Extra vitamine C, ja of nee?

James en Daniel sneden het onderwerp vitamine C aan in de commentaren op een blogpost over ons evolutionaire verleden. Dank! Beiden denken dat suppletie zinvol is, op basis van het gegeven dat wij het vermogen om zelf ascorbinezuur aan te maken lang geleden verloren. Zelf krijg ik steeds meer het idee dat ons onvermogen tot ascorbinezuursynthese geen ‘defect’ is, maar overlevingsvoordeel biedt en dus nuttig is. Ik geloof niet langer dat suppletie voor gezonde mensen voordelen oplevert. Toen ik onderstaand artikel schreef, dacht ik daar nog anders over. Als James et al met overtuigende argumenten komen, herzie ik mijn mening graag opnieuw. De waarde van hoge doses (intraveneus toegediende) vitamine C in bepaalde medische crisissituaties is een heel ander verhaal.

Het lot van de hoofdpersoon in deze video illustreert wat ik bedoel. Hij is niet de enige case…

Is vitamine C wellicht méér dan een vitamine? Vrijwel alle zoogdieren maken het zelf, klokje rond, in de lever en de nieren. Mensen, apen en cavia’s verloren dat vermogen. Koppige dokters beweren al jaren dat een spuit vitamine C iedere virusinfectie in de kiem smoort. En dat de ADH fors omhoog moet. Kwakzalvers?

Om tien over acht in de avond van 23 januari 1948 buigt Frederick Klenner, plattelandsarts uit Reidsville, North Carolina, zich over het ziekbed van een vierjarig joch. Hij ziet de typische verschijnselen van een virale hersenvliesontsteking. Het kind is een week flink verkouden en hangering geweest. Die middag klaagde het over hoofdpijn, ontwikkelde plotseling hoge koorts en werd doodziek. Hij heeft het bewustzijn verloren. Verkeert in shock. Klenner aarzelt geen moment. Hij haalt een injectiespuit uit zijn tas en trekt de spuit vol met een oplossing van 3000 milligram natrium-ascorbaat: vitamine C. Zo snel als het cardiovasculaire systeem van het mannetje toelaat, jast hij de oplossing in zijn bloedbaan. Het resultaat is onmiddellijk en verbluffend. De hartslag zakt van 180 naar 100. Vijf munten later reageert de kleine patiënt op zijn ouders. Een uur later kan hij zitten en drinkt hij. Klenner geeft hem nog een injectie, nu in het spierweefsel en instrueert de ouders het kind elke twee uur een gram ascorbinezuur te geven, opgelost in limonade. Vier dagen later is de peuter volledig hersteld.

Klenner, zo blijkt uit een artikel dat hij in 1949 publiceerde in het weinig prestigieuze vakblad Southern Medicine & Surgery, wist wat hij deed. Op het moment dat hij dit jongetje ‘terughaalde’, had hij al succes geboekt in honderden soortgelijke gevallen. Tijdens de polio-epidemie had hij zelfs alle zestig patiënten die onder zijn hoede kwamen binnen drie dagen zonder restverlammingen op de been geholpen. Op een congres in 1953 drukte hij zijn sprakeloze collega’s op het hart: “Als je niet meteen weet wat het is en het niet vertrouwt, onmiddellijk intraveneus natrium-ascorbaat toedienen en dan pas verder gaan met diagnosticeren.” Klenner werd geen strobreed in de weg gelegd, maar achter zijn rug om voor gek verklaard. Hij publiceerde driftig, maar uitsluitend in onbeduidende tijdschriften als Southern Medicine & Surgery en het Journal of Preventive Medicine. Zijn verzoeken om een grote studie op te zetten, werden consequent afgewezen.

Het heeft alles weg van een broodje aap. Een mooi, maar onwaar en potentieel gevaarlijk verhaal. Toch zetten artsen ook anno 2005 intraveneus toegediende megadoses vitamine C in bij virale crisissituaties. Noodgedwongen zonder er veel ruchtbaarheid aan te geven. Ze rapporteren dezelfde dramatische effecten als Klenner. Ernstig zieke, ten dode opgeschreven patiënten zijn volgens hen binnen enkele uren buiten levensgevaar en genezen daarna zonder complicaties. De Australische flying doctor Archie Kalokerinos zegt dat zijn dertig jaar omvattende logboek vol staat met gevallen van jonge kinderen die met een spuit natrium-ascorbaat van een ontijdige dood zijn gered. “De waarneming is zo consistent, zo reproduceerbaar en bovendien zo verklaarbaar, dat het bizar is dat medische handboeken er geen melding van maken,” zegt Kalokerinos. Hoe ziet een typisch geval eruit? “Het is een eentonig wijsje. Ik kom akelig laat bij een doodziek, in zware shock verkerend kind met een rare griep, longontsteking of een virale hersenvliesontsteking. De voorgeschreven behandeling faalt, het kind raakt in coma en ik zie dat het wurm ieder moment kan overlijden. Ik dien een spuit natrium-ascorbaat toe. Na enkele minuten treedt spectaculaire verbetering op en wijkt het levensgevaar. Nauwkeurig gemonitorde voortzetting van de behandeling, een combinatie van orale en intraveneuze toediening, leidt binnen 72 uur tot volledige genezing, zonder een spoor van neurologische restverschijnselen. Het bizarre is dat kwaadwillende collega’s mij bij het tuchtcollege kunnen aanmelden wegens kwakzalverij.”

Dat klopt. Als Kalokerinos de farmacologische trucendoos opentrekt en een kind overlijdt, is hij een heroïsche dokter die alles heeft geprobeerd. Redt hij daarentegen het leven van een kind door een substantie toe te dienen waarvan kostprijs en winstmarge vergelijkbaar zijn met die van druivensuiker, dan zet hij zijn licentie op het spel. Hoewel Kalokerinos een aantal goed opgeleide, cum laude geslaagde partners in crime heeft, lijkt er maar één verklaring mogelijk: deze uit de pas lopende dokters zijn pathologische leugenaars. De Britse biochemicus Dr Steve Hickey, auteur van het onlangs verschenen boek ‘Ascorbate, the Science of Vitamin C’, onderzocht de claims. Zijn conclusie is verbijsterend. “Óf deze artsen en de ouders van hun patiëntjes liegen de hele boel bij elkaar, óf ze nemen een placebo-effect waar dat zich op magische wijze beperkt tot ascorbinezuur, óf het medische establishment maakt een onvergeeflijke fout. Eén ding is zeker: zolang het niet eerlijk is onderzocht, is het onwetenschappelijk om dit soort consistente waarnemingen van ervaren dokters blind af te serveren. Klenner en vele anderen hebben extreme resultaten geboekt bij alle denkbare virusinfecties, van polio en griep tot hepatitis. Die resultaten zijn gedocumenteerd, maar niet in de ‘juiste’ tijdschriften. Anticiperend op de griep-pandemie die onherroepelijk zal uitbreken, is het wellicht handig dat overheden snel eerlijk laten uitzoeken of intensieve ascorbinezuurtherapie inderdaad alle virale brandhaarden in de kiem smoort, zoals de biochemische logica voorspelt. Vanaf het moment dat zo’n pandemie uitbreekt, duurt het immers een half jaar voor een vaccin beschikbaar is. Een gehumaniseerde vogelgriep à la 1918-1919 roeit in zo’n tijdsbestek ook anno 2005 miljoenen mensen uit. Als een simpel en spotgoedkoop infuus het brandje blijkt te blussen, stel ik voor dat we alle financiële belangen even vergeten en het inzetten.”

Biochemische logica? Het brandje blussen? Dr Thomas Levy, internist, cardioloog en auteur van het boek ‘Vitamin C, Infectious Diseases & Toxins’: “Hoewel vitamine C in therapeutische doses beslist antibiotische en antivirale capaciteiten bezit – het is goed aangetoond dat hoge concentraties zelfs HIV blokkeren – berust de rappe levensreddende werking bij acute infectieziekten op het vermogen van ascorbinezuur om electronen te doneren aan zogenoemde vrije radicalen. Elke infectieziekte gaat gepaard met een gigantisch oxidatieproces. Het is dat proces, die brand zo je wilt, die het organisme uiteindelijk de das om doet. Ascorbinezuur doet in feite weinig anders dan het stabiel maken van die vrije radicalen door electronen te doneren. Als er voldoende electronen worden aangeboden, in de vorm van massa’s ascorbinezuur, dooft de infectie en krijgt het immuunsysteem – dat overigens ook vitamine C nodig heeft – een faire kans om af te rekenen met de ziekmaker. Is de infectie mild, dan heb je betrekkelijk weinig ascorbinezuur nodig. Is de infectie heftig, dan moet je véél meer gebruiken. Infuusflessen tegelijk. Je kunt het uitstekend vergelijken met een uit de hand lopend houtvuur. Als je een flinke fik met een waterpistooltje bestrijdt, boek je weinig succes en breidt het vuur zich uit. Gooi je er een paar emmers water op, of roep je de brandweer erbij, dan dooft het. Dit is brugklas-scheikunde, geen ingewikkelde geneeskunde. Het is weinig sexy, je kunt er geen stoere referaten over houden en je verdient er geen Mercedes mee. Misschien dat collega-artsen er daarom zo moeilijk over doen.”

Wat een verbluffende onzin, is de unanieme reactie van Nederlandse deskundigen. “Heeft u wat meer reclame-uitingen over deze onzinnige therapie,” vraagt Dr Cees Renckens, voorzitter van de Nederlandse Vereniging tegen de Kwakzalverij. “Er zijn vast enkele artsen in Nederland die gek genoeg zijn om vitamine C intraveneus te geven, maar in de ziekenhuizen zal het niet voorkomen. Daarvoor hebben we in Nederland gelukkig te veel sociale controle en collegiale toetsing.” Zijn collega Prof Dr Rob Koene, nierspecialist in ruste, mist ‘ook maar het geringste bewijs’. “Er zijn geen gecontroleerde, klinische studies. Dat hoeft ook niet, want de zogenaamde observaties van deze artsen zijn pertinente nonsens. Het is ze niet gelukt om er in respectabele tijdschriften over te publiceren. Dat betekent dat er iets niet deugt. Pas als een waarneming door de collega’s serieus wordt genomen, als er een zekere logica aan ten grondslag ligt, verdient hij aandacht. Dit is kwakzalverij. Gepropageerd door goedbedoelende individuen, maar toch, onzin. Veronderstel dat we alle evident waanzinnige observaties in grote onderzoeken zouden gaan toetsen! Dan zou het eind zoek zijn.”

