  65. Eekhoorn zegt:

    @Hans: bij psychische problemen kan een goed B-complex helpen, zelfs als er geen tekorten zijn aangetoond. Een overschot van B-vitaminen krijg je niet snel, uitgezonderd B6. Ik verwijs je hiervoor verder even naar het forum van de stichting B12 Tekort: http://www.stichtingb12tekort.nl/forum/.

    De meeste huisartsen blijken in de praktijk schrikbarend weinig van vitaminen te weten. Dat zie je bijvoorbeeld op het B12-forum en op het D-forum. Een goed inleidend artikel over vitamine D is http://bit.ly/nieuw-licht-op-vitamine-d.

    • Hans de Tweede en Eekhoorn,

      Dank voor jullie reacties. Het lijdt geen twijfel dat lage 25(OH)D-spiegels zijn geassocieerd met ziekte. Maar het staat allerminst vast dat die pathologie wordt veroorzaakt door de lage D-spiegels. Het is ook mogelijk dat het gemeten ‘tekort’ aan deze secosteroïde een downstream effect is van die fundamentele pathologie. Het lijdt ook geen twijfel dat suppletie met vitamine D3 op de korte termijn therapeutisch kan werken. Zo remt het inflammatoire processen. Maar het doet mogelijk niets aan de onderliggende oorzaak. Hydrocortison (cortisol) is ook krachtig ontstekingsremmend, maar veroorzaakt ondermeer diabetes en hart- en vaatziekten.

      Het is goed mogelijk dat vitamine D-suppletie in een abnormale, graanrijke habitat enige neolithische fall out kan opdweilen. Denk aan minder risico op tarwe-geïnduceerde diabetes type 1 en astma. Ik vermoed echter dat een dergelijke krachtige interventie een trade off van jewelste is, met andere woorden dat voor de gunstige effecten op korte termijn moet worden betaald met onvoorziene narigheid down the road. Enkele klinische trials wijzen al in die richting (meer botbreuken en meer prostaatkanker). Wie zijn fysiologie op onze breedte ook gedurende de wintermaanden krachtige zomersignalen geeft, moet niet gek staan te kijken wanneer er op termijn iets spaak loopt. Het wachten is op langdurige klinische trials.

      Mijn voorzichtige standpunt is dat iemand die de natuurlijke habitat van Homo sapiens redelijk nabootst (inclusief autofagie inducerende stressoren), beter af is met een met de seizoenen fluctuerende vitamine D-status, dan met een statische, jaarrond kunstmatig hoge spiegel.

      Ik kan er volkomen naast zitten. De tijd zal het leren. Mijn denken is sterk beïnvloed door Todd Becker:

      Post 1

      Post 2

  66. Eekhoorn zegt:

    @Melchior: het D(25OH)-niveau kan zeker worden beïnvloed door een onderliggende pathologie, net zoals door bijvoorbeeld medicijngebruik en lichaamsgewicht, maar het lijkt me onzin om te stellen dat dat niveau slechts een afspiegeling is van die pathologie.

    Of het zo is dat ‘vitamine D-suppletie in een abnormale, graanrijke habitat enige neolithische fall out kan opdweilen’: geen flauw idee, want ik zou niet weten waarom een graanrijke habitat ziekten zou veroorzaken.

    Dat de meeste vitamine D-studies observationeel zijn en geen causaal verband aantonen is absoluut waar. Veel RCT’s op dit gebied staan nog in de steigers. Dat is bijvoorbeeld ook de kritiek van de (zeer reguliere: lid van de GR) hoogleraar Paul Lips tegen de geluiden om naar hogere D-niveaus dan 30 tot 50 nmol/l te streven, zoals bijvoorbeeld Frits Muskiet en Jos Wielders dat nadrukkelijk voorstellen. De argumenten van de laatsten zijn, sterk samengevat, dat er meer aanwijzing voor dan tegen het nastreven van hogere niveaus zijn.

    Die studie waaruit bleek dat er een verband is tussen hogere vitamine D-niveaus en meer botbreuken staat tegenover een heleboel studies die iets anders uitwijzen. En inderdaad lijkt vitamine D niet het ontstaan van prostaatkanker te onderdrukken, maar bijvoorbeeld wel dat van dikkedarmkanker, een veel gevaarlijker vorm van kanker.

  67. Frans zegt:

    Hoi Melchior,

    Moeten we dan tijdens de wintermaanden ook minderen met het eten van lever, kuit etc. waar ook vit.D in zit? Of is er weer een verschil tussen supplementen en natuurlijke voeding als bron?

    Moeilijk te omvatten materie allemaal, hoor.

  68. Andre zegt:

    ik zou niet weten waarom een graanrijke habitat ziekten zou veroorzaken.

    You must be new here :))

    Begin maar met https://melchiormeijer.wordpress.com/2013/07/03/de-onvermijdelijke-post-over-broodbuik/

  69. Hans zegt:

    Het allereerste begin is https://melchiormeijer.wordpress.com/paleo-in-een-notendop/ tegenwoordig op een bierviltje geheten dacht ik.

    @Melchior , Hans blijft de Eerste ,Eenkhoorn was de Tweede Hans 😉

  70. Eekhoorn zegt:

    Tja… ik heb geen broodbuik, coeliakie, lupus, MS, reuma, astma of diabetes type x, terwijl ik gewoon brood eet😉 Maar ik ga hier niet een soort fundamentendiscussie voeren. Die is/wordt elders al gevoerd.

  71. Robert1970 zegt:

    @Hans, is bij je dochter ook de cortisol getest? Veel psychische klachten komen van een vorm van bijnieruitputting.

  72. Hans zegt:

    @Robert1970, dank voor je vraag , kan mijn dochter nu niet bereiken.

    @Eekhoorn , ook ik heb al die ziekten niet al ben ik met paleovoeding bezig . Ben ,vanzelf” wel m’n overgewicht kwijt en voel me stukken beter zowel lichamelijk als psychisch.
    Geen suiker, geen tarwe geen melk en er blijft genoeg lekkers over, wat zeg ik, ik eet nu lekkerder.Het doel is gezond te blijven😉
    Je hebt gelijk om die discussie hier niet te willen voeren . De tips van Andre en mij zijn goed bedoeld , voor de rest it’s up to you., hoop dat het gras dat je nu (nog) eet geen nare dingen met je gaat doen in de toekomst😉

  73. Eekhorn, laat maar zitten🙂. Ik dacht dat je wist in welke kringen je binnenstapte. Ik run een sekte waarvan de aanhangers geloven in ‘de evolutietheorie’, een vaag idee dat ondermeer stelt dat soorten zich aanpassen aan een bepaalde voeding. Dat koeien het best gedijen op gras en tijgers op vlees en dat afwijken van die patronen tot problemen kan leiden. Tamelijk schimmig allemaal. Eén van de idiote ideeën van de lezers van deze site is dat de gedocumenteerde interferentie van tarweconsumptie met het humane vitamine D-metabolisme van meer dan zuiver academisch belang is, ha, ha, ha, wat een onwijze sukkels, niet…

    • En dat je dus, ha, ha, ha… als je geen brood eet, ha, ha, ha… die door Wheat Germ Agglutinin geblokkeerde VDR niet hoeft te compenseren met, ha, ha, ha… extra vitamine D, proest. Zeggen ze dus. De sukkels.

      Geloven echt alles.

      En dan voeren ze dit soort onzin aan als ‘argument’:

      In particular, WGA blocks the cellular transport of the vitamin D receptor and its endogenous ligand (vitamin D) to the nucleus(24, 25) which may result in impaired vitamin D utilization, and systemically increases the risk for rickets.

  74. Eekhoorn zegt:

    Tja… wat zal ik doen: vragen om je bronnen of het GR-advies hierover afwachten?

  75. Hans zegt:

    @ Eekhoorn , zou beide doen , maar dit blog eerst doorploegen geeft je vast bronnen😉
    Onze discussie vandaag was waardevol , dank daarvoor.

    @Melchior , waarom zo fel.en ironisch , je weet toch dat negatieve stress niet goed is voor een mens …? 😉 Geef Eekhoorn eerst wat tijd om zich in te lezen , en heb toch baat bij andere inzichten , leuk dat jullie in gesprek zijn over e.e.a. .

