Zomerreflecties van een would be fietsenmaker

Goeiemiddag. Long time no see!

Journalist Ellen de Visser heeft in De Volkskrant een stukje geschreven waarin ze het sluimerende, onzindelijke ressentiment tegen de notie dat voeding een krachtige interventie kan zijn bij en ter preventie van metabole ziekten weer eens handig exploiteert, ter meerdere eer en glorie van haar eigen weldenkende, maar opvallend vaak zichtbaar metabool gemankeerde cohort. Ook ik maakte me zeker tien jaar geleden vaak schuldig aan het zinspelen op orthorexia, ondermeer hier, maar volgens mij wel iets eerlijker. De Visser maakt gretig gebruik van een beproefd retorisch trucje, door werkelijk idiote ideeën (een ei is de menstruatie van een kip) in één adem te noemen met ideeën die wortelen in harde evidence (gluten is een potentieel problematisch eiwit). Ze haalt er de usual suspects bij, onder wie Renger Witkamp, die opnieuw mag zeggen dat voedingswetenschappers maar moeten gaan samenwerken met theologen, omdat iedereen die vraagtekens plaatst bij de conventionele voedingsadviezen ‘een gelovige’ dan wel ‘een goeroe’ is. Ook Alan Levinovitz van het infectieuze boek The Gluten Lie wordt uit de kast getrokken, waarbij uiteraard nadrukkelijk onvermeld blijft dat Levinowitz later herhaaldelijk heeft gezegd dat hij het evolutionairgeneeskundige perspectief op voeding bij nader inzien uitermate rationeel vindt. Normaal gesproken ga ik niet in op het wetenschapsjournalistieke broddelwerk waar Volkskrant en NRC patent op lijken te hebben. Nu even wel, want De Visser schiet als het ware met scherp op het thema van het Ancestral Health Symposium op 30 september in Maastricht: Leefstijlinterventies. Een keur aan hardcore wetenschappers en clinici komt hier vertellen wat een voeding die meer in overeenstemming is met ons evolutionaire verleden in hun klinische praktijk voor resultaten oplevert. Een paar namen: Internist Hanno Pijl (KeerDiabetesOm), diabetesverpleegkundige Harriet Verkoelen en sportarts Hans van Kuijk, de laatste van het spraakmakende project GezondDorp Leende.

Al deze door de wol geverfde professionals komen met (deels nieuwe) resultaten die gehakt maken van het badinerende gewauwel van opportunistische broodschrijvers als De Visser en de bronnen die ze citeert. Het wordt een gedenkwaardige editie, dus mis het niet. Voor 75 euro, een schijntje, word je een dag lang bijgepraat door de beste mensen die in Nederland hun nek uitsteken voor het inzetten van interventies die de oorzaak van metabool lijden elimineren.

De radiostilte hier heeft ondermeer te maken met mijn keuze om me om te scholen tot gecertificeerd fietsenmaker 🙂 . Op 28 juli studeer ik hopelijk af, ha, ha, ha. Nog geregeld word ik gevraagd hoe het nu zit met het boek dat ik op stapel heb staan. Antwoord: goed, maar het heeft wat mij betreft geen prioriteit. Het is een extreem complex onderwerp en artikelen als dat van De Visser laten zien hoe vijandig het Volkssentiment is. Om toch iets te geven publiceer ik hieronder een makkelijk leesbaar, weinig technisch, maar relevant hoofdstuk. Er zijn inmiddels zo veel vergelijkbare cases dat ik desnoods gemakkelijk een nieuw, vergelijkbaar hoofdstuk schrijf, lol.

Een goeie zomer en hopelijk tot 30 september in Maastricht!

Paleo op een bierviltje
Eten en leven naar je DNA, geïllustreerd aan de hand van een opmerkelijke n=1

Als je vrijwillig tot hier gekomen bent, bevat het mismatch principe waarschijnlijk elementen die je aanspreken. Misschien overweeg je zelfs om de simpele interventies die er uit voortvloeien eens een poosje toe te passen. In de hoop langzaam maar zeker achteruit gaande gezondheidsparameters te verbeteren en je fitter te voelen; als stoutmoedige poging tot bezwering van een al bestaande gezondheidscrisis; of gewoon vanuit het volstrekt legitieme verlangen er ongeacht je bouwjaar appetijtelijk of in elk geval iets minder onsmakelijk uit te zien in zwembroek of bikini. Mannen op leeftijd zouden aan het avontuur kunnen beginnen op basis van een opvallend vaak gemelde bijwerking: plotseling functieherstel van het delicate neurohydraulische hefwerk in de urogenitale regio, iets wat de veelal postmenopausale vrouwen die met dit onvoorziene epifenomeen te maken krijgen en die eindelijk van hun Harry verlost dachten te zijn overigens vaak minder geslaagd vinden. In de inleiding legde ik uit dat ik zelf uiteindelijk paleo ging vanuit een puur vakmatige nieuwsgierigheid en een misschien wat obsessief streven naar behoud van functionaliteit. Ik hakte de knoop door, schrapte alle neolithische boodschappen behalve koffie, pure chocola en olijfolie (een uit zijn context gerukt vet, dus strikt genomen verboten) van mijn standaardlijstje en keek niet meer achterom. Sommige familieleden, vooral een vetfobische verpleegkundige, sloegen mijn veranderde eetgedrag aanvankelijk met argusogen gade. Tijdens werkgerelateerde etentjes trokken collega’s geregeld een wenkbrauw op als ik het brood links liet liggen of de ober vroeg de pasta uit een gerecht achterwege te laten. Maar: so freaking what. Het ligt kennelijk in mijn recalcitrante natuur om me van zulks weinig aan te trekken. Mensen zullen altijd iets van je vinden. Maar naarmate de tijd verstreek en ik via mijn blog Het Paleo Perspectief mede-aanjager werd van – ik vind het een vies woord, maar weet geen goed alternatief – een soort beweging, kwam ik erachter dat het stoïcijns doorvoeren van en volharden in een onconventionele leefstijlverandering niet voor iedereen vanzelfsprekend is. Veel mensen blijken ontzettend gehecht te zijn aan het leven zoals het altijd is geweest en geen weerstand te kunnen bieden aan groepsdruk. Zoals een nuchtere Westfriese diabetesverpleegkundige me eens plastisch met beide benen op de grond zette: zelfs als hun leven op het spel staat verkiezen veel mensen de status quo, het ‘normaal zijn’, boven een aanvankelijk turbulente, maar beproefde ontsnappingskoers uit de metabole shit, zeker als die weg ook nog eens een heel andere kant uitgaat dan die van de dokter en de diëtiste. Anderen willen wel de lusten maar niet de geanticipeerde lasten en eisen dat je met een soort compromis komt, een 80/20 regeling, paleovrije weekenden, patat-woensdagen, verantwoorde cupcakes en god weet wat voor uitvluchten, als ze maar geen harde keuze hoeven maken. Weet je wat? Het is allemaal prima. Niemand bepaalt voor een ander wat hij in zijn taartgat mikt en zeker ik niet. Je kunt dit principe zo precies of ruim toepassen als je wilt, jij bent de baas, jij kiest, niemand anders. Het resultaat van je keuze is afhankelijk van je aanleg en gezondheidstoestand.
Ik kan hooguit informatie geven. Hoe wijs je mensen praktisch de weg naar een goed begin? Op mijn blog heb ik me er vaak licht geïrriteerd vanaf gemaakt door te roepen: Bierviltje! Groenten, fruit, vlees, vis, schaaldieren, eieren, noten, knollen, koffie, thee en water, zwemmen, fietsen, sprinten, springen, wat kan daar nou zo moeilijk aan zijn. Dat werkt dus slechts zelden, zelfs als er aan de ontvangende kant serieuze belangstelling bestaat. Ongeveer vier jaar geleden kwam ik er toevallig achter hoe de vork sociaalpsychologisch ongeveer in de steel zit. En het lijkt me een goed idee om dit hoofdstuk te baseren op de ervaring die me dat inzicht verschafte. Tijd voor een hopelijk inspirerende en leerzame n=1.

In de winter van 2003 op 2004 – ik woonde toen in Zweden – voegde Henrik zich bij de vroege vogels in het overdekte 25 meter bad waar ik een keer of vier per week baantjes trok (80 in 40 minuten, voor de mede-macho’s). Henrik was een vadsige kerel van eind dertig met een fantastisch ziek gevoel voor humor. De man leek mentaal onaantastbaar te zijn. Zijn huisarts had hem aangeraden om iets aan sport te gaan doen, een advies dat hij voorzichtig wat kracht had bijgezet met een onheilspellende prognose betreffende Henriks resterende tijd op deze planeet als hij niks veranderde. Henrik deed die achtergrond met veel nonchalance en ironie uit de doeken. Hij liet er geen twijfel over bestaan dat het hem eigenlijk allemaal worst was. In die tijd zwom er ook een prettig gestoorde oogarts, met wie ik tijdens het omkleden steevast roodgloeiende twistgesprekken had over alle mogelijke medische onderwerpen, vooral over de rol van LDL in de etiologie van hart- en vaatziekten en het nut van statines. Deze Dr. Östberg was volledig gespeend van autoritaire trekjes, hij vocht puur op argumenten, een respect dat ik waarschijnlijk uitsluitend kreeg omdat ik hem er tot zijn nimmer tanende chagrijn altijd vet uitzwom. Henrik luisterde naar onze discussies met een meewarige blik van gooi maar in m’n pet. De relativerende kwinkslagen waren niet van de lucht. Maar nadat ik Östberg op een ochtend had wijsgemaakt dat er een verband is tussen tinnitus (oorsuizen) en metabool syndroom, wat hij zoals het een goede arts betaamt baarlijke nonsens vond, schoot Henrik me bij het fietsenrek aan. Van Henrik de onaantastbare was plotseling weinig meer over. Hij had tinnitus, vertrouwde hij me toe, plus bijna alle andere narigheid die ik nu al zo vaak had genoemd. Hij voelde zich over de hele linie skitdålig, vrij vertaald zwaar kut.

