Kippig

Om een indicatie te geven hoe onvoorstelbaar verhelderend het evolutionaire template kan zijn bij het verklaren van ziekten en afwijkingen met een onbegrepen etiologie (ontstaansmechanisme), begin ik dit blog met een post over bijziendheid. Ongeveer de helft van alle Nederlanders is kippig en het aantal groeit. Wees gerust, in de toekomst ga ik vooral ook veel schrijven over de praktische aspecten van het leven als paleoiet. Intussen doe ik er alles aan om de pagina’s ‘paleo in een notendop’ en ‘paleo uitgebreid’ gestalte te geven. Kan even duren.

Okay. Een centraal thema binnen de evolutiegeneeskunde is insulineresistentie en de daaruit voortvloeiende compensatoire hyperinsulinemie. In zijn natuurlijke habitat krijgt de mens, zelfs wanneer hij een ecologische niche met relatief weinig dierlijk eiwit exploiteert, aanzienlijk minder koolhydraten binnen dan iemand die eet volgens onze voedingsschijf. In een hypercalorisch dieet leidt een hoge glycaemische load vrijwel universeel tot insulineresistentie en sterk verhoogde postpandriale insulinespiegels, al lijken caucasiërs iets beter te zijn ‘aangepast’ dan volkeren die hun jager-verzamelaarbestaan pas zeer recentelijk opgaven. De klassieke symptomen en complicaties van insulineresistentie, zoals hoge bloeddruk, centraal (visceraal) overgewicht, diabetes type 2, dislipidaemie en coronaire hartziekten, krijgen door hun enorme prevalentie langzamerhand wat aandacht, 25 jaar nadat Gerald Reaven van Stanford er voor het eerst (tevergeefs, hij werd onmiddellijk geridiculiseerd) op wees. De evolutiegeneeskunde schrijft echter een veel groter palet aan schijnbaar niet gerelateerde ‘moderne’ ziekten toe aan de insulineresistentie en compensatoire hyperinsulinaemie die onvermijdelijk ontstaan wanneer we ons organisme dag in dag uit belasten met een te hoge glycaemische load. Op de lijst van Loren Cordain, hoogleraar evolutiegeneeskunde aan de Colorado State Uiversity, prijken ook acne, vervroegde seksuele rijping, kanker en…  bijziendheid. Deze laatste, op het eerste gezicht nogal triviale aandoening, verschaft een aardig model om de gemeenschappelijke etiologie van deze ziektebeelden inzichtelijk te maken.

Onze jeugd wordt niet alleen vetter, maar ook kippiger. In Azië, zo meldt het vakblad Vision Research, is inmiddels meer dan tachtig procent van de tieners bijziend. En niet zo’n beetje ook. Bij een onrustbarend aantal kinderen schiet de zogenoemde schoolbijziendheid door naar ernstige bijziendheid van min zes of meer. Dat geeft extra risico op complicaties als staar en netvliesloslating. Ook in Europa neemt het probleem epidemische vormen aan. Vanwaar die visuele aftakeling? Lezen we teveel? Volgens Cordain niet. Hij meent dat ook de bril een direct gevolg is van voedingsgewoonten die op gespannen voet staan met ons genetische erfgoed. “Bij traditionele volken die leven op vlees, vis, knollen, groenten, noten en fruit, wordt één op de duizend mensen licht bijziend,” zegt hij. “Zodra ze onze eetgewoonten overnemen en bewerkte graanprodukten tot hun basisvoedsel maken, wordt meer dan vijftig procent ernstig bijziend. Dat gebeurt in de loop van één generatie, dus genetische factoren spelen een ondergeschikte rol. Het argument dat de invoering van een westers menu meestal gepaard gaat met alfabetisering, houdt geen stand. Op de Vanuatu eilanden genieten de kinderen acht uur per dag onderwijs, maar de eilanders volharden in hun traditionele voedingsgewoonten. De prevalentie van bijziendheid is er onveranderd extreem laag. Kinderen van Vanatuanen die zich hebben gevestigd in een stad op het vaste land ontwikkelen daarentegen forse bijziendheid.” De boosdoener: een onnatuurlijk hoge glycaemische load en de daaruit voortvloeiende hyperinsulinaemie. Cordain: “Als er tijdens de groei voortdurend ongezond veel insuline in het lichaam circuleert, gaat er gemakkelijk iets mis met de delicate groeifactoren die de vorming van de oogbol regisseren. Die wordt dan te groot, met als gevolg dat het licht vòòr het netvlies wordt geprojecteerd, in plaats van er op. Het mechanisme is in proefdieren aangetoond.”