    Ach en sekte , ook ik was weer wat jehova bezig , moet ik niet doen 😉

    En over dat vit D-3 verhaal , moeten we dan maar afwachten wat het in de toekomst doet ?
    Goed/fout ? Heb er nu wat aan op mijn zestigste , m.a.w. keuze’s maken voor nu en hoeveel later😉

  76. Hans en Eekhoorn,

    Ik verwelkom discussie. Ik respecteer het standpunt van Eekhoorn en ik ben de eerste om te erkennen dat het onderzoek naar vitamine D ongelofelijk veelbelovend is. Sterker nog, je kunt hier heel wat juichend pro-D materiaal vinden. In het licht van het paleoperspectief begin ik te twijfelen aan de noodzaak/de veiligheid van suprafysiologische suppletie. That’s it.

    Maar ironie (“Ik heb geen broodbuik, etc.”) wordt beantwoord met ironie. Dat mag toch?

  77. Hans zegt:

    Graag , van jou ken ik het inmiddels😉 Eekhoorn is hier nog niet zolang en eekhoorns zijn wat schuw , hoop dat-ie niet gevlucht is na dat ironische geweld :-))

    Je twijfel over suppletie gezien het paleoperspectief klinkt logisch en onderschrijf ik maar er is idd veel positiefs te lezen om het wel te doen. En dan is daar de vraag in welke mate ?

  78. Jo tB zegt:

    Hans, je had een vraag over breedte graad en dacht dat het van James kwam. Ik heb er ook vaak over gesproken. Het komt van Michael Holick DE specialist van Vitamine D. Nederland ligt tussen de 31 en 33 breedte graad, dat is te vergelijken met Edmonton in Canada. Het hangt van de sterkte van de stralen af en de hoek waaronder hij de aarde bereikt. In de tropen is dat loodrecht naar beneden en hoe dichter je bij de polen komt hoe schever hij staat. Dus in Nederland neemt hij in kracht af tussen september en april, dus heb je nog maar weinig maanden over om voldoende vitamine D uit de zon te halen, als hij schijnt.

    Ik slik al 7 jaar 4000 iE in de winter en 1000 iE in de zomer als de zon niet schijnt (zoals vorig jaar). Ik ben in al die jaren ben ik niet een keer verkouden geweest (heb nooit griep gehad). Wat mij en anderen ook opviel is dat we nu heel snel bruin worden en we verbranden niet meer. Ook valt ons op dat we niet meer spierwit worden in de winter. Er blijft een gezonde “blos” hangen. In het begin moet je meer slikken omdat je ook een tekort weg moet weken en je lichaam de kans te geven herstelwerkzaamheden uit te voeren. Ik begon in september 7 jaar geleden te slikken en slikte de eerste 6 maanden 8000 ie met 1000 mg calcium en 500 mg magnesium (dat werd door Holick en anderen aanbevolen). Zomers slik ik 1000 iE en geen calcium want ik krijg voldoende uit fruit.

    Ik kan je warm aanbevelen om het artikel “Sunlight Robbery” van Oliver J. Gillie te lezen.
    http://www.healthresearchforum.org.uk/reports/sunlightrobbery.pdf

    In dit rapport geeft hij een uitleg hoe hij aan de daily dose van 3000 tot 5000 iE komt
    http://www.healthresearchforum.org.uk/reports/RapidResponse.pdf

    Ik had destijds veel informatie gevonden op dit forum (je komt mij ook wel tegen). Zuleika, een dame uit Washington, heeft alles en dan ook alles wat wetenschappelijk gepubliceerd werd op de site gezet, zodat je voor jezelf kon concluderen wat voor jou het beste is.
    http://forum.lowcarber.org/showthread.php?t=266549

  79. Hans zegt:

    Jo, dank voor de links ! Je hebt gelijk dat je er ook over schreef net als Mariet waar ik de Solgar-tip van kreeg.
    Leuk om de herkenbare ervaringen te lezen ,over alle voordelen maar ja…. de nadelen die er ook schijnen te zijn. Ook daar is wel e.e.a. over bekend.

    Melchior schreef hierboven o.a. :

    “Melchior Meijer zegt:

    oktober 2, 2013 om 1:05 PM

    Absolute nachtmerriecombinatie: hoge dosis vitamine D plus hoge calciuminname (uit zuivel of supplementen). Wie is meegegaan in de D-craze en op een dag ‘out of the blue’ een hypertensieve crisis beleeft zonder dat er sprake is van een vernauwde nierslagader, moet in de eerste plaats zijn hormoonvervangende therapie (want dat is het) verdenken. Nogmaals, meer dan 1000 IU in de winter is volgens mij niet veilig. ,,

    Melchior wil er vast nog wel wat over zeggen ( of een mooie post van maken ?) 😉

    • Hans, er is volgens mij te weinig bekend. De mensen van het vitamine D forum zullen mij ongetwijfeld hysterisch vinden. Doses van 5000 IU/dag worden in die kringen als (bij wijze van spreken) homeopathisch beschouwd. Hel veel mensen melden ongelofelijke subjectieve verbeteringen met extra D. Experts als Holick en Vieth wimpelen de gevaren van overdosering en het risico op hypercalcemie weg. Wie ben ik dan om de pret te bederven.

      Mijn reserves zijn uitsluitend gebaseerd op lessen uit het verleden – die aangeven dat het afsnijden van evolutionair ingesleten paden op basis van ‘logische’ observaties per definitie wordt afgestraft – en anekdotische adverse reactions zoals die van Jenny Ruhl. Die laatste zijn vermoedelijk hoge uitzonderingen.

      Ik adviseer dus helemaal niets, geef alleen lucht aan mijn eigen voorzichtigheid😉.

      In reactie op de vraag van Frans gisteren of we nu ook moeten oppassen met de vitamine D rijke voedingsmiddelen op het Bierviltje… wat denk je zelf, Frans ;-)?

      Antwoord: natuurlijk niet!

  80. Eekhoorn zegt:

    @Melchior: “In het licht van het paleoperspectief begin ik te twijfelen aan de noodzaak/de veiligheid van suprafysiologische suppletie. That’s it.”

    Wat is in jouw ogen dan een suprafysiologische dosis? Via de zon kun je maximaal zo’n 15.000, misschien 20.000IE per etmaal aanmaken. Da’s al veel meer dan wat doorgaans als suppletie wordt gegeven. Daar staat tegenover dat niemand elke dag die hoeveelheid aanmaakt.

    Wat Piet Paleo in de zomer aanmaakte en in de winter uit zijn interende lichaamsvet haalde, en welke calcidiolconcentraties hij daarmee haalde, weten we niet. We weten wel uit het recente onderzoek daarnaar van Luxwolda c.s. dat traditioneel levende Maasai en Hadzabe calcidiolconcentraties van gemiddeld ongeveer 115 nmol/l hebben (http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22264449), wat overeenkomt met grofweg 2500 IE/dag. Dat zegt ook niet alles, maar lijkt me juist vanuit het Paleo-paradigma het best beschikbare richtsnoer.

    Uit de bekende onderzoeken van mensen als Bisschoff-Ferrari naar het ‘beste’ niveau blijkt ook niet dat het zin heeft om hogere niveaus dan pakweg 100 nmol/l na te streven, en zelfs die waarde is al wat hoog (op het vitamine D-forum adviseren we 80 nmol/l). Al gaat het hier natuurlijk wel om veel hogere waarden dan de onbegrijpelijke 30 nmol/l waar de GR nog steeds aan vasthoudt.

    Over de *noodzaak* of het nut van hogere doseringen dan zeg maar 80 nmol/l twijfel ik dus met je mee. Maar welke aanwijzingen heb je om ook over de *veiligheid* van wat je noemt suprafysiologische suppletie te twijfelen? Waar ben je bang voor?

  81. Eekhoorn zegt:

    @Melchior: En nog even een reactie op je post van 1:01 PM (die had ik nog niet gezien):

    “De mensen van het vitamine D forum zullen mij ongetwijfeld hysterisch vinden. Doses van 5000 IU/dag worden in die kringen als (bij wijze van spreken) homeopathisch beschouwd.”
    Welnee joh. We bevelen een streefwaarde van minimaal ongeveer 80 nmol/l aan, wat bijvoorbeeld Muskiet in zijn recente kritiek op het vitamine D-advies van de GR ook doet. Daar heb je meestal niet meer dan ongeveer 2000IE/dag voor nodig, behalve als je bijvoorbeeld erg dik bent of als je sterke corticosteroïden gebruikt.