Ik leerde Henrik die winter wat beter kennen. Hij was eigenaar van een goedlopend maar bestierbaar softwarebedrijf met twintig mensen in dienst, vader van drie prachtige meisjes, getrouwd met de vrouw van zijn dromen, hij woonde in een leuk optrekje aan de plaatselijke goudkust, kortom, hij had het leuk voor elkaar. Behalve dat hij zich niet lekker voelde. Hoewel hij altijd iemand was geweest die graag risico’s nam en eigenlijk voor de duvel niet bang was, had hij het afgelopen jaar last gekregen van paniekaanvallen. Het gebeurde vooral achter het stuur, in de trein en in het vliegtuig. Out of the blue werd hij dan overvallen door een overweldigend gevoel van naderend onheil. Hij voelde druk op zijn borst, zijn hart sloeg op hol, het koude zweet brak hem uit en hij was ervan overtuigd dat hij zou overlijden. Als een uitgewrongen dweil pakte hij na zo’n aanval zijn bezigheden weer op. Toen hij eens een aanval kreeg in de Stockholmse metro was hij uitgestapt bij een universitair ziekenhuis, waar hij in allerijl aan de apparaten werd gelegd, op verdenking van een hartinfarct. Maar hij mankeerde niets, op een flink hoge bloeddruk na. Van de stress, zeiden ze op de spoedafdeling. Die geruststelling hielp even. Al snel kwamen de angstaanvallen gewoon weer terug. Verder had hij constant het gevoel dat hij uitgeput was, hij moest ’s nachts wel vijf keer zijn bed uit om te plassen, hij had carpaal tunnelsyndroom (een chronische peesschede-ontsteking in de pols), brandend maagzuur en inmiddels een definitief vastgestelde hoge bloeddruk, waarvoor hij pillen gebruikte. En dat allemaal op de respectabele leeftijd van bijna 39 jaar. Hoe hij er ondanks die ellende in slaagde een onderneming te leiden is me een raadsel. Natuurlijk sprak ik voorzichtig met Henrik over paleo en mismatch-problemen, maar omdat hij duidelijk een angststoornis had raadde ik hem vooral aan om over zijn paniek met zijn huisarts te praten (had hij nog niet gedaan, ondanks aandringen van zijn vrouw), zodat hij cognitieve gedragstherapie zou kunnen krijgen. Want dat is zo’n beetje de enige therapie met enig aangetoond positief effect.

En toen zagen mijn vrouw en ik ons plotseling gedwongen naar Nederland terug te keren. Henrik verdween uit mijn wereld. Tot ik hem tijdens een lang bezoek aan mijn schoonouders in de zomer van 2012, ruim acht jaar later, weer ontmoette, dit maal in het buitenbad. Hij zwom dus nog, stelde ik vast, maar zag er slecht uit. Grauwe gelaatskleur, nauwelijks gedefinieerde spieren en in plaats van de vroegere vadsigheid een strak gespannen, zwanger buikje vol visceraal vet. Op het zwembadterras vertelde hij me een triest maar helaas gebruikelijk verhaal. Ongeveer een jaar na mijn vertrek was bij Henrik diabetes type 2 vastgesteld. Met medicijnen viel die enigszins onder controle te houden, maar de dokter had het i-woord (insuline spuiten) al in de mond genomen. De angstaanvallen waren na de cognitieve gedragstherapie die hij inderdaad had gekregen in frequentie gedaald. Er was een andere plaaggeest voor teruggekomen: een zo mogelijk nog diepere vermoeidheid dan destijds. Zijn zaak liep dankzij competente medewerkers min of meer vanzelf, maar hij baalde ervan dat ‘zijn vrouwen’, zoals hij vrouw en dochters steevast noemde, met een prikkelbare oude man moesten leven. Verder had Henrik enkele malen per week last van migraine-aanvallen die zo heftig waren dat hij niets anders kon dan in een stille, donkere kamer wachten tot het minder werd. En o ja, hij kreeg hem alleen nog omhoog als hij een blauw wiebertje slikte.

Dus ik vroeg hem wat hij er tegen deed. Het zit in de familie, antwoordde hij op opgegeven toon. Zijn vader had jaren gekwakkeld met complicaties van ‘ouderdomssuiker’ en was daar vlak na zijn pensioen aan overleden. Geen antwoord, zei ik. Wat doe je eraan? Je sport, dat is goed, maar hoe zit het met je voeding? Wat eet je? Het bleek dat Henrik direct na zijn diagnose was gaan eten volgens een ‘persoonlijk schema’ dat was opgesteld door zijn diabetesverpleegkundige en zijn diëtiste. Vetarme, nagenoeg vegetarische kost met veel – veel te veel – ‘gezonde’ complexe koolhydraten als volkoren brood en pasta, bruine rijst, aardappelen en bonen, bleek uit zijn beschrijving. Het is hun vak, zei Henrik toen ik een vies gezicht trok. Zij zullen toch zeker wel weten wat het beste voor een patiënt is? Weet jij iets beters?
Het was een stralende zomermorgen, we hadden allebei tijd en omdat Henrik mijn mening vroeg, gaf ik een liftversie van het evolutiegeneeskundige perspectief zoals het hier tot nog toe is beschreven.

Hij hapte. Duidelijk alleen omdat hij stuk zat en min of meer ten einde raad was, maar dat maakt niet uit. Hij vond het ‘eigenlijk wel een logisch verhaal’, maar… en er volgde een lijst sceptische tegenwerpingen. Wat moet ik dan doen, vroeg hij uiteindelijk. Hoe begin ik? Ik pakte een bierviltje (Spendrupps) en schreef op de achterkant: ‘groenten, fruit, vlees, vis, schelpdieren, eieren, noten, knollen met niet te veel zetmeel, zonlicht, buitenlucht, slaap, familie & vrienden, High Intensity Interval Training.’ Hoewel ik die zaken al tien keer had genoemd, keek hij vertwijfeld naar het lijstje voedingsmiddelen. Daar heb je toch nooit genoeg aan? Dat verzadigt toch niet? Dat gaat toch meteen vervelen? Your choice, zei ik. Biologie heeft maling aan zulke overwegingen. Probeer het een paar weken en je weet of het werkt. Een paar weken overleeft iedereen.

De hemel zij geprezen was zijn vrouw meteen aan boord. Als de vrouw des huizes het niet ziet zitten, heeft een man weinig kans, is mijn ervaring. Omgekeerd is doorgaans minder desastreus. Henriks vrouw was een kloeke vroedvrouw met een scherp verstand, opgegroeid op de Farœr eilanden. Hielp als vijfjarige al mee met het slachten van de schapen. Was groot en sterk geworden van stokvis en orgaanvlees. Zij deed van harte mee, de dochters voorlopig maar even niet, besloten ze. Drie dagen later saneerden we samen Henriks keukenkastjes. En hier werd het voor mij, met nul ervaring in coaching, leerzaam. Veel mensen blijken een onvoorstelbaar ruim begrip te hebben van het concept ‘echt eten’. Het weghalen van brood, pasta, rijst, meel, cruesli, melk, wafels, zonnebloemolie, frisdrank et cetera gaf geen verwarring, maar op ons educatieve jachttripje naar de supermarkt werd duidelijk waar het vervolgens mis kan gaan. Het begon er mee dat Henrik met een pak haver kwam aanzetten. Ik had haver niet expliciet op het lijstje no no’s gezet. Henrik bleek het niet spontaan als een graanproduct te beschouwen. Hij associeerde het met ‘gezond’, iets wat paarden en mensen kracht geeft. En, had hij gelezen, je cholesterol verlaagt. Triomfantelijk hield hij ook een pak vruchtensap omhoog. Fruit! Prachtig om de haver in te laten weken. Voor alle zekerheid, haver bevat net als alle andere granen zo veel acellulaire koolhydraten dat zelfs paarden er binnen enkele weken metabool syndroom van krijgen. Vruchtensap is, in tegenstelling tot intact fruit, suikerwater met als je geluk hebt nog wat vitaminen en mineralen. Zo ging het een tijdje door. Henrik wilde ondermeer soja-ijs, gepaneerde kabeljauwfilet en nog een hele rits andere samengestelde producten inslaan. Het meest verbaasd was hij toen ik een rol bloedworst teruglegde en hem erop wees dat die voor bijna de helft uit rogge bestond. Ook leuk: sardines in blik keurde hij af, want blik. Fout. Er is niets mis met blik, het gaat erom wat er in zit. Sardines dus. Ideaal mensenvoer. Zelfs als ze verpakt zijn in een beetje zonnebloemolie is dat nauwelijks relevant, omdat het zo weinig is. Het meeste giet je weg.

Maar goed, uiteindelijk reden we naar huis met een kofferbak vol eten dat onze jagende en verzamelende voorouders met een beetje mazzel zouden hebben geïdentificeerd als… eten. Eieren, vers vlees, kip en vis, blikjes tonijn en sardines, garnalen, bacon, uien, broccoli, prei, rucola, champignons, wortelen, avocado’s, appels, kokosnoten, hazelnoten en een fles goede olijfolie.

Ik zat er niet zo dicht op als Rangan Chatterjee van de BBC-serie Doctor in the House, maar ging die vakantie wel geregeld even bij Henrik langs. Aanvankelijk voelde hij zich nog wat verloren en onhandig, maar met hulp van zijn vrouw en door creatief te koken uit Anna’s Kokbok (een degelijk Zweeds kookboek), maakte hij al snel prima gerechten. Geen haute cuisine, gewoon makkelijke, smakelijke paleolithische maaltijden als omeletten met spinazie en schelpdieren, salades met avocado en kip of vlees en zijn favoriet: in bacon gewikkelde, gegrilde koolvis met gekookte eieren, mosselen uit het zuur en voorgesneden boerenkool (in van die briketten uit de vriezer). Jij kunt dat ook door niet bang te zijn en gewoon te doen (laat je leiden door je trek) of door een goed ouderwets kookboek ter hand te nemen. Heel vaak zijn recht toe recht aan gerechten uit kookboeken prima te maken zonder de ingrediënten die niet op het bierviltje staan. Vaker dan je denkt worden die ingrediënten, de afdeling bakwaren laten we uiteraard buiten beschouwing, niet eens gevraagd! Voor het aanbreken van het pakjes en zakjes tijdperk kookte de Nederlandse huisvrouw buiten de broodmaaltijden om aardig in de richting van Paleo. De enige andere interventie die ik Henrik ‘oplegde’ was High Intensity Interval Training op de dagen dat hij geen baantjes trok. Vier keer per week ging hij een half uurtje in de weer met gewichten en lichaamsdragende oefeningen (zie hiervoor hoofdstuk XXX, over Paleoletics).