Biochemicus Hickey: “Koenes standpunt getuigt niet bepaald van wetenschappelijk denken. Het is waar dat er alleen observaties van dokters zijn. Maar het is veel te gemakkelijk om die observaties eenvoudig weg te wuiven of af te doen als placebo-effect. Bewusteloze, ten dode opgeschreven peuters met hersenvliesontsteking komen bij en genezen. Niet één keer, niet twee keer, maar telkens als een dokter op tijd voldoende ascorbinezuur inspuit. De zestig poliopatiënten die Klenner binnen 72 uur weer op de been hielp, hebben zonder restverlammingen verder geleefd. Kon Klenner geen diagnoses stellen en mankeerden die mensen niks? Zag Klenner het Pak Uw Bed Op En Wandel effect? Zijn al zijn ‘opvolgers’ geschifte fantasten? De enige wetenschappelijk correcte reactie op dit soort observaties is ‘onderzoek het grondig’.”

Dat is zestig jaar lang niet gebeurd. Het is nauwelijks voor te stellen dat een eenvoudige, goedkope behandeling met zulke spectaculaire resultaten en vrij van bijwerkingen al die tijd over het hoofd kan worden gezien door intelligente, bonafide artsen en onderzoekers. Hebben Renckens en Koene gelijk? Staart het ‘vitamine C kamp’ zich blind op een fata morgana? Internist en cardioloog Levy meent dat er veel banalere mechanismen in het spel zijn. “Hooggeschoolde professionals met veel status vertonen de neiging als groep te denken en niet als individu,” zegt hij. “Alleen medische informatie die de leerboeken haalt en door hoogleraren wordt gedoceerd, is ‘waar’. Waarnemingen, hoe evident en relevant ook, die niet onmiddellijk doordringen tot de collegezalen, zijn gedoemd om enkele generaties lang te worden geridiculiseerd. De geschiedenis van de geneeskunde is geplaveid met voorbeelden. De angst voor kwakzalver te worden versleten, wordt er vanaf het eerste medische college ingeramd. Het gekke is, hoe voor de hand liggender en logischer een nieuw idee, hoe meer weerstand het ondervindt. Dokter Semmelweis was de kwakzalver van zijn tijd, omdat hij zijn collega’s wees op het belang van handen wassen. Omgekeerd geldt de coronaire bypass operatie vandaag de dag als onbetwist symbool van medisch kunnen, terwijl er in de literatuur geen bewijs is dat het huzarenstukje beter werkt dan niet ingrijpen. Niemand die dáár een probleem van maakt. In het geval van vitamine C gaat het om veel meer dan gekrenkte eer en de kleren van de keizer. Aan de ziekten die het spul geneest, valt verschrikkelijk veel te verdienen. Aan ascorbinezuur niets.”

Steve Hickey voegt daaraan toe dat alleen al het voorstellen van een groot onderzoek naar de werking van een niet patenteerbare stof riskant is. “Dat kan een wetenschapper zijn reputatie en carrière kosten. Laat het duidelijk zijn dat pontificale reproductie van Klenners resultaten ten overstaan van de wereld catastrofaal zou zijn voor de farmaceutische industrie en voor het aanzien van een aantal invloedrijke wetenschappers. Individuele dokters hebben echter ook zelf ogen en oren en zijn dus deels verantwoordelijk voor ontbrekende kennis en eventueel daaruit voortvloeiend leed. Levy verwijst in zijn boek naar 1200 relevante studies. De kennis ligt op straat. Toediening van hoge doses vitamine C is bovendien volstrekt veilig. Ik zou het door Koene gebruikte argument dan ook willen omdraaien. Tot gecontroleerde klinische studies hebben bewezen dat het niet werkt, moet het afzien van massieve natrium-ascorbaatbehandeling bij potentieel dodelijk verlopende infectieziekten als hersenvliesontsteking, SARS, ebola of vogelgriep als medische nalatigheid, als kwakzalverij worden bestempeld.”

Vitamine C is een bijzonder molecule. Hoewel de Schotse scheepsarts James Lind al in 1747 overtuigend aantoonde dat een substantie in citrusfruit scheurbuik (scorbut) voorkomt en geneest, werd de stof ascorbinezuur (anti-scheurbuik-zuur) pas in 1928 geïsoleerd door de Hongaars-Amerikaanse biochemicus Albert Szent-Gyorgyi. Zijn ontdekking werd als zo belangrijk beschouwd, dat hij er in 1937 een Nobelprijs voor kreeg. Al snel werd duidelijk dat de mens een van de heel weinige zoogdieren is die zelf geen ascorbinezuur kunnen maken. Zo’n veertig miljoen jaar geleden verloren mensen, de meeste apen, cavia’s en een zeldzame vleermuissoort het enzym gulonolactone oxidase. Dat is de laatste schakel in de omzetting van glucose (bloedsuiker) in vitamine C. Het gen voor het enzym zit er nog, maar het is defect. Niemand weet waarom we een zo belangrijke functie (vitamine C is noodzakelijk voor meer dan driehonderd vitale processen) verloren. Sommige wetenschappers nemen aan dat ons oerwoudmenu zoveel vitamine C leverde dat we het vermogen konden missen, anderen menen dat een retrovirus het genetische defect veroorzaakte. Feit is dat wij mensen het spul dagelijks met de voeding tot ons moeten nemen om gezond te blijven, net zoals een suikerzieke insuline moet gebruiken. De vraag die de gemoederen al ruim zestig jaar verhit, luidt: Hoeveel?

Linus Pauling (1901-1994), een van de grootste scheikundigen die de vorige eeuw heeft voortgebracht, was ervan overtuigd dat we tenminste drie gram (3000 milligram) per dag nodig hebben. Zelf was hij met 18 gram een echte grootverbruiker. Hij baseerde die nog altijd controversiële opvatting op de observatie dat de meeste dieren dagelijks het menselijke equivalent van tussen de 5 en 13 gram aanmaken en een veelvoud daarvan wanneer hun organisme door ziektekiemen wordt bedreigd of anderszins stress ondervindt. Hij noemde de Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid van 60 tot 200 milligram ‘in strijd met de logica en funest voor de volksgezondheid’. “Geen dierenverzorger die het in zijn hoofd haalt om gorillas de vierenhalve gram vitamine C per dag die ze in het wild bij elkaar plukken te onthouden,” zei Pauling. “Ze weten dat ze anders ziek worden en dat kost geld. Hoe kunnen we zo naief zijn te denken dat wij mensen genoeg hebben aan de 60 milligram waarmee je acute scheurbuik voorkomt.” Het antwoord van de gezondheidsautoriteiten: zodra we meer dan 60 milligram per dag binnenkrijgen, plassen we het uit. Het bloed en andere weefsels zijn dan verzadigd en nog meer slikken levert slechts een dure plas op. Steve Hickey en Hilary Roberts noemen dit ‘pseudowetenschappelijke prietpraat’. “Ten eerste plassen ook zoogdieren die zelf ascorbinezuur aanmaken grote hoeveelheden uit,” zegt Roberts. “Dat wil niet zeggen dat het spul geen werk heeft verricht. Ten tweede zijn bij de onderzoeken naar de verzadiging van weefsels fundamentele fouten gemaakt. Er is bijvoorbeeld geen rekening gehouden met de halfwaardetijd van vitamine C. Die bedraagt slechts dertig minuten. Elke dosis is na een uur verbruikt, wat impliceert dat mensen vanwege hun genetische defect geregeld wat vitamine C moeten gebruiken. Mark Levine, de onderzoeker van de National Institutes of Health op wiens studies ook de Europese Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid is gebaseerd, heeft plasmaconcentraties gemeten 12 uur na de inname van een enkele dosis vitamine C. Natuurlijk krijg je dan de indruk dat het geen zin heeft. Elke dosis is dan immers lang en breed verwerkt en uitgeplast. Verder heeft Levine zelf bevestigd dat de maximale bloedconcentraties na orale inname vier keer hoger liggen dan hij aanvankelijk dacht. Dat laatste is netjes gedocumenteerd in een recent nummer van The Annals of Internal Medicine, maar ondanks de implicaties voor de volksgezondheid wordt het niet vertaald naar nieuwe adviezen.” Hickey en Roberts hebben hun collega aangesproken op de onvolkomenheden in zijn werk en de mogelijke consequenties daarvan. Uit de e-mail correspondentie blijkt dat de aanvankelijk communicatieve Levine niet meer reageert zodra Hickey en Roberts hem confronteren met de fouten in zijn onderzoek.