    “Hel veel mensen melden ongelofelijke subjectieve verbeteringen met extra D. ”
    Het ligt eraan van welke waarde je komt en waar je naar toe gaat. Als je op 10 nmol/l zit (en die mensen zien we echt op het forum) en je gaat naar 50, voel je je, al dan niet subjectief, heel veel beter. Zit je op 70 en ga je naar 120, dan zul je niet veel meer merken.

    “Experts als Holick en Vieth wimpelen de gevaren van overdosering en het risico op hypercalcemie weg.”
    Gevaar voor hypercalcemie ontstaat pas bij calcidiolconcentraties van 500 tot 600 nmol/l. Met normale suppletie, zelf zeer stevige suppletie, haal je dat never nooit niet. Bijna alle beschreven gevallen van overdosering zijn ontstaan door fouten. Wel bestaat er gevaar voor overgevoeligheid: bij sommige mensen is het vitamine D/calciummetabolisme verstoord, en die moeten wél oppassen. Dat is in de praktijk veel belangrijker.

  82. Hans zegt:

    @Robert1970 , 3 oktober 2.33PM
    Mijn dochter is niet getest op cortisol . Misschien nuttig om dat ook over een half jaar te doen.

    Rectificatie : i.t.t wat ik op 3 oktober 11.02 zei over haar B3 dat dat aan de lage kant was moet dat juist aan de hoge kant zijn.

  83. Jo tB zegt:

    Eekhoorn, Hans, er zijn zoveel factoren die meespelen, die de hoogte van de dosering bepalen. Ten eerste hoeveel je aanmaakt door regelmatig in de zon te zitten. Je huid KAN tot 20.000 iE aanmaken (is niet te zeggen dat het ook gebeurd), maar in Nederland moet je dan nagenoeg helemaal bloot in zon zitten. Hoe meer je bedekt houdt hoe minder er aangemaakt wordt. Het hangt af of je jong of oud bent. Een baby heeft dat zo aangemaakt. ik, oude tulp, moet daar veel langer over doen om mijn blanke huid een tintje bruin te geven. De Masai met hun zeer donkere huid moet veel langer in de zon verblijven. Het moet rond het middaguur gebeuren en bij een strak blauwe hemel (want wolken houden de UVB stralen tegen). Hoeveel dagen in het jaar hebben we dat? Er wordt ons aanbevolen factor 50 te smeren zodra de zon schijnt. Het is klinisch bewezen dat sunblock 95% van de stralen tegenhoudt, en dat zodoende te weinig aangemaakt wordt. Hoe actiever je bent hoe meer je per dag nodig heeft. Een couch-potato heeft misschien 3000 iE nodig terwijl een sporter wel 5000 iE nodig. Als je de hele dag op kantoor zit, of in een fabriek werkt, zul je misschien niet in de zon komt, dan zul je het in de weekend goed moeten maken door extra lang in de zon te zitten. En regent het bakstenen het hele weekend, heb je een groot probleem. Je spreekt dan je voorraad in plaats van voorraad aan het opbouwen voor de winter.

    Heb je een tekort, dan moet je lichaam twee dingen doen, de voorraad weer op peil brengen en de nodige herstelwerkzaamheden uitvoeren van de opgelopen schade. Dus als je lichaam 5000 iE nodig per dag, dan moet je meer slikken om ook je voorraad voor de winter op peil te krijgen.

    Ik heb vast wel nog wat factoren over het hoofd gezien.
    Er schiet me een te binnen: of de medicijnen slikt. Dat kan ook de opname capaciteit van je huid beïnvloeden.

  84. Nog even een vraag voor `Hans Eekhoorn`: naar verluidt is vitamine D o.a. van belang om iets te doen met fytinezuur, dat rijkelijk aanwezig is in brood/granen. Onschadelijk maken, neutraliseren, verteren, zeg het maar.

    Anders gezegd: je hebt meer vitamine D nodig als je graan eet? Graan eten doet een aanslag op de vitamine D reserves? De vit D normen die gehanteerd worden, zijn bepaald aan de hand van graaneters? Dus wellicht niet van toepassing op mensen die geen graan eten? Die kunnen met veel lagere normen toe? Genoemd wordt ca 30%. Bronnen heb ik zo niet paraat, Melchior wellicht wel.

  85. Eekhoorn zegt:

    @Gert: wat er precies met fytinezuur (c.q. fytaten) gebeurt wanneer je dat hebt binnengekregen, weet ik niet. Ik veronderstel dat een flink deel onverteerd het lichaam weer verlaat. Maar wie het beter weet moet het zeggen. Ik ken in ieder geval geen betrokkenheid van vitamine D daarbij.

    Er is wel een indirect effect denkbaar: omdat fytinezuur (onder meer) calcium bindt, heeft het lichaam meer moeite om bij een fytinezuurrijk dieet voldoende calcium uit dat dieet te halen. Het lichaam kan de calciumabsorbtie verhogen door meer actieve vitamine D aan te maken. Dat verhoogt het ‘verbruik’ van vitamine D, en dan heb je dus inderdaad meer vitamine D nodig om dezelfde bloedspiegel te handhaven als iemand die fytinezuurarm eet.

    Fytinezuur komt overigens voor in veel meer soorten voedsel dan alleen brood/granen, en oxaalzuur (c.q. oxalaat) heeft in dit opzicht dezelfde werking.

  86. Ook ik denk dat fytinezuur in een ‘rijk’ dieet (paleo of niet) nauwelijks impact op vitamine D-status heeft. Mijn twijfels gelden een ander aspect (niet eens WGA), maar ik heb wat meer tijd nodig om ze te formuleren.

  87. Robert1970 zegt:

    Ik merk dat er nog zo veel vragen zijn over voeding, gelukkig springt het Voedingscentrum daar op in en komt nu met de campagne “De waarheid op tafel”. Er is ze veel aan gelegen ons zo goed mogelijk De Waarheid te brengen dat ze advertentieruimte bij Google hebben gekocht, radiospotjes hebben gelanceerd en natuurlijk de prachtige website: http://www.voedingscentrum.nl/nl/thema-s/dewaarheidoptafel

    Discussie gesloten.

  88. Hans zegt:

    ,, Wie eet volgens onze adviezen volgt niet de nieuwste trends, maar is wel verzekerd van het meest betrouwbare voedingsadvies dat er op het moment beschikbaar is. ” lees ik daar.
    Het Voedigingscentrum zegt het zelf dus dan is het waar * PROEST *

  89. Robert1970 zegt:

    Ria: “Ik denk dat ik dik word van koolhydraten”
    Niet waar. Koolhydraten zelf zijn geen dikmakers.

    Vooral je dagelijkse 7 bruine boterhammen met vruchtenhagel blijven eten.

  90. Guido Vogel zegt:

    Besmeerd met halvarine natuurlijk. En het brein kan niet zonder glucose. Ook al zo’n “betonnen” waarheid. Verhuizen naar Zweden, daar snappen ze het wel…

  91. Eekhoorn zegt:

    Tja. jongens en meisjes hier, je kunt hier wel een beetje schamperen over wat het Voedingscentrum allemaal zegt, maar de meeste mensen gaan ervan uit dat het allemaal klopt wat daar staat. Hun imago en presentatie zijn goed.

  92. Otto zegt:

    Daarom schamperen we ook over de inhoud he😛

  93. Eekhoorn zegt:

    Draadje is doodgegaan inmiddels?

    • Te veel andere dingen. Ik twijfel ook, moet ik toegeven. Mijn ‘zorg’ geldt een in mijn ogen plausibele theorie van Stephanie Seneff. Zij stelt dat we onder invloed van zonlicht cholesterolsulfaat en vitamine D3-sulfaat aanmaken en dat er een cruciaal verschil is tussen de werking van D3 en D3-sulfaat. D3-sulfaat speelt (dit is bewezen) geen rol in het calciumtransport, maar doet wel erg veel andere belangrijke dingen. In tegenstelling tot D3 is het wateroplosbaar, waardoor de actieradius veel groter is.

      Seneff stelt dat de D3-spiegel in een niet supplerende bevolking een proxy is voor blootstelling aan zonlicht en dus voor circulerend cholesterolfosfaat en D3-fosfaat. Hij slikken van extra D3 zonder de zwavelcomponent is volgens haar vragen om moeilijkheden. Ik probeer er achter te komen wat haar argumentatie daarvoor is, maar ben nog niet wijzer.