De eerste resultaten boekte Henrik nog tijdens mijn vakantie. Zijn nuchtere bloedsuikerspiegel, het glucosegehalte in je bloed dat je ’s ochtends direct na het ontwaken en voor het eventuele ontbijt meet, kwam letterlijk van de ene op de andere dag fors naar beneden en bleef daar. Hij ging van meestal rond de 7 mmol/l naar tussen de 4,5 en 5, wat volkomen normaal is. Wat ook onmiddellijk verdween, waren de aanvallen van geeuwhonger en trillerigheid die Henrik dagelijks enkele malen had gehad. Hoewel deze aanvallen meestal worden toegeschreven aan hypoglycaemie, een te lage bloedsuikerspiegel, blijkt de glucoseconcentratie wanneer deze patiënten die meten vaak helemaal niet laag te zijn, althans niet zo laag dat je er symptomen van zou mogen verwachten. Wetenschappers die zich in dit fenomeen hebben verdiept, vermoeden dat de trillerigheid, het koude zweet, de zwarte vlekken en de onbedwingbare behoefte aan zoetigheid – verschijnselen die exact lijken op hypoglycaemie – ook het gevolg kunnen zijn van de eerder beschreven hyperinsulinemie op zich, via overdreven activering van het autonome zenuwstelsel. Hoe het ook zij, Henrik was van zijn dips en hongerklop verlost, waardoor zijn actieradius enorm toenam. Binnen een week kon hij 40 banen zwemmen in plaats van 20 zonder flauw te worden en een koolhydraatrijke snack te moeten nemen. Dit gevoel van bevrijding motiveerde hem enorm. Tegen de tijd dat mijn vakantie erop zat en wij weer terug zouden fietsen naar Nederland – zo’n drie weken in het project – merkte Henrik op dat hij veel meer energie had en dat zijn migraine-aanvallen minder talrijk en minder heftig waren. De angstaanvallen? Verrek, zei Henrik, helemaal vergeten dat ik bang moet worden in de auto.

Toen ik de volgende zomer terugkwam, trof ik in het zwembad een totaal andere vent. Doordat we contact hadden gehouden wist ik dat Henriks getallen – bloedglucose, HbA1c (marker voor glucoseregulatie over ongeveer drie maanden), bloeddruk, leverwaarden, buikomtrek, triglyceriden – successief waren veranderd van pathologisch naar die van een jonge maagd. Maar als je ziet dat de mens erachter is getransformeerd van de Opgewarmde Dood in een vrolijke, energieke, volledig functionele vent, dringt de impact ervan pas goed door. Dan heb je toch even een kippenvelmomentje.

Al na twee maanden had Henrik in overleg met zijn huisarts besloten om de diabetesmedicatie bij wijze van proef te staken. Hij was en bleef normoglycaemisch, met na de maaltijd een normale piek gevolgd door een normale daling, waarmee hij technisch gesproken geen diabetes meer had. De bloeddrukmedicatie was al eerder geschrapt, want Henrik kreeg al snel halve black-outs als hij opstond, iets waarvoor ik hem had gewaarschuwd. Toen de dokter in de spreekkamer 100 over 60 mat (en heel raar keek, om de meting vervolgens op de ouderwetse manier handmatig te herhalen, met dezelfde uitslag) mocht Henrik de pillen direct bij wijze van proef stoppen, waarna zijn bloeddruk stabiliseerde op 115 over 70. Als gezegd, de waarde van een jonge maagd en bijna onvoorstelbaar als je beseft dat Henrik nog maar enkele maanden ervoor standaard rond de 160/95 zat. De statine waar de dokter herhaaldelijk mee had gedreigd vanwege Henriks ‘onrustbarende’ cholesterol verdween ook uit beeld. Zijn lipidenprofiel werd volkomen normaal. Het record in mijn blikveld staat overigens op naam van Ferdinand, een veehouder die mijn blog frequenteert en die zijn totaal cholesterol in een jaar tijd terugbracht van zo’n 12 mmol/l (!) naar rond de 6, met een mooi gezonde verhouding tussen de diverse fracties. De gevreesde diagnose Familiaire Hypercholesteraemie (FH) verliest in het licht van zulke observaties wat van zijn rotsvaste klank. Wie een TC van 12 scoort, heeft FH, punt. Een erfelijke, ongeneeslijke aandoening. Maar wat is ‘erfelijk’ en ‘ongeneeslijk’ als een simpele terugkeer naar een evolutionair normaal voedingspatroon tenminste in sommige gevallen praktisch een omkering tot gevolg heeft?

Henrik werd ook verlost van zijn migraine, zijn oorsuizen, zijn nocturie (’s nachts om de haverklap uit bed moeten om te plassen), zijn peesproblemen en zijn impotentie. De paniek waar alles mee was begonnen, was een vage herinnering. Paradoxaal genoeg zijn het dit soort anekdotes, n=1nen die een compleet spectrum van ogenschijnlijk ongerelateerde kwalen zien verdwijnen, die bij veel artsen en wetenschappers de alarmbellen doen afgaan. Dat kan niet waar zijn. Dat moet wel bogus zijn, want de belofte dat iets tegen alles helpt is het kenmerk van de traditionele kwakzalver. Wat deze mensen over het hoofd zien is dat de veranderingen die optreden logisch zijn, exact wat je moet verwachten als je naar de biologie kijkt. Zoals we in vorige hoofdstukken hebben gezien zijn de aandoeningen en symptomen die Henrik plaagden downstream fenomenen van een inmiddels epidemische metabole ontsporing, mogelijk in combinatie met een onfortuinlijke reactie op gluten en andere eiwitten waar mensen niet goed raad mee weten. Het zou dus vreemd zijn als correctie van de vanuit evolutionair perspectief abnormale omstandigheden die deze metabole ontsporing uitlokken niet tot regressie of tenminste verbetering van genoemde aandoeningen en symptomen zou leiden. Helaas reageren veel artsen en andere zorgprofessionals wanneer ze met dit soort verbeteringen worden geconfronteerd vaak eerder defensief of zelfs vijandig dan blij verrast en nieuwsgierig. Henriks huisarts, die hem aanvankelijk nota bene had gesommeerd om meer te gaan bewegen en gezonder te gaan eten, sloeg de ontwikkeling met stijgende tegenzin gade. Hoewel Henrik hem van meet af aan vertelde wat hij van plan was, toonde de arts steeds minder belangstelling. Hendriks menu was niet zijn idee van gezond eten. Toen Henrik over de hele linie gezond werd, kon er van de kant van zijn huisarts niet meer af dan een schouderophalend ‘Bijzonder, maar ik kan hier niets mee’. Zijn diabetesverpleegkundige en diëtiste waren not amused. Henrik wilde hen betrekken bij zijn zoektocht, had zelfs graag extra betaald voor hun diensten, maar stuitte op zoveel weerstand dat hij geen andere oplossing zag dan het duo al in een vroeg stadium eenvoudigweg te dumpen. Zijn laatste poging tot dialoog ontaardde in een tirade met veel rondvliegend speeksel en de waarschuwing dat het met dat belachelijke dieet nog slechts een kwestie van tijd zou zijn voor hij op de hartbewaking zou liggen. Als hij het geluk had het ziekenhuis levend te halen, werd hem nog toegebeten.

Iedereen kan een hartinfarct krijgen. Maar veronderstellen dat het risico hierop hoger wordt naarmate de risicofactoren ervoor verdwijnen als negertjes op een hek, getuigt van een opmerkelijk vermogen tot magisch denken. Henriks verhaal staat geenszins op zichzelf. Op mijn blog en die van vele anderen wemelt het van soortgelijke ervaringen. Dr. Rangan Chatterjee laat het met BBC-camera’s erop keihard zien. Waarop staat de Real Life teller inmiddels? N=100? N=1000? N=1.000.000? Een veel gehoord tegenargument is dat mensen die mislukken daarmee niet te koop lopen en dat je van hen dus niets meer hoort. Maar in bijvoorbeeld de veganistische scene struikel je over de horrorstories van ex-gelovigen die na een bijna dood ervaring eieren voor hun geld kozen.
Wat betreft die ongeïnteresseerde en boze zorgverleners, gelukkig zijn er ook artsen en paramedici die wel open staan voor veranderende inzichten. De Leidse internist en diabetoloog Hanno Pijl, grondlegger van het succesvolle programma Keer Diabetes Om, is wat dit betreft een frontfiguur in de Nederlandse geneeskunde, wat hem niet door iedereen in dank wordt afgenomen (zie Epiloog). Sportarts Tim Noakes van de Universiteit van Kaapstad zet zijn zuurverdiende status van topwetenschapper op het spel door zich af te wenden van de party line en het op te nemen tegen instanties die zorgverleners als het ware dwingen om de failliete, averechtse standaardadviezen te blijven geven. Ook daarover meer in de epiloog. In het volgende hoofdstuk zal een andere min of meer ondergrondse clinicus, diëtiste Janet Noome, ons helpen hoe je evolutionair acceptabel koopt en kookt als je rond moet komen van een bijstanduitkering. Want juist in de groep waar de grootste gezondheidswinst valt te behalen wordt vaak voetstoots aangenomen dat eten op basis van je DNA financieel gezien een brug te ver is. Die veronderstelling is, gelukkig, onjuist.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

125 reacties op Zomerreflecties van een would be fietsenmaker

  1. Hans zegt:

    Nee maar ! De fietsemaker alive gode zij dank !
    Eindeljk ……. 😉

    Later lezen , eerst levende have verzorgen . Joepie ……………..!

  2. Hansepans zegt:

    Leuk, weer wat nieuws van Melchior! En als het hier gepubliceerde hoofdstuk maatgevend is voor de rest van je boek dat nooit komt, wordt het het beste boek dat Nederland nooit heeft gelezen.
    Kom eens een bakkie pleur halen in Schagen als je naar C’Oog rijdt.