Begin jaren ’90 oogste Linus Pauling, die eerder werd verguisd vanwege zijn opmerking dat vitamine C helpt bij verkoudheden, nog meer hoon toen hij verkondigde dat hart- en vaatziekten een subklinische vorm van scheurbuik zijn. Hij stelde dat het probleem volledig zou worden uitgebannen als iedereen van kindsbeen af dagelijks enkele grammen vitamine C zou nemen. Ook meende hij zeker te weten dat angina pectoris – pijn op de borst als gevolg van vernauwde kransslagaderen – kon worden genezen met megadoses vitamine C en de aminozuren lysine, proline en arginine. Een verhandeling waarin hij deze boude bewering staafde, werd aanvankelijk gretig ontvangen door het wetenschappelijke tijdschrift Science, maar op het laatste moment zonder opgaaf van reden niet gepubliceerd. In een legendarisch radio-interview vertelde Pauling hoe enkele bejaarde vrienden met hartproblemen (onder wie een natuurkundige met een Nobelprijs) bypass-operaties hadden afgezegd toen ze na een paar weken vitamine C therapie van hun pijn en beperkingen bleken te zijn verlost. Met een naïviteit die alleen een genie durft te tonen, zei hij over de weigering van de publicatie: “Ach, wie heeft er nog behoefte aan een dubbelblinde, gerandomiseerde, placebo-gecontroleerde studie als hij bewijs van dit kaliber ziet.” Biochemius Steve Hickey: “Ook deze spannende hypothese en waarnemingen van een man die twee keer eerder onverwacht gelijk kreeg, zijn nooit eerlijk getoetst. Op het Internet gonst het van de anecdotische gevallen van mensen met verstopte kransslagaderen en angina pectoris die zonder chirurgisch ingrijpen beter worden, maar zolang er geen klinische studies zijn, zijn die getuigenissen niets waard.” Pauling was niet de eerste wetenschapper die chronisch vitamine C-gebrek als voornaamste oorzaak van het hartinfarct zag. In 1940 toonde de Canadese patholoog Paterson aan dat hartinfarctpatiënten zonder uitzondering veel lagere vitamine C spiegels hebben dan gezonde mensen. ‘De plaques in aangetaste slagaders worden gevoed door haarvaatjes,’ schreef Paterson, een observatie die werd weggehoond. ‘Bij gebrek aan ascorbinezuur worden die vaatjes zwak, gaan kapot en veroorzaken een bloedprop. Is er voldoende vitamine C, dan blijven de vaatjes en de plaque stabiel en zullen ze geen infarct veroorzaken.’ Patersons landgenoot Dr Willis, een cardioloog, bevestigde die waarneming in 1953. Eerst toonde hij aan dat cavia’s – die net als wij geen vitamine C kunnen aanmaken – zonder uitzondering atherosclerotische plaques ontwikkelen als ze het cavia-equivalent van de ADH voor mensen krijgen, terwijl het bij cavia’s die omgerekend naar menselijke verhoudingen een gram of vier per dag krijgen onmogelijk is de aandoening op te wekken. Vervolgens ging hij experimenteren met zijn hartpatiënten. Eén groep gaf hij drie maal daags 500 milligram vitamine C (een dosis die Pauling overigens als ‘verwaarloosbaar laag’ zou hebben bestempeld), de andere groep kreeg alleen normale voeding. Het resultaat: in de vitamine C groep groeiden de plaques niet verder en namen de symptomen af, in de ‘onbehandelde groep’ schreed het ziekteproces onverminderd voort. Hickey: “Er is van alles aan te merken op Willis’ aanpak, maar de man verkeerde terecht in de overtuiging dat zijn pilotstudie een aanzet zou vormen voor gedegen vervolgonderzoek.” Willis is vergeten. Cardiologen kennen de man noch zijn werk. Het is alsof zijn onderzoek nooit is gedaan. En op onderzoek dat nooit is gedaan, kun je niet voortborduren. Steve Hickey: “Het enige solide materiaal dat we nu hebben, zijn epidemiologische studies die hardnekkig suggereren dat mensen met veel vitamine C in hun bloed veel minder last hebben van een heel spectrum aan kwalen.”

63 reacties op Extra vitamine C, ja of nee?

  1. willem zegt:

    Er zijn weinig ankers in het leven. Zeker nauwelijks gezondheidsankers. Dat maakt soms onzeker, soms is dat juist uitdagend. Onderzoek volgt. Naar wetenschappelijk bewijs wordt gezocht. Uitkomsten vaak al snel weer achterhaald.
    Linus Pauling. Lang geloofde ik in zijn promotie van ascorbinezuur. Nu zet ik vele vraagtekens bij die aanbeveling.
    Zolang er geen ander, overtuigend, voedingsanker voor mij voorhanden is dan de paleotheorie (ik behoor tot de rekkelijken, niet tot de preciezen, mag graag relativeren), leg ik graag voedingsadviezen langs de lat van de paleotheorie. Langs die dus waarop onze genen hebben moeten leren overleven. Dus denk ik nu: meer vitamine C dan in een jager/verzamelaar voeding, gemiddeld, zit, is in principe niet nodig. Uiteraard gesteld buiten noodzakelijk medisch handelen om. Ik concludeer wel, dat in die oervoeding veel meer ascorbinezuur zat en zit dan in de aanbevelingen van het Voedingscentrum e.a. Maar ook hier zal de correlatie tussen de verschillende nutrienten wellicht meer invloed hebben op de gezondheid dan het losse nutrient op zich.

    ‘Steve Hickey: “Het enige solide materiaal dat we nu hebben, zijn epidemiologische studies die hardnekkig suggereren dat mensen met veel vitamine C in hun bloed veel minder last hebben van een heel spectrum aan kwalen.” Zit daar geen logica in, gelet op wat ik hiervoor stelde?

  2. James zegt:

    Mijn vrouw heeft, zoals gewoonlijk, me er weer bijgetild. We gebruiken al meer dan tien jaar Vitamine C in hoeveelheden van 2000 tot 3000 mg. Bij een kans op sniffels het dubbele. Zou wel eens willen weten hoe vaak die kwakzuiger Renckens in de afgelopen tien jaar een snotneus heeft gehad.. Jullie mogen met zijn allen je verkoudheidjes en je griepjes houden en koesteren (je kan thuis blijven met een goed excuus), ik doe er niet aan mee. Vitamine C (timed release) is goedkoop, nog geen 14.- dollar voor 500 1000mg. Ja, daar kun je geen pharmaceutische industrie op bouwen. Er is heel duidelijk meer aan de hand dan de ‘geleerden’ hebben kunnen waarnemen. Maar wees wel : wat nemen we eigenlijk waar? onder welke omstandigheden, op welke voorwaarden, met inschakeling van wat en met uitschakeling van wat? Juist ja, en we noemen het wetenschappelijk. In het psychologisch onderzoek heb ik geleerd hoe makkelijk het is om de statistieken te laten liegen, om de uitslag van je onderzoek zo te interpreteren dat het bijna het tegengestelde is van wat je vond. En wat nog veel meer insidious is, het onderzoek zo opzetten dat je het resultaat krijgt wat je beoogt. Ben ik nou anti wetenschap? Helemaal niet, maar je moet alles wel heel betrekkelijk zien. Er zijn helaas nog hordes wetenschappers die het mechanistisch denken van Descartes c.s. nog steeds niet hebben kunnen laten schieten, en met alles wat boven de 3e wetskring van Dooyeweerd en Vollehove (🙂 ) zit kom je met mechanistisch denken niet ver. Behalve in je eigen kringetje van mechanistische denkers (en kwakzuigers).
    Dankzij Melchior heb ik de laatste paar weken het leven en werken van de mitochondria een klein beetje leren kennen. Dat zijn die kleine bacteries die in de miljarden elke dag, elke minuut, seconde hard werken om ons van energie te voorzien en hoe meer ik er over lees hoe meer ik me realiseer dat ik er waarschijnlijk altijd een buitenstaander zal blijven. Ik heb er een beetje een idee van. Degene die het weet mag het zeggen, maar ik hou me het recht voor om aan je wetenschap te twijfelen, want misschien heb je alleen vandaag even gelijk. Met een beetje geluk misschien een hele dag.

    • Ik weet het, James, ik weet het… Eigenlijk neem ik in deze ook niet echt stelling. Ik weet het eenvoudigweg niet. Kan me niet voorstellen dat een paar gram C per dag werkelijk schadelijk is en misschien had Pauling uiteindelijk toch gelijk. Het paleo template fluistert me in dat we voorzichtig moeten zijn met het bypassen van ‘onvolkomenheden’. Nothing in biology makes sense except in the light evolution. Wat me veel belangrijker lijkt, is de vraag of high dose IV-C inderdaad levensreddend kan zijn bij uit de hand lopende (virus)infecties. Stel dat de boer in het filmpje daadwerkelijk is gered door de simpele IV-C interventie van een paar euro. En stel dat Klenner et al gelijk hadden en dat dit een universeel effect is. Hoe gi-gan-tisch dom zijn we dan bezig? Waarom wordt dit niet eindelijk eens eerlijk onderzocht?

      • Daniel zegt:

        Dat is heb probleem bij case studies. Je weet alleen dat IV-C geholpen heeft maar niet waarom en ook niet of het bij iedereen helpt. maar als ik op sterven lig vind ik het zeker de moeite waard om 15 euro te dokken voor een paar injecties met mega doses vit C. Omdat ik ervan overtuigd ben dat het kan helpen. Helaas, helaas is het nooit verder onderzocht. Inderdaad omdat er niets aan te verdienen valt? Als ik lees hoeveel zinloze medicijnen voorgeschreven worden waar gigantisch aan verdiend wordt ben ik geneigd te denken van wel.

        • Sterker nog Daniel, een echte mierenneuker zegt dat we niet weten of IV-C geholpen heeft. In dit geval gooide het ziekenhuis het op het op de buik draaien van de patient, een wanhopige en iedere logica missende ad hoc verklaring die door een van de zoons meesterlijk in het juiste licht werd geplaatst.

          Maar wat doen we eraan? Hoe krijgen we de verantwoordelijke mensen zo ver dat ze deze herhaaldelijk gedocumenteerde waarneming eerlijk testen? Van dit soort dingen word ik bang in het donker…

  3. Daniel zegt:

    Van de honderden zo niet duizenden (micro) nutriënten die we dagelijks binnen krijgen zijn slechts enkele vitamines, mineralen, aminozuren en vetten essentieel bevonden. Van de overige nutrienten zullen zeker enkele ook essentieel zijn alleen weten we dat nog niet. Om dan te gaan scheefdoseren (hiermee bedoel ik: slechts enkele van de vele nutrienten extra te geven) dmv van supplementen is misschien niet zo heel erg slim. Daar komt nog bij de in de supplementen regelmatig vormen van vitamines en mineralen zitten die moeilijk zo niet on-opneembaar zijn. Gary Martin, een naturopath die ik erg hoog heb zitten, heeft dit beschreven mbt ijzer. Hij ging zelfs verder en zei dat ijzer in voedingssupplementen zinloos is: http://issuu.com/livingvalley/docs/201109-201111-le-spring/3

    Daar staat tegenover dat we tegenwoordig in een omgeving leven die zwaar vervuild is en ons voedsel bevat veel minder nutrienten dan tijdens de paleo tijd.

    De vervuilde omgeving zorgt ervoor dat we veel gifstoffen binnen krijgen die ons lichaam uitgewerkt moeten worden, hiervoor hebben we extra vitamines en mineralen, vetten en aminozuren nodig. Maar die kunnen we niet uit onze voeding halen want die is verarmt en door de vele antibiotica en gifstoffen is onze vertering ook verstoord waardoor we minder voedingstoffen opnemen. Dat pleit zeker voor extra supplementatie maar wel de juiste en dan wel aangevuld met extra groente, fruit, eiwitten (en vet?).