  94. Eekhoorn zegt:

    In de D3-literatuur is weinig te vinden over D3-sulfaat, met name niet in de nieuwere literatuur. Ik had er eerlijk gezegd nog nooit van gehoord. Waarom vind je de theorie van Stephanie Seneff plausibel?

    Dat het slikken van extra D3 zonder de zwavelcomponent vragen om moeilijkheden is, kan mogelijk zijn omdat de afbraak van D3 sneller verloopt (de halfwaardetijd wordt korter) naarmate de D3-bloedspiegel hoger is. Aangenomen dat de afbraak van D3-sulfaat voor dezelfde factoren gevoelig is als de afbraak van de normale vorm van D3, zorgt de inname van normale D3 dus per saldo voor een lager gehalte aan D3-sulfaat. Mogelijk bedoelt ze dat.

  95. Aardige uitkomst van onderzoek: de algemeen gebruikte vit D test deugt niet. Is wellicht geschikt voor bleekneusjes, maar niet voor mensen met een donkere huid.

    Humans living in sunny climates make plenty of vitamin D on their own. In fact, one reason for the high degree of skin pigmentation in people of African descent is to prevent the synthesis of too much vitamin D, which can be toxic.

    Early humans didn’t need to store up reserves of vitamin D, so they didn’t need as much of the binding protein, whose function is to squirrel the vitamin away in a form where it can be used later.

    “Everyone who came out of Africa had the ancestral genotype associated with lower vitamin D-binding proteins,” Thadhani says. “When humans moved to areas with less sunlight, a different genotype evolved. The further north they went, the more people needed reserves of vitamin D. So D-binding protein levels went up.”

    And that genetic difference in vitamin D-binding proteins is what researchers have finally figured out.

    How A Vitamin D Test Misdiagnosed African-Americans –

    http://www.npr.org/blogs/health/2013/11/20/246393329/how-a-vitamin-d-test-misdiagnosed-african-americans?ft=1&f=1001&utm_content=socialflow&utm_campaign=nprnews&utm_source=npr&utm_medium=twitter

    • He says he used to take vitamin D supplements “until I realized there are genetic differences, then I stopped. I’ve looked at my bioavailable levels of vitamin D. Now I’m comforted to know that I’m not deficient.”

      Dank, Gert.

      Dit gecombineerd met Cordains verhaal bij O’ Bryan over ‘The Monster Molecule’ (WGA), ondermeer op elegante wijze verantwoordelijk voor ‘The Whole Wheat Heart Attack’, sterkt mij in mijn idee dat hoge doses extra D over het algemeen niet nodig zijn in tarwevrije populaties.

  96. Robert1970 zegt:

    Dan blijft nog over, wat moeten mensen met een mooi donker huidje doen op het noordelijk halfrond om wel genoeg D op te bouwen zonder de mogelijkheid tot het opbouwen van reserves? Toch supplementeren? Zonnebankjes?

  97. 1000 tot 2000 IU per dag is vermoedelijk – ik zeg vermoedelijk – voor niemand schadelijk…

    Zonnebanken produceren vooral UV-A, dus dat is het ook niet. En verder lijken donkere mensen paradoxaal genoeg juist relatief beschermd te zijn (doordat ze minder binding proteins hebben circuleren). Dat is echt volkomen nieuw voor mij. Dit soort vondsten houden wetenschap leuk.

  98. Robert1970 zegt:

    Zo lees ik het niet, die lage niveaus binding proteins hebben ze omdat ze geen reserves op hoeven te bouwen bij veel zonlicht/Vitamine D opbouw. Ze zijn niet beschermd tegen weinig zon, alleen tegen veel zon..

    • Ja, maar hoe verklaar je dit dan?

      “The population in the United States with the best bone health happens to be the African-American population,” says Dr. Ravi Thadhani, a professor of medicine at Massachusetts General Hospital and lead author of the study. “But almost 80 percent of these individuals are defined as having vitamin D deficiency. This was perplexing.”

  99. Robert1970 zegt:

    Misschien eten ze meer rijst en minder tarwe? Geen idee.

  100. Eekhoorn zegt:

    Misschien drinken ze minder melk en zo? Jullie weten toch wel dat de incidentie van osteoporose geografisch gezien sterk correleert correleert met de zuivelconsumptie? Zie http://www.who.int/nutrition/publications/public_health_nut8.pdf en dan vooral het plaatje links onderaan pagina 233.

  101. Eekhoorn zegt:

    Melchior Meijer zegt: november 21, 2013 om 9:17 AM: “1000 tot 2000 IU per dag is vermoedelijk – ik zeg vermoedelijk – voor niemand schadelijk…”

    De toxiciteit van vitamine D is behoorlijk goed onderzocht. Het huidige EFSA-advies (van ik meen medio 2012) om de maximale vitamine D-inname op 4000IE/d te stellen is gebaseerd op onderzoek waarbij bleek dat een dosis van 10.000IE/d niet toxisch is.

    Je moet echter toxiciteit goed onderscheiden van overgevoeligheid. Er zijn mensen bij wie het calcium/vitamine D-metabolisme dusdanig is ontregeld dat ook doses van bijvoorbeeld 2000IE schadelijk kunnen zijn. Enkele voorbeelden:
    – primaire hyperparathyreoïdie, of in gewoon Nederlands, een of meerdere op hol geslagen bijschildklieren. Daardoor wordt er te veel parathormoon aangemaakt en maken de nieren daardoor te veel actieve vitamine D aan, waardoor het calciumniveau te snel kan stijgen. Dit komt nog best vaak voor, met name bij hoogbejaarde mensen.
    – ziekten waarbij een significante mate van extrarenale activering van vitamine D plaatsvindt. Dit is bijvoorbeeld het geval bij sarcoïdose en bepaalde vormen van tuberculose. De probleem hier is dat bij deze ziekten macrofagen zeer talrijk en actief worden, en die hebben de eigenschap om eigenhandig actieve vitamine D aan te maken (die hebben ze nodig om vijandelijke bacteriën aan te vallen) en die vervolgens in de bloedstroom los te laten.
    – een zeldzame erfelijke aandoening die bekend staat als Idiopathic Infantile Hypercalcemia. Door het ontbreken van het enzym waarmee actieve vitamine D normaal gesproken wordt afgebroken, ontstaat stapeling van actieve vitamine D. Vaak gaat het dan nog net goed, maar wanneer er dan nog extra vitamine D in het systeem wordt gebracht, ook al zijn de hoeveelheden beperkt, gaat het vaak mis. Zie bijvoorbeeld http://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1103864.

  102. Dank voor deze heldere en doorwrochte uitleg, Eekhoorn!

    Ja, osteopenie/osteoporose zit stevig vast aan zuivelconsumptie (correlatie). Maar die ziekten correleren ook sterk met andere welvaartsziekten (die ook weer ‘vastzitten’ aan lage D-status). En daardoor worden Afro-Amerikanen over het algemeen nog iets harder getroffen. Ik vind dit een intrigerende waarneming.

  103. Eekhoorn zegt:

    @Melchior: ja, die zuivel/osteoporose-connectie is vooralsnog slechts een associatie, en je weet hoezeer je moet uitkijken om daar haastige conclusies uit te trekken. Maar inderdaad, intrigerend is het wel.

  104. Gert van der Hoek zegt:

    Oorzaak en gevolg? Volgt je vitamine D gehalte je gezondheid?

    “Thus, it looks increasingly likely that low vitamin D is not a cause but a consequence of ill health”

    In a systematic review in The Lancet Diabetes & Endocrinology, Philippe Autier and colleagues discuss a large number of observational studies suggesting that high serum concentrations of vitamin D might be protective. For example, those with high vitamin D had decreased risk of cardiovascular events (by up to 58%), diabetes (by up to 38%), colorectal cancer (by up to 33%), and all-cause mortality (by up to 29%). However, they also compare these findings with the results of randomised clinical trials, which reveal a very different picture: no reduction in risk was found, even in trials involving adequate supplementation of participants with low vitamin D levels at baseline (less than 50 nmol/L). Autier and colleagues also did a new meta-analysis of 16 trials that assessed the effects of vitamin D supplementation on blood HbA1c, a biomarker mainly used for monitoring disorders of glucose metabolism. Although type 2 diabetes is associated with low vitamin D, the results show that vitamin D supplementation does not reduce HbA1c. Thus, it looks increasingly likely that low vitamin D is not a cause but a consequence of ill health.