  3. Geertje Boon zegt:

    Hallo Melchior,
    Ik had het artikel in de VK ook gelezen en zat op een kritische reactie te peinzen. Jij bent me gelukkig voor, smakelijke tekst, hartelijk om gelachen , uitstekend uitgelegd, dank je wel!!!
    Maar het blijft bevreemdend en vooral zooo jammer dat de officiële “gezondheidswerkers” zo reageren.
    Mijn beste vriendin is huisarts, en die krijg ik niet op een ander spoor, hoeveel argumenten ik ook aanbreng.
    Tot ziens in Maastricht😀
    Geertje Boon

  4. T.Sarr-Valk zegt:

    Na zo’n lange stilte, verrassend en fijn opnieuw een Melchior stuk in mijn email te ontvangen. Blijf uitkijken naar het beloofde boek. Heb het Volkskrant artikel gelezen. Verbaast me niet eerlijk gezegd.
    Zal Maastricht helaas aan me voorbij moeten laten gaan. Maar hou me aanbevolen voor uitgebreid verslag.
    Tilly Sarr

  5. Gert van der Hoek zegt:

    Misschien wel begrijpelijk die afwijzende reacties van de mainstream mensen. Als er iemand komt met een andere aanpak en die levert ook nog positieve resultaten op, dan is dat bedreigend? Ook afgunst komt om de hoek kijken. Deze 2 ingrediënten kunnen hele giftige cocktails tot stand brengen.

    De vergelijking die gemaakt wordt met religie lijkt inderdaad heel relevant: ketters moeten verbrand worden.

  6. Rik Kroeze zegt:

    Beste Melchior,
    Je hebt een verhaal te vertellen. Je toevallig ontdekte coach-skills verdienen uitbreiding. Wellicht toch je boek voorrang geven?

  7. Cherie Kool zegt:

    Mijn dag is weer goed gemaakt vandaag, wat een heerlijk stuk weer.

  8. Heerlijk geschreven weer, jammer dat je zo druk bent, heb je gemist hier!

  9. Super hoofdstuk. Niks op aan te merken, ook niet qua irritante zinnetjes 🙂

  10. fiederels zegt:

    Blij! Blij! Dankjewel Melchior… de moed zakt me soms in de schoenen bij het lezen van de domheid in medialand. Helpt niet, al dat napraten van de usual suspects. Wanneer gaan journalisten weer eens doen wat ze moeten doen: hun eigen onderzoek?

  11. Jolanda van Dieren zegt:

    Duidelijk! Dank je, zeer interessant.

  12. Otto zegt:

    Een echte paleoman is met z’n handen bezig, goeie keus dus! 😉 Hier ook aan het omscholen, richting houtbewerking/meubelmaker. Heerlijk! Veel plezier in je ‘nieuwe carrière’ 🙂

  13. Frans zegt:

    It’s… bicyclerepairman to the rescue! 🙂

  14. Wim zegt:

    Wat ben ik blij dat Ellen de Visser je deze inspiratie heeft gegeven. Is er toch nog iets goeds gekomen van die klinklare nonsens van die dame.

  15. Micha zegt:

    Mooi om weer eens een stuk van je te lezen op het blog Melchior! De verschijning van de post gisteravond maakte me vrolijk voor het slapen gaan; het lezen nog meer

  16. Herbert Aberson zegt:

    Geweldig artikel weer…eindelijk
    Melchior…jij en Janet Noome zijn echt een inspiratie….
    Het verhaal van Henrik geeft mee positief kippenvel maar de genoemde skepsis en zelfs tegenwerking is zo herkenbaar
    Simpele kennis van biochemie laat iedereen begrijpen dat metabole ziektes heel goed te behandelen zijn met voeding en wat leefstijlfactoren verbeteren…
    Kijk uit naar je boek…ook nieuwe artikelen worden zeer gewaardeerd….

    Vriendelijke groet

  17. Adriaan Keij zegt:

    Melchior,

    Ellen de Visser weet écht wel waarover ze praat (cq schrijft). Ze is oud en wijs genoeg (ze is al 51, dat moet jij nog maar zien te bereiken!) om een duidelijk mening over voeding te hebben – en niet alleen voeding: ze heeft óveral verstand van! Mag je kat bij je in bed slapen als je eenzaam bent op een koude winternacht? Waarom doet een knietje in je kruis zo veel pijn? Hebben mensen met een donkere huid meer rimpels?

    Ellen schreef een boek, getiteld: “Waarom je kat niet mee naar bed mag en 75 andere medische levensvragen”, een bundeling van ‘Gezond’, de leukste rubriek van de Volkskrant, waarin Ellen de Visser wekelijks heel deskundig een medische vraag beantwoordde. In haar bundel (kost maar €2,99!!) ontrafelt ze een groot aantal medische mysteries, daar kun je wat van opsteken. Je leert hoe je hardnekkige LIEDJES uit je hoofd krijgt, wat de gevolgen zijn van het doorslikken van KAUWGOM en waarom een strakke SPIJKERBROEK ongezond is. Haar boek staat vol hilarische en serieuze weetjes over het menselijk lichaam, waarvan je je altijd al afvroeg hoe het nou eigenlijk zat. En als wetenschapsredacteur van de Volkskrant beantwoordt Ellen de Visser wekelijks bizarre, grappige en bloedserieuze vragen van lezers in de rubriek ‘Gezond’.

    En onderschat haar opleiding niet: 6 jaar sg Werenfridus, een jaar Université Paris-Sorbonne – tot ze ontdekte dat haar Frans niet je-van-het was, dus studeerde ze aansluitend 6 jaar (!) Frans in Amsterdam – en niet te vergeten in 1993 nog een PostDoc Journalistiek aan het Erasmus in Rotterdam.

    Ze is al bijna 23 jaar “health editor” bij de Volkskrant en weet dus écht wel waarover ze het heeft en dat is véél meer dan jij Melchior Meijer! Want wees nou eens eerlijk: wist jij hoe je hardnekkige liedjes uit je hoofd krijgt? Nou dan!

  18. cocky zegt:

    volgende hoofdstuk mmv Janet Noom willen we allemaal ook wel keuren……. dit houdt ons op honger, zoals de belgen zeggen, goed van toepassing hier!!

    • Hans zegt:

      Cocky , kleine verbetering : Janet NoomE , 1 van de weinige dieetisten ( met trema ergens er boven 😉 ) die het WEL begrijpt . Even voor de nieuwkomers : https://www.google.nl/?gws_rd=ssl#q=janet+noome&spf=1499793480105

      • cocky zegt:

        Ja Hans, ik zag het net iets te laat, en toen was de reactie al verzonden; en te weinig rekening gehouden met jouw scherpe blik ;)))))
        En inderdaad, wat een gezelligheid iedereen weer te “spreken”.

        • Hans zegt:

          Zo is dat Cocky ! Het wachten is op Willem bedacht ik me net , over scherp gesproken 😉

        • willem zegt:

          Ik lees nog altijd mee, Hans. Kijk eigenlijk dagelijks even of er hier nieuws is. Maar het was zo stil, de laatste tijd..
          Volg ook nog wel de boerenbelangensite Foodlog. Voor de bijdragen van Jan Peter, Huib e.a. niet door zakelijke belangen gestuurde inbreng. Hoe irritant soms ook de pseudofilosofische moderator bijdragen van D.V. Taalkundig niet te volgen.
          Staat overigens wel, van onlangs, een heerlijk artikel van Frits Muskiet op.

          Alle respect overigens voor de technische en bouwkundige kwaliteiten van Melchior, maar een fiets…
          Wat vind jij, Folkert, van dit ontwerp?

  19. Stillewillie zegt:

    Wat een gezelligheid, iedereen weer terug hier 😃. En een fijn stuk om te lezen. Top!

  20. Hans zegt:

    Kijk aan , Foodlog o.l.v. Dick Veerman is er als de kippen bij om Melchior te quoten in dit artikel https://www.foodlog.nl/artikel/voedingswetenschap-is-saai-maar-weet-het-wel/
    Mooie reactie van Huib Stam #2
    Men volgt je echt wel hoor Melchior ! 😉

  21. Tije zegt:

    Mooi hoofdstuk Melchior en oh zo herkenbaar! Ik maak het bijna dagelijks mee.
    Zo tref ik altijd mijn collega’s met hun verzuchting naar verlies van lichaamsvet. Kiest men niet voor de methode van uithongeren, dan is het wel voor overmatige lichaamsbeweging. Dat beiden niet werken – door jezelf uit te hongeren wil je minder bewegen en door meer te bewegen krijg je meer honger – probeer ik dan uit te leggen, maar is aan dovemansoren gericht. Uiteraard ligt dat aan mijn coachende kwaliteiten. Ik heb daar een broertje dood aan. Wil je luisteren en argumenteren of wil je gewoon maar wat doen en vooral niet veranderen? Kom op zeg.
    Was het van het weekend nog dat ik een meid van in de twintig sprak, met een buikomvang gelijk aan een lichtboei in het Noordzeekanaal. Ze legde uit dat ze van kinds af aan buikpuin heeft, want ziekte van Crohn, op haar achttiende vastgesteld. Vervolgens onthult ze dagelijks rogge en haver te eten, want dat prikkelt haar luie darmen zo goed! Mijn hemel…. Hoe voor de hand liggend moet het zijn? Ik vind dat lastig hoor.
    Ik haal nog maar eens de uitspraak van wetenschapsjournalist Rypke Zeilmaker aan: “Niets is een mens te gek, behalve non-conformisme.”
    Gelukkig maak ik ook anders mee; een buurman die volledig geneest van lichaamsbedekkend eczeem. Fantastisch!

  22. keimpsk zegt:

    Jeuh! Een gratis stukje en nog lang ook! Melchior, zet eens iets van een Paypal button op je site waarmee we wat terug kunnen geven voor alle energie die je erin stopt. Ik doe ook al aan Blendle, en vind “pay per view” een fijn model.

  23. Muriel zegt:

    Fijne woorden weer Melchior.