    Ik beweeg een beetje tussen wat ik hierboven beschreven heb: ik heb periodes dat ik echt voor supplementatie ben en ik heb ook periodes dat ik iets heb van, ik eet drie keer per dag groenten en ik eet ook regelmatig fruit, ik krijg wel voldoende voedingsstoffen binnen. Maar als ik dan weer lees hoe belangrijk de “essentiele nutrienten” zijn dan ben ik weer helemaal voor supplementen. Dan ga ik zoeken naar echt goede voedingssupplementen (multivitamines) en die zijn (bijna) niet te vinden, in elke zitten weer vormen van mineralen/vitamines die onopneembaar zijn. Daarom hou ik het op dit moment bij 4 supplementen: Vit d3, omega 3, Jodium en Vit C. Deze voedingstoffen krijg ik naar mijn mening te weinig binnen in mijn dieet en hebben erg belangrijke functies.

    Dan wil ik ook nog wat kwijt over de ADH. Dat is gigantische onzin, naar mijn mening dan. Iedereen die een beetje nadenkt weet dan we in de paleo tijd veel meer binnenkregen aan die nutrienten dan geadviseerd wordt. Daarom ben ik ervan overtuigd dat de ADH er slechts voor zorgt dat we niet ter plekke dood neervallen (scheurbuik) maar langzaam maar zeker wegkwijnen met allerlei ziektes.

    Trouwens, what about superfoods zoals gerstegras en bijenpollen??? hierin zitten erg veel voedingsstoffen die het lichaam makkelijk kan opnemen.

    • willem zegt:

      We leven in een tijd dat financieel-economische motieven de boventoon voeren. Het is alleen zo gigantisch moeilijk aan te tonen dat voedselgiganten en daarvan afgeleide instanties moedwilling dat als uitgangspunt nemen, en niet de volksgezondheid.
      Mijn uitgangspunt lever ik zo in voor een aangetoond beter, maar het uitgangspunt ‘paleo’, in alle betrekkelijkheid, lijkt mij tot nu toe de meest betrouwbare bondgenoot in de strijd tegen giftige aanvallen, in de brede betekenis van dat begrip. En die jager/verzamelaars aten uiteraard geen knollen verbouwd met kunstmest en beschermd door giffen, evenmin als vis uit kwekerijen vol antibiotica en visvreemd voedsel trouwens…
      Wel intrigerend: de waarde aan (micro)nutrienten in ‘biologische’ voeding in relatie tot die in gangbaar opgekweekte producten. Daarover heb ik in de loop der tijd uiteenlopende onderzoeksresultaten gelezen. Ik. met mijn tuintje, eet ‘biologisch’, ook vanwege andere motieven, maar zie ;liever dat gangbare groenten worden gegeten dan helemaal geen.

  4. Maan zegt:

    Hier in huis worden supplementen geslikt. w.o. 2000 mg C per dag. Voordat ik daar 8 jaar geleden mee begon hadden we, man en kinderen toch min 4x per jaar een verkoudheid en zeker 1x per jaar een dikke griep. Ik was één van de gelukkige met Mexicaanse griep, 5 dagen ziek, 3 dagen bed. Binnen 3 weken weer de oude. De helft sneller dan de anderen.
    Wij hebben bij ons in de kantine een grote pot C staan. Alle werknemers mogen daar vrijelijk uit pakken. Zeker als er wat rond waait, doen ze dat. En ze melden ons één voor één dat het ook werkt. Ik denk dat dat ons zeker een paar honderd euro per jaar bespaart, maar misschien nog wel veel meer.

    De ADH is niet meer dan een minimale dosering om geen meetbare gebreken op te lopen. Minimaal is niet optimaal natuurlijk.
    Een veel gehoord argument is dat je vit C weer uitplast. Maar dat doe je met water ook. Dat wil niet zeggen dat het geen functie heeft.

    • willem zegt:

      Een discussie over de ADH aan bepaalde elementen, zoals ons aangeraden, hoeft om mij niet gevoerd te worden: te simpele en algemene wijze van vaststellen. Wel blijft het al dan niet gebruiken van extra doses ascorbinezuur onderwerp van gesprek, vooral op basis van eigen bevinden. Maar is dat ook ‘hard’ te maken? Of hoeft dat niet en geeft persoonlijk welbevinden de doorslag?

      • James zegt:

        Wat bedoel je in vredesnaam met ‘hard maken’ Willem? Tien jaar lang niet verkouden en geen griep. Misschien moet ik er toch eens over gaan nadenken of ik sindsdien toevallig op m’n andere zij ben gaan slapen.

  5. willem zegt:

    Ha, die James! Of misschien ben je sindsdien wel meer kersen gaan eten… Nee, ik zei ook al dat iemands welbevinden bij een bepaalde wijze van voeding, dus ook van het gebruik van ascorbinezuur, maatgevend voor die persoon mag zijn! Dat neemt niet weg dat je met n=1 objectief gesproken altijd wat wankel op de benen staat.

  6. Ik ben niet voor of tegen supplementen. Soms kunnen supplementen nuttig zijn voor een bepaald persoon in een bepaalde situatie. Ik breng nog wel even een ander element in: moet je echt heel blij zijn als je nooit verkouden bent of griep hebt? Kan het niet zo zijn dan ziektes ook een functie kunnen hebben?

    • James zegt:

      Enge meid ben jij Liesbeth.🙂 Een functionele ziekte? Nog zo’n interessante observatie. ’t Is wel raak vanmiddag. Tea break is weer over. Onderhand kunnen jullie de klok gelijk zetten op mijn reakties: coffee break, lunch pauze, tea break. En ’s avonds zijn alleen de nachtbrakers wakker. Niet genoeg kersen Willem. Of misschien de slaapkamer niet donker genoeg.

    • IJzersterke gedachte, Liesbeth. Off the top of my little hat bestaat er literatuur die zegt dat er een omgekeerd verband is tussen de frequentie van bepaalde huis-tuin-en-keuken infectieziekten en bepaalde autoimmuunziekten en kanker, maar pin me er niet op vast.

      En een heel extreem voorbeeld: Coley bestudeerde destijds spontane remissie van end stage kanker. Hij zag dat zo’n ‘wonder’ meestal werd voorafgegaan door een levensbedreigende infectie, vaak compleet met sepsis. Als de patient die crisis overleefde, verdween soms de kanker. Zijn theorie was dat het immuunsysteem in een laatste krachtsinspanning behalve de ziekteverwekker ook de kanker uitroeide. Hij ontwikkelde op basis van zijn waarneming een therapie (Coley vaccin, een shot met levensgevaarlijke bacterien bedoeld om die erop of eronder crisis te induceren), maar daarvoor ging ie de bak in. Het werkte niet altijd, maar hij heeft een paar succesvolle cases beschreven.

      • James zegt:

        Nog even doorgaan jullie en Jack Kruse begint aardig wat normaler te klinken.
        Jullie beiden, samen met Coley mogen net zo veel snotneuzen, tranende ogen en zere kelen hebben als je vindt dat nodig is om op de been te blijven, ik hou het toch maar op het hormetic effect van Vitamine C. Aardig exotische discussie begint dit te worden, of misschien ‘Theater of the absurd’? . Misschien een idee voor een volgende post.
        En nee Willem, Jaap kan daar niet mee komen aanzetten, maar is dat nodig? Als er zo veel mensen zijn voor wie het blijkbaar werkt moeten we dan wachten op degenen die er toch nooit research naar gaan doen? Dat is mijn punt.
        “.. we’ll hang ourselves tomorrow. Unless Godot comes…”

      • Maan zegt:

        Het Newcastle Disease Virus, wordt alternatief ingezet tegen kanker.

    • Kirsten zegt:

      @ Liesbeth: Ik vind het ook altijd een beetje verdacht als mensen roepen dat ze nooit ziek zijn (en dan heb ik het inderdaad over een huis- tuin en keukengriepje). Of je bent in uitstekende gezondheid (zoals James😉 ) of je immuunsysteem ligt compleet op z’n gat, waardoor allerlei engerds in je lichaam hun gang kunnen gaan tot je pas écht ziek wordt. En als je dan ziek wordt: kort en heftig en daarna weer op de been.

      @Melchior: Tof stuk over de vitamine C. Die ADH komen we waarschijnlijk niet helemaal uit, maar die interventie van hoge doses IV vitamine C is indrukwekkend!

      • James zegt:

        M.a.w. ziek zijn hoort erbij. Het abnormale wordt ervaren als normaal, ja zelfs tot maatstaf verheven. Enge meiden zijn jullie hoor. Vond Liesbeth altijd al een beetje verdacht🙂 maar nou Kirsten ook? Denk dat die beinvloed is door al die kinder beslommeringen. Kinderen pikken altijd van alles op, helpt hun immuun systeem ontwikkelen niet waar?

      • @James ‘gezond’ bestaat alleen als er ook ‘ongezond’ bestaat. Ik heb het uiteraard net als Kirsten over onschuldige ziektes (en geen ernstige pathologie). Als je iets ‘wegduwt’ met medicijnen (en ook met supplementen) is de oorzaak niet aangepakt en komt het probleem wellicht in een ernstigere vorm terug (en let op hier staat: WELLICHT).

    • Maan zegt:

      Niet ziek worden van een virus wil niet zeggen dat je het virus niet “krijgt” Mijn “verkoudheid duurt vaak maar een paar uur. 2x snuiten en 1x niezen, gevoel van onbehagen, Deze keer zal het dan toch wel doorzetten, denk ik dan. En dan is het weer over. Terwijl de hele schoonfamilie weken loopt te snotteren en de kleintjes in mijn gezicht hoesten en niesen.
      Het lijkt er op dat mn weerstand zo sterk is, dat het virus zo om zeep geholpen is.
      Dus afweerstoffen zullen er wel degelijk gemaakt worden.

      Wat zou het nut kunnen zijn van 6 keer per jaar verkouden en 2 x griep? Als holemens zou ik zo’n man niet uitzoeken voor mijn nageslacht.😉

      • Ik wil niemand ook maar ergens van overtuigen. Ik had hier overigens wel een iets meer open houding verwacht. Geen griep/verkoudheid krijgen is voor (heel?) weinig mensen een teken van volledige gezondheid. Dat geldt alleen voor de supergezonde mensen (en die bestaan er natuurlijk ook). Voor veel mensen betekent echter als ze niet ziek worden (gewoon griep en verkoudheid) dat ze richting een meer chronische ziekte gaan. Waarom dat zo is dat weet ik niet. Misschien omdat ze geen immuniteit opbouwen?
        (Denken dat er alleen gezondheid bestaat is net zoiets als denken dat iedereen altijd 100% gelukkig is. Dat zou fijn zijn, maar is niet de realiteit.)