    The Lancet: http://www.thelancet.com/journals/landia/article/PIIS2213-8587(13)70164-5/fulltext

  105. Gert van der Hoek zegt:

    Er zijn wat mij betreft nog veel vragen rondom vit D.

    Onderstaande onderzoek lijkt behoorlijk overtuigend: Vit D suppletie kan heel goed helpen bij een heftige griep. Het probleem bij griep kan zijn een te sterke immuunrespons, een “cytokine storm”. Dat hebben we o.a. ook gezien bij de laatste epidemie van de “Mexicaanse” griep.
    Vit D kan die overreactie onderdrukken.

    Calcitriol [1, 25[OH]2 D3] pre- and post-treatment suppresses inflammatory response to influenza A (H1N1) infection in human lung A549 epithelial cells. – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23015061

    • Dank Gert,

      Hier hopelijk ter vermaeck een stokoud verhaal van mij over de Spaanse. Ik maakte het ver voor de grote griepscares. Ik maak het deel dat gaat over het fenomeen waar Gert op doelt, de door het gefopte immuunsysteem in gang gezette cytokinenstorm die is gericht tegen de longen – en dat momenteel min of meer is bevestigd – vet.

      AD Magazine // Griep // MM

      Dodelijker dan de pest
      De moeizame jacht op een sluw killervirus

      LEAD

      In nog geen vier maanden tijd maakte hij tenminste 21 miljoen slachtoffers. Hij was dodelijker dan de hele Eerste Wereldoorlog, waaraan hij een abrupt eind maakte. Hij had een voorkeur voor sterke, jonge mensen. Luttele uren na de eerste, onschuldige symptomen stierven ze met het schuim op de mond. De Spaanse Griep. Genadelozer dan de pest. Veroorzaakt door een mysterieus killervirus dat nooit werd achterhaald en dat elk moment opnieuw kan toeslaan.

      BROODTEKST

      Voor dr. Jefferey Taubenberger, chef van de afdeling moleculaire pathologie van het Armed Forces Institute of Pathology in Washington, zijn het hectische tijden. Amerika is kwetsbaar gebleken. De dreiging van een idioot die een kweekje Ebola-virus in het leidingwater pompt, is niet langer denkbeeldig. Maar Taubenbergers grootste zorg betreft niet het biologisch terrorisme. Taubenberger vreest ‘de griep’. “Een influenzavirus van het kaliber dat in 1918 toesloeg, zou anno 2002 net zo’n onvoorstelbare slachting kunnen aanrichten als destijds,” zegt hij. De vraag is volgens hem niet of er weer zo’n pandemie uitbreekt, maar wanneer. “Ze komen met een beangstigende regelmaat: zo eens in de dertig jaar. De beruchte Honkkong griep, overigens een ‘lichte verkoudheid’ vergeleken met de Spaanse Griep, maakte wereldwijd enkele miljoenen slachtoffers.” Dat was in 1968.

      Het British Medical Journal publiceerde in 1979 een ijlbrief van een jonge legerarts die in september 1918 dienst deed op Fort Devens, een basis met 50.000 gemobiliseerde Amerikaanse soldaten. Hij wilde een collega waarschuwen. De brief beschrijft het meedogenloze verloop van de Spaanse Griep. ‘(…) De ziekte begint als een doodgewone griep. Maar na 24 tot 72 uur ontwikkelen de jongens de afschuwelijkste longontsteking die ik ooit heb gezien. Eerst krijgt hun gezicht door zuurstofgebrek een grauwe, al snel pikdonkere teint. Na enkele uren geven ze schuimend serum en bloed op. Ze vechten om lucht tot de dood hen verlost. Robuuste jonge kerels creperen als vliegen en ik sta met lege handen. We hadden de afgelopen week honderd sterfgevallen per dag. Morgen komen er vijf extra goederenwagons om de lijken af te voeren’.

      De Spaanse Griep had weinig te maken met de mediteranee. Hij kreeg de naam omdat alleen de kranten in het destijds neutrale Spanje vrij over de epidemie konden berichten. Het influenzavirus was zo virulent en zo dodelijk, dat het een einde maakte aan de Eerste Wereldoorlog. Eerst leden vooral de Amerikanen zware verliezen. Maar toen Ludendorf de genadeklap wilde uitdelen, zag ook hij zijn troepen door de mysterieuze ‘pest’ gedecimeerd. Plotseling konden de Franse commandanten Foch en Petain terrein terugveroveren. Natuurlijk bleven de Franse soldaten niet gespaard. De geallieerden hadden echter ‘geluk’. Net toen ook de Fransen bij bosjes begonnen om te vallen, capituleerde het zwaar aangeslagen Duitsland. Vanuit de loopgraven raasde de Spaanse Griep over de wereld. In een paar maanden tijd werden twee miljard mensen geinfecteerd. Twintig tot veertig miljoen van hen stierven. In Alaska werden complete nederzettingen ontvolkt. Net zo plotseling als de pandemie uitbrak, verdween hij weer. Merkwaardig genoeg ook uit de hoofden van de overlevenden. Iedereen had wel een familielid dat aan ‘de Spaanse’ was bezweken, maar niemand stond er lang bij stil. “De oorlog en de griep hadden zulke onvoorstelbare wonden geslagen, dat mensen slechts één ding wilden: vergeten en doorgaan,” zegt de Britse viroloog en influenza-expert John Oxford.

      Maar in 1950 vroeg de Zweedse student geneeskunde Johan Hultin, bezig met een uitwisselingsjaar in de VS, zich tijdens een lezing over de Spaanse Griep af of er soms iets aan zijn oren mankeerde. Wat was dit voor virus? Waarom was het zo dodelijk voor jonge, sterke mensen? Had werkelijk niemand geprobeerd het te achterhalen? Hultin was gezegend met een avontuurlijke inborst. De ochtend na de lezing had hij een driest plan klaar. Vrijwel alle griepslachtoffers in Alaska waren destijds direct na het overlijden begraven in de daar permanent bevroren bodem. Hultin achtte het niet uitgesloten dat de longen van deze lijken nog intact virus bevatten. Vind het virus, kweek het op en je kunt een vaccin maken voor het geval deze ‘pest van de twintigste eeuw’ nogmaals de kop opsteekt, zo redeneerde hij. Hij trommelde een paar maten op, huurde een DC-3 en vloog naar het gehucht Brevig Mission. Via een missionaris kreeg hij toestemming van de bevolking om graven te openen. Dag en nacht hakten en boorden de mannen in de bevroren bodem. Veel lijken bleken gedurende de korte zomers toch deels te zijn ontdooid en waren te verrot voor obductie. In één graf wist Hultin echter een paar ons intact longweefsel te verzamelen. Mooi materiaal, dat duidelijk sporen van de vernietigende griep vertoonde. De meegebrachte vrieskast gaf de geest, maar de inventieve student kreeg zijn ‘buit’ heelhuids thuis door haar te verpakken in ijskoude CO2 uit de brandblusser van de DC-3.

      De missie was vergeefs. Tot Hultins afgrijzen was het virus dood. Wat hij ook probeerde, het opkweken mislukte. Hultin studeerde verder, werd een gerespecteerd patholoog en had bijna een halve eeuw andere zaken aan z’n kop dan de Spaanse Griep. Tot hij in 1998, gepensioneerd en welgesteld, las over de jonge griep-expert Jeferey Taubenberger. Taubenberger zocht óók naar het beruchte killervirus, maar had een nauwkeuriger instrument tot zijn beschikking: moderne gentechnologie. Weefselproeven die door legerartsen waren verzameld en decennia lang in een archief hadden gelegen, bevatten helaas nog slechts segmenten van het oorspronkelijke virus. Taubenberger zou een veel completer beeld van het virus krijgen als hij weefsel zou kunnen bestuderen dat permanent bevroren was geweest. Hultin belde Taubenberger. “Ik weet waar ik zulk weefsel kan vinden. Zal ik het voor je halen?” Veertien dagen na dat telefoontje landde Hultin opnieuw in Brevig Mission. In een ongebruikelijk diep graf vond de oude rot een dikke vrouw die nog vrijwel intact was. Hij doopte haar ‘Lucy’. Lucy’s longen waren gaaf, op de typische littekens na.