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

18 reacties op Kippig

  1. Dag Melchior,
    Goed dat je een eigen blog bent begonnen!
    Je bent op vele forums aanwezig, je berichten lees ik graag.
    Fijn om nu op deze site jouw ideeën, bevindingen, boosheid, wetenswaardigheden te kunnen lezen en volgen.
    In mijn eerste boek Grip op koolhydraten Opgewicht heb je een mooi voorwoord geschreven.
    Je schreef daarin:
    ——-
    En net als Annika Dahlqvist besloot Yvonne Lemmers om niet te zwijgen. Ze helpt mensen met fysiologisch steekhoudende adviezen die vaak lijnrecht indruisen tegen de door de voedingsindustrie gedicteerde richtlijnen van haar collega’s. Daarmee begeeft ze zich, zo weet ik als medisch journalist uit ervaring, op gevaarlijk terrein. Hele brigades staan klaar om haar te marginaliseren en belachelijk te maken. Ik weet echter ook dat ze een eventuele storm rond haar persoon uiteindelijk met glans zal doorstaan.
    ——-
    Deze tekst zit altijd in mijn achterhoofd. Vandaar dat ik zo blij ben dat mijn boekjes bij velen duizenden mensen op de keukentafel liggen en dat van mond-tot-mond de koolhydraatbeperkte boodschap gepromoot wordt. Een betere reclame kan ik me niet wensen. Ook de sociale media helpt een handje mee.

    Mooi dat jij nu met dit blog een onafhankelijk medium hebt om echt te zeggen wat je vindt/weet/ontdekt hebt. Niet gehinderd door redacties die spraakmakende artikelen niet kunnen plaatsen, hoe graag ze het ook zouden willen.

    Hartelijke groet
    Yvonne Lemmers

    • Hoi Yvonne,

      Dank! The pleasure was on my side.

      Ik had natuurlijk gehoopt dat de taliban je net zo zou aanpakken als Annika Dahlqvist, maar de Nederlanders kiezen een andere, slimmere tactiek: doodzwijgen. Cees Renckens, de alwetende Hoornse horrorgynaecoloog, heeft geprobeerd Frank van Berkum veroordeeld te krijgen door het Tuchtcollege, maar dat begon wijselijk niet eens aan een onderzoek.

      Geen idee of dit blog iets bijdraagt aan de informatievoorziening, maar voor mij is het in elk geval een mooie opmaat naar een boek (dat geen hond wil lezen, maar what the heck😉 ).

      Sociale media? Wat zijn dat? Ook in dat opzicht ben ik blijven steken in het stenen tijdperk. Ik probeer al een tijdje tevergeefs een blogroll te maken.

      Keep up the good work!