  24. willem zegt:

    Ellen de Visser, ik ken haar een beetje, is best een aardig en nieuwsgierig meisje. Haar schrijfstijl is goed, leest prettig.
    Wat ze zaterdag in de Volkskrant schreef, past naadloos in datgene wat Nederland door de drie Ka’s,de WUR, het Voedingscentrum en, want daar ligt de adviesbasis, de Gezondheidsraad wordt voorgehouden.
    Zou ze daarvan afwijken, nog los van de vraag of De Visser die intentie zou hebben, dan zullen woeste woorden over de burelen van de Volkskrantredactie waaien, stormen. Idem bij de NRC, gelet op hoe daar geschreven wordt over voeding en gezondheid.
    Het tipje van de sluier dat Melchior heel even voor ons oplicht, laat zien dat het komende boek heel bijzonder gewoon wordt. Gebaseerd op wat we van de evolutie weten, de logica en verfrist met de nodige humor.
    Desnoods poseer je, Melchior, met de fiets op de omslag..

  25. kurt zegt:

    Zeer leuk geschreven… ben echt benieuwd wanneer het klaar is
    Doe mij maar 2 boeken, één voor mij en één voor mijn endocrinologe (ze zal het met plezier lezen :))
    En op reactie van keimpsk…. +1

  26. Dank allemaal! Ik ga zeker reageren, maar ben eventjes erg druk met mijn niet door iedereen even goed begrepen omscholingstraject 🙂 . Don’t worry, ik ben totaal in m’n element.

  27. Ah nu snapikum: “Paleo and the art of bicycle maintenance” vrij naar Robert Pirsig.

  28. Bert zegt:

    Ter nuancering,…… Even terug naar de spiercel,… en zijn regulering van glucose-opname…. Gereguleerd door zijn energiestatus

  29. Bert zegt:

    Sorry,.. de link in bovenstaande was niet eleke ik precies bedoelde.. Dat was de 1e video..

    Ik bedoelde video 22

    Via deze link gaat het hoop ik beter : https://www.youtube.com/watch?v=-wSLo2bIMoo

  30. Bert zegt:

    Dit gaat helemaal niet goed.. Was het toch video 21 ;

    What shuts down Glycolysis.. Too much energy

    Ik vindt de dierecte link niet.. Door copieren van de link in mijn browser kom je zoals in mijn eerste reactie bij de 1e video van de serie en niet bij : What shuts down glycolysis.. Maakt ook niet alles uit.. Is een interessante serie voor basiskennis.. Moet wel een hobby zijn om ze allemaal te bekijken.. Gaat mij te ver..

  31. Gaaf (hoofd)stuk Melchior, ik kijk uit naar de rest 😉

  32. Louise zegt:

    En Melchior, ben je nu gediplomeerd fietsenmaker?

    • Geslaagd voor mijn praktijkproeven, uitslag theorie-examens binnen 12 dagen. Denk dat het gelukt is 🙂 . Nog een paar beloofde broodschrijfklusjes afronden en dan hoop ik nooit meer een letter voor een gedrukt medium te hoeven pennen. Bureauwerk zou overigens best als inhumaan of tenminste als onverenigbaar met geestelijke en lichamelijke gezondheid gekwalificeerd mogen worden, lol.

      En deze zaak is echt verloren. Hoorde wat Rosanne Herzberger over paleo heeft gezegd op een mainstream tv-zender. Ze baseerde zich kennelijk op de een of andere imbeciele vlogger die een easy target vormt, maar dat zal het publiek niet beseffen. Dat neemt gretig aan dat het hele concept onzinnig is.

      I’m out! Ik ga fietsen repareren/recyclen/produceren 🙂 . Bye!

      • Hans zegt:

        Alvast van harte Melchior ! Knap dat je het lef hebt om te veranderen . Laat onverlet dat ik jou en dit blog node zal missen .
        Het ga je goed !

      • En ga je nu ook, net als alle fietsenmakers, aan ouwe besjes die 60 jaar niet op een fiets hebben gezeten en aan pubers van 15, een elektrische fiets verkopen, onder het motto dat bewegen zo goed is voor ze ? Voel je niet bezwaard, het is een verloren zaak ! De opmars van de e-bike is niet meer te stuiten. Met watertrappelen bouw je nog aan je conditie.

        • Folkert Stropsma zegt:

          En ga je nu ook, net als alle fietsenmakers, aan ouwe besjes die 60 jaar niet op een fiets hebben gezeten en aan pubers van 15, een elektrische fiets verkopen, onder het motto dat bewegen zo goed is voor ze ? Voel je niet bezwaard, het is een verloren zaak ! De opmars van de e-bike is niet meer te stuiten. Met watertrappelen bouw je nog aan je conditie.

      • Louise zegt:

        Bijna gefeliciteerd zullen we dan maar zeggen!
        Ik hoop dat je tussen het fietsenmaken door nog wel tijd hebt voor je blog!

  33. セレネ zegt:

    Leuk om te lezen 🙂 Ben heel benieuwd naar de rest van het boek!
    Ik las in je reactie hierboven op Hans dat je het over Rosanne Herzberger had. Ik ken haar verder niet, maar zag wel zojuist ook dit boek langskomen: https://www.hebban.nl/boeken/een-ode-aan-de-e-nummers-rosanne-hertzberger-2 Ik heb het boek niet gelezen, maar de laatste zin uit de promotietekst (en dan vooral het laatste woord) klinkt wel apart… “Hertzberger beschrijft de enorme impact die chemie in onze voedselproductie heeft op het verbeteren van onze gezondheid, op welvaart, milieu en op de vrouwenemancipatie.”
    Als jij jouw boek uitgeeft, zal ik er zeker een stuk over schrijven op bovenstaande site, aangezien ik daar recensent ben 😛 En gezien de kwaliteit van bovenstaand (mogelijk eerste) hoofdstuk, vind ik het al goed klinken.

  34. Jo tB zegt:

    Ze was vanochtend op VPRO Boeken te zien en te horen. Ze bleef volhouden dat E-nummers ongevaarlijk zijn, uitvoerig test, enz. Over oogkleppen gesproken…..

  35. E-bikes zijn momenteel goed voor zo’n 70% van de omzet, Folkert. Ook dat is dus inderdaad een verloren zaak 🙂 . Overweeg T-shirts te laten maken met achterop de tekst *E-bikers spelen VALS*, maar dat is weer te lullig richting gehandicapten en hoogbejaarden. Een examenvraag was: Met hoeveel procent neemt de mitochondriele capaciteit gemiddeld af na overschakeling van een gewone fiets op eemn e-bike. Juiste antword: met minimaal 30 procent per maand.

    Maar de troep voorziet in een behoefte. En ik repareerr het, want ik ben straks ook e-bike specialist. Wat inhoudt dat je zo’n fiets bij een storing teruggstuurt naar de fabrikant, lol.

  36. willem zegt:

    Even los van wat hierboven allemaal staat, wil ik wijzen op de recente bijdrage van Frits Muskiet op FL. Zeer lezenswaardig en meer dan de moeite waard. Wie plaatst even de link? Dank je.

    • willem zegt:

      Dank je Jo
      Hoort hier (ook) thuis, vind ik..

      • Prachtig artikel, vooral ook het lesje aan Rosanne Herzberger. Maar ik denk dat Frits veel te optimistisch is als hij zegt dat ´we het gaan zien en hopelijk nog gaan meemaken´, de serie in The Lancet ten spijt. De evolutionaire kijk op humane voeding (en leefstijl in het algemeen) is doder dan ooit. Frits haalt de herinnering op aan de voedingswetenschapper die tijdens een ontmoeting met hem oerwoudgeluiden begon te maken en zich onder de oksels begon te krabben. Het maligne sentiment waaraan deze in de academische speeltuin omhooggevallen imbeciel toen uiting gaf, is springlevend, sterker, het voert de boventoon. Ik denk dat een ieder die het paleoperspectief onderschrijft er verstandig aan doet hierover in het openbaar te zwijgen, want uiting geven aan het clandestiene inzicht dat voeding en geneeskunde toegepaste biologie zijn, maakt je onmiddellijk in brede kring maatschappelijk irrelevant c.q. ongewenst.

        Niet voor niets wacht ik met spanning op de uitslag van mijn examen fietsenmaker.

  37. Deze niets ontziende internetcolporteur zou wel eens in behoorlijke mate kunnen hebben bijgedragen aan het om zeep brengen van Pa Leo (lol) in Nederland:

  38. willem zegt:

    Ach, dat je in brede maatschappelijke kring met je standpunten en onderbouwde meningen als irrelevant wordt gezien, is ook degenen overkomen die nu niet meer weg te denken zijn v.w.b. hun invloed op maatschappelijke processen.
    En, natuurlijk, fietsen maken is een nuttige bezigheid en kan veel persoonlijke voldoening geven. Ook ik ben zeer benieuwd naar de uitslag..

    Maar even terug naar Muskiet.
    Ieder die Rosanne Herzberger wat beter kent, weet dat haar wetenschappelijke (en ook politiek-maatschappelijke) bril behoorlijk vertroebeld is. Het punt is dat zij met haar beperkte en meest niet onderbouwde visie alle ruimte krijgt van de NRC en, in dit geval, Zomergasten, Hier toont zich het toenemende tekort aan goede, kritische journalistiek. De redactie van Zomergasten, die de presentatrice voedt, was kennelijk niet bij machte, dan wel beperkt in de tijd en de wil, om de gekende opmerkingen van Rosanne van relevante kanttekeningen te voorzien. Er wordt zoveel onzin uitgekraamd in de media, gevoed door de onderbuikgevoelens van de meeste lezers en kijkers, dat het bijkans dwingt tot je af te sluiten van z.g. informatie (en je heil te zoeken in het edele fietsenvak.
    Kunnen we nog lange tijd over doorgaan.

    Even nog Muskiet.
    Kijk, dat vond ik nou fijn te lezen, dat Frits aangeeft: “Paleovoeding” -nee het is geen dieet, want niemand heeft het u voorgeschreven’… Daar strijd ik nu al lang voor, om het begrip ‘dieet’ los te koppelen van het anglicisme. Daarom ook had ik kritiek op dat goede boek van Remko Kuipers, ‘Het Oerdieet’.Het is namelijk de voeding die de mens van oorsprong tot zich nam. Alle latere flauwekul daar omheen (lchf, mediteraan, en ga zo maar door) kun je met recht een dieet noemen.

    Desondanks, mooi artikel van Frits Muskiet.