      Ook Lucy’s longweefsel verschafte Taubenberger geen exact beeld van het griepvirus. Maar Hultins vermoedelijk laatste expeditie was alles behalve vergeefs. Met de segmenten die Lucy bijdroeg kon Taubenberger wel een betrouwbaar signalement maken. De schok was groot toen dat signalement overeen bleek te komen met een griepvirus dat recent had toegeslagen. Het was gewonnen uit de longen van het driejarige Hongkongse jongetje dat in 1997 overleed aan een mysterieuze griep. Diezelfde griep zou later een ook tiental jonge kippenboeren de kop kosten. Een pandemie kon op het nippertje worden voorkomen door miljoenen kippen te vernietigen. Taubenberger: “We hadden vrijwel zeker te maken met een variant van de Spaanse Griep. We weten hoe de moordenaar eruit ziet, de grote vraag is hoe hij te werk gaat.”

      Zolang die vraag onbeantwoord is, betekent een epidemie van het kaliber 1918 een onvoorstelbare ramp. Volgens deskundigen is zelfs onze hypermoderne gezondheidszorg niet voorbereid op een serieuze griepgolf. “We zijn vergeten dat een griepvirus gevaarlijk kan zijn,” zegt een Nederlandse Intensive Care arts die anoniem wil blijven. “Bij een virulent en tegelijk dodelijk virus kunnen de huidige noodscenario’s regelrecht de prullenmand in.” Hij schetst een grimmig beeld. “De ziekenhuizen worden plotseling overspoeld met acuut zieke mensen die direct intensieve zorg nodig hebben. Gaat het om de beruchte griepsoort die in 1997 een poging tot massamoord waagde, dan krijgen we mensen die dreigen te verdrinken doordat hun longen vollopen met serum of bloed. Zulke mensen moeten een poosje met overdruk worden beademd. Complicaties zullen het uiterste aan kennis en capaciteit vergen. Vertel mij waar een ziekenhuis even snel vijftig extra IC-bedden vandaan tovert. Vergelijk het met een enorm ongeluk. Alleen wie de beste overlevingskansen heeft, krijgt hulp.”

      Dr. Jefferey Taubenberger kleurt het plaatje nog een graadje grauwer. Onze toegenomen kennis en betere medische faciliteiten ten spijt, zijn we niet zo veel beter af als in 1918, meldt hij. “De ziekte verliep destijds razendsnel. Je kroop onder de wol met onschuldige griepsymptomen en ‘s nachts verdronk je in je eigen vocht. Die karakteristieke longaandoening was een direct gevolg van de virusinfectie. Het was geen door bacteriën veroorzaakte complicatie. De antibiotica die we vandaag de dag kunnen inzetten, zouden ons dus geen jota helpen. Het klinkt hard, maar de waarheid is dat we waarschijnlijk met lege handen staan. Twintig mensen liepen in 1997 de zogenoemde ‘vogelgriep’ op. Hypermoderne apparatuur en de beste dokters van de wereld konden niet verhoeden dat een derde van hen stierf. En dan praten we over jonge, gezonde mensen.”

      Alleen met een vaccin kan een dergelijk spookscenario worden voorkomen. Maar het ontwikkelen van een entstof is een tijdrovende klus. Viroloog John Oxford: “Stel dat morgen een Hongkongse zakenman op Schiphol een agressief influenzavirus om zich heen begint te proesten. Dan mag je heel blij zijn als je drie maanden later kunt gaan vaccineren.” Eerst zullen deskundigen van het Nationaal Influenza Centrum in Rotterdam het virus identificeren. Dat lukt ze in een week. Vervolgens schakelen de farmaceutische bedrijven hals over kop over op het kweken van het bewuste killervirus. Laboranten brengen het geisoleerde virus in in bevruchte kippeneieren. Dat laat zich vermenigvuldigen door de cellen in het ei. Na een poosje worden de virussen gewonnen en geinactiveerd: het vaccin. Enkele dagen na de vaccinatie zijn we immuun. “Uit één ei haal je ruwweg twee vaccins,” zegt viroloog Oxford. “Pas na minimaal drie maanden begint de productie wat voor te stellen.” Het is duidelijk waar hij naar toe wil. We zijn per definitie te laat als het gaat om een griep die een percentage van zijn slachtoffers binnen 72 uur na besmetting doodt en die in tien dagen tijd per verkeersvliegtuig alle uithoeken van de wereld aandoet. Ab Osterhaus, directeur van het Nationaal Influenza Centrum in Rotterdam, deelt de zorg van zijn Britse vakbroeder. Onlangs waatschuwde hij in het Algemeen Dagblad: “Op dit moment is het slechts mogelijk vijf procent van de hoeveelheid vaccin die we bij een pandemie nodig hebben, te maken. We dienen ons te realiseren dat er misschien om zal worden gevochten.”

      Moleculair patholoog Taubenberger heeft goede hoop op termijn een vaccin te kunnen ontwerpen dat beschermt tegen een heel scala potentieel dodelijke influenzavirussen. Maar dezelfde Taubenberger schetst een scenario dat zo’n vaccin bij voorbaat nutteloos zou maken. “De dodelijke griepgolf in de herfst van 1918 stond mogelijk niet op zich zelf. Hij werd in de lente voorafgegaan door een tamelijk goedaardig griepje. Het is denkbaar dat die twee heel sluw hebben samengewerkt.” De eerste golf, speculeert de moleculair patholoog, liet het immuunsysteem van de geinfecteerden kennismaken met het virus. Het gaf de afweercellen een valse boodschap: ‘Kijk uit, ik ben potentieel levensbedreigend. Deze keer maak ik je gastheer alleen wat verkouden, maar als ik terugkom kun je maar beter grof geschut inzetten’. In de herfst van 1918 kwam het virus inderdaad terug. De afweercellen trapten in de val en stortten zich uit alle macht op het feitelijk onbeduidende virus. De meeste griepvirussen nestelen zich in de longen. Taubenberger sluit niet uit dat het op hol geslagen immuunsysteem van de slachtoffers van de Spaanse Griep en de Hongkongse ‘vogelgriep’ het eigen longweefsel vernietigde.

      Net als zijn collega’s acht Taubenberger het waarschijnlijker dat het virus zo gevaarlijk was omdat het volkomen nieuw was. Dat strookt echter niet met de observatie dat juist gezonde mensen met een sterk immuunsysteem stierven aan de Spaanse Griep. Het strookt ook niet met de ravage die de ziekte in hun longen aanrichtte. De Nederlandse IC-arts: “Wie practisch denkt, houdt rekening met het ergste. Een gewoon griepje brengt 0,1 procent van zijn gastheren om het leven, voornamelijk ouderen en mensen met een chronische kwaal. De Spaanse Griep doodde 2,5 procent van de geinfecteerden. Stel dat 100.000 Nederlanders besmet raken met zo’n linke variant. Vijfentwintighonderd van hen worden dan acuut doodziek. De vraag ‘hoe slepen we die mensen er doorheen’ lijkt me minstens zo relevant als de vraag ‘hoe maken we het juiste vaccin’.”

      KADER

      Zo werkt een griepvirus

      Een virus is een stukje erfelijk materiaal, verpakt in een jasje van eiwit en vet. Dat erfelijk materiaal (acht genen) is opgebouwd RNA. Menselijke cellen gebruiken RNA als mal om hun eigen erfelijk materiaal mee te kopiëren. Het RNA van een virus zet onze cellen op het verkeerde been: in plaats van hun eigen erfelijke materiaal gaan ze tijdelijk de genen van het virus kopiëren.

      Ons immuunsysteem detecteert het virus en verklaart het de oorlog. We worden ziek. Het onthoudt welk eiwitjasje het virus draagt. Bekende jassen worden er voortaan direct uitgebonjourd. Vandaar dat virussen van tijd tot tijd van garderobe wisselen. Influenzavirussen van het type A zijn meesters in het verkleden. Binnen enkele maanden passen ze zich zo aan dat geen immuunsysteem ze meer herkent. Lopen we zo’n ‘nieuw’ virus op, dan krijgen we met een beetje pech weer griep. Influenzacentra volgen de verkleedgewoonten van griepvirussen nauwgezet. Op basis van hun bevindingen maken ze het jaarlijkse griepvaccin. De mensen die zo’n griepprik hebben gehaald blijven doorgaans verschoond van ‘de heersende griep’ of ze krijgen hem in een lichte vorm.