  2. James Pott zegt:

    Je blog is een sociaal medium Melchior, maar dat hoef ik jou niet te vertellen. Net als Facebook, of Hyves en LinkedIn. Evenals de newsletters die ik -meestal in de winter, als ik wat meer tijd heb- produceer voor een paar organisaties.
    En niet te vergeten de plaatselijke krant waarin je ingezonden brieven gepubliceerd kunt krijgen. Vooral natuurlijk als je een beetje schokkend weet te reageren op een nieuws bericht. Neem bijvoorbeeld Edith Schippers. Daar zijn wat leuke ingezonden brieven mee te maken.
    Maar terug naar die kippigheid. Ik denk dat we er allemaal over eens kunnen zijn dat die hoge insuline last geen goed doet, reden te meer dat Ron Rosedale helemaal niks van insuline moet hebben en geen ‘safe starches’ kent. Maar is het niet zo dat in de cholesterol hetze we de eieren in het verdomhoekje gedaan hebben en daar mee lutein. En als we allemaal nou maar flink aan de boerenkool waren gegaan, maar daar ontbreekt het nog wel eens aan. Is niet zo’n sjieke groente als bijvoorbeeld artisjokken. Hier wordt het vaker als decoratie(!!) gebruikt. En dat terwijl het de queen of the veggies is. Remember dr Terry Wahls(ex MS)? In haar dieet adviezen is de eerste groente kale -boerenkool-. Een waslijst van mogelijkheden. En mocht je nog niet allang overtuigd zijn van het bijzondere nut van boerenkool :
    http://whfoods.org/genpage.php?dbid=38&tname=foodspice
    Daar heb je je Vitamine K Melchior, en je manganese.

  3. James, van sociale media snap ik geen r**t. Ik ben een ventje uit de jaren ’60 en op vele fronten blijven steken in het tijpmachinetijdperk😉. Twitter? Hoe doe je dat? En hoe maak je daar tijd voor vrij, zonder dat je hersenen in een permanente ADHD-kramp schieten? Zoals je ziet is het me niet eens gelukt om een normale blogroll aan te maken.

    Het zwavelverhaal is me niet ontgaan! Ik hoop dat Wahls communiceert met Seneff! Overigens zijn wij niet (meer?) goed in het omzetten van K1 in K2. We kregen het vroeger waarschijnlijk vooral het orgaanvlees dat Wahls zo warm aanbeveelt. Wat bedoel je met ‘je mangaan’? Ik ben vooral beducht voor te veel mangaan!

  4. fiederels zegt:

    Hartstikke blij dat jij nu ook een blog hebt Melchior! Overigens heb ik het gevonden dankzij Twitter… waar Liesbeth Oerlemans zich alweer een tijdje roert. Ik was al langer benieuwd of bijziendheid een gevolg was van onze voeding. Evolutionair gezien is het toch knap onhandig jagen en verzamelen als je niet ziet wat je plukt of schiet. Al hadden onze voorouders er waarschijnlijk geen last van dat ze de kleine lettertjes niet konden lezen in de supermarkt.

    • Hoi Fiederels,

      Twitter? De wonderen zijn de wereld nog niet uit😉. I’m on twitter!

      Bijziendheid, ja, het is wat. En elke keer als je er een sterkere negatieve lens voor zet, trek je de ogen weer een stukje langer. Als je dan een heel groot adaptatievermogen hebt, maakt elke nieuwe bril je ogen weer een beetje bijziender. Er zijn aanwijzingen dat het helpt om in elk geval bij het lezen een zwakkere bril op te zetten of als je contactlenzen draagt een brilletje met 1 of 2 dioptrieen plus te dragen. Hier vind je een interessant stuk daarover.

  5. Zelf verwacht ik dat onderzoek naar REM slaap ook een duit in het zakje gaat doen. Tijdens de REM slaap bewegen je ogen heen en weer, daar zouden ze best eens mooi rond van kunnen worden😉

    Zie bijvoorbeeld hoofdpijn onderzoeker Stasha Gominak en het verband dat ze ziet met Vitamine D en B12: http://www.youtube.com/playlist?list=PL35D93D52577FB34C

    • James Pott zegt:

      Bedankt voor deze link Henk. Late reactie omdat ik er nu pas aan toe kwam. Nog steeds teveel Conventions and Annuals. What a woman! What a presentation. No BS, just the facts as we know them. Misschien ook een onderwerp voor Melchior om eens in te duiken. De paleo mensen, op de noorderlijker breedte graden lopen echt 6 maanden in de ‘ziektewet’ als ze dat tekort niet goed weten aan te vullen.
      Iedereen aan te bevelen die zijn Engels een beetje onderhouden heeft, want, toegegeven, ze praat vlug, maar wel gebruik makend van normalem omgangs taal.

  6. Hoi Wouter,

    Twitter? Ik heb er vaag wel eens van gehoord…😉.