  39. Bert zegt:

    Rosanne Herzberger viel op het eind helemaal door de mand,. toen haar eigen persoonlijke religie ter sprake kwam..

    En al eerder toen ze stelling nam tegen geen steil.. En ik denk dat vooral die actie de “de driver” was om haar in de spotlight te zetten..

    Overigens is zij ook wel soms juist. Bijvoorbeeld haar stelling en colums over het stelling nemen tegen uit alternatieve hoek zo negatief praten over kunstmest.. Maar ik heb zelf hectares land die bemest moeten worden dus ik ben daar zelf religieus in.

    Herzberger stelde bij zomergasten dat Cordain, grondlegger van Paleo was en zegt : “Eet vlees, zoveel mogelijk, bij elke maaltijd ! Ik kon niet zo snel de stellingen van Cordain vinden.. maar dit zal wel een vorm van basshing and negative framing zijn..

    Overigens zond Chris Masterjohn vandaag het 26e deel van zijn serie op youtube. Met als titel : “Why insulin, doesn’t make us fat ” !

    Heel leerzaam en basis kennis.. Wat op zich weer niks zegt over de praktijk van alle dag in de huidige moderne/nieuwetijdse wereld..

    MWM 2.26 : Hopleijk de goede link in 1 keer.

  40. Pingback: Zomerreflecties van een would be fietsenmaker | Het Paleo Perspectief – The Blue Economy – Entering into the 6th Wave

  41. Een krant, ik vermoed de Volkskrant, heeft Kris Verburgh uitgeleverd aan Roxanne Herzberger en Martijn Katan en schijnt nu rond te bazuinen dat de twee sofisten Verburgh hebben ‘gefileerd’. Heeft iemand de tekst?

    • Roxanne heeft spijt van het interview schrijft ze in de NRC (betaalmuur): Ze schrijf o.a.

      “Uiteindelijk heeft de consument meer aan Verburgh, ook al loopt hij de wetenschappelijke kantjes ervan af. Exemplarisch is Katans cynische antwoord op de vraag wat hij adviseert om af te vallen: „Ga maïs telen aan de bovenloop van de Zambezi.” Ook hoogleraar Voeding en Gezondheid Jaap Seidell, die later aanschoof, haalt zijn schouders op. Met de omgeving als grote schuldige valt er niet veel te bereiken. „We moeten de omgeving veranderen. Die individuen kun je niet veranderen.” Verburgh reageert weer verontwaardigd: „Dat kunt u nu wel zeggen, maar daar zijn mensen niet mee gediend!”

      Dat bedoel ik dus ook met mijn reactie hier ergens onder.

  42. Louise zegt:

    Volgens Blendle in HP De Tijd (maar ik heb geen abonnement, dus ik kan je niet aan de tekst helpen).

    • Okay, ook notoir. En journalisten maar zeiken (in Villa Media) dat het publiek de beroepsgroep steeds minder vertrouwt 🙂 . Als het niveau van de medische journalistiek een graadmeter is voor de kwaliteit van de hele journalistiek, dan is dat wantrouwen volstrekt gegrond. Gezondheidsgerelateerde informatie uit (Nederlandse) kranten en tijdschriften is voor losers.

  43. willem zegt:

    Trouwens, om ook even in de buurt van journalistiek, of wat daarvan door gaat, te blijven: Loethe Olthuis, gister in de Volkskrant, over kokosvet, en vet in meer algemeenheid (hoe te linken?).
    Het wemelt tegenwoordige in de media van stukjes waarvan je de (voedings)strekking en onderbouwing zou dateren in de jaren ’60, ’70 en ’80.

  44. Marietsebiel zegt:

    Hoi Willem, op de link gaan staan, boven bij het slotje, rechtermuisknop klikken, in het comment hokje gaan staan, ctrl (linkerkant) en V samen indrukken,dan krijg je dit ->
    https://www.volkskrant.nl/wetenschap/kokosolie-bevat-nog-meer-slechte-vetten-dan-spekvet~a4513694/?utm_source=facebook&utm_medium=social&utm_campaign=shared%20content&utm_content=free

  45. Marietsebiel zegt:

    Oeps stukje overgeslagen 😀
    Dit moet nog achter: “rechtermuisknop klikken, er opent een venstertje, naar kopiëren gaan weer klikken ” in het comment hokje gaan staan, ctrl (linkerkant) en V samen indrukken,dan krijg je dit ->

  46. Jos zegt:

    Nee, dan het momenteel meest gelezen artikel op nu.nl: ‘Koolhydraten lijken schadelijker voor gezondheid dan vetten.’ Met een verwijzing naar het onderzoek in The Lancet. Dat het publiek dit gretig leest, geeft moed. Maar het is nog maar de vraag of andere main stream media er wat mee doen. Zo bleef een reactie uit op de vergelijkbare bevindingen van het PURE onderzoek, die president van de World Heart Federation Salim Yusuf begin 2017 aan zijn collega-cardiologen presenteerde. Daarbij werden ook ongeveer alle adviezen van het Voedingscentrum omgekeerd. Men had toch op zijn minst Katan om een reactie kunnen vragen – al was het alleen maar om hem weer braaf het laatste woord te geven.

  47. Dank hiervoor, Jos. Ik sta er positief versteld van dat de uitkomst van dit onderzoek door nu.nl zonder omhaal wordt gepubliceerd. Het is natuurlijk epidemiologie, maar als de data in lijn zijn met de biologie… 🙂 . Ja, de lezing van Yusuf werd hier meesterlijk genegeerd. Het wordt inderdaad interessant om de eventuele reactie van de Dr Clavans op deze Lancet-publicatie te zien in de media die er iets van zullen willen vinden.

    Willem, wie is Loekie Oltmans?

    • willem zegt:

      De zus van Willem.
      Flauwe grap.

      Loethe Olthuis schrijft sinds jaar en dag stukjes in de Volkskrant, in de rubriek De Volkskeuken. Ben ook wel boekjes over koken en zo van haar tegengekomen. Blijkt zich nu ook voor te doen als de vrouwelijke Katan.

      • Ik zie dat ze ook net een obligaat boek heeft uitgebracht: ‘Voedingsmythen: weg met kletskoek’, ha, ha, ha. ‘Ik stond versteld van hoe weinig consumenten weten,’ kweelt ze. Echt Willem, het is een verloren zaak. Nederlanders willen besodemieterd worden.

        • willem zegt:

          Het is niet zozeer dat ‘de’ mens besodemieterd wil worden, het is meer het systeem dat door het neoliberalisme aangestuurd wordt waarin dit allemaal mogelijk is. Zou nu een hele opsomming kunnen geven.
          Jan Peter verwijst daar elders ook regelmatig naar.
          Waar is in hemelsnaam de kritische onderzoekjournalist gebleven (een enkele witte raaf uitgezonderd)? Oh, ja, ook wegbezuinigd, of te afhankelijk geworden van de voedings-/farmaceutisch mafia.
          Maar boos worden, helpt ook niet, willem..

  48. In dit filmpje van Milieu Centraal mag de oude heks ongeremd onzin spuien. Om de 20 seconden roept ze ‘Supergezond!’.

  49. Willem, het probleem is dat redactionele gatekeepers (chefjes, hoofdredacteuren) als het gaat om voeding, geneeskunde en gezondheid compleet analfabeet zijn en geen vertrouwen hebben in hun eigen troepen. Ze kunnen zich niet voorstellen dat er collega’s zijn die dusdanig ingevoerd zijn dat ze de zich als goden gedragende opinieleiders met enig recht het vuur aan de schenen kunnen leggen of tegenspreken. Bij andere disciplines – economie, politiek, misdaad – is dat volstrekt ondenkbaar. Het gevolg is dat deze macht zo goed als onbewaakt is. Het podium is in handen van de oppervlakkig geïnformeerde meepraters en politiek correcte opportunisten.

    Ik heb de laatste tijd veel in zee gezwommen. Evenwijdig aan de kustlijn, vaak in een bulderende branding (don’t worry, het was niet de levensgevaarlijke Noordzee). Zolang je dwars op de golven zwemt, gaat het prima en is het een eerlijk gevecht. Probeer je tegen de golven in te zwemmen, dan krijg je de hele zee tegen je en kun je het al snel vergeten. Zo voelt schrijven over gezondheid et al momenteel. Mensen als Katan, Kok, Brouwer, Olthuis, Hertzberger en noem al die mooi geklede, prachtig viool spelende keizertjes maar op, vormen hun schokkende onkunde ten spijt een overmachtige natuurkracht. Ze zijn als het weer, als een natuurfenomeen. Het tegen ze opnemen is vergelijkbaar met schelden op een orkaan. Ik ben het vechten beu en probeer dit hele veld achter me te laten. Ik denk er ook over om dit blog domweg op te heffen. Alles heeft zijn tijd. Paleo is dood.

    • Alex zegt:

      “Is paleo onzin?

      Door een groot aantal voedingswetenschappers en eetschrijvers wordt paleo (kort voor ‘paleontologische ­voeding’) weggezet als iets van zweverige goeroes en voedselgekkies. Vaak wordt een pleidooi voor een ‘oervoeding’ tegengesproken met argumenten als: ‘Nou, zo oud werden ze niet in de oertijd’ of ‘Die hol­bewoners hadden best een rotleven’.

      Dat is jammer, want de wetenschappelijke voorstanders van een paleontologische voeding baseren zich op de evolutietheorie, de in de meeste opzichten geaccepteerde basis van de biologie. Darwin leerde ons dat soorten zich geleidelijk optimaal aan hun natuurlijke omgeving aanpassen door natuurlijke selectie.

      Het doel van de ‘survival of the fittest’ was niet om te over­leven in de zin van zo gezond mogelijk oud worden, maar om zo goed mogelijk voor na­geslacht te kunnen zorgen. Ons lichaam en brein zouden volgens de ­evolutietheorie daarom het best zijn aangepast aan een voeding zoals onze verre voorouders die aten. Die leefden honderdduizenden jaren vooral van groenten, fruit, vlees, vis en noten.

      Nu zijn het fruit, het vlees en de vis uit uw ­supermarkt niet meer hetzelfde als die op het menu stonden in het stenen tijdperk.