      • Kirsten zegt:

        Iedereen wordt blootgesteld aan vele virussen (en ja James, vooral de jongste vertoont daar regelmatig de symptomen van), maar de manier waarop her lichaam daarop reageert zegt veel over je gezondheid. Als je immuunsysteem in topconditie is, dan merk je er of niks van of je bent er weer snel vanaf, zoals Maan beschrijft. En wanneer een gezond persoon een keer verminderde weerstand heeft, door bijvoorbeeld weinig slaap bijv, dan wordt hij ziek, maar is daar snel bovenop.
        Als je een minder gezond persoon bent krijg je volgens mij het kwakkeleffect; de hele tijd een beetje last, maar niet altijd even erg om je echt ziek te voelen.
        Ik wordt echter altijd een beetje argwanend als iemand met een redelijke ongezonde leefstijl (roken, weinig bewegen, slecht eten) zegt dat hij nooit ziek is. Volgens mij is dat waar Liesbeth op doelt met risico op ontwikkelen van chronische ziekten.
        Ik denk niet dat ziek worden belangrijk is voor het onderhouden/verbeteren van je immuunsysteem, maar wel het blootgesteld worden aan allerlei virussen (dus niet krampachtig hygienisch zijn). Hoe je daar vervolgens op reageert zegt iets over je gezondheid.

  7. James zegt:

    Interessante observatie. Hoeveel N’s heb je nodig Willem? Ik denk dat research gebaseerd op proeven met minder dan 100 personen terecht ook afgedaan moet worden met : N=99 of minder dus ……
    Enig idee op grond waarvan men bij voorbeeld statines voorschrijft?
    Afgezien van de normale bullshit? En voordat je zegt: het werkt toch? Nee, het werkt niet anders dan dat het inflammation verlagend is en serum Vitamine D verhoogt. Neem een asperientje Willem, heel wat goedkoper en minder belastend voor onze algemene gezondheids zorg. Wie weet hoeveel ziekte kosten we zouden kunnen besparen met Vitamine C..
    Maar nee, we moeten eerst harder bewijs hebben. Maakt me niet uit dat het werkt voor al die N’s eerst moet onze gezondszorg op de fles want big pharma moet toch ook in stand gehouden worden. Waar dit hele verhaal om draait is geld Willem. Als er geen geld mee te verdienen valt kun je eindeloos blijven wachten op de research. Dus we nemen het in eigen hand en experimenteren zelf maar. Heb nog niet ontdekt in die tien jaar dat het schadelijk is. Misschien heb ik een beetje meer sociaal welzijns gevoel dan degenen die blijven wachten op Godot. In feite het is echt een beetje tragi-comisch. Kies maar wie je wilt zijn Vladimir of Estragon.

    • willem zegt:

      Ik ben het liefst mezelf, James… Snap je verhaal en je boosheid best. En dat het er alle schijn van heeft dat de norm ‘winst maken’ leidinggevend is, ook. Het punt dat ik wilde maken, is dat, om een hier bekend persoon te noemen, Jaap Seidell in zijn functie als lid van het een of ander voedingsadviesorgaan, niet kan komen aanzetten met n=1 als argument om een aanbeveling te doen.
      We hebben dus een Jaap als persoon met eigen overtuigingen en een Seidell als vooraanstaand deskundige. Geen makkelijke positie.
      Het verhaal over ziektekosten is iets anders. Aan de ene kant mag een land met hoge kosten zich beschaafd noemen, aan de andere kant schiet dat land blijkbaar tekort op het punt van preventie.

      • willem zegt:

        James: ‘Als er zo veel mensen zijn voor wie het blijkbaar werkt moeten we dan wachten op degenen die er toch nooit research naar gaan doen? Dat is mijn punt.’
        Nee, natuurlijk niet. Dat neemt niet weg dat sommigen in een spagaat terecht komen: aan den lijve/van nabij ondervinden dat ‘iets’ werkt, maar daar onmogelijk als wetenschapper mee naar buiten kunnen komen omdat ‘wetenschappelijke’ onderbouwing ontbreekt.

    • “Als er geen geld mee te verdienen valt kun je eindeloos blijven wachten op de research.”

      Het zal de meesten inmiddels duidelijk zijn, maar dit is de kern van deze discussie: interventies die te goedkoop en/of te effectief zijn, maken weinig kans. Ik heb er inmiddels zo veel onvoorstelbare voorbeelden van gezien, dat ik zeker weet dat het een structureel probleem van het huidige model is.

      Ik herinner me een correspondentie die ik ooit las tussen de legendarische dokter Willem Kolff en een collega. Kolff is de man die tijdens WOII in zijn garage in Kampen de eerste kunstnier in elkaar zette, met onderdelen van een T-Ford en een wasmachine. Hij stond aan de wieg van de dialyse en later van de hart-long machine. Een fenomenale man – dat hij geen Nobelprijs heeft gekregen is onbegrijpelijk – maar bovenal een toegewijde dokter. Ooit, ik denk in de jaren ’80, ontwierp Kolff een kunstnier die voor ik meen 100 dollar of zo kon worden gemaakt met allerlei bestaande onderdelen. Hij deed dat vanuit de lovenswaardige behoefte een apparaat te maken dat ook derde wereld landen zich konden veroorloven. Hoe naïef. De medische hulpmiddelen industrie torpedeerde zijn nobele plan, want het zou net iets te duidelijk aantonen dat je goeie dialyse-apparatuur kunt maken voor een fractie van de huidige prijs. Zijn low budget kunstnier zal nog wel ergens in de een of andere foute brandkast liggen. Het laat zich raden dat Kolff, zoals vele groten in de medische wetenschap, aan het eind van zijn lange leven een handvol illusies armer was.

      Kapitalisme is prima, maar het is funest voor de ontwikkeling en implementatie van medische interventies die erg goedkoop zijn en/of de potentie hebben chronische ziekten – enorme melkkoeien voor een veel te grote groep – te genezen. Zo simpel is het helaas.

  8. Ik weet het, Willem en daar kan ik mee leven. Ik kan ook leven met marktwerking in de geneeskunde. Alleen zouden we met z’n allen moeten afspreken dat we elkaar als het om ziekte en gezondheid gaat bij hoge uitzondering niet mogen naaien. We zouden met z’n allen onafhankelijke wetenschappers moeten aanschaffen die met een vet salaris niets anders doen dan kijken welke interventies het best werken, ongeacht wie er hoe veel of weinig aan verdient.

  9. willem zegt:

    Met zijn allen, ja. Dat betekent dat dit een overheidstaak is. Mee eens. Maar wie hebben een gigagrote invloed op (delen van) de overheid? Juist..

    • James zegt:

      Grassroots Willem. Als er genoeg bewustwording onder de bevolking leeft kan zelfs dat grote commercieel belang het niet aan. De Supreme Court in de US of A heeft net besloten dat Monsanto niet het recht heeft om Genetically Modified Alfalfa te introduceren. Er moet eerst een full review komen wat een jaar of langer onderweg is, en dan nog zitten er een heel aantal haken en ogen aan vast om een juridische procedure te beginnen. California heeft de labeling van GM ingredienten op de ballot. Allemaal door publiek pressure. Deze site van Melchior kan en zal zeker mee werken aan dit bewustwordings proces. Zelfs al hebben we hier soms te maken met lieden die van een bijzaak een hoofdzaak dreigen te maken. In dit geval is het aan het opperhoofd om de zaak in rechte banen te leiden en evt. in een uiterst geval de commentator te bannen. Steeds in de gaten houdend waar we hier mee bezig zijn. Het is de enige reden waarom ik aan deze blog mee werk en mee denk. Ik heb enorm veel familie, vrienden en kennisen in Nederland en bovendien is het mijn geboorteland. Het is niet alleen de nieuwe haring die trekt.
      Nou ja, misschien niet de enige reden mensen, it is fun after all en de blog becomes a little bit extended family. Je kunt mekaar de waarheid zeggen en op de huid zitten maar de diepste waardering voor mekaar hebben

  10. James zegt:

    Ik kan Becket wel blijven aanhalen : “We are all born mad. Some remain so.”
    Misschien was het hele stuk wel veel realister dan velen denken.

  11. riesjart zegt:

    Tsss…. http://www.ahrp.org/cms/content/view/848/9/
    Harvard verdacht van fraude in onderzoek naar Alzheimer

    • Spectaculair. Verbaast me helaas niks. Wat me verbaast is dat iemand aan de bel trok. Ik zou heel graag de ruwe data van 4S op het bureau van een onafhankelijke statisticus leggen. In 4S (het fundament onder de desastreuze statine-hype) gebeurden dingen die eigenlijk niet kunnen. Maar die data liggen in een bunker waar niemand bij mag. Als ze niet allang zijn vernietigd.

  12. James zegt:

    @ Liesbeth. Ik vraag me af wat jouw idee van supplementen is. Alles wordt maar over een kam geschoren. Alles werkt op dezelfde manier? Het ‘duwt’ iets weg? Help me Louise ik snap er geen bal van. Anti-oxidanten en isoflavonen, anthocyanins enz. werken allemaal op hun eigen manier. In vele gevallen gaat het om een stimulering, agitatie van het immuun systeem. Ik ben het met Maan eens dat het enige verschil tussen ons en de periodieke snotneuzen is dat ons immuun systeem perfect werkt. De kinderen van Kirsten doen niet anders dan dit opbouwen met elke virus aandoening. Ben me er niet van bewust dat ik mijn leven lang dit proces moet blijven herhalen. Hetzelfde principe hebben jaren lang gebruikt wanneer we Echinaforce gebruikten . (Ligt er ergens een kwakzuiger op de loer?). Vitamine C valt in dezelfde categorie zoals al eerder aangegeven door Melchior. Flavonoids blijken iets anders te werken, maar dat is een heel ander verhaal en mijn teabreak is weer voorbij en er moeten nog hele hoop spruiten en boerenkool geplant worden. Dus terug naar de planter.