      Zulke kleine veranderingen worden ‘antigene drift’ genoemd. Voor gezonde mensen zijn ze ongevaarlijk. Een veel grotere bedreiging vormt de ‘antigene shift’, een fenomeen dat zich voordoet met tussenpozen van zo’n dertig jaar. Dat is een zo drastische wijziging van het virus, dat geen immuunsysteem op aarde het herkent. Zo’n virus heeft tijdelijk vrij spel. Tot voldoende immuunsystemen er mee hebben afgerekend, verspreidt het zich als een lopend vuur. De Hongkong griep van 1968 was de laatste officiële manifestatie van zo’n antigene shift. Virologen vermoeden echter dat de mysterieuze ‘vogelgriep’ die in 1997 een tiental gezonde mensen in Hongkong doodde, een voorbode was van een uiterst gevaarlijke antigene shift.

  106. Gert van der Hoek zegt:

    Mijn hypothese is dat vatbaarheid voor infectieziekten zoals griep te maken heeft met je algemene weerbaarheid. Niet zo opzienbarend, maar er is heel weinig onderzoek over te vinden. Of ik heb niet goed gezocht natuurlijk 🙂

    Ik heb bijvoorbeeld Nederlandse artsen en onderzoekers benaderd of ze gegevens hadden van Q-koorts patienten. Basis klinische gegevens als bloeddruk, bloedsuiker, BMI enz.
    Hebben ze niet systematisch verzameld. Zijn ze ook niet van plan.

    Wel wordt ivm chronische Q-koorts een relatie gelegd met bepaalde risicofactoren: met name hartklepontsteking, stents en aneurisma. Tja: dat zijn typisch dingen die gerelateerd zijn aan – laten we het even voor het gemak zo noemen – het “metabool syndroom”. Naast deze 3 zaken die er uit springen, is er nog een hele rij aandoeningen die je tegenkomt bij chronische Q-koortspatienten, die ook allemaal in dezelfde richting wijzen: diabetes enz enz enz.

    Iets vergelijkbaars zie je bij griep: juist de mensen met chronische aandoeningen hebben het meeste kans op complicaties. Het verhaal van “gezonde jonge mensen die griep krijgen en binnen een paar dagen overlijden” klopt. Is ook in Nederland voorgekomen bij de Mexicaanse griep.
    Vergelijkbare verhalen hoor je ook over hartaanvallen: “altijd gezond, nooit wat gemankeerd en opeens op 55 jaar een hartaanval” .

    Het zou mij niet verbazen als je deze patienten / slachtoffers onderzoekt je allerlei aanwijzingen vindt van, het “metabool syndroom” . Hoef je overigens niet dik voor te zijn. Dan zou naar mijn idee blijken dat ze helemaal niet zo gezond zijn als gedacht werd.

    De moraal is natuurlijk: gezond eten, gezond leven, en op tijd naar bed enz enz volgens het PP, Dan ben je (veel) minder vatbaar voor (complicaties van) infectieziekten.
    Maar omdat te onderbouwen met resultaten van onderzoek is lastig..

    Intussen maar eens kijken of er nog plek is bij het clubje van kickboxen voor 50+-ers 🙂

  107. Gert van der Hoek zegt:

    Nog even dit: ik kwam onlangs tegen dat influenzavirussen een voorkeur hebben voor bepaalde receptoren. Open deur, maar ik zag ook iets over receptoren van en voor H1N1 (= Mexicaanse griep) en carbohydrates. Vervolgens ben ik verdwaald in glycans en andere geheimen van ons metabolisme. Onderzoek gaat meer in de richting van hoe kun je zo’n receptor blokkeren en niet : hoe komt het dat die receptor de voorkeur heeft.:
    Misschien zorgt een overmaat aan koolhydraten / suikers ervoor dat bepaald receptoren ook in overvloed aanwezig zijn?

  108. Eekhoorn zegt:

    Gert van der Hoek, december 6, 2013 om 9:26 AM, Oorzaak en gevolg? Volgt je vitamine D gehalte je gezondheid? “Thus, it looks increasingly likely that low vitamin D is not a cause but a consequence of ill health”

    Dit statement lijkt me wat kort door de bocht. Er zijn voldoende studies die toch behoorlijk duidelijk aangegeven dat een lage D causaal verbonden is met een hogere kans op bepaalde ziekten. De meest redelijke veronderstelling op dit moment is dat het allebei waar is: een lage vitamine D veroorzaakt een hogere kans op bepaalde aandoeningen, en bepaalde aandoeningen verhogen de kans op een lagere vitamine D.

    Kijk bijvoorbeeld eens naar de Finse cohortstudie waarbij een groot aantal jonge kinderen suppletie van vitamine D kreeg en lange tijd werd gevolgd.
    – reductie in type 1 diabetes: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11705562
    – lagere kans op schizofrenie: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14984883
    – lagere kans op allergie en astma: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15699498

  109. Als hier voorspeld, D3-suppletie nutteloos.

    http://www.thelancet.com/journals/landia/article/PIIS2213-8587(13)70212-2/fulltext

    Sent from my girlfriends iPhone in a freakin’ shoe shop in ze city of Groningen.

  110. Gert van der Hoek zegt:

    Schoenen zijn interessant: zeggen veel over hoe je in het leven staat?😉

    Vit D: ik ben er ook mee gestopt, maar toch blijft het knagen, vit D speelt niet alleen een rol in de je botten, ook bijv. bij infecties, in deze studie weliswaar resultaten in vivo, maar toch:

    Eur J Nutr. 2013 Jun;52(4):1405-15. doi: 10.1007/s00394-012-0449-7. Epub 2012 Sep 27.

    Calcitriol [1, 25[OH]2 D3] pre- and post-treatment suppresses inflammatory response to influenza A (H1N1) infection in human lung A549 epithelial cells.

    http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23015061

    Onderdrukken van de ontstekingsreactie bij complicaties in de longen bij echte griep is juist bevorderlijk; het is juist de “cytokinestorm” (overdreven immuunreactie) die gezien wordt als probleem.

    Zeker: mogelijk en misschien zelfs waarschijnlijk is die overdreven reactie niet los te zien van leefstijl/voeding…

    De koninklijke weg is natuurlijk: zorgen dat lichaam & geest in orde zijn, incl. vit D. Maar ……

  111. Jo tB zegt:

    Wat vertelt het ons? Het is een sequential meta-analysis of existing randomised controlled trials. Brengt het ons nieuwe informatie en/of andere uitkomsten? Ik dacht het niet. Hoe zijn de onderzoeken die nu weer onder de loep worden genomen funded? Omdat het in de Lancet is opgenomen moeten we het nu als de gospel truth aannemen? Ik doe het in ieder geval niet. En ik blijf nog steeds vitamine D innemen, want ik sinds ik begonnen ben (7 jaar geleden) ben ik niet een keer verkouden geworden. Ik zweer er nog steeds bij, in vergelijking met hoe ik me voelde voordat ik begon.

    Heeft je vriendin Wi-fi? Dan wordt ze aardig getracked door winkeliers. Het was gisteren op het nieuws. Winkeliers kunnen al noteren wie langs de winkel loopt en wiens wi-fi aanstaat. Big brother is watching you!

  112. Mina zegt:

    Ik zit in een dilemma. Overal hoor je dat het belangrijk is om foliumzuur te slikken in de eerste 9 weken van een zwangerschap. Nu geloof ik niet zo in pillen en synthetisch vitamine maar het lijkt haast een misdaad om geen foliumzuur te slikken als (hopelijk) aanstaande moeder. Nu verminderd het de kans op een open ruggetje met wel 50 tot 70 % zeggen ze. Is dit echt zo of is dit gewoon rommelen met statistieken? En dit zou betekenen dat het het aantal kinderen met open ruggetjes van 6 op 10.000 teruggebracht wordt naar zo’n 3-2 op de 10.000. Dat betekent respectievelijk van 0,06% van de kinderen naar 0,03-0,02%. Is dit echt een wezenlijk verschil? En zijn extra vis en dadels etc. niet gewoon voldoende?
    Zijn er resultaten van onderzoeken over zwangere vrouwen die heel bewust met hun voedingspatroon bezig waren zonder supplementen te slikken en het effect daarvan op het aantal geborenen met open ruggetjes etc.? Want de cijfers 50 en 70% vindt je op elke mama-site (incl. alle moeders die boos zijn over het ‘feit’ dat je je kind een open ruggetje toewenst door geen supplementen te slikken) maar nergens natuurlijk het onderzoek waar dit uit blijkt…😦
    Dus wat is wijsheid…?