      Meestal zijn ze een stuk ongezonder ­geworden door fok- en teeltmethoden en vervuiling van water en bodem, maar nog steeds horen ze tot de ­gezondste keuzes die we hebben in de supermarkt.

      De effecten van zo’n modern oerdieet op de gezondheid zijn wetenschappelijk onderzocht. Enkele jaren ­geleden werd een overzicht gepubliceerd van studies waarin mensen werden gevraagd volgens de principes van paleo te eten of een voeding te kiezen gebaseerd op de moderne voedingsrichtlijnen.

      Er waren slechts vier studies te vinden en die duurden allemaal kort (2 weken tot 6 maanden), maar ze lieten wel zien dat de paleo-eters zelfs beter af waren als het ging om hun lichaamsgewicht, bloeddruk en andere risicofactoren voor diabetes en hart- en vaatziekten dan de mensen die zich keurig aan de officiële voedingsadviezen hielden.

      Paleovoeding zal dus vrijwel zeker een stuk gezonder zijn dan de gemiddelde Nederlandse voeding, die toch vooral uit veel suikerrijk, geraffineerd en sterk bewerkt gemaksvoedsel bestaat.

      Dit moderne eet­patroon is mede debet aan het grote aantal mensen met overgewicht, type 2 diabetes en andere welvaartsziekten.

      Over hoe zo’n evolutionair perspectief het beste is toe te passen op onze moderne voeding is nog veel discussie, maar veel redenen om lacherig te doen over het paleodieet zijn er dus niet.”

      Jaap Seidell in Parool.

      Nog gefeliciteerd met je diploma en veel succes en vooral werkplezier ermee!

      Blog opheffen en al jouw trouwe lezers teleurstellen die nog steeds vol verwachting uitkijken naar Het Boek en een eventuele update/teken van leven?

    • Paleo is misschien dood, maar verstandig en gezond eten nog verre van. Obesitas en de gevolgen daarvan en depressie ( en hun beide correlaties en causaliteiten) worden de belangrijkste volksziekten. Daar is nog heel veel te doen. De wetenschap heeft daarin een heel belangrijke verantwoordelijkheid, één die ze op dit moment nauwelijks aankunnen, het is eerder verwarring dat ze stichten. Maar nog belangrijker zijn de mensen die kennis en inzichten begrijpelijk, praktisch, in hapklare stukken en aantrekkelijk kunnen vertalen zodat ‘gewone’ mensen er ook iets aan hebben. Melchior, jij bent er zo een. Ik snap dat je soms moedeloos wordt (vooruitgang wordt overal en altijd tegengehouden) en dat ook de financiële kant van de medaille niet helpt, maar…. kunnen we je helpen?

      • Hoi Jan Peter, dank voor je aardige woorden. Ik ben (was?) inderdaad een tikkeltje zwart aangaande blog/paleo/boek/symposium, maar heb zojuist een bakkie gedaan met Esther Nederhof en ben nu weer positiever 🙂 . Zij loopt in haar (academische) wereld tegen soortgelijke muren aan, maar blijft ondanks alles gewoon vrolijk lachen. Zo moet het. Ik heb momenteel allerlei (zakelijke) hands on dingen op stapel staan, maar zie me in de niet al te verre toekomst ook wel weer vrij en onverveerd tegen windmolens ten strijde trekken. Thanks man!

  50. willem zegt:

    Paleo, in de oorspronkelijke en zuivere betekenis van het begrip, is niet dood. ‘Paleo’ is, doordat het kritisch denkenden en de minder bekrompenen van geest zowel op basis van de logica als wel op basis van steeds meer onderzoek aansprak, een soort van hype geworden. Met als gevolg dat er door Dagobert Ducks misbruik van is gemaakt. Maar ook met gevolg dat ‘wetenschappers’ die hun heilige, en soms op gepromoveerde, huisjes in elkaar zagen storten, met te verwachten hoogmoed ertegen tekeer gingen. Niet met onderbouwde argumenten, maar vanuit hun positie als (ooit) voedingsdeskundigen. En daar wordt door de media, in zijn algemeenheid, uit onkunde en gemakzucht naar geluisterd. Zo wordt overal en altijd Katan bijgesleept, zonder ook maar een kritische vraag te stellen over zijn standpunten, nee, god spreekt. En predikt de voedingsreligie. Kijk maar eens hoe een serieus en betrouwbaar deskundige als Muskiet wordt behandeld.
    Je noemt Katan, Seidell, Olthuis, Hertzberger. Valt makkelijk aan te vullen, deze opsomming. Over Katan al genoeg gezegd, Olthuis is een zelfbenoemde wetenschapper en weet nergens van en Herzberger, zoals bekend, heeft een driedubbele agenda. Alleen van Seidell had ik meer verwacht. Nu blijft hij wat steken in de voedselverleidingsdiscussie. Belangrijk onderwerp, maar laat hem alsjeblieft ook eens zonder last en ruggespraak spreken.
    En waarom horen we zo weinig van Remko Kuipers in de media?

  51. Deze jongen is spot on. Dit is het probleem.

    • Jo tB zegt:

      Grappig, je hebt Bill Nye (een Amerikaanse acteur) en Bill Nighy (een Britse acteur). Op dezelfde wijze uitgesproken, vandaar dat ik dacht wat vreemd dat de Engelse acteur paleo zou promoten op die komische wijze. Het blijkt een andere Bill te zijn.

  52. Jo tB zegt:

    In de Metro van 31 augustus 2017 stond het volgend artikel:
    (Van de Nieuwsredactie – geen naam)

    Bijna alles in supermarkt is sterk bewerkt

    Eet jij graag voedsel dat zo min mogelijk bewerkt is? Dan is het oppassen geblazen in de supermarkt. Liefst zeventig procent van de voedingswaren die in de schappen liggen is namelijk sterk bewerkt.

    Dit blijkt uit een steekproef van 651 producten uit de drie grootste supermarkten van Nederland, te weten Albert Heijn, Jumbo en Lidl. Voedselwaakhond Foodwatch onderwierp de supermarkt-producten aan een onderzoek en deelde ze in vier categorieën in: vers onbewerkt of licht bewerkt voedsel, bewerkte ingrediënten, bewerkt voedsel en sterk bewerkt voedsel.

    Van de 651 producten belandden er 439 in de laatste categorie. Onder sterk bewerkt voedsel vallen etenswaren die bewerkt zijn met extra vet, zout of suiker. Denk hierbij aan frisdrank, chips en ontbijtgranen.

    In de meeste gevallen zijn suiker en zout toegevoegd. Foodwatch ontdekte dat 76 procent van de onderzochte producten suiker als extra toevoeging heeft. Zout is de boosdoener in 60 procent van de gevallen. Naast de toevoeging van suiker, zout of vet bevatten deze voedingswaren vaak ook nog eens weinig vitaminen en mineralen.

    Reden voor Foodwatch om aan de bel te trekken. “Ongezonde ultra-processed foods domineren de supermarktschappen met vergaande gevolgen voor de volksgezondheid”, zegt Foodfwatch hierover. De voedselwaakhond roept de overheid dan ook op tot actief voedselbeleid. Voorbeelden hiervan zijn lagere belasting op verse groente en fruit ten opzichte van junkfood en wettelijke maatregelen tegen kindermarketing van junkfood.

    Onder het kopje Diabetes het volgende:
    Foodwatch benadrukt in hun berichtgeving dat 43 procent van de Nederlanders met overgewicht kampt en 12 procent obees is. Daarnaast komen er in ons land wekelijks 1200 nieuwe patiënten met diabetes type 2 (suikerziekte) bij. Naast de maatregelen die de overheid moet nemen tipt Foodwatch ook de consument. Een goed voedingsadvies voor consumenten is: eet vooral onbewerkt, vers en plantaardig, schrijft de voedselwaakhond.
    ++++
    Misschien is “Paleo” passé, want alles wat de klok slaat is momenteel “Keto”, maar jouw blog is nog steeds een factor van belang, Melchior, dus beslist de moeite waard om te continueren.

    En we hebben een nieuwe dieet goeroe:
    Afvallen met “Professor Slim” Dr Leo Hofstra, cardioloog, hoogleraar aan de Vrije Universiteit van Amsterdam.
    Staat vermeld in de laatste nummer van Ditjes en Datjes van Dirk.

  53. Uit De Gelderlander van gisteren:

    “Meer dan 1.000 Nederlanders in populaire vakantielanden belandden afgelopen zomervakantie in een buitenlands ziekenhuis. Dat zijn er iets meer dan vorig jaar. Maag-darminfecties waren een veelvoorkomende kwaal, maar dit jaar waren er opvallend veel vakantiegangers onder de 55 die een beroerte of hartinfarct kregen.”

    Hoe rijmen dit soort berichten toch met het florissante plaatje dat altijd wordt geschetst door CBS en RIVM: dat we steeds gezonder oud worden? Iets klopt niet.

    • Daniel zegt:

      De definitie van gezond klopt niet. Oud en gezond is voor mij hetzelfde als jong en gezond met het verschil dat er meer rimpels en grijze haren zijn. Volgens mij zijn mensen naar de huidige normen al oud en gezond als ze niet in een rolstoel zitten en niet chronisch ziek zijn. Wij weten dat dat niet betekent dat je gezond bent. 😉

    • Gert van der Hoek zegt:

      Dat plaatje van het CBS heeft betrekking op de “ervaren gezondheid”.
      Ik ontmoet regelmatig mensen die van hun huisarts te horen krijgen: “u bent een gezonde diabeet”. Ze nemen “een pilletje” of meerdere pilletjes en “hebben nergens last van”.

  54. Je moet ook niet op vakantie gaan.

  55. Tije zegt:

    BREAKING NEWS!
    Dafne Schippers in allerhande (huisblaadje van AH):
    “Ik doe niet aan diëten”
    “Voor mij persoonlijk geldt dat ik zo puur en zo vers mogelijk wil eten. Veel groente en fruit, noten en voldoende eiwitten. Mijn voeding bevat niet zo veel koolhydraten en suikers.”
    “Zo kwam ik er bijvoorbeeld achter dat veel koolhydraten voor mij niet werken, die zijn meer geschikt voor duursport en niet voor sprint, een explosieve sport. Ik heb juist meer baat bij eiwitten.”