  13. riesjart zegt:

    http://eurheartj.oxfordjournals.org/content/early/2012/05/07/eurheartj.ehs105.abstract
    In eerste instantie dacht ik WTF, toch nog wat eerlijk onderzoek gepubliceerd?
    Gaat over het gebruik van ezetimibe (ezetrol van MSD/Merck, Zetia in USA) dat icm statine mogelijk leidt tot extra aderverkalking..
    Tot ik de sponsor zag staan🙂

    • 🙂. Wraakactie. Abbott zelf werkt nog met een fibraat.

      Wed Nov 9, 2011 4:48pm EST
      (Reuters) – U.S. health regulators on Wednesday said Abbott Laboratories’ cholesterol drug Trilipix may not lower the risk of a heart attack or stroke.

      The U.S. Food and Drug Administration reviewed data from a study, known as Accord-Lipid, that tested the efficacy and safety of a combination of fenofibrate and a cholesterol-lowering statin against the statin alone, in patients with type 2 diabetes.

      Fenofibrate is similar to the active ingredient in Abbott’s Trilipix.

      There was no significant difference in the risk of experiencing a major adverse cardiac event between the two groups, FDA said on its website.

      Based on results from Accord that was funded by the U.S. government and other trials of drugs similar to Trilipix, FDA said it requires Abbott to conduct a trial to test the cardiovascular effects of Trilipix in patients taking statins and at high risk for heart disease.

      Trilipix belongs to a class of drugs known as fibrates that are designed to lower blood fats known as triglycerides and raise HDL or “good” cholesterol.

      Combining Trilipix or other fibrates with statins has been a matter of much discussion. The Accord-Lipid study had found that combining a similar drug, TriCor, with a statin failed to reduce heart attacks and other cardiac problems.

      Abbott shares were down 1 percent to $53.70 in morning trade on the New York Stock Exchange.

      Ken je overigens het ongelooflijke verhaal achter de pibjes?

  14. @James, ik weet eigenlijk niet goed of je echt wel een antwoord van me wil. Ik heb namelijk de indruk dat je me belachelijk maakt. Ik weet niet goed waar dat voor nodig is. Een algemeen antwoord wat ik van supplementen vind kan ik niet geven. Want dat is afhankelijk van de situatie, de persoon en over welk supplement je het hebt. Wat mij betreft, vormt een gezonde voeding de basis. Ik vermoed dat jij dit met me eens bent. Dat kun je eventueel aanvullen met supplementen, afhankelijk van tekorten. Ik zal een voorbeeld noemen: als je door stress heel veel vitamine B12 verbruikt, kun je extra vitamine B12 gaan slikken. Maar mij lijkt in dat geval je stress aanpakken een zinnigere oplossing. Een ander voorbeeld: in bijna elk voedingsadvies zal ik suppletie van vitamine D adviseren (zeker omdat bijna iedereen zich van top tot teen insmeert met zonnebrandcreme). Ik ben niet zo’n voorstander van een extreme dosis, want dan zoek ik liever naar een aanpak van de oorzaak waarom je zo’n dosis nodig hebt.

    Ik weet niet wat je bedoelt te zeggen over Echinaeforce. Nog nooit gebruikt, maar zal dat ook zeker niet constant gebruiken. Je lichaam heeft ook nog iets als een zelfgenezend vermogen, maar misschien vind je dat ook onzin.

    • James zegt:

      Liesbeth of je hebt mijn reaktie op Willem (May 11, 1.12 pm) niet begrepen of ik heb me niet goed uitgedrukt. Het is niet mijn gewoonte om de mensen waarmee ik discusieer belachelijk te maken. Ik speel zelden op de man/vrouw en dan meestal alleen nog op de trollen. (Maak een uitzondering voor kwakzuigers als Renckens)).
      Ik denk dat we in het algemeen meer met elkaar eens zijn dan verschillen. Waar ik meestal wat problemen heb is dat veel mensen weinig inzicht tonen in het onderscheid en de grote verschillen die er zijn tussen wat men zo in het algemeen allemaal op een hoop gooit en het supplementen noemt. En dan vervolgens een nogal simpele opmerking maakt :voor of tegen. Zelfs onder wat zo in het algemeen onder vitamines wordt gerangschikt bestaan grote verschillen die echt van essentieel belang zijn. Vitamine D is helemaal geen vitamine en Vitamine K2 zou ik liever helemaal niet onder de supplementen willen plaatsen. En over A en E zullen we het helemaal maar niet hebben omdat die maar zelden in hun volledigheid worden aangeboden in supplement vorm met als gevolg dat bijna alle onderzoek naar effectiviteit de mist in gaat.
      Dus nee, in zijn algemeenheid weinig zinvol. Hetzelfde geldt voor de mineralen. Magnesium, manganese worden heel slecht opgenomen in de meest aangeboden vormen (citraten beter dan oxiden) en groente en fruit zou deze moeten kunnen aanbieden maar ondanks wat Katan zegt ik ga af op wat dr Charles Northern ontdekte : ons huidige voedsel bevat vaak niet meer de micro nutrienten die we er van verwachten.
      Maar dit is allemaal compleet off topic.
      Ik geloof niet in het verhaal dat je zo nu en dan eens ziek moet zijn om gezond te blijven.
      Jin en yang? Als ik het hormetisch effect kan bereiken met Vitamine C geef ik de snotneus een pass.
      Echinacea? De indianen hier maakten al thee van de ‘cone flower’ (echinacea purpurea) om gezondheids redenen. En nee het is niet de bedoeling om dat constant te gebruiken.

      • Ik denk ook dat we het in grote lijnen met elkaar eens zijn. Ha ha, toen ik mijn vorige reactie schreef wilde ik in eerste instantie ook schrijven dat het om de soort verbinding gaat en dat citraat inderdaad beter opneembaar is.

        Nog even het laatste over ziektes als verkoudheid en griep. Ik bedoel niet dat je ze bewust op zou moeten zoeken (in plaats van bv het gebruik van vitamine C), wel dat ze erbij horen als ze op je pad komen.

  15. riesjart zegt:

    http://www.businessweek.com/ap/2012-05/D9UK2DT80.htm
    Soms gaat er ook iets goed:
    LDL-C verlagen en intussen HDL-C verhogen, klonk logisch alleen helpt t niet tegen hart- en vaatziekten en andere doodsoorzaken..
    Nu de tweede fabrikant die zijn CETP-inhibitor terugtrekt na z’n fase-3 studie… Roche trekt dalcetrapib terug (en leidt een flink verlies ongetwijfeld). Da’s de tweede na Torcetrapib (Pfizer) en straks nog Eli Lilly (Evacetrapib) en Merck (Anacetrapib) ook CETP-inhibitors nog in ontwikkeling. Miscchien is vitamine C beter, je gaat er niet zo snel dood van.

  16. Mariet zegt:

    Na alle reakties gelezen te hebben, dacht ik, ik weet hier echt te weinig van, alleen mijn eigen ervaringen en is dat wel intressant voor anderen ?

    Toen kreeg ik deze post vandaag in mijn mailbox en ik dacht, leuk om te delen: http://www.makeshifthappen.org/a-new-model-for-change/
    Kleine uitsnede/samenvating:
    “I call it THE HIERARCHY OF CHANGE. Each level has it’s own distinct characteristics; a different level of commitment, selflessness and a vocabulary that reflects each individual stage.
    Level 1-The quick fixer…
    Level 2-The Researcher
    Level 3-The Experimenter
    Level 4…The Collaborator
    Level 5-The Influencer
    I shared this with you for two reasons. Change is hard if we don’t have a model to help us understand our progression and what we are shooting for.
    This also serves as my guide so that each and every week I am writing something that helps you progress through the hierarchy.
    Question: I’m thinking of doing a podcast around this posts so I would be interested to know…
    Where you see yourself on the hierarchy?
    Do you have an interesting anecdote to share for any of the levels?
    What question would you like me to answer based on the hierarchy?
    Let’s make some shift happen shall we, ”

    Volgens mij is er hier niemand, die behoort tot Level 1. Maar iedere gepassioneerde respons heeft wel een of een aantal van de andere levels. Ik denk dat de reakties soms botsen, juist vanwege de redenatie vanuit een level waar iemand anders nou juist niet mee bezig is .Maar dat terzijde.
    Naar mezelf kijkend denk ik dat ik ben opgeschoven van researcher, naar experimenter, naar collaborator. Influencer is vooralsnog een stapje te ver.😉

  17. James zegt:

    Even weer tijd. Alle zaai en plantgoed zit er weer in en het aardbeien veld is een zee van bloemen. Geen nachtvorst in het verschiet. En ik zie dat we met zijn zessen toch maar mooi die site over de 100,000 gejaagd hebben. Ik mag dan de kroon spannen met m’n 40,000 jullie doen aardig mee.
    Terug op topic. Als intravenous duidelijk werkt, plassen die mensen ook grote hoeveelheden vitamine c uit? Hele dure plassen dus. Ik ben in geen jaren verkouden geweest. Heb geen idee meer wat griep inhoudt. Griezelig? Enge man.? Zeeer verdachte gezondheids toestand. Heeft waarschijnlijk iets heel ergs onder de leden?. Waarom raadt een als betrouwbaar staande arts en bekende en gewaardeerde columnist, zijn patienten met angina pectoris en ader verkalking om een kuur te ondergaan met Vitamine C en Lysine? Ongeveer in een verhouding van 2 op 1. Misschien omdat hij ervaren heeft dat het werkt? Of omdat Lysine en Vitamine C beide betrokken zijn bij de formatie van collageen . Dus ook bij een goede gang van zaken in je aderen?
    Op de een of andere manier zijn mijn vrouw en ik er waarschijnlijk in geslaagd om allerlei mensen om ons heen ervan te overtuigen dat wat we verkondigen wel eens wat fantastisch kan klinken, maar als de Potten het zeggen kun je er beter maar van uit gaan dat er wel eens een grond van waarheid in zou kunnen zitten. Waarom ik dat zeg??? We komen erg weinig mensen met verkoudheidjes of griepjes tegen in onze vrienden en kennisen kring.!!! Ik had er nooit over nagedacht maar toen Liesbeth en Kirsten beiden over die abnormaliteit begonnen, realiseerde ik me iets wat me niet eens was opgevallen: geen snotneuzen.