  113. Marianne zegt:

    Er is hier ook een artikel over foliumzuur: https://melchiormeijer.wordpress.com/2013/07/26/vitaminepillen-zijn-verdacht-deel-1-foliumzuur/.

    Verder heb ik een tijdje bijgehouden hoeveel ik aan foliumzuur binnenkreeg per dag, en dat zat meestal rond de 600 microgram per dag. Dat is dus prima per dag aan voeding binnen te krijgen.

  114. Mina, je analyse klopt. De absolute risicoreductie is bizar klein. Tegenover de geringe afname van het aantal open ruggetjes, staat een waarschijnlijk onaanvaardbaar aantal gevallen van kanker. Als je bang bent dat een folaatrijke voeding niet voldoende folaat geeft (en zoals Marianne aangeeft is dat zeer onwaarschijnlijk) kun je voor een supplement kiezen waar geen foliumzuur maar folaat in zit. Ik weet dat Solgar zo’n pil voert. Maar nogmaals, bij een voeding met veel folaatrijke producten lijkt het me onnodig. Gris Gresser heeft ook een aardig artikel over de materie:

    http://chriskresser.com/folate-vs-folic-acid

  115. Eekhoorn zegt:

    Marianne, de effectiviteit van foliumzuur voor het voorkomen van spina bifida is goed onderzocht. Met een goed dieet zou je inderdaad geen tekort aan foliumzuur moeten hebben, maar als je dat al hebt, is dat niet in korte tijd te ‘repareren’ door alsnog goed te gaan eten. Dus dan moet je wel aan de pillen. Let ook op je vitamine B12. Die wordt vaak vergeten maar een tekort kan dezelfde effecten hebben als een foliumzuurtekort. Succes!

  116. Een tekort aan foliumzuur bestaat niet. Een tekort aan folaat wel.

  117. Martijn zegt:

    Intersantte post!(eigenlijk zijn ze dat allemaal ;-))
    Ik ben nu zelf 4 maanden paleo om te proberen mijn Graves eronder te krijgen. Helemaal 100% lukt me niet (ik drink af en toe een biertje en vergrijp me heel soms aan een lekkere bergambachtse stroopkoek…). Ik maak me echter wel een beetje zorgen over mijn vitamientjes….ik eet meer vlees en eieren dan voorheen en ook meer groente en fruit. Ik gebruik alleen nog dierlijk vet of kokosolie (voor bakken braden en frituren) en slurp dagelijks een slokje lijnzaad. Aardappel heb ik (zei het in kleine hoeveelheden) nog niet helemaal afgezworen. Echter heb ik moeite met vis eten en avocado en ben ik zeer beperkt in mijn groente waardoor ik wat eenzijdig eet, vandaar dat ik me afvraag of ik geen supplementen moet nemen. Ik lees nu diverse voors en tegens…
    Dat brengt me op een vraaag…ik maak mijn ghee zelf uit pakjes kerrygold boter (haal ik in duitsland). blijft daar na de verhitting die voor het klaren nodig is nog wel voldoende vitamine k2 en omega3 uit over?

    Bedankt voor een reactie!

  118. Alex zegt:

    Hier staat de post van Martijn over Graves Melchior!😉

    • Dank, Alex🙂 .

      Martijn, voor zover ik het kan beoordelen lijkt Graves’ extreem goed te reageren op strikte uitsluiting van tarwe et al. Hoe ‘meer paleo’ hoe groter de kans dat je raak schiet. K2 is hittebestendig, maar je weet nooit zeker of en hoe veel er in boter zit, al heb je met Kerry Gold altijd een goede kans.

  119. Martijn zegt:

    Hoi Alex en Melchior, bedankt voor jullie reacties!
    Toch maar wat minder bier en stroopkoek…😉
    Heel benieuwd hoe het straks loopt als ik stop met de 5mg strumazol die ik nu nog krijg om mijn basiswaarde stabiel te houden (misschien heb ik die al wel niet meer nodig, maar naar 3 keer een graves schub ben ik toch wat zenuwachtig om te stoppen met medicatie…) Anyway, voel ik me sowieso beter dan ooit, als dan ook nog de “slok” uit kan blijven….dat zou geweldig zijn!
    Thank dus voor alle tips Melchior, hier lag mijn startpunt, de basis van paleo gaan.

  120. Alex zegt:

    Hoi Martijn, neem aan dat je ‘Graves’ al in het zoekvenster hebt ingegeven en dus deze artikelen https://melchiormeijer.wordpress.com/2013/08/07/n1-skateguru-oude-nonnen-kaas-en-voetschimmel/ en https://melchiormeijer.wordpress.com/2013/10/30/n1-ziekte-van-graves-in-remissie-op-paleo/ inclusief comments al gelezen hebt, maar zo niet kun je dat bij deze inhalen.🙂

    Veel succes!

    • Martijn zegt:

      Hoi Alex, Bedankt voor je tips en de genomen moeite!
      Ik heb beide artikelen inderdaad al gelezen…de tweede link was zelfs de aanleiding om van “low carb” naar paleo te gaan!
      Ik was al langer bezig met mijn gezondheid en iedereen om mijn heen leek kanker te krijgen of er mee in aanraking te komen. Ik dacht, tijd om in actie te komen! Ik had al veel gelezen over de theorieën van Brian Peshkin, over olie en vet, en me verder verdiept in de achtergronden van vetten op de, jawel dierensite (over hondenvoer), van BARFnatuurlijk (leuk linkje, zie het hele archief over vet; http://barf-natuurlijk.nl/archief/verz_vetten.html).

      Fijn dat hier zoveel informatie wordt uitgewisseld en veel moeite wordt genomen om elkaar te helpen!
      Bedankt alex!

      Groeten,

      Martijn

  121. Alex zegt:

    Graag gedaan Martijn.😉

    Wellicht heb je nog iets aan deze link: http://www.thepaleomom.com/autoimmunity/the-autoimmune-protocol

    Sterkte!

  122. Vandaag een leuke ontdekking, nou ja ontdekking, Columbus heeft Amerika ook niet ontdekt.
    Wat ik “uitgevonden” heb wisten veel mensen al, Folkert wist het al, maar nu weet ik het ook …. 🙂

    Ik heb het over spekbokking. Als het even kan pik ik een zoute haring mee, bij deze visboer zag ik vandaag spekbokkingen liggen, dat ziet je niet zoveel meer. Maar eens geprobeerd. Mijn moeder kwam niet verder dan vissticks en af en toe een moot kabeljauw en mijn meisje is ook niet echt een visliefhebber, dus ik moet voor mijzelf opkomen…🙂 . Gaat goed, ze lust nu ook gestoofde zalm…

    De bokking, daar zat me een partij kuit in, enorm! Genoeg denk ik om 2 potjes nepkaviaar van de Jumbo mee te vullen. Heb ik niet gedaan natuurlijk: alles opgegeten, de vitamine K2 komt waarschijnlijk mijn oren uit,😉 maar dat mag de pret niet drukken. € 2 voor de bokking of € 6 voor 2 potje viseitjes, dat ga ik vaker doen.
    Hollander hè ……

    Gerookte haring – kippers zeggen de Engelsen – is niet mijn favoriete voedsel om zo te eten, ik moet daar nog wat aan wennen zullen we maar zeggen. Ik zag een veelbelovend recept van een Surinaamse – dus altijd goed – om de bokking verder te bereiden, ga ik eens proberen.

    Vandaag was sprake van zonkracht 3 of meer, dus goed voor de de Vitamine D en een mooie combinatie K2 van de spekbokking🙂 Morgen is de verwachting bij onbewolkt weer: ook zonkracht 4, dus profiteren maar ! Kan ook zonder spekbokking😉

  123. steven zegt:

    Piet Paleo??

  124. Hansepans zegt:

    @Gert: Spekbokking is heerlijk in combinatie met een goede Schotse Whisky! Beide zijn een “aqcuired taste”

  125. Hansepans zegt:

    Typo…Moet natuurlijk zijn : “acquired taste”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s