    Die laatste quote is natuurlijk wel grappig, want de laatste stand van de wetenschap is naar mijn weten dat juist duursporters baat hebben laag-koolhydraat en van krachtsporters weten ze het nog niet.
    Maar goed; Paleo is niet dood, het geraakt mainstream!
    Vandaag in het nieuws dat er geen suikerhoudende dranken meer verkocht mogen worden op middelbare scholen!
    De AH (alweer) heeft de schaplabels aangepast met symbolen, zodat je duidelijk kan zien welke dranken hoog-suiker zijn.
    Dit zijn echt grote stappen.

    Kan Dafne trouwens niet op het Ancestral Health Symposium komen? Misschien dat ik dan ook bereid ben naar Maastricht af te reizen…;-)

    • willem zegt:

      Even wakker worden, Tije.
      Denk je nou echt dat in een reclameblaadje deze demissionaire Minister, niet voor niets de politieke representatie van de tabakslobby genoemd, een lans breekt voor ‘paleo’? Bekijk de context maar eens.
      Dat van die suikerhoudende dranken is eveneens een geraffineerde marketing van de frisdrankenindustrie. In plaats van suiker worden er andere, wellicht nog slechtere, want chemische, zoetstoffen in toegevoegd. Kijk ons eens gezond doen, willen de marketeers ermee zeggen.
      De marsen blijven er wel naast liggen..
      Je noemt het echt grote stappen. Vergeet het maar. Denk je echt dat wat AH doet, symbooltjes aanbrengen, ‘de’ consument ervan weerhoudt die troep niet te kopen?
      Op dit onderwerp steun ik Jaap Seidell volkomen: bannen die (kinder)verleidingen uit de schappen.
      Vrije keus consument? Een blijvend lachertje.

      • willem zegt:

        Fijn dat niemand nog reageerde. Had zelf de slaap nog niet uit..

        Dafne Schippers…

        Excuses.

        • Ik wil wel reageren, maar blijf dit een lastig onderwerp vinden, Willem. Ik zag laatst de uitspraak van een vent die kwaad was dat zijn zoontje op school geen frisdrank meer mocht drinken, maar voortaan water kon krijgen. ‘Water is voor honden,’ bestond de vader het te zeggen. Als dat de mindset is waartegen je het moet opnemen, dan helpt geen enkele overheidsmaatregel.

        • willem zegt:

          Ja, Melchior, ook gelezen.
          Deze vader lijkt te horen tot de helaas bestaande groep mensen die op deze wijze reageert op alles wat niet in haar denkkraam past. En, natuurlijk, nemen de meeste media de gebezigde terminologie over: heerlijk pakkend, en zie je wel, we delen toch ook maar mooi de mening van ‘de gewone man’.
          Ik kan me trouwens heel goed voorstellen dat jij je langzamerhand een roepende in de woestijn voelt. Motiveert allemaal niet, wat er om je heen gebeurt.
          Maar dat boek, dat wordt een hit, geloof me.
          Trochsette!

        • Trochsette 🙂 ! Ja, bij vlagen denk ik dat ik het misschien toch weer eens op moet pakken. Als ik nou geld nodig had, zou dat misschien een motivator zijn, al weet ik dat boeken een beroerd verdienmodel zijn. Het probleem is dat ik in dat departement in het geheel niet wanhopig ben. De actie moet dus puur door enthousiasme worden aangedreven en dat ontbreekt momenteel vrochwol hielendal 🙂 .

    • Ik hoop dat je gelijk hebt, Tije! En bedankt voor de fijnzinnige diskwalificatie van onze line-up 🙂 .

      Nog niet aangekondigd volgens mij:

      Stephanie Schnorr komt vrijwel zeker praten over haar Hadza tuber analyse (haar Leidse promotie-onderzoek). Dat raakt heel erg aan Spreadbury. Eigenlijk bevestigt ze Spreadbury, maar zonder in te gaan op Metabole Endotoxemie.

      We hebben een blok Patient Experiences, waarin drie mensen vertellen hoe Paleo/low carb hen hielp met respectievelijk Diabetes type 2, diabetes type 1 en bipolaire stoornis.

      O ja. Studenten kunnen voor een habbekrats naar binnen. Meer info op de site.

  56. De klassieke manier om muizen metabool syndroom te geven en voortijdig te laten peigeren aan de downstream pathologie is ze op een ‘vetrijk’ dieet te zetten, toch? Leuk als iemand op het idee komt om het spelletje eens echt eerlijk te spelen, lol, lol, lol.

    http://www.cell.com/cell-metabolism/abstract/S1550-4131(17)30490-4?innerTabgraphical_S1550413117304904

  57. Gert van der Hoek zegt:

    Airbnb is geboekt !

    • Waarmee maar weer eens wordt aangetoond dat ‘ontsteking’ een marker is en geen oorzaak. De ‘laag-gradige ontsteking’ die veel goeroes de laatste tijd aanhalen als oorzaak van alle kwaad, is in westerse populaties een gevolg van metabole endotoxemie, die de werkelijke oorzaak is. Bij de Tsimane wordt het hogere CRP veroorzaakt door parasieten en/of frequente verwondinkjes, die juist protectief zijn.

    • Gert van der Hoek zegt:

      Er staat mij bij dat zij in de keuken dierlijk vet gebruiken, géén omega 6 rijke olie. Dat kan zo maar een heleboel schelen, qua endotoxines en CVA.

      • Ik weet niet wat n-6 overload doet qua endotoxine-productie en/of translocatie, maar ik zag bij Tucker wel de PAMPS voorbijkomen. Vermoed alleen dat die niet uit de darm komen, maar dat ze door suprafysiologische doses linol perifeer ontstaan. In elk geval: less is more 🙂 .

        • Gert van der Hoek zegt:

          “..mice fed a diet high in omega-6 fatty acids exhibit higher levels of metabolic endotoxemia …”

          https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26062993

          “Given the excess of omega-6 and deficiency of omega-3 in the modern Western diet, the differential effects of tissue omega-6 and omega-3 fatty acids on gut microbiota and metabolic endotoxemia provide insight into the etiology and management of today’s health epidemics.”

          Eet meer haring, makreel, sardientjes…..

  58. Prachtige paper, Gert!

    Toch denken ze ook hier volgens mij nog verkeerd om.

    “Metabolic endotoxemia, commonly derived from gut dysbiosis, is a primary cause of chronic low grade inflammation that underlies many chronic diseases.”

    Het is de metabole endotoxemie die aan de basis ligt van veel chronische ziekten, niet de chronische laag-gradige ontsteking. De laag-gradige ontsteking is een normale reactie op de metabole endotoxemie, maar geen oorzaak van de downstream pathologie. Als je de inflammatie bovenstrooms onderdrukt (denk ontstekingsremmers bij hart- en vaatziekten), leidt dat niet tot minder ziekte. Als je de metabole endotoxemie wegneemt, gebeurt dat wel.

  59. Hielkje zegt:

    Voor de liefhebbers in het noorden van dit land: Een twistgesprek over gezonde voeding met Daan Kromhout en Frits Muskiet. Op 17 oktober a.s. in het Academiegebouw in Grun http://sggroningen.nl/nl/evenement/twistgesprek-gezonde-voeding

  60. willem zegt:

    Roos Vonk houdt al vele jaren de gemoederen in Nederland bezig met haar ongezouten kritiek op aangedaan dierenleed.
    Dierenleed/-houderij vergelijken (letterlijk niet zo geschreven, wel zo opgevat) met het gevoelige onderwerp als de holocaust is uiteraard om meerdere redenen absurd. Daarvoor heeft ze terecht excuses aangeboden en die zijn door de Radboud Universiteit aanvaard.
    Jo, juist in deze context is het begrip ‘old boys network’ niet van toepassing. Daarvoor onttrekt Roos zich teveel aan wat in dat soort kringen gebruikelijk is.
    Ik ken Roos enigszins persoonlijk. Een sociaal bewogen vrouw met een, naast haar vak, duidelijke missie: het onmiskenbare leed weerloze dieren aangedaan, bestrijden. Los van de onpasselijke vergelijking die ze, weliswaar genuanceerder dan in de media kwam, bezigde, een alleszins redelijk artikel, lijkt me zo.

    Maar hier hoeven we eigenlijk niet de kop van Roos te eisen. Dat doet de Grote Filosoof en Bankier Veerman elders al jaren, en met satanisch genoegen. Eigenlijk heel zielig, je zo te laten kennen.

    • Gert van der Hoek zegt:

      Lijkt een interessant boek Jacques. Bacteriën in ziekenhuizen: helemaal mee eens, die aanpak (goede bacteriën laten koloniseren, zodat er weinig ruimte is voor slechte) bestaat trouwens al, maar wordt nog nauwelijks in praktijk gebracht.
      Het eten van vlees vs planten in relatie met ingewandsbacteriën: vlees zou minder gunstige effecten hebben dan planten, daar heb ik mijn vraagtekens bij. Ik denk dat het vooral een kwestie is van context.

    • Jo tB zegt:

      Jacques, fantastisch artikel. Ik ga het boek kopen, want het is een zeer goede vertaling van wat er in het engels rondwaart over het onderwerp darmflora. Onze moderne leefstijl en onze “hygiëne” koorts doet ons de das om. Wij geven onze darmflora te weinig te eten (resistant starches) waardoor onze immuunsysteem wordt aangetast. Is onze darmflora in tip top conditie dan hoeven we niets te vrezen van de ziekenhuis bacteriën.

      • Jacques zegt:

        Clostridium difficile is enkel in overgroei (meestal na een antibiotica kuur) een groot probleem bij onze bejaarden. Omdat sommige mutanten resistentie hebben ontwikkeld, zgn. ziekenhuisbacterie dus, is er nu algemeen als laatste redmiddel fecestransplantatie, met groot succes. De bacterie wordt onderdrukt door zijn natuurlijke antagonisten en het milieu is terug in evenwicht.

  61. Over planten gesproken. Ik zag hier ooit een presentatie van een Amerikaanse professor (vrouw) die haarfijn kon uitleggen waarom groenten helemaal niet zo goed voor je zijn. Heeft iemand nog een linkje voor mij?

  62. Die bedoel ik inderdaad. Thanks guys.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s