    • willem zegt:

      Toch nog maar even over wat we vitaminen noemen. Ik ben er van overtuigd (dat woord zegt helemaal niks binnen een wetenschappelijke discussie!) dat de mens in normale omstandigheden geen merkbare baat heeft bij dozen pillen. Laat duidelijk zijn dat dit uiteraard niet slaat op abnormale (ziekte) omstandigheden. Als de mensensoort heeft kunnen overleven op wat we voor het gemak maar het paleodieet noemen, en dus genen bezit die gevormd zijn op basis van jager/verzamelaaromstandigheden, dan zijn die extra toevoegingen niet nodig, los van de vraag in welk complex milieu die dan effect hebben. Wanneer James blijknaar wel baat heeft bij inname van extra ascorbinezuur, dan mag dat toe te juichen zijn: het werkt. Hoewel ik wel eens wil zien wat het effect is van James’ leven tussen de bessen en andere vitamine-C-rijke producten…
      Een ander onderwerp is het antwoord op de vraag of de huidige voeding (groente, fruit, etc.) nog wel de oorspronkelijke percentages voedingsstoffen bevatten, of dat een gevolg van de huidige, gangbare productie o.a. is dat stoffen als magnesium e.a. niet meer in die oorspronkelijke perecentages voorkomen. Daarover lees ik uiteenlopende visies.
      Ja, Juul, wanneer er tussen voedingsproduct en consumptie ervan velen zitten en vele onnatuurlijke stoffen aan het groei-/beschermingsproces worden toegevoegd, dan lijkt dat product mij inferieur aan het oorspronkelijke. En daarmee kunnen wel eens de hier genoemde tekorten ontstaan.

      • Ik denk er hetzelfde over, Willem. Ik stelde de vraag ook in mijn reactie op Otto, hoe natuurlijk is het om dagelijks hoge, arbitraire doses vitaminen binnen te krijgen (bijvoorbeeld uit een vitaminenpil)? We zijn ongetwijfeld het best aangepast aan fluctuerende doses en aan behoorlijk kleine beetjes. Vitamine C zou een uitzondering kunnen zijn (ik denk het niet) en het is een van de weinige vitamines die ook bij chronisch gebruik in hoge doses waarschijnlijk volstrekt onschadelijk is (al maakt het ons eigen, superieure antioxidant-systeem wat lui, suggereert onderzoek telkenmale).

        Wat betreft die oorspronkelijke concentraties micronutrienten… dat vraag ik al heel lang aan allerlei deskundologen, maar niemand weet het echt. Ooit schreef ik in een of ander sufferdje het volgende (een stuk tekst uit een verhaal gerukt):

        Hebben we extra vitaminen en mineralen nodig om gezond te blijven?

        Stel deze cruciale vraag in een gezelschap van voedingsfysiologen, diëtisten, levensmiddelentechnologen en artsen en je mag blij zijn als het meubilair heel blijft. Krachtig pleitbezorger van de school die meent dat onze voeding vroeger, toen gewassen zonder kunstmest een heel seizoen mochten groeien, meer vitaminen en minderalen bevatten, is de Britse biochemicus Dr. Brian Welsby, adviseur van onder anderen marathonfenomeen Paula Radcliffe. “De bos wortelen die overgrootmoeder in 1930 van de groentenman kocht, bevatte 48 procent meer calcium, 75 procent meer magnesium, 25 procent meer kalium en 50 procent meer ijzer dan de bos wortelen die we nu bij de supermarkt halen. Wie via de voeding net zoveel micronutriënten binnen wil krijgen als onze voorouders, moet van alles vier keer zoveel eten. Dat lukt niet, dus is het verstandig om de tekorten aan te vullen uit een potje.” Welsby wijt de vermeende verarming aan intensievere kweekmethoden en het gebruik van kunstmest. Het klinkt logisch, maar volgens Prof. Dr. Martijn Katan, als hoogleraar humane voeding en epidemiologie verbonden aan Wageningen Universiteit, maakt Welsby een denkfout. “Het zit in de aard van een gewas om de noodzakelijke voedingsstoffen uit de bodem op te nemen of zelf aan te maken. Zijn die voedingsstoffen niet beschikbaar, bijvoorbeeld als gevolg van roofbouw, dan wordt een tomaat simpelweg geen tomaat. Een normale, gevarieerde voeding geeft ons dus ook anno 2003 alles wat we nodig hebben.” Katan krijgt bijval van Ir. Annemarie Nijhof van het Vitamine Informatiebureau van TNO Voeding. “Welsby baseert zijn hypothese op tabellen uit de jaren ’30. Je moet er van uit gaan dat de meetmethoden destijds minder nauwkeurig waren dan vandaag. Bij voedingswaarde-analyses meet je minuscule hoeveelheden. Een kleine verfijning van de techniek geeft dan meteen grote verschillen in wat je vindt. Waarschijnlijk is de voedingswaarde van gewassen door de jaren heen tamelijk constant gebleven, ondanks veranderde teeltmethoden.”

        Volgens Remco Verkaik, medisch bioloog aan het Europees Laboratorium voor Nutriënten in Bunnik en voedingskundig begeleider van een aantal Olympische sporters, ligt de waarheid in het midden. Verkaik: “Katan en Nijhof doelen op stofjes die elementair zijn voor een gewas. Die zijn in een vers product per definitie aanwezig. Welsby heeft het over elementen waar het plantje in principe buiten kan, maar die het wel in zijn structuur inbouwt als ze beschikbaar zijn. De hoeveelheid van zulke secundaire stoffen kan, afhankelijk van bodem en teeltmethode, sterk fluctueren. Een goed voorbeeld is het sporen-element selenium, een antioxidant waar nogal wat Nederlanders te weinig van krijgen. Broccoli die wordt geteeld op een seleen-arme bodem bevat nauwelijks selenium. Zet zo’n zelfde stronkje in seleenrijke grond en het wordt een seleniumbom. Dat kan ik met een simpel experiment laten zien.” Verkaik meent op grond van de duizenden nutriëntbepalingen die hij de afgelopen jaren in zijn lab deed, dat elke Nederlander er verstandig aan doet een multivitaminenpreparaat te slikken dat de aanbevolen dagelijkse hoeveelheden niet overstijgt. “Dan compenseer je moeilijk te vermijden tekorten, terwijl het vaak onderschatte risico op overdosering nihil is. Een goedkope verzekering.” Zijn standpunt is controversieel. Artsen en wetenschappers steken hun scepsis jegens het eventuele nut van ordinaire voedingsstoffen traditiegetrouw niet onder stoelen of banken. Maar in juni vorig jaar schreef het doorgaans conservatieve Amerikaanse artsenblad Journal of the American Medical Association: ‘De meeste mensen krijgen via hun voeding niet de optimale hoeveelheid vitaminen en mineralen binnen. Dat leidt zelden tot acute klachten, maar er zijn inmiddels zo veel aanwijzingen dat aanvulling op de lange termijn gezondheidswinst oplevert, dat de meerderheid van de bevolking er verstandig aan doet dagelijks een multivitaminen/mineralensupplement te gebruiken.’ “Ik snap eerlijk gezegd niet waarom zoiets eenvoudigs en vanzelfsprekends als het aanvullen van vastgestelde tekorten in academische kringen zo’n weerstand oproept,” zegt biochemicus Brian Welsby. “Elke arts vindt het verantwoord om iemand met scheurbuik met ascorbinezuur te behandelen, maar als je een patiënt op grond van net zo bikkelhard gedocumenteerde, maar minder bekende mechanismen wat extra magnesium voorschrijft, loop je het risico voor kwakzalver te worden uitgemaakt.”

  18. hans zegt:

    Willem zegt :
    “Een ander onderwerp is het antwoord op de vraag of de huidige voeding (groente, fruit, etc.) nog wel de oorspronkelijke percentages voedingsstoffen bevatten, of dat een gevolg van de huidige, gangbare productie o.a. is dat stoffen als magnesium e.a. niet meer in die oorspronkelijke perecentages voorkomen. Daarover lees ik uiteenlopende visies.,,

    Vanwege regelmatig kramp in benen ’s nachts , las ik op internet dat magnesium zou helpen …. gekocht bij Hema nota bene vandaag , spinazie was op bij Lidl😉

  19. James zegt:

    “…Here’s one specific example: The soil around a certain Midwest city is poor in calcium. Three hundred children of this community were examined and nearly 90 percent had bad teeth, 69 percent showed affections of the nose and throat, swollen glands, enlarged or diseased tonsils. More than one-third had defective vision, round shoulders, bowlegs, and anemia.

    Calcium and phosphorus appear to pull in double harness. A child requires as much per day as two grown men, but studies indicate a common deficiency of both in our food. Researcher on farm animals point to a deficiency of one or the other as the cause of serious losses to the farmers, and when the soil is poor in phosphorus these animals become bone-chewers. Dr. McCollum says that when there are enough phosphates in the blood there can be no dental decay….”
    Ik heb voor het gemak dit citaat maar even van onze eigen website (Palliser Group) gehaald. Daar is een page over Survival Food in de agrarische sectie. Het was dr Charles Northern die wantrouwend werd m.b.t. de voedings waarde van vele groente.
    Ik snap eerlijk gezegd zo’n opmerking van Katan niet . Is die man nou zo dense? “Een tomaat die niet de voedingsstoffen krijgt die het nodig heeft wordt geen tomaat”. Willem mag niet wel niet zo erg geloven in die supplementen, maar neem gerust van mij aan dat onze Willem met de ogen dicht kan proeven of een tomaat uit de volle grond komt of uit een kas. Alle twee tomaten. Maar misschien heeft Katan toch wel gelijk al zal die het niet zo bedoelen. Beide zien eruit als een tomaat. De een is echt, de ander is nep. En zo zijn er de wereld ‘nep’ groentes. Het ziet er uit als een aardbei, maar je komt er wel achter als je er in hapt. Laten we nou toch alsjeblieft een beetje normaal gaan doen. Als we kunnen proeven dat er met sommige produkten iets niet in de haak is, wat denk je dan van al die andere waarvan je het niet kunt proeven. Die zijn ineens van de bovenste plank?? Ik gebruik mijn refractometer (Brix) en kan je wel vertellen dat verschillende groentes die we hier in de winter aangevoerd krijgen uit California en Mexico vaak onder de 10 zitten terwijl 12 excellent is, Romaine sla op nog geen 6 terwijl die boven de 10 hoort te zitten.
    Je kunt de Brix tabellen waarschijnlijk wel Googelen. Ik heb er een aantal op de site staan.
    Magnesium en mangaan komt al heel snel in het gedrang en dat is heel vervelend want de pil vorm wordt slecht opgenomen.
    En mijn vitamine C pil komt zonder die top load fructose.