    Nee, ik heb geen twitter account. In dat oude antwoord op Fiederels reageerde ik verbaasd op haar opmerking dat ze via twitter op dit blog was gekomen.

  7. Riesjart zegt:

    http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25636674?dopt=Abstract

    Mann-Whitney U tests revealed that hunter-gatherers maintained high visual acuity throughout life, whereas agrarian visual acuity declined (P values < .001)

    Abstract
    Myopia is absent in undisturbed hunter-gatherers but ubiquitous in modern populations. The link between dietary phytochemicals and eye health is well established, although transition away from a wild diet has reduced phytochemical variety. We hypothesized that when larger quantities and greater variety of wild, seasonal phytochemicals are consumed in a food system, there will be a reduced prevalence of degenerative-based eye disease as measured by visual acuity. We compared food systems and visual acuity across isolated Amazonian Kawymeno Waorani hunter-gatherers and neighboring Kichwa subsistence agrarians, using dietary surveys, dietary pattern observation, and Snellen Illiterate E visual acuity examinations. Hunter-gatherers consumed more food species (130 vs. 63) and more wild plants (80 vs. 4) including 76 wild fruits, thereby obtaining larger variety and quantity of phytochemicals than agrarians. Visual acuity was inversely related to age only in agrarians (r = -.846, P < .001). As hypothesized, when stratified by age (<40 and ≥ 40 years), Mann-Whitney U tests revealed that hunter-gatherers maintained high visual acuity throughout life, whereas agrarian visual acuity declined (P values .05). This unusual absence of juvenile-onset vision problems may be related to local, organic, whole food diets of subsistence food systems isolated from modern food production. Our results suggest that intake of a wider variety of plant foods supplying necessary phytochemicals for eye health may help maintain visual acuity and prevent degenerative eye conditions as humans age.

  8. Speciaal voor Hans deze lezing van oogarts Chris Knobbe over Age Related Macula Degeneration (AMD), expres geplaatst onder de post waar ik destijds mee begon. Ik wist niet dat de prevalentie van AMD zo gigantisch is toegenomen en dat mensen het steeds jonger krijgen.

    Belangrijkste stellingen:

    “The displacing foods of modern commerce are the primary and proximate cause of AMD.”

    en

    “Any ancestral diet will prevent and may treat existing AMD.”

  9. Hans zegt:

    Dank Melchior voor de heldere lezing van Chris Knobbe ! Maarre …….. wederom de carbs liggen ook weer eens op de loer hierbij http://www.borntoeatmeat.com/how-carbs-cause-blindness.html

    Begrijp dat de incubatietijd 30 a 40 jaar is , Dus mocht ik (ook) de klos zijn net zo als mijn moeder die gezond 96 werd ondanks MD dan hoop ik dat de laatste wil pil er binnen afzienbare tijd is . ,, Leuk is anders ” is wel erg vriendelijk gezegd 😉

    Soms denk ik dat ik maar weer SDCD ga eten , om maar niet oud te hoeven worden en met die rotkwaal te eindigen …. Dat gezegd , met nog meer kwalen/ziekten te eindigen is ook geen optie.
    ( Eet btw ruim 1.5 maand geen groente/fruit , wel vlees,vis maar wel kaas , merk geen verschil , begin het wel wat eentonig te vinden ).
    Wat me bij gebleven is , is jouw quote ,, De vraag is gezond eten ondanks of dankzij groente/fruit ”
    Denk dat ik wellicht overga op zeer matig groente/fruit . Voor de broodnodige variatie. 🙂

    • Hans, ik ben zelf volledig teruggekomen van het all meat idee. Ik kan niet zeggen dat ik mijn hypothese op deugdelijke wijze heb gefalsifieerd, maar ik vermoed toch dat ik hem moet afschrijven, in elk geval voor mezelf🙂 . Voor sommige mensen blijft het een soort wondermiddel. Zal er asap over posten.

      AMD: vermoedelijk toch ook vooral een uitvloeisel van pathologische Kraft-patronen. Wat me intrigeert is dat mensen dan toch verder gezond oud (kunnen) worden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s