    • James, intuïtief is dit natuurlijk een solide verhaal. Niet de minsten zijn het bovendien met je eens. Als er sprake is van een echte verarming van de bodem en dus van wat er op groeit, dan heeft dat uiteraard consequenties. Maar de analyses die ik heb gezien, tonen weinig verschillen tussen bijvoorbeeld biologisch dynamisch en conventioneel geteelde producten.

      • James zegt:

        Dank voor de link. What a guy! En niet vergeten dit is een moleculair bioloog. Iemand die leeft voor en met zijn mitochondria.
        Dr. Northern stopte uit frustratie met zijn normale praktijk : if food is supposed to be thy medicine maar wanneer het tegenover gestelde het geval is, helpt dokteren niet veel. Komen we toch weer het kringetje rond : het is niet alleen de fructose, niet alleen de gluten en de lectins. Een evenwichtige voeding wordt dan gesteld, maar niemand die kan of wil vertellen wat een evenwichtige voeding is als je niet eens zeker bent van de samenstelling van je voedsel en geen peil kunt trekken op de eventuele aan- of afwezigheid van bepaalde micro nutrients. Geeft niks zegt de alles weter, zonder de nodige bouwstoffen wordt de tomaat geen tomaat.
        Moet je nog peultjes?
        Nog een goed supplement Willem : Koffie!! voor een gezond en langer leven.
        http://www.medscape.com/viewarticle/763962?sssdmh=dm1.785403&src=nldne

  20. willem zegt:

    … en laat ik nou een thee- en waterdinker zijn, James. Kwestie van smaak?
    Hoe meer je je in voeding en alle aanverwanten verdiept, hoe meer je beseft dat je weinig weet omtrent werking, etc. Je weet, ik ben lezer, geen onderzoeker op dit terrein. Een leek, een onwetende, och arme.
    Het is o.a. daarom dat ik wat we grofweg ‘paleo’ noemen als nog het meest voor de hand liggend zie als antwoord op de alom gestelde vraag: welk voedselpatroon past het best bij de mens.
    Ook dan blijven er vragen, is er voortschrijdend inzicht, twijfel. Hoort bij het leven, James..
    V.w.b. die tomaten. Ik verbouw, op beperkte schaal, als hobby, tomaten. Nee, niet echt paleo, I know. Dat doe ik in een kas, in potten en in de volle grond. Op mijn manier probeerde ik erachter te komen welke soort het lekkerst is. Geen idee! Afhankelijk van zoveel factoren, dat het mij onmogelijk is om consistent voor een bepaalde soort te kiezen.
    En Katan: ‘Zijn die voedingsstoffen niet beschikbaar, bijvoorbeeld als gevolg van roofbouw, dan wordt een tomaat simpelweg geen tomaat.’ Van zo’n uitspraak kan ik geen chocola maken…

  21. Collin zegt:

    Er was ook ene dr. Max Gerson!!

  22. james zegt:

    @ Collin. Was Gerson niet een soort Moerman? zwaar verguisd in Nederland en misschien een beetje ten onrechte. Helaas was de man gruwelijk eigenwijs en de hele wetenschap betreffende werkzame stoffen en nutrienten stond nog in de kinder schoenen. We weten pas heel kort dat de kanker werende stoffen in broccoli (sulforaphanes) niet meer beschikbaar komen wanneer er verhitting plaats vindt die het enzym (myrosinase) wat die sulforaphane vrijmaakt, vernietigd wordt. Dus geen diepvries broccoli (blancheren). Tenzij, tenzij je er heel lichtjes daikon radijs overheen strooit, dan begint het proces weer. Rauwe tomaten zijn niet zo gezond als tomaten die verhit zijn. Lycopene is dan minder beschikbaar. Enz. enz.
    Zoal Katan al zei, we weten er nog niet veel van af.
    Remember het begon met kalk voor je botten. Toen kwamen er achter dat het helemaal niet in de botten terecht kwam, en wat er terecht kwam maakte de botten hard als porcelein, toen werd er magnesium aan toe gevoegd. Nog niet goed. Overal terug te vinden in de aderen. Toen Vitamine D. Vermoedelijk omdat een slimmerik ontdekte dat de oudjes die naar het zuiden gingen minder botbreuken hadden. Nou weten wat dat Vitamine K2 de missing link is voor gezonde botten. Zijn we er nu?
    En als long overdue altwoord op Melchior : Nee, het verschil is niet biologisch of niet biologisch. Het duurt heel wat jaren voordat een sterke verarmde grond weer op peil is. Verstandig biologisch helpt, but it takes time. Er is ook onverstandig biologisch. Bij voorbeeld het niet gebruik maken van -op zichzelf- niet economische planten, maar die wel de grond verbeteren. Planten met diepe penwortels brengen de mineralen omhoog waar veel groentes niet bij kunnen komen.
    En ik weet helemaal niks van dynamisch. Lijkt een beetje hokus pokus, maar dat zegt helemaal niks.

  23. Sylvia Knoop zegt:

    Ooit heb ik gelezen dat veel Vit C je DNA aantast. Nooit goed begrepen, verander ik dan in een hond of aap of geldt dat alleen als je kids wilt hebben?
    Volgens mij wordt iedereen naar mate hij ouder wordt minder vaak verkouden, op een gegeven moment heb je wel de meeste verkoudheids virussen al eens ontmoet en doorgesnufd?
    Of is dit iets te apodictisch?
    Bedankt voor een heerlijk zondag met je artikelen, lekker veel leesvoer en stof tot nadenken!
    Groetjes Sylvia Knoop

  24. Andre zegt:

    DNA aantasting moet je op een veel kleiner niveau zien: het gooit celdeling overhoop, wat dus toch slechtfunctionerende cellen kan leiden (die in het gunstige geval waarschijnlijk stuk zijn en stoppen met delen en op een gegeven moment opgeruimd worden; of ze kunnen juist ongecontroleerd gaan delen –> kanker).

    Ik heb dat trouwens nog nooit eerder gehoord. Ik kan me overigens wel weer voorstellen dat een dergelijke conclusie uit onderzoek getrokken kan worden: vit C wordt via dezelfde paden naar cellen getransporteerd als glucose. Als je dus op een standaard rotzooi-voedingspatroon continu teveel glucose in je bloed hebt, kun je op een gegeven moment tekenen van vit C tekort gaan vertonen. Dan gaat men dus suppleren. De andere kant van het verhaal is dat glucose sterk geassocieerd is met bepaalde soorten kanker. Door sommige onderzoekers wordt de schakel glucose -> kanker genegeerd, en wordt het dus ineens vit C -> kanker…

    (maar ik kan het mis hebben, misschien is er ook wel echt een mechanisme waardoor een overdaad aan vit C tot DNA schade lijdt; of misschien gaat het wel specifiek over kunstmatige vit C of kunstmatig hooggeconcentreerde vit C)

  25. Adriaan Keij zegt:

    Positief moest dat zijn, met een ef…

  26. Alex zegt:

    Wanneer Robert zich de moeite zou nemen zijn links van tekst te voorzien zou je weten dat zijn link in de antioxidantenpost https://melchiormeijer.wordpress.com/2014/01/30/supplementen-zijn-potentieel-gevaarlijk-2-antioxidanten-wakkeren-longkanker-aan/#comment-20205 de volgende was: “Vitamin C ‘gives chemotherapy a boost'”…

  27. Adriaan, dit hele artikel gaat nota bene over de goed gedocumenteerde therapeutische effecten van high dose IV ascorbic acid. In geval van een levensbedreigende cytokinenstorm is het potentieel levensreddend.

  28. Sherlock zegt:

    Ik weet niet of deze al voorbij is gekomen:

    Genezen van een combinatie van varkensgriep en leukemie terwijl de heren dokters de life-support af wilden zetten.
    Wederom een fantastisch placebo effect? Beter een goede placebo dan een synthetisch melkkoetje…

  29. Sherlock zegt:

    Lijkt me toch een heel interessante zaak, waarbij het establishment de patient blijkbaar liever ziet sterven dan te genezen door een “non-evidence-based” goedje. Ook interessant is de toepassing van liposomale vitamine C…
    Als je buiten de pharma om mensen geneest, dan ben je de pineut. Daar zijn talloze voorbeelden van (waaronder Gerson).

  30. Peter zegt:

    Goedemorgen, hier even een reactie van een leek, die er overigens redelijk van overtuigd is dat we aan kwalitatieve verhongering lijden. Als boerenzoon leef ik al zo ongeveer mijn hele leven op het platteland en ben van mening dat de huidige voedselproductie een “arm” soort voedsel voortbrengt, als je ziet hoe men in kassen tegenwoordig groenten kweekt , op matten van een steenwol achtige structuur, dus niks volle grond meer, hoef je volgens mij geen wiskundige te zijn om te beseffen dat dit geen “rijke” voeding kan opleveren. Daarnaast wordt alles van kunstmest voorzien en behandeld met allerlei herbiciden en pesticiden, en voor de vlees en visindustrie zal dit niet veel anders zijn. Dus de reclames van rijke en gezonde voeding, zoals de McDonalds reclames zijn in dit verhaal het broodje aap!

    Maar hier mijn eigenlijke vraag, ik lees eigenlijk nergens op de diverse fora waar je vitamine C in hoge doseringen kunt kopen en welke je dan moet hebben. Kan iemand mij hier op het goede spoor zetten. Het lijkt mij vrij zinloos om hele potten spectrum van een lokale drogisterijketen leeg te eten en dan nog geen significante dosis binnen te krijgen.

  31. willem zegt:

    Ik herinner me van lang geleden, want dit onderwerp is niet nieuw, dat je ascorbinezuur los bij de apotheek kunt kopen. Was destijds niet duur, meen ik me te herinneren. Of dit een goed idee is, betwijfel ik overigens zeer.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s